II GSK 1026/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia del. WSA Krystyna Józefczyk Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. –P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 czerwca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 762/09 w sprawie ze skargi M. M. –P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz M. M. –P. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 762/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę M. M. –P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisja Egzaminacyjna Nr 2 do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w W. ustaliła negatywny wynik egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką M. M. –P., który uzyskał z testu wyboru 186 punktów. W odwołaniu od powyższej uchwały skarżący stwierdził, że pytania o numerach: 68, 75, 109, 186, 200, 203 i 248 były wadliwie skonstruowane. Decyzją [...] lutego 2009 r. Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. Organ wyjaśnił, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), dalej powoływana jako Prawo o adwokaturze, w art. 75i ust. 3 jednoznacznie przesądza, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 190 punktów. Przyjęcie, że kandydat uzyskał wynik pozytywny możliwe jest tylko wówczas, jeśli po analizie rozwiązanego przez kandydata testu można ustalić, że uzyskał on 190 punktów. Organ uznał za niezasadne zarzuty skarżącego dotyczące pytań nr: 68, 75, 109, 186, 200, 203 oraz 248. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę podał, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia niektórych wskazanych przez skarżącego przepisów prawa materialnego, co jednak nie miało wpływu na wynik końcowy sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jedynie w części nie spełnia wszystkich wymienionych warunków prawidłowego ustalenia wyniku egzaminu, a w konsekwencji nie odpowiada obowiązującemu prawu (odnośnie pytań nr 109 i 186). Uznanie argumentacji skarżącego za prawidłową w tym zakresie dodaje mu dwa punkty, co nie jest wystarczające do zaliczenia egzaminu na aplikację adwokacką. W ocenie Sądu I instancji pytanie nr 109 budzi wątpliwości związane z jego prawidłową redakcją. Wątpliwości w tym zakresie podniósł w skardze kandydat stwierdzając, że pogląd wyrażony przez Ministra - uznany za prawidłową odpowiedź na pytanie - choć akceptowany, nie wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Tymczasem odpowiedź na pytanie egzaminacyjne powinna wynikać bezpośrednio z treści przepisów prawa, a nie z ich interpretacji. Sąd podzielił ocenę skarżącego, iż twierdzenie Ministra Sprawiedliwości, że z przepisu art. 3985 § 1 k.p.c. bezpośrednio wynika odpowiedź na powyższe pytanie, jest niewyczerpujące. Kandydat, odwołując się do treści przepisów mających zastosowanie w sprawie oraz orzecznictwa, obszernie i skutecznie uzasadnił wątpliwości dotyczące redakcji tego pytania. Odnośnie pytania 186 Sąd stwierdził, że nie jedną, lecz dwie z przedstawionych propozycji odpowiedzi można uznać za prawidłowe. Zdaniem Sądu, pytanie nie nadaje się na test na aplikację adwokacką, gdyż w takim teście nie należy stawiać pytań, na które nie można udzielić odpowiedzi wynikającej wprost z przepisu prawnego. Pytanie to brzmiało: "Zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest: A. jednoinstancyjne, B. dwuinstancyjne, C. trójinstancyjne." Według organu, prawidłowa odpowiedź na to pytanie to odpowiedź "A", która oparta jest na art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako k.p.a.. Skarżący dowodził natomiast, że prawidłowa na to pytanie jest zakreślona przez niego odpowiedź "B". W ocenie Sądu, zarzutom skarżącego dotyczącym pytania nr 186 nie można odmówić racji. Przepis art. 8 ust. 3 ustawy Prawo dewizowe stanowi, że do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego wydanych w sprawach związanych z udzielaniem indywidualnych zezwoleń dewizowych, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. Zgodnie natomiast z przepisem art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Z treści powyższych przepisów wynika, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego strona może wystąpić do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro więc wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje "od decyzji wydanej w pierwszej instancji", a "do wniosku tego stosuje się odpowiednie przepisy dotyczące odwołań", to analiza literalnego brzmienia powyższych przepisów, w powiązaniu z treścią przepisów § 1 oraz § 2 art. 127 k.p.a., może prowadzić do wniosku, że decyzja wydana przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy jest decyzją wydaną w drugiej instancji - mimo tożsamości podmiotowej organu pierwszej i drugiej instancji. Sąd podał, że problem w pytaniu nr 186 sprowadza się w rzeczywistości do kwestii, czy o dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym można mówić tylko wtedy, gdy do kolejnego rozstrzygnięcia sprawy właściwy jest organ wyższego stopnia, czy także wtedy gdy właściwy jest ten sam organ administracji, który rozstrzygnął sprawę w pierwszej instancji. W doktrynie prezentowane są poglądy, że dwuinstancyjność postępowania może być rozpatrywana w dwóch aspektach - materialnym oraz formalnym. W aspekcie materialnym dwuinstancyjność postępowania polega na prawnej możności dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy pod względem merytorycznym. W aspekcie formalnym wyraża się natomiast w konstrukcji toku instancji i zakłada przesunięcie uprawnień do ponownego rozpatrzenia sprawy na organ wyższej instancji. W ocenie Sądu, w świetle powyższych rozważań uzasadnioną wątpliwość budzić może sformułowanie tego rodzaju pytań, jak pytanie nr 109 i 186, na egzaminie konkursowym na aplikację, albowiem w teście, w którym sprawdzeniu ma podlegać wiedza przyszłych dopiero aplikantów adwokackich, winno się unikać wprowadzania takich pytań, na które jednoznaczna odpowiedź nie wynika expressis verbis z przepisów prawa, a jedynie z wykładni systemowej dokonywanej przez organ oraz poglądów doktryny i orzecznictwa. Odnosząc się zaś do pytań 68, 75, 200, 203 i 248 Sąd I instancji uznał, że organ prawidłowo, w sposób przekonywujący odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej. Minister w sposób pełny przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny oraz wyjaśnił skarżącemu, dlaczego jego stanowisko nie znajduje uzasadnienia. Wobec powyższego, Sąd oddalił skargę bowiem fakt, że dwa pytania zostały sformułowane nieprawidłowo dawałby skarżącemu wynik 188 punktów - niewystarczający do zaliczenia testu. Sąd uznał też, że stanowisko Ministra Sprawiedliwości w kwestii wyodrębnienia prawa podatkowego jest prawidłowe i nie może wpływać na ocenę wyników egzaminu. Ponadto zgłoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6 art. 7 oraz art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 36 § 1 w zw. z art. 35 § 3 k.p.a., nawet jeśli miały miejsce to nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. M. M. –P. zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: I. przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 75a ust 3 Prawa o adwokaturze poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że pytania nr 200 i 203 nie wykraczały poza zakres ustalony w treści przepisu, a w konsekwencji nieuzasadnioną odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji organu w tym zakresie; Il. przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 75i Prawa o adwokaturze poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż test zawierający pytania wykraczające poza zakres wskazany w art. 75a ust. 3 Prawa o adwokaturze, pytania na które odpowiedź nie wynikała z treści przepisów lecz z orzecznictwa, pytania wymagające sięgnięcia do przepisów ustawy nieobjętej hipotezą pytania, pytania sformułowane w sposób niejednoznaczny i wprowadzający tym samym w błąd - sformułowane zostały w sposób zgodny z dyrektywą art. 75i Prawa o adwokaturze; III. przepisów postępowania mających wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: 1. art. 133 § 1 zdanie 1 oraz art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., poprzez nieuzasadnione pominięcie w rozważaniach i nieodniesienie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku do argumentów skarżącego przedstawionych w piśmie procesowym z dnia 5 czerwca 2009 r. uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji przez nieuzasadnione uznanie, iż Minister Sprawiedliwości prawidłowo i w sposób przekonywujący odniósł się do zarzutów skarżącego, co skutkowało oddaleniem skargi, 2. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), dalej powoływanej jako p.u.s.a., w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd I instancji, w wyniku zaniechania wnikliwej kontroli legalności działalności organu administracji publicznej nie uchylił zaskarżonej decyzji, mimo że zebrany w sprawie materiał dowodowy przemawiał za uwzględnieniem skargi. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podał, że nieodniesienie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku do argumentacji skarżącego stanowi naruszenie przepisów postępowania i uniemożliwia skuteczną kontrolę instancyjną orzeczenia. Nie są bowiem znane motywy rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego odnośnie pytań 68, 75, 200, 203 oraz 248, a tym samym brak jest rzeczywistej możliwości polemiki z takim rozstrzygnięciem. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie podzielił zarzutów skarżącego dotyczących wykraczania przez pytania nr 200 i 203 poza zakres egzaminu konkursowego oznaczony w art. 75a ust. 3 Prawa o adwokaturze. Skarżący wskazał na odrębność prawa podatkowego od prawa finansowego i wyjaśnił, że zdający, którzy wykształcenie prawnicze odbierali w ośrodkach akademickich opowiadających się za wydzieleniem prawa podatkowego poza prawo finansowe, mogą inaczej odbierać zapis ustawy odnoszący się tylko do prawa finansowego i przygotować się z materii klasycznie prawnofinansowych, jak np. prawo budżetowe, finanse publiczne, publiczne prawo bankowe etc. - co prowadzić może do naruszenia zasad równości wobec prawa oraz określoności wymogów i sankcji ustawowych. W przypadku zaś uznania, iż prawo podatkowe rzeczywiście oddzieliło się od prawa finansowego, fakt wykraczania pytań z zakresu prawa podatkowego, tj. kwestionowanych w niniejszej sprawie pytań nr 200 i 203, jest ewidentny i nie budzi wątpliwości. Kasator zarzucił, że Sąd I instancji nie odniósł się do jego argumentacji przedstawionej zarówno w skardze jak i w piśmie z dnia 5 czerwca 2009 r. Podał, że udzielenie odpowiedzi na pytanie nr 75 wymagało dokonania szerokiej wykładni kodeksowej, co do której również przedstawiciele doktryny nie są zgodni (rozbieżności doktrynalne zostały przedstawione zarówno w odwołaniu jak i w skardze - ani organ ani też Sąd I instancji nie odnieśli się do niej), a wręcz pozakodeksowej, wbrew źródłu powołanemu w samym pytaniu, które nakazuje szukać odpowiedzi w kodeksie cywilnym, a nie w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Ponadto wadliwość pytania nr 75 potwierdzona została w licznych orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.. Skarżący polemizował z twierdzeniem organu, że istota pytania nr 248 sprowadzała się do kwestii, kto powołuje zastępców Rzecznika Praw Obywatelskich. Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich: "Na wniosek Rzecznika Marszałek Sejmu może powołać nie więcej niż trzech zastępców Rzecznika, w tym zastępcę do spraw żołnierzy. Odwołanie następuje w tym samym trybie.". Kwestionowane pytanie natomiast brzmiało: "Zgodnie z ustawą o Rzeczniku Praw Obywatelskich, zastępców Rzecznika Praw Obywatelskich powołuje...". Zdaniem skarżącego treść kwestionowanego pytania odbiega od treści przepisu, do którego, zdaniem organu, się odnosi. Przede wszystkim zaś dlatego, że pytanie konkursowe oraz przepis ustawy posługują się odrębnym sformułowaniem "powołuje" oraz "może powołać". Należy przy tym zauważyć, iż ustawowy zwrot "może powołać" występuje w konotacji z dopuszczalną liczbą zastępców Rzecznika, co prowadzi do konkluzji, iż przepis ten w rzeczywistości reguluje przede wszystkim kwestię dopuszczalnej liczby powoływanych przez Marszałka Sejmu na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich zastępców ("może powołać nie więcej niż trzech"), kwestię kompetencji do ich powołania traktując niejako marginalnie. Przyjęcie argumentacji organu prowadziłoby do uznania, iż zadaniem zdającego było w przypadku pytania nr 248 wybranie odpowiedzi najbardziej zbliżonej do prawidłowej, nie zaś odpowiedzi prawidłowej - której brakowało. Odnośnie pytania 68 skarżący podał, że jego wadliwość została potwierdzona wyrokiem WSA w W. z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 943/09, co potwierdza dotychczasowe twierdzenia skarżącego. Autor skargi kasacyjnej wyjaśnił, że do dokonania oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości niezbędna jest szczegółowa analiza kwestionowanych pytań. W tym celu skarżący przedstawił w skardze wyczerpujące argumenty przemawiające za uznaniem wadliwości rozstrzygnięcia organu administracji, powołując się na wypowiedzi doktryny i orzecznictwo. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości przytoczył swoją dotychczasową argumentację, nie wszczynając jednak rzeczowej polemiki z twierdzeniami skarżącego. Skarżący przedstawił pismem z dnia 5 czerwca 2009 r. swoje stanowisko dotyczące podnoszonych przez Ministra Sprawiedliwości argumentów. Pismo to nie stanowiło dalszego uzasadnienia zarzutów skargi, lecz stanowiło odpowiedź na argumenty drugiej strony sporu sądowego. Argumenty te w sposób nieuzasadniony nie zostały uwzględnione przez Sąd I instancji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne. Autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego i procesowego. W pierwszej kolejności należy zatem zbadać zarzut naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zasadność tego zarzutu zobowiązuje sąd kasacyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzut jest uzasadniony w stosunku do pytań nr 68, 75, 248. Ma rację autor skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji, naruszył przepisy prawa procesowego wymienione w petitum skargi kasacyjnej, a w szczególności przepisy art. 133 § 1 i 141 § 4 p.p.s.a. Sąd bowiem nie ustosunkował się do bardzo szeroko uzasadnionych zarzutów strony dotyczących wymienionych pytań i całkowicie pominął przytoczoną argumentację zawartą w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 5 czerwca 2009 r., ograniczając się do stwierdzenia, że Minister Sprawiedliwości w zaskarżonej decyzji prawidłowo i przekonywująco odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej, przedstawiając obowiązujący stan prawny oraz wyjaśniając, dlaczego stanowisko skarżącego nie znajduje uzasadnienia. Takie uzasadnienie wyroku nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uniemożliwia kontrolę instancyjną. Brak odniesienia się do zarzutów i argumentów strony, nie pozwala na skontrolowanie, czy Sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. Samo więc stwierdzenie, że Sąd uznał argumentację organu za prawidłową jest niewystarczające do rozpatrzenia sprawy z należytą wnikliwością. W uzasadnieniu powinna zostać uwidoczniona operacja logiczna, którą przeprowadził Sąd stosując określone normy prawne mające zastosowanie w rozstrzyganej sprawie. Wobec nieprawidłowego zbadania skargi z naruszeniem wymogów procedury sądowoadministracyjnej rozpatrywanie zarzutów naruszenia prawa materialnego w odniesieniu do omawianych pytań jest przedwczesne. Natomiast w stosunku do pytań 200 i 203, zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego są chybione. Zgodnie z art. 75a ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze egzamin konkursowy na aplikację adwokacką polegał na sprawdzeniu wiedzy kandydata m.in. z zakresu prawa finansowego. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych w tej kwestii do dziedziny prawa finansowego zalicza się prawo podatkowe. Minister Sprawiedliwości wykazał w zaskarżonej decyzji związek prawa podatkowego z prawem finansowym wyrażający się m.in. finansową działalnością publiczną Państwa w zakresie przychodów podatkowych, które są instrumentem zasilania budżetu. Stwierdzić zatem należy, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był uchylić zaskarżony wyrok, ponieważ wniesiona skarga wymaga ponownego zbadania w zakresie pytań nr 68, 75 i 248 z zachowaniem wymogów postępowania sądowoadministracyjnego. Rozpatrując ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. powinien przeanalizować zarzuty dotyczące wskazanych pytań testu egzaminacyjnego z uwzględnieniem zastosowania prawa materialnego tj. art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze, wobec postawienia przez stronę skarżącą zarzutu, że ww. pytania nie spełniały określonych w tym przepisie wymogów. W utrwalonym już orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się bowiem, że stosowana w tym przepisie reguła testu egzaminacyjnego jednokrotnego wyboru, wyklucza zamieszczenie w pytaniach propozycji odpowiedzi, z których więcej niż jedna jest prawidłowa. Pytania zawarte w teście muszą być sformułowane w sposób jasny, precyzyjny, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Taka precyzja i jednoznaczność możliwa jest wówczas, gdy poprawna odpowiedź wynika z treści przepisów prawa, nie zaś z ich często niejednoznacznej interpretacji, a ponadto odpowiada wymogom logiki. Nie można w nich zawierać kwestii spornych w orzecznictwie i doktrynie, jeżeli udzielenie jednej prawidłowej odpowiedzi uzależnione jest od przyjęcia lub wskazania dodatkowych założeń albo odniesień. Ponownie analizując zakwestionowane pytania Sąd I instancji weźmie pod uwagę orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące wadliwości pytania nr 75 ( por. wyroki: NSA z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt II GSK 975/09; NSA z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt 57/10; NSA z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt 968/09; NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt II GSK 893/09; wyrok WSA z dnia 29 lipca 2009r. sygn. akt VI SA/Wa 943/09 ) i argumentację tam zawartą. Sąd I instancji, badając ponownie sprawę, rozważy także szczególnie wnikliwie zarzut dotyczący pytania nr 68, biorąc pod uwagę następujące kryteria: że sprzeczny ustawą jest sposób formułowania pytania w sposób niejednoznaczny, nieprecyzyjny, co prowadzi do sytuacji, że odpowiedź na nie wynika bezpośrednio z przepisów prawa bądź nie jest możliwe udzielenie jednej prawidłowej odpowiedzi. W szczególności Sąd odniesie się do przedstawionych przez skarżącego poglądów doktryny wskazujących, że istnienie interesu prawnego, jest kluczowym elementem umożliwiającym powołanie się na pozorność czynności prawnej. Także w odniesieniu do pytania nr 248 Sąd i instancji ustosunkuje się do zarzutów podniesionych w skardze co do wadliwości konstrukcji tego pytania. Po przeanalizowaniu postawionych przez kasatora zarzutów, WSA w W. ponownie zbada i uzasadni, czy zgodna z prawem jest zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości, akceptująca ustalenie, że skarżący uzyskał negatywny wynik egzaminu na aplikacje adwokacką. Oceniając legalność przedmiotowej decyzji, Sąd musi mieć na względzie to, że wadliwe sformułowanie pytań nie może powodować ujemnych konsekwencji dla zdającego w postaci braku naliczenia punktu za te pytania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.