VII SA/Wa 347/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi G. R. i E. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz G. R. i E. R. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn VII SA/Wa 347/09 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. i G. R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r., znak: [...] wydanej po wznowieniu postępowania, odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę i uchylającej ostateczną decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak: [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą G. R. pozwolenia na budowę budynku usługowo-handlowego (I etap realizacji) na działce nr ew. [...], przy ul. B. w S. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008r., znak: [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. Nr [...] z dnia [...] lutego 2007r, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą G. R. pozwolenia na budowę ww. budynku usługowo - handlowego. Następnie decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008r., uchylono obie ww. decyzje i odmówiono udzielenia pozwolenia na budowę w związku ze złożonym wnioskiem w tej sprawie przez G. R. Uchylenie było następstwem załączenia do wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 28 grudnia 2006 r. oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w której inwestor podał E. R. oraz K. i T. R. jako współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Jednakże organ wojewódzki powziął informację od D. R., że ww. oświadczenie było niezgodne ze stanem faktycznym. Ujawnienie niniejszego faktu, nieznanego organowi w dniu wydawania pozwolenia na budowę, wypełniło przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Do akt sprawy zostały dołączone dokumenty, z których wynikało, że w dniu składania oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jeden ze współwłaścicieli nieruchomości objętej planowaną inwestycji – T. R. nie żył. Z postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 15 Sygn VII SA/Wa 347/09 października 2004 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku wynika, że T. R. zmarł [...] marca 1999 r., a spadek po nim nabyły żona K. R. oraz córki K. R. (M.) i D. R. Fakt ten był znany inwestorowi G. R. w momencie składania oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, o czym świadczy znajdujący się w aktach sprawy jego wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym T. R. z dnia 26 lipca 2004 r. W konsekwencji organ stwierdził, że oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane było niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż w dniu składania oświadczenia współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości obok E. i G. R. oraz K. R., były córki spadkodawcy T. R. – K. R. (M.) i D. R. W tej sytuacji wnioskujący o pozwolenie na budowę był zobowiązany do uzyskania stosownej zgody w formie pisemnej wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na dane przedsięwzięcie. Wskazana okoliczność, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego miała decydujący wpływ na byt prawny decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. Dlatego też, zdaniem organu należało uchylić obie ww. decyzje i wobec niespełnienia przez inwestora podstawowego warunku wynikającego z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.), orzec o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Decyzję zaskarżyli G. R. i E. R. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 107 k.p.a., oraz naruszenie art. 32 ust.4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.). Wnieśli o jej uchylenie. Zdaniem skarżących organ administracyjny wydając decyzję z dnia 31 grudnia 2008 r. błędnie zinterpretował zapisy art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane wskazując, że inwestor powinien uzyskać na piśmie zgodę od wszystkich współwłaścicieli na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. W opinii skarżących stanowisko to jest oczywiście błędne, gdyż ww. przepis wymaga jedynie złożenia przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i skarżący takie oświadczenie złożyli. Ponadto wskazać należy, że jeżeli po wznowieniu postępowania, organ administracyjny powziął wątpliwości co do prawa inwestora do dysponowania Sygn VII SA/Wa 347/09 nieruchomością na cele budowlane to po wznowieniu postępowania powinien zobowiązać inwestora do ewentualnego uzupełnienia brakującej zdaniem organu dokumentacji lubi oświadczeń. Tymczasem wszystkie te działania zostały pominięte, a jedynie po wznowieniu postępowania organ administracyjny niezwłocznie uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę, a następnie odmówił udzielenia pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy. Na wstępie należy wskazać, iż zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie wznowienia postępowania. Jest to postępowanie o charakterze nadzwyczajnym i odrębnym od innych postępowań, ukierunkowanym wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 lub art. 145a § 1 kpa. Wznawiając postępowanie organ administracyjny powinien uwzględnić treść art. 149 § 2 k.p.a., który nakazuje po wznowieniu postępowania, przeprowadzić postępowanie co do istoty sprawy. Istotą wznowienia postępowania jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Zatem nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się jak gdyby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia. Podstawową kwestią pozostającą do rozważenia w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości złożenia oświadczenia o prawie dysponowania przez inwestora prawem Sygn VII SAM/a 347/09 do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organy administracji powzięły informację, że oświadczenie inwestora w tym zakresie było niezgodne ze stanem faktycznym. Z materiału dowodowego w sprawie załączonego do wniosku o pozwolenie na budowę wynika, że współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są E. R. oraz K. i T. R. Jednakże do akt sprawy zostały dołączone dokumenty, z których wynika, że w dniu składania ww. oświadczenia jeden ze współwłaścicieli nieruchomości objętej planowaną inwestycją tj. T. R. nie żył. Oświadczenia składane przez stronę w postępowaniu administracyjnym korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi administracyjnymi z urzędu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r. II OSK 1618/2007 LexPolonica nr 2011982). Sąd w treści ww. wyroku wskazał, że zgodnie z wzorem "oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" stanowiącym załącznik Nr 2 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. 2003 r. Nr 120 poz. 1127 ze zm.) inwestor zobowiązany jest - w wypadku gdy chodzi o nieruchomość będącą przedmiotem współwłasności - do wskazania współwłaścicieli i oświadczenia, że posiada zgodę od wszystkich współwłaścicieli na wykonanie robót budowlanych objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę. W niniejszej sprawie oświadczenie to nie zostało prawidłowo wypełnione. Należy przy tym zauważyć, że organ prowadząc nowe postępowanie wiedział, że inwestor nie dysponuje prawem do terenu mimo złożonego oświadczenia. W art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, określona została procedura postępowania w przypadku naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1. Zgodnie z cytowanym przepisem w razie stwierdzenia naruszeń, odnośnie kompletności i prawidłowości projektu budowlanego, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę Powyższa regulacja prawna wskazuje, że organ po wznowieniu postępowania, w sytuacji gdy posiadał informację o nieprawidłowym oświadczeniu, co do prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, powinien zobowiązać inwestora do Sygn VII SA/Wa 347/09 uzupełnienia brakującej dokumentacji lub oświadczeń. Działania te zostały pominięte przez organ, który po wznowieniu postępowania uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę i odmówił udzielenia pozwolenia na budowę. Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku z 15 marca 2006 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie VII SA/Wa 1602/05, w którym Sąd stwierdził, że w sytuacji ujawnienia się w toku postępowania okoliczności faktycznych, z których wynika uzasadniona wątpliwość co do prawdziwości oświadczenia o posiadaniu tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ administracji publicznej ma obowiązek wątpliwości te wyjaśnić. Pominięcie przez organ treści art. 35 ust. 3 wpłynęło również na naruszenie przepisu art. 149 K.p.a. bowiem organ po wznowieniu postępowania nie przeprowadził postępowania co do istoty sprawy. Wznowienie postępowania oznacza powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego, z tego względu nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się jak gdyby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia. Należy również zauważyć, że organ błędnie zaznaczył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że na inwestorze spoczywa obowiązek uzyskania zgody pozostałych współwłaścicieli w formie pisemnej. Z przepisu art. 35 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego taki wymóg nie wynika. Inwestor zobowiązany jest do wskazania współwłaścicieli, którzy będąc stronami postępowania, na dalszym etapie będą mogli zweryfikować prawdziwość złożonego oświadczenia. Jednakże organ nie może czynić przeszkody w realizacji prawa dysponowania własną nieruchomością na cele budowlane i uzależniać prowadzenia postępowania od uzyskania zgody współwłaścicieli w formie pisemnej. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji. Na podstawie art. 152 ww. ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienie się niniejszego wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy .