II SA/Kr 486/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja NSA Izabela Dobosz Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 10 kwietnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej T. P. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 10 stycznia 2006 r., znak: [....] , wydaną na podstawie art. 157 § 3 kpa w zw. z art. 28 kpa odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z 13 lutego 1995 r. , znak: [....] . Kolegium w uzasadnieniu decyzji podało, że wnioskiem z [....]. 06. 2005 r. T.P. zwróciła się do Wojewody [....] o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia 13 lutego 1995 r. nr [....] , zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w B. , stanowiącej działkę nr [....] , będącą własnością Gminy B. w wieczystym użytkowaniu M.R. i J.R. , zapisanej w operacie ew. gruntów pod póz. [....] , na działki nr [....] i [....] , zgodnie z wykazem zmian gruntowych, stanowiących integralną część w/w decyzji. Kolegium wskazało, że niezależnie od merytorycznej oceny decyzji administracyjnej w świetle przesłanek z art. 156 § 1 kpa organ może w drodze decyzji odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli postępowanie takie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Jedną z przyczyn podmiotowych uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest okoliczność, że podmiot wnioskujący o wszczęcie takiego postępowania nie jest jego stroną. Przywołując wyrok NSA z 9. 07. 1999 r. sygn. akt IV SA 2152/97, organ stwierdził, że odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego następuje w sytuacji gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez podmiot który nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stosownie do w/w przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W przedmiotowej sprawie nie można jednak mówić o istnieniu interesu prawnego osoby żądającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 13 lutego 1995 r. w sprawie podziału działki ponieważ T.P. otrzymała przedmiotową działkę nr [....] w obecnym kształcie j nie dotyczyło jej postępowanie w sprawie podziału działki [....] . W przedmiotowej sprawie Kolegium ustaliło, że T.P. nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu przed organem l instancji w sprawie zatwierdzenia projektu podziału działki położonej w B. , a więc konsekwentnie nie może zostać uznana za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wydanej w tym postępowaniu decyzji. Oceny interesu prawnego należy bowiem dokonać, badając jaki wpływ rozstrzygnięcie w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości ma na sferę praw i obowiązków żądającego stwierdzenia nieważności. Istotny jest również zakres przedmiotu i rozstrzygnięcia tej decyzji. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie organ zobowiązany był do oceny, czy w wyniku nabycia przez wnioskodawczynię nieruchomości gruntowej nabyła jednocześnie od poprzedniego właściciela nieruchomości prawa i obowiązki wynikające z decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. SKO uznało jednak brak istnienia podstaw do stwierdzenia, by rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności omawianej decyzji z 13 lutego 1995 r. w jakikolwiek sposób mogło wpływać na prawa i obowiązki wnioskodawczyni, a co za tym idzie nie mogła ona zostać uznana za stronę w prowadzonym postępowaniu. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyła T.P. , zarzucając że rozstrzygnięcie zostało oparte na błędnie ustalonym stanie faktycznym oraz, że niewłaściwie zastosowano przepisy prawa, zaś przedstawione uzasadnienie nie jest wystarczające. Wskazała, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem zakwestionowanej decyzji, lecz również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności w/w decyzji. Podkreśliła, że skoro każdemu z byłych właścicieli przysługiwałby przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczących ich majątku, i każdy z nich byłby legitymowany do wystąpienia o stwierdzenie nieważności takich decyzji, to tym samym legitymacja czynna w tej sprawie przysługuje ich następcy prawnemu. Zdaniem wnioskodawczyni, przedstawiony wywód przesądza o tym, że jest stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej, albowiem jest następcą prawnym stron postępowania, które były użytkownikami wieczystymi działki nr [....] (powstałej w wyniku podziału) i nie ma wątpliwości, iż przeszły na nią prawa i obowiązki obciążające jej poprzedników prawnych. Odwołująca zarzuciła nadto, że w przypadku, gdy podmiot składający żądanie w trybie art. 61 § 3 kpa nie ma przymiotu strony, lecz treść żądania uprawdopodabnia określona w art 158 § 1 kpa wadliwość konkretnej decyzji administracyjnej, to stosownie do art. 157 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji powinno zostać wszczęte z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 10 kwietnia 2006 r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 127 § 3 kpa w zw. z art. 157 § 3 i 28 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy swoją poprzednią decyzję z 10 stycznia 2006 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium powtórzyło, że T.P. w dacie wydawania kwestionowanej decyzji nie była właścicielem ani użytkownikiem podlegającej podziałowi działki nr [....] i tym samym nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu przed organem l instancji w sprawie zatwierdzenia projektu podziału w/w działki. Niesporne jest, że T.P. nabyła użytkowanie wieczyste jednej z wydzielonych działek, po upływie jednego roku od dokonania podziału. Zdaniem organu odwoławczego, poprzez uzyskanie tytułu prawnego w postaci użytkowania wieczystego do powstałej w wyniku podziału działki, wnioskodawczyni nie nabyła przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności zatwierdzającej podział nieruchomości, bowiem jej żądanie dotyczy wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w zakresie dotyczącym wydzielenia nie własnej (w tamtym czasie) działki gruntu, ale działek innych osób. Organ odwoławczy uznał, że T.P. nie ma żadnego interesu prawnego do kwestionowania decyzji podziałowej, można jedynie mówić o interesie faktycznym wnioskodawczyni, która jest zainteresowana wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji i dokonaniem nowego podziału nieruchomości, umożliwiającego poszerzenie jej działki. Z faktu nabycia przez nią w użytkowanie wieczyste powstałej w wyniku podziału działki nie wynikał zindywidualizowany interes prawny w sprawie podziału nieruchomości. W tym stanie rzeczy, organ odwoławczy stwierdził, że poprzedni skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zasadnie uznał, iż T.P. nie ma przymiotu strony w postępowaniu nadzorczym dotyczącym podziału nieruchomości. Wskazał, że z art. 157 § 2 kpa wynika, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a skoro w sprawie żądanie nie pochodziło od strony więc - stosownie do art. 157 § 3 kpa należało odmówić wszczęcia tego postępowania. Skargę od powyższej decyzji Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie złożyła T.P. , zarzucając organowi naruszenie art. 77 kpa, poprzez pominięcie, że skarżąca jest właścicielką działki nr [....] , naruszenie art. 28 kpa poprzez przyjęcie, że nie jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z 13.02. 1995 r. , naruszenie art. 157 § 2 kpa, poprzez odmowę wszczęcia postępowania na żądanie strony oraz rażące naruszenie art. 157 § 2 kpa. Skarżąca stwierdziła, że Kolegium bezpodstawnie pominęło fakt posiadania przez nią prawa własności przysługującego jej względem działki nr [....], przy czym zgodziła się, że okoliczność ta nie zmienia istoty twierdzeń SKO, gdyż za jej podstawę przyjęto posiadanie przez skarżącą użytkowania wieczystego wobec działki [....]. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumenty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 13 lutego 1995 r. Nie zgodziła się ze stanowiskiem SKO w K. odmawiającego jej przymiotu strony w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji zatwierdzającej projekt podziału, podnosząc, że swój interes prawny upatruje w przepisach prawa budowlanego i cywilnego (prawie własności). Podniosłą, że podział nieruchomości dokonany decyzją 13.02. 1995 r. spowodował, że balkon i okna jej domu znajdujące się w ścianie granicznej swym usytuowaniem naruszają przepisy prawa budowlanego oraz warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie. Zarzuciła też, że obowiązkiem organu było wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 20 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 726/06, oddalił skargę. W uzasadnieniu po przedstawieniu konstrukcji prawnej postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, Sąd wywodził, że ustawodawca w art. 10 ustawy z 29. 04. 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz.U. z 1989 r. Nr 14, póz. 74 ze zm.) nie określał kręgu osób uprawnionych do zgłoszenia wniosku o podział nieruchomości i ograniczył się jedynie do regulacji przesłanek materialnoprawnych dopuszczalności podziału. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym wszczynanym na wniosek strony lub z urzędu. W świetle art. 10 ust. 3 powołanej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, zgodnie z ustalonym orzecznictwem sądowym, o zatwierdzenie podziału nieruchomości mógł wystąpić właściciel lub użytkownik wieczysty, gdyż tylko te podmioty są władne dysponować swoją nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, mają więc interes prawny, aby żądać czynności organu. Te podmioty również jako strony postępowania podziałowego - mogą żądać stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej i uczestniczyć w postępowaniu nadzorczym. W utrwalonym orzecznictwie NSA przyjmuje się ograniczony krąg podmiotów posiadających interes prawny w żądaniu dokonania podziału nieruchomości. Przyjmuje się, że osoba nie będąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nie może być stroną postępowania podziałowego, a zatem nie może skutecznie ani uczestniczyć w tym postępowaniu, ani przeciwdziałać zatwierdzeniu projektu podziału. Wynika to z oceny interesu prawnego stron postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a oraz faktu, że w postępowaniu o podział nieruchomości nie decyduje się o ich przeznaczeniu, ograniczając się do wydzielenia z jednej działki dwóch lub więcej działek, które następnie mogą zostać wprowadzone do obrotu prawnego jako odrębne nieruchomości. Analogiczne jest w tym zakresie orzecznictwo Sądu Najwyższego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła T.P. wskazując na naruszeniu prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - przez pozbawienie możliwości występowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym osób mających przymiot strony, tj. J.R. , M.R. oraz sióstr skarżącej D.H. i H.G. oraz przez nie zawieszenie postępowania na skutek śmierci M.R. ; 2) art. 141 § 4 w/w ustawy p.p.s.a. przez brak przedstawienia ustalonego przez Sąd stanu faktycznego oraz przez nie ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych przez skarżącą w skardze i na rozprawie; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w/w ustawy p.p.s.a. przez nie uchylenie decyzji, gdy została ona wydana z naruszeniem art. 157 § 2 k.p.a., a to dlatego, że postępowanie o stwierdzenie nieważności należało wszcząć z urzędu wówczas, gdy się okazało, że skarżąca nie posiada przymiotu strony; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy p.p.s.a. w sytuacji, gdy została wydana decyzja z naruszeniem art. 157 § 3 k.p.a., a to że ze zgromadzonych materiałów nie wynika w sposób oczywisty, że skarżąca nie posiada interesu prawnego; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. i art. 28 k.p.a. przez nie uchylenie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy skarżąca posiada przymiot strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 157 § 2 k.p.a. należało wszcząć postępowanie. Na tej podstawie wnosiła o uchylenie zaskarżonego w całości wyroku i przekazanie sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 lutego 2009 r. w sprawie o sygn. akt l OSK 329/08, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd II instancji podał, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach prawnych. Wywody sądu l instancji, co do ustalenia interesu strony na podstawie art. 10 ustawy z 29. 09.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, póz. 127 ze zm.) w postępowaniu w sprawie podziału nieruchomości, a następnie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności oparte są na błędnej wykładni norm prawa materialnego, a w konsekwencji naruszeniu przepisów prawa postępowania. W prawie publicznym generalnie obowiązującą regułą jest, że uprawnienia i obowiązki mają charakter osobisty. Od tej reguły przepis art. 30 § 4 kpa wprowadza wyjątek stanowiąc "w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni". Po zakończeniu postępowania administracyjnego nie wygasa reguła następstwa prawnego, którą należy wyprowadzić z regulacji materialno-prawnej prawa administracyjnego w związku z przepisami prawa cywilnego. Sąd przyjmując, że interes prawny w sprawie podziału nieruchomości, zgodnie z art. 10 ust. 1 i ust. 3 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości mają właściciele lub użytkownicy wieczyści nie rozważył następstwa prawnego po użytkownikach wieczystych M.R. i J.R. Wymagało ustalenia w postępowaniu administracyjnym czy T.P. przysługiwało prawo następstwa, czy też nabyła działkę już w kształcie takim jak wynikał z podziału. Bez tego ustalenia wadliwym jest stwierdzenie, że przysługuje jej wyłącznie interes faktyczny. W skardze kasacyjnej skarżąca powołała się na fakt, że M.R. i J.R. wieczyści użytkownicy podzielonej działki są jej rodzicami. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zasadny jest zarzut naruszenia art. 157 § 3 kpa. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest dopuszczalna tylko w przypadkach, w których nie zachodzi potrzeba prowadzenia czynności ustalenia interesu prawnego żądającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W sprawie wymagało ustalenie następstwa prawnego po użytkownikach wieczystych podzielonej nieruchomości, który to podział został zatwierdzony przedmiotową decyzją. Dokonanie ustaleń dotyczących interesu prawnego poza postępowaniem administracyjnym pozbawia stronę prawa do obrony na drodze prawa, godząc w zasady demokratycznego państwa prawnego. Akceptowanie takich reguł postępowania organów administracji publicznej narusza bowiem prawo jednostki do rzetelnego procesu sądowego (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Sąd II instancji podał, że nie jest natomiast zasadny zarzut nieważności postępowania sądowo-administracyjnego. Przedmiotem postępowania sądowo-administracyjnego była zgodność z prawem decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W takim przedmiocie rozstrzygnięcia decyzją administracyjną interes prawny ma wyłącznie skarżący, bo orzeczenie sądu ma moc obowiązującą i powagę rzeczy osądzonej tylko co do kwestii czy w sprawie miał interes prawny. Ta ocena nie dotyczy i nie wywołuje skutków prawnych wobec innych podmiotów. Ustalenie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym zwykłym (rozstrzygającym o zgodności z prawem decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym) następuje w toku postępowania, przy zachowaniu reguł prawa obrony przyznanej przepisami prawa procesowego. Wprawdzie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest odrębnym postępowaniem, to nie do przyjęcia jest, że obowiązują w nim inne reguły ochrony interesu prawnego. Interes prawny ma strona (strony) postępowania zwykłego, ale również jednostki, których pozbawiono prawa do udziału w postępowaniu zwykłym oraz jednostki, których interes prawny wynika z następstwa prawnego, zarówno co do stron uczestniczących w postępowaniu, jak i pozbawionych tego udziału. W tym stanie rzeczy, skoro skarga została oparta na usprawiedliwionych podstawach na mocy art. 185 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr. 153, póz. 1270 że zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 190 p.p.s.a. sąd któremu sprawa została ponownie przekazana do rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny na skutek uwzględniania skargi kasacyjnej jest związany wykładnią prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W pierwszej kolejności należy zatem stwierdzić, że art. 157 § 3 kpa ma zastosowanie do sytuacji, gdy z żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wynika w sposób oczywisty, że podmiot wnoszący żądanie nie ma w sprawie interesu prawnego. Postępowanie wyjaśniające poprzedzające odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji może więc dotyczyć jedynie kwestii formalnych. Natomiast w sytuacji, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia określonych czynności, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie wyniku negatywnego są podstawą zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie (por. wyrok WSA w Warszawie z 14. 01. 2009 r., sygn. akt l SA/Wa 1328/2008). W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z 13 lutego 1995 r. znak: [....] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w B. , stanowiącej działkę nr [....] , będącą własnością Gminy B. w 8 znak: [....] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w B. , stanowiącej działkę nr [....] , będącą własnością Gminy B. w wieczystym użytkowaniu M. i J. R. , zapisanej w operacie ewidencji gruntów pod póz. 435, na działki nr [....] i [....] , zgodnie z wykazem zmian gruntowych, stanowiących integralną część wskazanej decyzji. Skarżąca wskazała, że M.R. i J.R. są jej rodzicami, przy czym M.R. zmarł, ona jest natomiast jest jednym z jego spadkobierców. Dlatego też organ administracji publicznej, mając na uwadze treść art. 30 § 4 kpa - w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni - winien był ustalić następstwo prawne po użytkownikach wieczystych podzielonej nieruchomości, który to podział został zatwierdzony decyzją. Organ administracji przyjmując bowiem, że interes prawny w sprawie podziału nieruchomości, zgodnie z art. 10 ust. 1 i ust. 3 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości mają właściciele lub użytkownicy wieczyści nie rozważył następstwa prawnego po użytkownikach wieczystych M.R. i J.R. Wymagało ustalenia w postępowaniu administracyjnym czy T.P. przysługiwało prawo następstwa, czy też nabyła działkę już w kształcie takim jak wynikał z podziału. Bez tego ustalenia wadliwym jest stwierdzenie, że przysługiwał jej wyłącznie interes faktyczny. Mając zatem na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.