I OSK 912/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska del.WSA Maria Werpachowska Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Gd 46/08 w sprawie ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji odmawiającej wymiany prawa jazdy oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Gd 46/08, po rozpoznaniu skargi Z. N., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Gdańsku z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję tegoż Kolegium z dnia [...] września 2007 r. nr [...]. Decyzjami tymi odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Starogardzkiego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], którą odmówiono Z. N. wymiany prawa jazdy uprawniającego do prowadzenia pojazdów kategorii B. Decyzja Starosty z dnia [...] stycznia 2005 r. została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2005 r., której również Samorządowe Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzjami z dnia [...] września 2007 r. i [...] grudnia 2007 r. – rozpoznając wniosek Z. N. dotyczący weryfikacji odmowy wydania prawa jazdy. Uchylając zaskarżone decyzje nadzorcze, Wojewódzki Sąd stwierdził, że organ ograniczył się w nich w istocie do wykazania, że decyzja Starosty z dnia [...] stycznia 2005 r. nie naruszała § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. Nr 69, poz. 640 ze zm.) i § 7 ust. 1 pkt 4 lit. a/ rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215 ze zm.), gdyż uprawniały one organ do weryfikacji dokumentów przy ich wymianie, natomiast nie rozważyły czy decyzja ta nie została wydana bez podstawy prawnej. Wojewódzki Sąd podniósł, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa pogląd, iż art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98. poz. 602 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. Nr 69, poz. 640 ze zm.) nie stanowią podstawy do weryfikowania uprawnień, które zostały potwierdzone w decyzji o wydanie prawa jazdy, zaś decyzja weryfikująca te uprawnienia, podjęta w trybie wymiany prawa jazdy jest decyzją wydaną bez podstawy prawnej. Brak takiej weryfikacji w trybie nadzoru naruszało – zdaniem Sądu – art. 156 § 1 K.p.a. Reprezentowane przez radcę prawnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, lub, po uchyleniu, rozpoznania skargi kasacyjnej i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: – art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 1563, poz. 1270 ze zm.) poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z uwagi na brak konkretnego wskazania naruszonego przepisu prawa oraz niewykazania, iż naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; – art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 zd. 1 ww. ustawy poprzez wydanie wyroku w oparciu o stan faktyczny nie wynikający z akt sprawy oraz w zw. z art. 153 tej ustawy poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu wyroku oceny prawnej, co w rozpoznawanej sprawie prowadzić musi do przyjęcia, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wskazania, co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie naruszył przepisów postępowania, wskazanych w podstawach skargi kasacyjnej. Przedmiotem zaskarżonych decyzji było postępowanie nadzorcze dotyczące odmowy wymiany prawa jazdy w jednej z kategorii B – znajdującej się w dotychczasowym dokumencie Z. N. Postępowanie nadzorcze miało za podstawę zbadanie czy decyzja o odmowie nie jest dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. co wynika z zawiadomienia z dnia [...] lipca 2007 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego. Jak to wskazał Wojewódzki Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, przepis ten zawiera dwie podstawy stwierdzenia nieważności decyzji – rażące naruszenie prawa oraz brak podstawy prawnej. Wojewódzki Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne ma to do siebie, iż organ administracji je prowadzący ma obowiązek badania z urzędu wszystkich okoliczności sprawy. W postępowaniu nadzorczym, prowadzonym na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. organ powinien zatem ocenić, czy któraś z przesłanek nieważności, zawartych w tym przepisie, wskazanych wyżej, nie występuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że zaskarżone do niego decyzje nadzorcze ograniczały się jedynie do wykazania, iż decyzja o odmowie wymiany prawa jazdy nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia, bowiem jest zgodna z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. Nr 69, poz. 640 ze zm.) oraz rozprowadzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215 ze zm.). Przepisy te, zdaniem organu nadzorczego, upoważniały organ dokonujący wymiany prawa jazdy do weryfikacji uprawnień, a po stwierdzeniu braku dokumentacji co do prowadzenia przez Z. N. pojazdów z kategorii B, odmowy wymiany prawa jazdy w tym zakresie. Sąd wytknął organowi nadzoru, iż jego ograniczenie się w postępowaniu nadzorczym do tej tylko przesłanki narusza art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co wyraźnie wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Odpowiada ono zatem wymogom art. 141 § 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", wbrew bowiem zarzutom skarżącego Kolegium, postawionym w skardze kasacyjnej, Sąd wyjaśnił podstawę prawną i motywy rozstrzygnięcia. Zaskarżony wyrok zawiera również wytyczne co do dalszego postępowania organu nadzoru. Sąd bowiem również wyraźnie wskazał nie tylko, że wada postępowania polega na braku oceny co do drugiej przesłanki wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. – brak podstawy prawnej decyzji, ale także, że ani art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), ani cytowane wyżej rozporządzenie w sprawie wymiany praw jazdy nie daje podstawy prawnej do weryfikowania wymienionego dokumentu. Wynika z tego w sposób oczywisty, że decyzja odmawiająca wymiany prawa jazdy jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wymiana praw jazdy miała służyć jednemu tylko celowi, zastąpienia dotychczas posiadanego dokumentu prawa jazdy – papierowej książeczki – na zafoliowany kartonik. Taka czynność organu w żaden sposób nie uprawniała go do weryfikowania uprawnień zawartych w wymienionym dokumencie, gdyby bowiem nie obowiązek wymiany praw jazdy, każdy kto je posiadał i miał takie uprawnienia jakie z nich wynikały, zachowałby je nadal. Jak z powyższego wynika zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu nie narusza prawa, zarzuty skargi są nieusprawiedliwione i wobec tego należało ją oddalić na podstawie art. 184 P.p.s.a.