II SA/Bk 7/09

WyrokWSA w Białymstoku2009-06-16

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Małgorzata Roleder, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy, która ustala zasady usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych, może przewidywać strefę ochronną wokół banków i zakładów pogrzebowych, ograniczając tym samym liczbę potencjalnych miejsc sprzedaży alkoholu?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy, która ustala zasady usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych, może przewidywać strefę ochronną wokół banków i zakładów pogrzebowych, ograniczając tym samym liczbę potencjalnych miejsc sprzedaży alkoholu. Działanie takie jest zgodne z celem ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, który zakłada ograniczenie dostępności do alkoholu. Rada gminy ma prawo uznać pewne obiekty za zasługujące na szczególną ochronę, a przepisy ustawy nie wykluczają takiej możliwości.
Stan faktyczny
Skarżący zaskarżyli uchwałę Rady Gminy M. w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych, zasad ich usytuowania oraz warunków sprzedaży. Uchwała ta, w § 3, wprowadziła zakaz wydawania zezwoleń na sprzedaż alkoholu w odległości mniejszej niż 100 m od szkół, oddziałów przedszkolnych, kościoła, cmentarza, zakładu pogrzebowego i banku. Skarżący zarzucili, że uchwała narusza przepisy dotyczące wydawania aktów prawnych przez jednostki samorządu terytorialnego, że obejmuje zbyt szeroki zakres regulacji i że zakaz sprzedaży w pobliżu banku i zakładu pogrzebowego narusza ich interesy ekonomiczne, ponieważ ich sklep znajduje się w pobliżu tych placówek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi B. S.C. Z. B., K.T. w M. na uchwałę Rady Gminy w M. z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych, zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży oraz warunków sprzedaży tych napojów oddala skargę. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności faktycznych. Uchwałą z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Rada Gminy M., na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 70, poz. 473 ze zm.) podjęła uchwałę w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych, zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży oraz warunków sprzedaży tych napojów. Pismem z dnia 22 października 2008 r. Z. B. i K. T., prowadzący spółkę cywilną [...] złożyli wniosek o usunięcie niezgodności z prawem powyższej uchwały. Uchwałą z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Rada Gminy M. uznała wniosek za bezzasadny. Wobec powyższego Z. B. i K. T. w dniu 9 grudnia 2008 r. wywiedli do sądu administracyjnego skargę na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] września 2008 r. Wnieśli o uchylenie w całości § 3 tej uchwały stanowiącego, że: "Nie wydaje się zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, gdy punkt sprzedaży usytuowany jest w odległości mniejszej niż 100 m. od szkół, oddziałów przedszkolnych, Kościoła, cmentarza, zakładu pogrzebowego, banku. Odległość tę mierzy się wytyczonymi ciągami przeznaczonymi dla pieszych, od drzwi wejściowych punktu sprzedaży do drzwi wejściowych obiektu chronionego" oraz o zasądzenie na ich rzecz od organu kosztów postępowania sądowego. Zarzucono, że kwestionowany zapis uchwały w sposób rażący narusza przepisy dotyczące wydawania aktów prawnych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz art. 14 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W uzasadnieniu wywiedziono, że treść uchwały obejmuje zbyt szeroki zakres regulacji prawnej. Można w niej bowiem wyróżnić trzy bloki regulowanych spraw: ustalenie liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych, zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży napojów alkoholowych oraz określenie warunków sprzedaży tych napojów. Zdaniem skarżących każdy z tych problemów powinien być uregulowany w odrębnej uchwale. Nadto podniesiono, że przy redagowaniu treści uchwały pominięty został fakt, że niektóre placówki handlowe zlokalizowane w punktach określonych w planie zagospodarowania przestrzennego gminy, powstały dużo wcześniej niż zlokalizowane w okresie późniejszym w odległości mniejszej niż 100 m zakłady pogrzebowe lub banki. W takiej sytuacji przy opracowaniu treści uchwały w tym zakresie rada gminy powinna stosować zasadę pierwszeństwa lokalizacji punktu sprzedaży przed zakładem pogrzebowym lub później zlokalizowanym w sąsiedztwie bankiem. Skarżący wywiedli także, że art. 14 pkt 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie daje radzie gminy prawa do ustanawiania wokół siedzib placówek bankowych lub zakładów pogrzebowych (prowadzących tylko i wyłącznie sprzedaż akcesoriów pogrzebowych, nie posiadających kaplicy do odprawiania mszy żałobnych), strefy ochronnej o wymiarach 100 m. Takie palcówki są bowiem tylko i wyłącznie zwykłymi punktami obsługi klienta lub punktami handlowymi i nie ma żadnego interesu społecznego, obyczajowego lub wyznaniowego, aby taki zakaz sprzedaży wprowadzić. Nadmieniono także, że uchwała bez merytorycznego oparcia w obowiązujących przepisach prawa łamie istniejący porządek prawny ukształtowany przez obowiązujące przepisy i stosowaną dotychczas praktykę w zakresie określania usytuowania punktów detalicznej sprzedaży alkoholu na terenie gminy M., przez co naraża na "szwank" ekonomiczne interesy skarżących. Kwestionowany zapis uchwały w sposób oczywisty dąży do ich wyeliminowania z rynku, gdyż tylko w pobliżu ich sklepu na terenie gminy zlokalizowany jest punkt bankowy i zakład pogrzebowy. W konkluzji stwierdzono, że podstawowymi błędami zaskarżonej uchwały jest sposób jej redakcji, niedopuszczalne ograniczenia przy sprzedaży oraz pominięcie rozmieszczenia sieci handlowej istniejącej przed uchwałą i mającej oparcie w długoletniej lokalizacji tych punktów. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu podano, że obowiązek określenia zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych wynika z art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Przy redagowaniu uchwał dotyczących ustalania liczby punktów sprzedaży i zasad usytuowania tych punktów łączy się te oba zagadnienia w jednej uchwale, realizując w oddzielnych paragrafach uchwały upoważnienie wyrażone w art. 12 ust. 1 i 2 ustawy. Jest to zgodne z przepisem § 138 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. - Zasady techniki prawodawczej. Za niezasadny uznano zarzut rażącego naruszenia przepisów dotyczących wydawania aktów prawnych przez jednostki samorządu terytorialnego z uwagi na brak podania przez skarżących konkretnych przepisów. Również za nieposiadający uzasadnienia uznano zrzut naruszenia art. 14 ustawy. Wskazano, że przepis ten w ust. 1 - 5 zawiera zakazy i ograniczenia sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych działające z mocy ustawy. W ust. 6 tego artykułu zawarte jest upoważnienie dla rad gmin do wydania w formie uchwały analogicznych zakazów dotyczących miejsc nie wymienionych w ust. 1 - 5. Przepis ten ma charakter fakultatywny. Regulacja zawarta w art. 14 nie zawiera odwołania do przepisów art. 12, podobnie w art. 12 nie wskazano związku z przepisami art. 14. Stąd przepis art. 12 ust. 2 stanowi wystarczającą podstawę do określenia usytuowania punktów sprzedaży względem obiektów, które rada gminy uzna w tej samej uchwale za podlegające ochronie polegającej na oddaleniu od nich punktów sprzedaży alkoholu. Niezależnie od tego zakazy i ograniczenia wprowadzone przepisem art. 14 ust. 1 – 5 muszą być respektowane z mocy ustawy. Wskazano, że oddalenie punktów sprzedaży alkoholu od banku uzasadnione jest tym, że klienci tej instytucji przynoszą tam lub pobierają lub mogą pobrać pieniądze, a bezpośrednia bliskość punktu sprzedaży alkoholu może prowokować do zakupu tych napojów. Nadmieniono, że już w poprzedniej uchwale bank był wymieniony wśród obiektów chronionych, nie został więc dołączony dopiero kwestionowaną uchwałą. Wskazano przy tym, że jego położenie względem sklepu należącego do skarżących nie ma wpływu na wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu, ponieważ położony jest on w odległości większej niż 100 m. Odnośnie zakładu pogrzebowego wyjaśniono, że w 2008 r. zakończono prowadzony w nim remont i modernizację. Zainstalowano urządzenia do przechowywania zwłok i urządzono kaplicę przedpogrzebową, w której wystawiane są zwłoki i odprawiane nabożeństwa w zależności od woli organizatorów pogrzebu. Pierwsze pogrzeby z wykorzystaniem zmodernizowanych pomieszczeń i urządzeń zakładu pogrzebowego miały miejsce w lipcu 2008 r. Od czasu rozpoczęcia rozszerzonej działalności przez zakład pogrzebowy wielu mieszkańców zaczęło zgłaszać pretensje, że lokalizacja sklepu z alkoholem narusza powagę miejsca. Zaznaczono, że w sklepie należącym do skarżących prowadzona jest od 16 maja 2008 r. sprzedaż piwa zgodnie z zezwoleniem wydanym przez Wójta Gminy M. na okres od 16 maja 2008 r. do 31 maja 2010 r. Na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. pełnomocnik skarżących złożył do akt sprawy kserokopię uchwały z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Rady Gminy M. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na 2008 r. i podniósł, że już ta uchwała regulowała sytuowanie sprzedaży napojów alkoholowych. Jest ona prawem obowiązującym i była tym prawem w czasie podejmowania kwestionowanej uchwały. W odpowiedzi na powyższe, pismem procesowym z dnia 4 maja 2009 r. Rada Gminy M., wyjaśniła, że powyższa uchwała akceptuje utrzymanie ogólnej zasady dotyczącej lokalizacji punktów sprzedaży, uzależniającej zezwolenie na sprzedaż tych napojów od położenia miejsca sprzedaży względem innych obiektów, uznanych przez radę gminy za zasługujące na szczególną ochronę. Ponownie podkreślono, iż prawo rady gminy do określenia listy takich obiektów wynika z treści art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Lista zaś określonych w uchwale rady gminy obiektów nie jest niezmienna. Zależy od powstania nowych obiektów o szczególnym charakterze, likwidacji dotychczas istniejących, ewentualnie może wynikać ze zmiany charakteru działalności. Jest zatem oczywiste, że rada gminy dostosowując się do zaistniałej sytuacji może listę obiektów modyfikować. Prawem regulującym zasady usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych jest uchwała rady gminy w sprawie usytuowania tych punktów, a nie uchwała rady w sprawie uchwalenia gminnego programu profilaktyki. Kwestionowana uchwała, w stosunku do poprzednio obowiązującej, powiększa jedynie listę obiektów, od których powinna być zachowana określona odległość, gdyż sytuacja w tym zakresie zmieniła się w II połowie 2008 r. w związku z rozszerzeniem działalności istniejącego zakładu pogrzebowego. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 8 czerwca 2009 r. podnieśli, że nie ulega wątpliwości, że to właśnie uchwała w sprawie uchwalenia gminnego programu profilaktyki określiła ostatecznie usytuowanie punktów sprzedaży napojów alkoholowych na rok 2008. Wskazano, że zapis pkt 4 tej uchwały został naruszony kwestionowaną uchwałą w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w skardze argumentacją. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Sąd zobowiązany jest natomiast do oceny zachowań organów administracji publicznej w danej sprawie, zatem jego kontrola zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Rozpoznawana skarga została wniesiona do sądu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – zwanej dalej u.s.g. Stosownie do tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Warunkami skutecznego wniesienia skargi w oparciu o powołany przepis są: wydanie przez organ gminy uchwały w sprawie z zakresu administracji publicznej, którym naruszono interes prawny lub uprawnienie skarżącego; uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (z uwagi na wyłączenie przez art. 102 a u.s.g. przepisu art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. wezwanie może być złożone w każdym czasie); zachowanie terminu do wniesienia skargi przewidzianego przepisami p.p.s.a. Przystępując do analizy spełnienia przez skarżących warunków niezbędnych do skutecznego wniesienia skargi w oparciu o powołany wyżej przepis, Sąd w pierwszej kolejności stwierdził, że kwestionowana uchwała z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Rady Gminy M. w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych, zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży oraz warunków sprzedaży tych napojów jest uchwałą wydaną w sprawie z zakresu administracji publicznej. Spełniona została również przesłanka bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie z dnia 22 października 2008 r. skierowane przez skarżących do organu okazało się bezskuteczne, albowiem wezwany organ uchwałą z dnia [...] listopada 2008 r. odmówił usunięcia naruszenia. Określenie "bezskuteczne wezwanie" oznaczać może bowiem zarówno brak jakiejkolwiek reakcji ze strony organu gminy, jak i wyrażoną wyraźnie odmowę usunięcia naruszenia (vide postanowienie NSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2000r. w sprawie sygn. akt I SA 794/00, Lex nr 57172). Skarga została również wniesiona w terminie, tj. w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącym odpowiedzi organu na wezwanie. Odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia została doręczona skarżącym w dniu 20 listopada 2008 r., a skarga do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu została wniesiona w dniu 9 grudnia 2008 r. Kolejną kwestią było ustalenie czy skarżący mają interes prawny w żądaniu zbadania legalności uchwały przez sąd administracyjny. Gdy chodzi o pojęcie "interesu prawnego" jako przesłanki dopuszczalności skargi z art. 101 u.s.g., orzecznictwo NSA wypracowało w tym zakresie stanowisko, które można uznać za ugruntowane. Na bazie orzecznictwa lat ostatnich, wskazać można na podstawowe wyznaczniki prawne tego pojęcia: a) legitymację do wniesienia skargi daje naruszenie interesu prawnego, a nie faktycznego, b) interes prawny skarżącego musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Eksponuje się bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony, kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego (wniesienie skargi uzasadnia "bezpośrednie naruszenie interesu prawnego"), c) legitymację do wniesienia skargi stanowi naruszenie własnego interesu prawnego skarżącego. Przepisy ustrojowe ustaw samorządowych nie dają podstaw do korzystania przez "każdego" z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym, d) w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie kpa, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się ze skargi może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi już obecnie, a nie w przyszłości, powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. W przedmiotowej sprawie podstawę materialnoprawną skarżonej uchwały stanowił przepis art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 70, poz. 473 ze zm.). Ustawodawca w preambule do tej ustawy określa cel, jakiemu ta ustawa ma służyć, a mianowicie uznał życie obywateli w trzeźwości za niezbędny warunek moralnego i materialnego dobra Narodu. Tak sformułowany cel znalazł odbicie w jej przepisach ogólnych, zobowiązujących wszystkie organy do podejmowania między innymi działań zmierzających do ograniczenia spożycia napojów alkoholowych, zmiany struktury ich spożycia, w szczególności przez tworzenie warunków motywujących powstrzymywanie się od spożycia alkoholu, działalność wychowawczą i informacyjną, profilaktykę oraz ograniczenie dostępności do alkoholu (art. 1 i 2 w/w ustawy). Restrykcje przewidziane w tej ustawie w żaden sposób nie naruszają wolności gospodarczej. Podnieść bowiem należy, że art. 22 Konstytucji RP nie gwarantuje swobody absolutnej, wyznaczając ramy dopuszczalnych ograniczeń wolności działalności gospodarczej. Bezwzględnym wymogiem formalnym ograniczenia wolności gospodarczej jest forma ustawy. Ustawę taką stanowi między innymi ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Nadmienić przy tym należy, że cały rozdział 4 samej ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807) poświęcony jest koncesjom oraz regulowanej działalności gospodarczej. W szczególności art. 75 ust. 1 pkt 1 stwierdza, że uzyskanie zezwolenia wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie określonym w przepisach ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych określane są w drodze uchwały przez radę gminy, która ustala także liczbę punktów sprzedaży. Podejmując takie uchwały Rada ma na uwadze to, by liczba punktów i ich usytuowanie było dostosowane do potrzeb ograniczenia dostępności alkoholu, określonych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych (art. 12 ust. 1, 2 i 4 ustawy). Przez usytuowanie miejsc sprzedaży, o jakim mowa w art. 12 ust. 2 ustawy należy rozumieć położenie punktów sprzedaży względem innych obiektów chronionych przez ustawę, a także uznanych przez radę gminy za zasługujące na taką ochronę (vide: wyrok NSA z dnia 18 marca 1994 r., SA/Gd 2818/93, Ow SS 1994/2/73). Upoważnienie do ustalenia "zasad usytuowania miejsc" podlegać musi ścisłej wykładni językowej. Tak więc, usytuowanie to położenie, lokalizacja, umiejscowienie (Słownik synonimów, PWN, Warszawa 2007); umiejscowienie czegoś, to miejsce, jakie to coś zajmuje względem czegoś (Słownik języka polskiego, PWN, Warszawa 2007). Treść i zakres zawartego w art. 12 ust. 2 upoważnienia rady gminy do ustalania zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych wskazuje, że upoważnienie to dotyczy miejsc nie objętych zakazem sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych. Uchwała rady gminy wydana na podstawie tego upoważnienia nie może więc wskazywać obiektów, na terenie których nie może być usytuowany punkt sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, gdyż wkroczyłaby w ten sposób w zagadnienia zakazów, o których mowa w art. 14 tej ustawy (vide: wyrok NSA z dnia 5 lipca 2007 r., II GSK 81/07, Lex nr 361571). Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że kwestionowany § 3 uchwały Rady Gminy M. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] jest zgodny z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i nie narusza interesu prawnego skarżących. Główny zarzut skargi dotyczy tego, że Rada Gminy określając zasady usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych nie miała podstaw do ustanowienia wokół banku oraz zakładu pogrzebowego strefy ochronnej o wymiarach 100 m. Czyniąc to po pierwsze narażono na "szwank" ekonomiczne interesy skarżących, gdyż tylko w pobliżu ich sklepu na terenie gminy zlokalizowany jest bank i zakład pogrzebowy, po wtóre naruszono art. 14 pkt 6 ustawy, który nie daje radzie gminy uprawnienia do ustanowienia wokół takich placówek sfery ochronnej, wreszcie naruszono pkt 4 (w ocenie Sądu skarżącym faktycznie chodzi o pkt 5) uchwały w sprawie uchwalenia gminnego programu profilaktyki, określający ostatecznie usytuowanie punktów sprzedaży napojów alkoholowych na rok 2008. Powyższe stanowisko skarżących nie zasługuje na uwzględnię. Przede wszystkim podnieść należy, że celem ustawy na podstawie której został podjęta kwestionowana uchwała jest zapewnienie życia obywateli w trzeźwości. W tym też celu podejmowane powinny być wszelkie działania zmierzające między innymi do ograniczenia dostępności do alkoholu. Ograniczenia dokonywane na podstawie tej ustawy nie stanowią naruszenia wolności gospodarczej. Rada Gminy M. ograniczając wydawanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży usytuowanym w odległości mniejszej niż 100 m od zakładu pogrzebowego kierowała się koniecznością oddalenia tego punktu od miejsca, w którym gromadzą się ludzie z przyczyn innych niż komercyjne. Zdaniem organu taki zapis utrudni możliwość kupna alkoholu w okolicznościach, w których nie powinien on być łatwo dostępny. W ocenie Sądu stanowisko gminy o uznaniu zakładu pogrzebowego jako obiektu zasługującego na szczególną ochronę ze względu na jego charakter nie narusza prawa, w tym zasad usytuowania punktu sprzedaży alkoholu. Podnoszona zaś przez skarżących okoliczność pierwszeństwa lokalizacji nie ma znaczenia, gdyż zasady usytuowania tych punktów powinny być modyfikowane i dostosowywane do zaistniałej sytuacji. Marginalnie podnieść należy, że kwestia dotycząca zakazu wydawania zezwoleń na sprzedaż alkoholu w punkcie sprzedaży usytuowanym w mniejszej odległości niż 100 m od banku nie ma znaczenia w sprawie niniejsze, gdyż sklep skarżących jest położony w większej odległości. Bezzasadny pozostaje także zarzut naruszenia art. 14 pkt 6 ustawy. Przede wszystkim dlatego, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, a nadto materia uregulowana w art. 12 ust. 1 i 2 ustawy, stanowiącym podstawę materialnoprawną kwestionowanej uchwały, nie dotyczy kwestii zagadnienia zakazów uregulowanej w art. 14 ustawy. Wbrew temu co twierdzą skarżący pkt 5 uchwały z dnia 28 marca 2008 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2008 nie może stanowić podstawy sytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych. Zapis ten stanowi, że w zakresie podejmowania działań ograniczających dostępność alkoholu zadaniem gminy jest utrzymanie na jej terenie zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych. Treść tego punktu jak i charakter całej uchwały wskazuje na to, że zawiera ona sformułowane w sposób ogólny cele i zadania Gminy M. dotyczące przeciwdziałania alkoholizmowi. Uchwała ta podejmowana jest na podstawie art. 4 1 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym realizacja zadań, o których mowa w ust. 1, jest prowadzona w postaci gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, stanowiącego część strategii rozwiązywania problemów społecznych, uchwalanego corocznie przez radę gminy. Program jest realizowany przez ośrodek pomocy społecznej, o którym mowa w przepisach o pomocy społecznej, lub inną jednostkę wskazaną w programie. W celu realizacji programu wójt (burmistrz, prezydent miasta) może powołać pełnomocnika. Zgodnie zaś z ust. 4 art. 12 ustawy liczba punktów sprzedaży oraz usytuowanie miejsc sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych powinny być dostosowane do potrzeb ograniczania dostępności alkoholu, określonych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Podnieść również należy, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasad wydawania aktów prawnych przez jednostki samorządu terytorialnego poprzez objęcie treścią kwestionowanej uchwały zbyt szerokiego zakresu regulacji prawnej. Treść § 138 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908) dopuszcza możliwość realizacji w jednym akcie (uchwale, zarządzeniu) kilku upoważnień ustawowych. Przepis art. 12 ust. 1 ustawy upoważnia radę gminy do ustalenia, w drodze uchwały, dla terenu gminy (miasta) liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 % alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży, a ust. 2 tego przepisu upoważnia ten organ do ustalenia w drodze uchwały, zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. W świetle powyższego stwierdzić należy, że Rada Gminy M. regulując powyższe kwestie jedną uchwałą działała zgodnie z przepisami prawa. Końcowo stwierdzić należy, że kwestionowany przez skarżących zapis § 3 uchwały nie narusza ich interesu prawnego. Jedynie bowiem taki związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą, która obecnie a nie w przyszłości spowoduje następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków uzasadnia interes prawny do jej zaskarżenia na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Jak wynika z akt sprawy skarżący obecnie posiadają zezwolenie na sprzedaż piwa wydane przez Wójta Gminy M. na okres od 16 maja 2008 r. do 31 maja 2010 r. Wobec niepotwierdzeni zarzutów skargi Sąd ją oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło