IV SA/Gl 900/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. w oparciu o art. 104 § 1 i 2 kpa, art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u R. H. choroby zawodowej – obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, która to choroba wymieniona została w poz. 21 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu podniesiono, że lekarze specjaliści zatrudnieni w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S. (orzeczenie nr [...]) i Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (nr [...]) orzekli o braku podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej. Natomiast w toku przeprowadzonego postępowania epidemiologicznego ustalono, iż R. H. pracował w latach 1979 - 2002 w Kopalni Węgla Kamiennego "A" – Zakład Górniczy "A" na stanowisku elektromontera pod ziemią, elektromontera na powierzchni, wydawcy butli gazowych na powierzchni, konserwatora maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni, elektromontera pod ziemią, młodszego elektromontera pod ziemią, konserwatora gazowych lamp górniczych na powierzchni, markarza na powierzchni, lampiarza na powierzchni, w latach 2002 – 2003 w Spółce B S.A. w K. Oddział w C. Zakład B w C. na stanowisku elektromontera. W latach 1979 – 1990 i 1991 – 2002 strona pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, jednak wobec braku rozpoznania nie można stwierdzić choroby zawodowej, bowiem dwie orzekające w sprawie kompetentne placówki medyczne nie rozpoznały u badanego choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu. W złożonym odwołaniu strona domagała się ponownego rozpatrzenia jej sprawy i stwierdzenia choroby zawodowej. Wskazała, że występujące u niej uszkodzenie słuchu i jego wysoki ubytek związany jest z wieloletnią pracą w kopalni i kwalifikuje się do uznania za chorobę zawodową. Decyzją z dnia [...] nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podtrzymał dokonane przez ten organ ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy odwołującego i zajmowanych przez niego stanowisk. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną jednostki chorobowej ujętej w wykazie 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych. Zaznaczył, iż przeprowadzone w rozpoznanej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w czasie pracy pod ziemią w latach 1979 – 2002 odwołujący był eksponowany na hałas o poziomach przekraczających normatywy higieniczne, a więc w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego. Jednakże orzeczenie z dnia [...] wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. rozpoznało u odwołującego niedosłuch odbiorczy obustronny bez lokalizacji ślimakowej wskazujący na inne poza hałasem czynniki etiologiczne niedosłuchu, co nie upoważniało do rozpoznania choroby wymienionej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych i wykluczyło istnienie choroby zawodowej obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego działaniem hałasu. Dlatego, chociaż odwołujący pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego nie można było uwzględnić jego odwołania i stwierdzić choroby zawodowej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych i wyczerpano przewidziany w tych przepisach dwuszczeblowy tryb diagnozowania choroby zawodowej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podtrzymał zarzuty odwołania i domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Akcentował, że rozstrzygnięcie to oparto wyłącznie na orzeczeniach lekarskich, a pominięto fakt jego 31-letniego narażenia na działanie czynnika szkodliwego jakim był hałas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 8 lutego 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji stojąc na stanowisku, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., bowiem nie przeprowadzono wyczerpującego postępowania celem wyjaśnienia wątpliwości zawartych w orzeczeniach jednostek orzeczniczych I i II stopnia, co wskazuje na naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 80 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy uzupełni postępowanie we wskazanym powyżej kierunku i zwróci się do jednostki orzeczniczej, aby odniosła się do całości materiału dowodowego i medycznego zgromadzonego w niniejszej sprawie. Następnie podda go ocenie i wyjaśni podniesione wątpliwości oraz w oparciu o tak skompletowany materiał dowodowy podejmie stosowną decyzję, którą rzetelnie uzasadni w oparciu o treść art. 107 § 3 K.p.a. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy uzyskał orzeczenie lekarskie z Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] w którym lekarze specjaliści odmówili R. H. rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, po zweryfikowaniu dotychczasowych rozbieżności w wynikach badań WOMP i IMPiZŚ w S. – metodą audiometrii potencjałów wywołanych z pnia mózgu ABR (obiektywną niezależną od woli pacjenta metodą określania progu słuchu). Organ stwierdził, że po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego ponownie nie znalazł podstaw do zmiany zajętego wcześniej stanowiska. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach R. H. wyraził swoje niezadowolenie z powyższego rozstrzygnięcia, podnosząc, że stwierdzenie uszkodzenia słuchu po 31 latach pracy jest niewątpliwie związane z warunkami pracy i winno być uznane za chorobę zawodową. Skarżący podniósł, że jego słuch ulega pogorszeniu i będzie musiał kupić aparat słuchowy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie uważając, że brak rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego uniemożliwia wydanie decyzji stwierdzającej jej istnienie. Lekarze orzecznicy kompetentnych placówek służby zdrowia nie zakwalifikowali rozpoznanego schorzenia słuchu jako choroby z wykazu chorób zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem zapadła z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Otóż uchylając poprzednią decyzję Sąd wskazał, że po uzupełnieniu materiału dowodowego organ odwoławczy zobowiązany będzie poddać go ocenie i wyjaśni istniejące wątpliwości, a następnie wyda decyzję, którą rzetelnie uzasadni stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. Zgodnie z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270, ze zm.), dalej określanego jako: ppsa, te wskazania Sądu są wiążące dla organu administracyjnego. Tymczasem zaskarżona decyzja absolutnie tego warunku nie spełnia. Jej uzasadnienie zasadniczo zawiera jedynie streszczenie przebiegu postępowania, przepisane zresztą z poprzedniej decyzji. Jedynym nowym elementem jest powołanie wniosków nowego orzeczenia lekarskiego. Organ mówi co prawda o przeanalizowaniu całego materiału dowodowego, jednak w uzasadnieniu decyzji nie ma nawet śladu takiej analizy. W stosunku do poprzedniej decyzji zaskarżona decyzja jeszcze bardziej uchybia więc procedurze administracyjnej, a zwłaszcza art. 80 K.p.a. nakazującemu dokonanie właściwej oceny dowodów i art. 107 § 3 K.p.a., który wymaga, by uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, jakie organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarogodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Żaden z tych wymogów nie został w niniejszej sprawie dochowany, chociaż zgromadzony w niej materiał wymagał szczegółowego rozważenia i ocenienia. Było to niezbędne tym bardziej, że treść decyzji wynika wyłącznie z nierozpoznania choroby zawodowej przez uprawnione jednostki medyczne, a wydane w sprawie trzy orzeczenia lekarskie przedstawiają różniące się między sobą diagnozy. W stosunku do poprzednich orzeczenie lekarskie Instytutu w Ł. nie tylko zasadniczo odmiennie określa poziom ubytku słuchu, ale także podaje odmienny rodzaj schorzenia – i to w obu uszach. Właściwa ocena dowodów, obejmująca te orzeczenia lekarskie, winna zatem doprowadzić do jednoznacznego określenia występującego u skarżącego schorzenia narządu słuchu. Dopiero takie ustalenia pozwoliłyby na zakwalifikowanie tego schorzenia z punktu widzenia prawa materialnego, regulującego problematykę chorób zawodowych. Brak prawidłowych ustaleń w motywach zaskarżonej decyzji uniemożliwia taką ocenę. Zachodzi zatem konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu administracyjnym celem usunięcia wykazanych uchybień. Zauważyć przy tym wypadnie, że odbędzie się to już w nowym stanie prawnym, gdyż stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07, od dnia 3 lipca 2009 r. utracą moc obowiązującą przepisy art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie, w oparciu o które wydano zaskarżoną decyzję. Odpowiednio do nowej regulacji prawnej organ odwoławczy rozważy, czy sprawę można rozstrzygnąć w II instancji, czy też konieczne będzie jej rozpatrzenie od początku przez organ podstawowego stopnia. Bliższe rozważanie tej kwestii przed wejściem w życie nowych przepisów nie jest możliwe. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzeczono, jak w sentencji. SJ/