II GSK 1062/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-06-24

Skład orzekający: Urszula Raczkiewicz, Małgorzata Korycińska, Maria Jagielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca zapewnienie osobom niepełnosprawnym dostępu do izby ekspedycyjnej apteki może zostać wydana przez organy inspekcji farmaceutycznej na podstawie przepisów Prawa farmaceutycznego i rozporządzenia wykonawczego, czy też obowiązek ten wynika bezpośrednio z ustawy i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca zapewnienie osobom niepełnosprawnym dostępu do izby ekspedycyjnej apteki została wydana bez podstawy prawnej. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z art. 97 ust. 2 Prawa farmaceutycznego i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej, gdyż przepisy Prawa farmaceutycznego i rozporządzenia wykonawczego nie zawierają upoważnienia dla organów inspekcji farmaceutycznej do wydawania takich decyzji.
Stan faktyczny
W wyniku kontroli apteki stwierdzono brak nieograniczonego dostępu dla osób niepełnosprawnych do izby ekspedycyjnej. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny nakazał zapewnienie tego dostępu, a decyzję tę utrzymał w mocy Główny Inspektor Farmaceutyczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M. K., kierownika apteki. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 16 ust. 2a ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz kwestionował zgodność rozporządzenia Ministra Zdrowia z upoważnieniem ustawowym.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Zasądził od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz M. K. kwotę 380 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Maciej Dębski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 sierpnia 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 912/08 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazania zapewnienia dostępu osobom niepełnosprawnym do izby ekspedycyjnej apteki 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz M. K. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 912/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę M. K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie nakazania zapewnienia dostępu osobom niepełnosprawnym do izby ekspedycyjnej apteki. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] do [...] października 2007 r., z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K., w aptece ogólnodostępnej "F.", położonej przy ul. S. [...] w R. Ś. ustalono m. in., że lokal apteki usytuowany jest na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku, gdzie poziom podłogi pomieszczenia izby ekspedycyjnej znajduje się powyżej poziomu urządzonego terenu na wysokości ok. 53 cm. Na trzech stopniach, prowadzących do wejścia do izby ekspedycyjnej z poziomu chodnika, położone są dwie szyny długości 1,1 m. Szerokość między nimi wynosi 62 cm i nie posiadają poręczy. Z ww. kontroli sporządzono protokół z dnia [...] października 2007 r., Nr [...]. W protokole kontroli znalazło się również oświadczenie M. K. - kierownika apteki, z którego wynika, że wykonany podjazd dla osób niepełnosprawnych nie zapewnia nieograniczonego dostępu do izby ekspedycyjnej w czasie godzin pracy apteki, np. dla inwalidów na wózkach. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny nakazał M. K., prowadzącemu, aptekę ogólnodostępną "F.", zapewnić do dnia 31 grudnia 2008 r. nieograniczony dostęp do izby ekspedycyjnej apteki osobom niepełnosprawnym, zgodnie z § 5 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2002 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki (Dz. U. Nr 171, poz. 1395), dalej: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2002 r. i § 70 rozporządzenia Ministra Zdrowia (błąd: powinno być: Ministra Infrastruktury) z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), dalej: rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ponadto w decyzji zobowiązano M. K. do pisemnego powiadomienia w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego o sposobie wykonania powyższego obowiązku. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny, po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji, wskazał, że zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo farmaceutyczne, ustawę o wyrobach medycznych oraz ustawę o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Dz. U. Nr 126, poz. 1382 ze zm.), dalej: p.w.p.f., przedsiębiorcy, którzy prowadzili apteki ogólnodostępne w dniu wejścia w życie ustawy - Prawo farmaceutyczne, tj. w dniu 1 października 2002 r., obowiązani byli do dostosowania działalności do przepisów tej ustawy w terminie roku od dnia jej wejścia w życie, z wyłączeniem wymagań określonych w art. 88 ust. 2a i art. 97 Prawa farmaceutycznego, które należało spełnić w terminie 5 lat od daty wejścia w życie ustawy. Dotyczyło to M. K., który prowadził aptekę w dniu wejścia w życie Prawa farmaceutycznego. W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego art. 16 ust. 2a ustawy p.w.p.f. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem przepis ten nie zwalnia zezwoleniobiorcy z obowiązku dostosowania prowadzonej działalności gospodarczej do wymogu dotyczącego zapewnienia osobom niepełnosprawnym dostępu do izby ekspedycyjnej apteki. Ponadto wskazał, że podczas kontroli apteki M. K. przyznał, że prowadzona przez niego działalność nie jest dostosowana do powyższego wymogu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. M. K. zarzucił naruszenie art. 16 ust. 2a ustawy p.w.p.f. Oddalając skargę M. K. Sąd zauważył, że z akt sprawy wynika, iż skarżący od 18 lat prowadzi aptekę w R. Ś. przy ul. S. [...] (obecna nazwa apteki - "F."), początkowo na podstawie zezwolenia z dnia [...] sierpnia 1990 r., Nr [...], następnie zmienionego decyzją Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2002 r. Niewątpliwie zatem prowadził on wskazaną aptekę jeszcze przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo farmaceutyczne, dlatego też stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy p.w.p.f. może, zgodnie z uzyskanym zezwoleniem, prowadzić dalej aptekę. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, w myśl art. 16 ust. 2 p.w.p.f. przedsiębiorca prowadzący działalność w dniu wejścia w życie ustawy Prawo farmaceutyczne obowiązany był w ciągu 5 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy, zgodnie z art. 97 ust. 2, stworzyć warunki zapewniające dostęp osób niepełnosprawnych. Zgodnie z § 5 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2002 r. wejście dla osób korzystających z usług apteki ogólnodostępnej musi zapewniać nieograniczony dostęp do izby ekspedycyjnej w czasie godzin pracy apteki, w tym również osobom niepełnosprawnym. Z powołanego przepisu wynika również, iż bez żadnych negatywnych skutków, w ciągu 5 lat od dnia wejścia w życie ustawy Prawo farmaceutyczne skarżący mógł prowadzić działalność w swojej aptece nie zapewniając nieograniczonego dostępu osobom niepełnosprawnym. Ustawowe zwolnienie z wykonania tego obowiązku było zatem ograniczone do dnia 1 października 2007 r. Jak wynika z protokołu kontroli apteki "F." oraz oświadczenia skarżącego na dzień 10 października 2007 r., do apteki był wykonany podjazd dla osób niepełnosprawnych, który nie odpowiadając przepisom, nie zapewniał nieograniczonego dostępu do izby ekspedycyjnej w czasie godzin pracy apteki. Z tego względu - w ocenie WSA w W. - właściwe organy Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej prawidłowo nałożyły obowiązek wynikający z przepisu prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ponadto, że art. 16 ust. 2a ustawy p.w.p.f., którego naruszenie zarzucono w skardze, nie miał w niniejszej sprawie zastosowania, ponieważ jego zakres przedmiotowy nie odnosi się do nakładania jakichkolwiek obowiązków, ani też nie zwalnia skarżącego od obowiązku zapewnienia nieograniczonego dostępu osobom niepełnosprawnym. Sąd podał, że zgodnie z tym przepisem, organ administracyjny nie może skutecznie cofnąć zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, nawet gdy przedsiębiorca nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 97 ust. 2 Prawa farmaceutycznego. Stan taki nie zwalnia jednak z wykonania obowiązków wynikających z przepisów prawa, a w konsekwencji nie wyklucza nakładania przez właściwy organ określonych obowiązków. Wydanie nakazu przez organ administracyjny wiąże się natomiast z koniecznością jego wykonania przez podmiot zobowiązany, w przypadku zaś uchylania się od wykonania ciążącego na nim obowiązku, może on być egzekwowany w oparciu o przepisy postępowania egzekucyjnego w administracji np. w drodze zastosowania instytucji wykonania zastępczego. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wykroczenia przez przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2002 r. poza zakres delegacji ustawowej określonej w art. 98 ust. 5 Prawa farmaceutycznego, Sąd pierwszej instancji, nie dostrzegając takiego naruszenia, wskazał, że Trybunał Konstytucyjny na podstawie art. 188 pkt 3 Konstytucji RP bada zgodność przepisów prawa, wydawanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami. M. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo wydania decyzji z naruszeniem prawa, art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 98 ust. 5 Prawa farmaceutycznego poprzez zaniechanie zbadania zgodności § 3, § 5, § 6, § 7 i § 10 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2002 r. z upoważnieniem ustawowym, art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia podstaw stwierdzenia zgodności § 3, § 5, § 6, § 7 i § 10 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2002 r. z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 98 ust. 5 Prawa farmaceutycznego, art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez zaniechanie zbadania technicznych możliwości wykonania decyzji organu administracyjnego, 2) naruszenie prawa materialnego, a to: art. 16 ust. 2a p.w.p.f. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten nie zwalnia dotychczasowych zezwoleniobiorców od obowiązku dostosowania prowadzonej działalności gospodarczej do wymogów przewidzianych w art. 97 ust. 2 Prawa farmaceutycznego, art. 178 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP i art. 8 ust. 2 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 98 ust. 5 Prawa farmaceutycznego poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2002 r. może w § 3, § 5, § 6, § 7 i § 10 regulować obowiązki zezwoleniobiorców aptek ogólnodostępnych pomimo tego, że upoważnienie ustawowe obejmuje jedynie podstawę do określenia wymogów przewidzianych dla lokali aptek szpitalnych. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł m.in., że ustawą z dnia 30 marca 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U Nr 75, poz. 492) w art. 3 pkt 2 lit. a) wprowadzono zmiany do art. 16 p.w.p.f. poprzez przyjęcie, że przedsiębiorcy, którzy nie dostosowali swojej działalności do wymagań określonych w art. 97 Prawa farmaceutycznego, mogą prowadzić apteki do czasu wygaśnięcia zezwolenia lub cofnięcia go z innych przyczyn niż określone w art. 97 Prawa farmaceutycznego. Nowelizacji tej dokonano w celu zwolnienia przedsiębiorców prowadzących apteki przed wejściem w życie Prawa farmaceutycznego od obowiązku dostosowania lokalu do wymogów przewidzianych nowymi przepisami. Ustawodawca zdał sobie bowiem sprawę, że w wielu przypadkach dostosowanie lokalu będzie niemożliwe z przyczyn ekonomicznych, a także technicznych. W ocenie skarżącego, zarówno organy administracyjne obu instancji, jak i WSA w W. nie uwzględniły zatem teleologicznej wykładni art. 16 ust. 2a p.w.p.f., opierając się jedynie na literalnym brzmieniu przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż Sąd jest związany podstawami i wnioskami skargi. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że jeżeli strona skarżąca wskaże konkretne przepisy prawa materialnego lub prawa procesowego, które - jej zdaniem - zostały naruszone, to Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje oceny zaskarżonego wyroku pod kątem zarzucanych naruszeń i nie jest władny badać, czy sąd administracyjny nie naruszył innego przepisu. Wyjątki od tej zasady dotyczą nieważności postępowania, którą Sąd bierze pod rozwagę z urzędu, ale w rozpoznawanej sprawie nieważność postępowania unormowana w art. 183 § 2 p.p.s.a - nie zachodzi. Związanie sądu kasacyjnego podstawami skargi kasacyjnej wynikające z powołanego na wstępie art. 183 § 1 p.p.s.a. nie stoi na przeszkodzie, aby sąd ten uwzględnił wspomnianą skargę w ramach powołanej podstawy, ale z odmiennym uzasadnieniem. Granice skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 183 § 1 p.p.s.a. zakreślają bowiem jej podstawy, a nie ich uzasadnienie (por. Bogusław Dauter, Bogusław Gruszczyński, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Zakamycze 2005, str. 460, teza 15). Skarga kasacyjna jako podstawy kasacji wskazuje zarówno przepisy prawa materialnego jak i procesowego, przy czym zarzuty procesowe nie kwestionują dokonanych przez organ i przyjętych przez Sąd ustaleń co do stanu faktycznego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania sadowego stwierdzić należy, ze trafny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., aczkolwiek z innych powodów niż podniesione w skardze kasacyjnej. Przepis ten ustanawia zasadę niezwiązania Sądu zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd I instancji dokonując kontroli działalności administracji publicznej w zakresie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji obowiązany jest zbadać jej prawidłowość w zakresie wszystkich znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, a nie ograniczać się do zarzutów skargi. Stwierdzić należy, że Wojewódzki Sad Administracyjny wbrew powołanemu przepisowi nie poddał swej ocenie zagadnienia istnienia materialnoprawnej podstawy do wydania zaskarżonej decyzji, nie badając czy w przepisach prawa materialnego istnieje norma kompetencyjna upoważniająca organy inspekcji farmaceutycznej do wydania decyzji nakazującej zapewnienie nieograniczonego dostępu osobom niepełnosprawnym do izby ekspedycyjnej apteki. Organ I instancji powołał w podstawie prawnej decyzji art. 98 ust. 5 Prawa farmaceutycznego, zawierający upoważnienie do określenia szczegółowych wymogów jakim powinien odpowiadać lokal apteki oraz wymienione w kasacji niektóre przepisy wydanego na tej podstawie rozporządzenia wykonawczego. Nie upoważniają one jednak do wydawania decyzji administracyjnych. Nie stanowi takiego upoważnienia również powołany art. 104 1 k.p.a. Wprawdzie ten ostatni przepis stanowi, że organy administracji załatwiają sprawę przez wydanie decyzji, ale tylko w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych (art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a.), co oznacza, że prawna forma działania organów musi wynikać z przepisów prawa materialnego. Tak więc powołany przepis nie stanowi materialnoprawnej podstawy do wydania decyzji. Także decyzja organu odwoławczego podstawy materialnoprawnej decyzji nie wskazuje. Decyzja II instancji powołuje art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 4, art. 97 ust. 2, art. 98 ust. 5 Prawa farmaceutycznego, niektóre przepisy rozporządzenia wykonawczego a także art. 16 ust. 2 p.w.p.f. oraz art. 138 k.p.a. Wskazać należy, że art. 112 Prawa farmaceutycznego dotyczy spraw organizacyjnych i wymienia organy wykonujące ustawowe zadania Inspekcji Farmaceutycznej, stanowiąc w ust. 3, iż w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji tej Inspekcji organem I instancji jest wojewódzki inspektor farmaceutyczny a organem odwoławczym Główny Inspektor Farmaceutyczny. Art. 115 ust. 4 Prawa farmaceutycznego stwierdza natomiast, iż Główny Inspektor Farmaceutyczny jest organem II instancji w stosunku do decyzji wojewódzkich inspektorów farmaceutycznych. Żaden z tych przepisów nie zawiera zatem określenia spraw, w których decyzje mogą być wydane. Także pozostałe przepisy wymienione w decyzji odwoławczej nie stanowią podstawy do wydania decyzji administracyjnej. Podnieść należy, że decyzja administracyjna to akt stosowania materialnej normy ustawowej. Uregulowanie administracyjnego stosunku prawnego w formie decyzji administracyjnej może zatem nastąpić tylko wówczas, gdy w ustawie lub w akcie wykonawczym do ustawy istnieje przepis, stanowiący podstawę do takiego działania organu administracji. W tych wszystkich wypadkach, w których prawodawca ustanowił formę decyzji jako właściwą dla załatwienia określonego typu spraw, w treści przepisów jest używana zazwyczaj formuła, że organ administracji załatwia sprawę przez wydanie decyzji albo jest stosowane określenie, wskazujące wyraźnie, że ma nastąpić tu jednostronne rozstrzygnięcie (np. organ "zezwala", "nakazuje", "przyznaje", "stwierdza" itp.). Treść ustawy - Prawo farmaceutyczne skłania do przekonania, że tam gdzie w grę wchodzi wydanie decyzji administracyjnej stanowi ona o tym w sposób wyraźny. Przykładowo wskazać można art. 62 ust. 2, gdzie użyto sformułowania "Organy (...) mogą w drodze decyzji nakazać (...)", czy art. 80 i art. 81, które mówią o wydawaniu decyzji w sprawach tam unormowanych. Także w rozdziale 8 ustawy, zatytułowanym "Państwowa Inspekcja Farmaceutyczna", poświęconym zadaniom tej Inspekcji, w art. 108 ust. 4 stanowi się, iż "Organy Inspekcji Farmaceutycznej wydają decyzje w zakresie (...)", lecz wyliczony tam zakres spraw nie obejmuje problematyki związanej z zapewnieniem warunków dostępu osób niepełnosprawnych do izby ekspedycyjnej apteki. Zagadnienie zapewnienia dostępu osób niepełnosprawnych do pomieszczeń izby ekspedycyjnej apteki ogólnodostępnej unormowane zostało w art. 97 ust. 2 Prawa farmaceutycznego, który stanowi, że wchodząca w skład powierzchni podstawowej izba ekspedycyjna apteki "musi stwarzać warunki zapewniające dostęp osób niepełnosprawnych". Nie ulega wątpliwości, że powyższe unormowanie stanowi adresowany do prowadzącego aptekę ogólnodostępną przedsiębiorcy obowiązek zapewnienia takich warunków technicznych, które umożliwiałyby dostęp do apteki (w tym wejście) osobom niepełnosprawnym. Nie obejmuje ono jednak upoważnienia do wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej. Wskazać należy także, że analiza unormowań zawartych w ustawie - Prawo farmaceutyczne, jak i p.w.p.f. wskazuje niezbicie, że w ustawach tych brak jest przepisów, które upoważniałyby organy inspekcji farmaceutycznej do nakładania bądź określania sposobu wykonania omawianego obowiązku w drodze decyzji administracyjnej na podmioty ustawowo zobowiązane do ich wykonania. Skoro w wymienionych wyżej ustawach brak jest przepisu prawa materialnego, który pozwalałby na wydanie takiej decyzji administracyjnej, to podstawy do jej wydania nie można domniemywać. Zauważyć należy, że regulacja w sferze stosunków administracyjno-prawnych nie zawsze wymaga wydania aktu administracyjnego lecz może również nastąpić bezpośrednio z mocy ustawy. Taka właśnie sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie, w której obowiązek powstaje bezpośrednio z mocy prawa i nie wymaga konkretyzacji w drodze wydania decyzji. W tego rodzaju przypadkach wydawanie decyzji jest nie tylko zbędne, lecz także brak jest materialnoprawnej podstawy do jej wydania. Biorąc pod uwagę to co powiedziano wyżej uznać należy, że zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej, a Sąd I instancji nie dostrzegając tego naruszył art. 134 p.p.s.a w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej stanowi także zarzut naruszenia prawa materialnego w zakresie dotyczącym art. 97 ust. 2 Prawa farmaceutycznego, jakkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w kasacji a mianowicie przez uznanie, że przepis ten mimo iż nie upoważnia do wydania decyzji administracyjnej, może stanowić jej podstawę. W sytuacji, gdy zaskarżona do Sądu I instancji decyzja nie miała oparcia w przepisach prawa materialnego w postaci upoważnienia do jej wydania pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej nie wymagają odniesienia. Mając powyższe na względzie należało na mocy art. 185 p.p.s.a. orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania sadowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. z uwzględnieniem tego, że w sprawie ustalenia wysokości wpisu nie znajduje zastosowania § 2 ust. 2 pkt 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), lecz § 2 ust. 6 tego rozporządzenia, w odniesieniu do skargi kasacyjnej w związku z § 3 wskazanego aktu prawnego. NSA nie orzekał w sprawie zwrotu nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej uznając w tym zakresie pierwszeństwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. (art. 225 p.p.s.a.). ----------------------- 2

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło