II SA/Łd 292/09

Dnia 9 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant sekretarz sądowy Nina Krzemieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2009 r. przy udziale -- ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz M. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A.T.-P. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., po rozpoznaniu wniosku E. i B. K., orzekł w trybie art. 155 k.p.a. o zmianie decyzji o warunkach zabudowy z dnia 19 lutego 2007 roku dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie istniejącego budynku mieszkalnego na działkach nr 225/1 i 225/2 przy ul. A 6 w Ł.. Decyzja została skierowana do inwestorów oraz do wiadomości M. B.. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. B. wskazując, że wszystkie wydane w sprawie decyzji uwzględniają wyłącznie interes prawny i faktyczny inwestorów, ze szkodą dla nieruchomości sąsiedniej, na której zamieszkuje odwołująca się. Zaznaczyła, że posiada przymiot strony w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał, że M. B. nie jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości, a jedynie ewentualnym spadkobiercą uprzednich właścicieli. Postępowania spadkowe nie zostało zakończone, a odwołująca się nie jest w stanie wykazać przepisu prawa materialnego, z którego wywodziłaby swój interes prawny do występowania w postępowaniu dotyczącym przedmiotowej inwestycji. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie M. B. zarzuciła naruszenie art. 28 k.p.a., art. 6 ust. 2, art. 54 pkt 2 lit. d oraz art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W ocenie skarżącej, brak jest przepisu prawnego, z którego wywieść można zawężenie stron postępowania w sprawie warunków zabudowy wyłącznie do właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości objętej inwestycją oraz nieruchomości sąsiednich. Podniosła, że stroną takiego postępowania mogą być również posiadacze samoistni. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Przed rozprawą w dniu 9 czerwca 209 roku skarżąca złożyła wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia postępowania spadkowego, obejmującego także nieruchomość sąsiadująca z nieruchomością inwestorów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana z uchybieniami, które spowodowały konieczność jej uchylenia. Materię związaną z wydawaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji regulują przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm.). Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcie niniejszej sprawy ma ustalenie czy na mocy przepisów powołanej ustawy dopuszczalne jest uznanie za stronę postępowania w sprawie warunków zabudowy dla inwestycji podmiotu innego niż właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, na którą wpływ ma planowana inwestycja. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżąca nie jest ani użytkownikiem wieczystym ani też właścicielem nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością inwestorów, ale jednocześnie poza sporem jest, że planowana inwestycja oddziaływuje na nieruchomość, w której zamieszkuje skarżąca. Kwestia ta ma o tyle zasadnicze znaczenie, że w ocenie organu wyłącznie jako użytkownik wieczysty lub właściciel skarżąca mogła by korzystać z uprawnień strony w niniejszym postępowaniu. Stanowisko organu nie zasługuje na uwzględnienie. Organ w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji ma obowiązek zweryfikować na podstawie materiału dowodowego faktyczny zakres oddziaływań inwestycji a w wyniku tego może ustalić krąg osób, których prawa do korzystania z nieruchomości są naruszone. Prawdą jest, że określony tak interes prawny będzie obejmował z zasady właścicieli i użytkowników wieczystych ale może się zdarzyć, że za stronę ze względu na okoliczności zostanie uznana osoba legitymująca się innym prawem do nieruchomości, tj. ograniczonym prawem rzeczowym (służebnością) prawem obligacyjnym (dzierżawca) czy trwałym zarządem. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stoi na stanowisku, że nie można a priori wykluczyć innych uprawnionych z tytułu legitymowania się ograniczonymi prawami rzeczowymi a także prawami obligacyjnymi, jeśli czyjeś zamierzenia inwestycyjne mogą wpływać na sferę ich uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 878/06, nie publ.). Konsekwencją takiego stanowiska jest konieczność stwierdzenia, że uznanie przymiotu strony w postępowaniu o warunki zabudowy innych podmiotów niż tylko właściciele lub wieczyści użytkownicy nieruchomości sąsiednich można i należy dokonać ad casum w szczególnych okolicznościach sprawy. Brak jest wyraźnego przepisu prawnego, który by stanowczo wykluczył udział w charakterze strony innych podmiotów, które zgłaszają swój interes prawny w sytuacji negatywnego wpływu planowanej inwestycji na zajmowaną nieruchomość sąsiednią. Uznać zatem należy, że celowe jest dodatkowe wyjaśnienie sprawy dla oceny legitymacji strony skarżącej i w konsekwencji tych ustaleń ponowne rozważenie dopuszczalności wniesienia przez skarżącą odwołania. Analizy i oceny wymagają okoliczności podnoszone przez stronę, która podnosi, że jest samoistnym posiadaczem nieruchomości. Bez poczynienia takich ustaleń organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej k.p.a., poprzez jego niewłaściwe, przedwczesne zastosowanie. Jednocześnie należy postawić organowi zarzut naruszenia art. 7 oraz art. 8 k.p.a., które statuują zasady prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Uchybienia te miały niewątpliwie wpływ na wynik sprawy. Szczególnie drugi z zarzutów jest zauważalny, bowiem w toku postępowania organy doręczały skarżącej rozstrzygnięcia. Wprawdzie w rozdzielniku decyzji organy zaznaczały, że jest to doręczenie "do wiadomości", lecz należy zaznaczyć, że żaden z przepisów procedury administracyjnej nie przewiduje takiego sposobu doręczania pism w toku postępowania. Oczywiście dopuszczalne jest doręczanie pism w ten sposób np. organowi I instancji przez organ odwoławczy, który jest w sposób oczywisty zainteresowany treścią rozstrzygnięcia, a doręczenie takie nie skutkuje przecież przyznaniem prawa organowi I instancji do zakwestionowania decyzji. W odniesieniu jednak do sytuacji skarżącej, Sąd nie widzi potrzeby doręczania jej jakichkolwiek pism w sytuacji uznania, że nie jest stroną postępowania, a w przypadku stanowiska odwrotnego niewątpliwa jest konieczność doręczania jej wszelkiej korespondencji ze wszelkimi tego konsekwencjami wynikającymi z uprawnień strony postępowania. Tymczasem zachowanie organu rodzi swoiste poczucie niepewności i to nie tylko u skarżącej, ale również, a może przede wszystkim u inwestorów. Na koniec godzi się wyjaśnić, że na rozprawie w dniu 9 czerwca 2009 roku Sąd oddalił wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania kwestii uprawnień właścicielskich strony w postępowaniu spadkowym. Rozstrzygnięcie to zostało podyktowane oceną prawną wyrażoną wyżej. Ocena ta obliguje organ do ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie czy skarżąca może być stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, przy czym postępowanie to pozostawać będzie w oderwaniu od kwestii braku uprawnień skarżącej jako właściciela czy użytkownika wieczystego sąsiadującej z terenem inwestycji nieruchomości. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji umarzającej postępowania odwoławcze wszczęte z inicjatywy skarżącej. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy, zasądzając na rzecz strony skarżącej koszty uiszczonego wpisu sądowego od skargi.