II SA/Wa 347/09

WyrokWSA w Warszawie2009-06-10

Skład orzekający: Bronisław Szydło, Ewa Pisula-Dąbrowska, Andrzej Kołodziej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja przyznająca świadczenie w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ma charakter konstytutywny, co uniemożliwia przyznanie świadczenia za okres wsteczny od daty złożenia wniosku lub uprawomocnienia się wyroku uchylającego poprzednią decyzję?
Ratio decidendi
Decyzja przyznająca świadczenie w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ma charakter konstytutywny, co oznacza, że prawo do świadczenia powstaje wraz z wydaniem decyzji je przyznającej. W związku z tym brak jest podstaw prawnych do wypłaty świadczenia za okres poprzedzający datę wydania tej decyzji, nawet jeśli organ działał z opóźnieniem.
Stan faktyczny
Skarżąca L. L. wniosła skargę na decyzję Prezesa ZUS przyznającą jej małoletniemu synowi rentę rodzinną w drodze wyjątku. Skarżąca zarzuciła organowi opieszałość w wydaniu decyzji, domagając się przyznania świadczenia od daty złożenia wniosku lub od daty uprawomocnienia się wyroku WSA uchylającego poprzednią decyzję odmawiającą przyznania renty. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że decyzja przyznająca świadczenie w drodze wyjątku ma charakter konstytutywny i nie ma możliwości wypłacenia świadczenia z wyrównaniem za okres wstecz.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bronisław Szydło Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Protokolant Katarzyna Ciacharowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Wyrokiem z dnia 3 września 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 667/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (k – [...] akt administracyjnych) uchylił decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wobec uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] (k –[...] akt administracyjnych) uchylił w całości decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. odmawiającą przyznania renty rodzinnej dla małoletniego syna L. L. i przyznał na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) rentę rodzinną dla jej syna B. do [...] czerwca 2010 r. pod warunkiem kontynuowania nauki w systemie dziennym. Wysokość renty określił na kwotę [...] zł miesięcznie. Powyższa decyzja Prezesa ZUS przyznająca rentę w drodze wyjątku stała się przedmiotem skargi L. L., przedstawicielki ustawowej małoletniego syna B. do tutejszego Sądu. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła zarzut opieszałości organu w sprawie przyznania renty rodzinnej podkreślając, że wniosek o rentę złożyła [...].01.2007 r. Twierdziła, że pomimo uprawomocnienia się wyroku WSA z 3 września 2008 r. (wyroku uchylającego decyzję), Prezes ZUS wydał decyzję o przyznaniu renty rodzinnej dopiero [...] stycznia 2009 r. Obarczając winą za opóźnienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych domagała się przyznania świadczenia od dnia złożenia wniosku (wyrównania przyznanego świadczenia). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że wyrok WSA otrzymał [...] listopada 2008 r. i niezwłocznie podjął czynności mające na celu uzupełnienie materiału dowodowego zgodnie ze wskazówkami zawartymi w uzasadnieniu tego wyroku. Nadto organ wyjaśnił, że nie miał możliwości przyznania świadczenia od daty wniesienia wniosku albowiem decyzja o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku ma charakter konstytutywny a zatem nie istnieje możliwość wypłacenia świadczenia z wyrównaniem za okres wstecz. Wskazał, że samo złożenie wniosku o przyznanie świadczenia nie zrodziło uprawnień do świadczenia, tym samym brak jest podstaw do wypłaty wyrównania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rację ma organ twierdząc, że decyzja wydana na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) ma charakter konstytutywny, kształtujący prawo. Prawo do świadczenia powstaje zatem wraz z jego przyznaniem, określonym i ukształtowanym w decyzji je przyznającej. Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych do przyznania tego prawa przed datą jego powstania, to jest wypłaty tego świadczenia za okres przed datą wydania decyzji. Dlatego też zarzuty skarżącej w przedmiocie, że renta powinna być przyznana i wyrównana z data wsteczną tj. od daty wniesienia wniosku, bądź uprawomocnienia się wyroku WSA z dnia 3 września 2008 r. nie zasługiwały na uwzględnienie. Nie można też uznać, że organ w okresie od [...] listopada 2008 r., tj. od daty doręczenia mu wyroku WSA z dnia 3 września 2008 r. do [...] stycznia 2009 r. tj. do daty wydania przedmiotowej decyzji, którą przyznano świadczenie naruszył art. 12 § 1 kpa. W omawianym 1,5 miesięcznym okresie organ prowadził zgodnie z wytycznymi Sądu postępowanie uzupełniające (k – [...] akt administracyjnych), które zakończyło się wydaniem decyzji z [...] stycznia 2009 r. przyznającej prawo do świadczenia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło