I SA/Bd 286/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2009-06-24

Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Leszek Kleczkowski, Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak wcześniejszej rejestracji jako podatnik VAT UE przez dostawcę towarów uniemożliwia zastosowanie stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, nawet jeśli transakcja faktycznie miała miejsce i została opodatkowana w państwie przeznaczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak wcześniejszej rejestracji jako podatnik VAT UE przez dostawcę towarów uniemożliwia zastosowanie stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Polski ustawodawca, wprowadzając wymóg rejestracji, działał w ramach realizacji celu zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć, co jest zgodne z prawem unijnym. Rejestracja VAT UE jest prostym sposobem na pełną kontrolę prawidłowości opodatkowania transakcji wewnątrzwspólnotowych, a niedopełnienie tego obowiązku przez podatnika, wynikające z jego zlekceważenia, uzasadnia pozbawienie go prawa do zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżący R. J. dokonał dostawy sprzętu kuchennego na rzecz niemieckiej firmy BPS P. – S. GmbH, stosując stawkę 0% VAT. Organ podatkowy zakwestionował zastosowanie stawki 0%, ponieważ skarżący nie był zarejestrowany jako podatnik VAT UE przed dokonaniem tej transakcji. Skarżący argumentował, że transakcja faktycznie miała miejsce, została opodatkowana w państwie przeznaczenia, a brak rejestracji był niezawinionym błędem. Sąd rozpatrywał zgodność polskiego wymogu rejestracji z prawem unijnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2008 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]r. określającą R. J. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za maj 2008r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał następujący stan faktyczny: w wyniku przeprowadzonej, w dniach [...]r., przez organ I instancji kontroli stwierdzono, że skarżący w dniu [...]r. na podstawie faktury VAT Nr [...] dokonał na rzecz BPS P. – S. GmbH Z. 23 D-19370 P. NIP DE [...] dostawy sprzętu kuchennego i akcesoriów kuchennych o wartości [...] zł. Dostawę opodatkowano według stawki 0%. Należność określona w ww. fakturze została uregulowana w siedzibie firmy skarżącego, a towar transportem własnym odebrał odbiorca. Potwierdzeniem odbioru towaru było pismo odbiorcy z dnia [...]r. stanowiące specyfikację wydanego towaru. Na podstawie bazy danych Systemu Wymiany Informacji o Podatnikach VAT (VIES) ustalono, iż odbiorca towaru BPS P. – S. GmbH, jest podatnikiem podatku od wartości dodanej od dnia 1 maja 2004r. Skarżący pierwszej rejestracji dla celów podatku od towarów i usług dokonał w dniu 18 stycznia 2005r., a aktualizacji zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R poprzez złożenie informacji dotyczącej obowiązku podatkowego w zakresie transakcji wewnątrzwspólnotowych VAT-R/UE dokonał w dniu 8 sierpnia 2008r. W dokumencie tym zaznaczył w części B (informacje dotyczące wykonywania transakcji wewnątrzwspólnotowych) dwa kwadraty dotyczące rejestracji jako: - podatnik podlegający obowiązkowi rejestracji jako podatnik VAT czynny, który dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, - podatnik podlegający obowiązkowi rejestracji jako podatnik VAT czynny, który będzie dokonywał wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Jako przewidywaną datę rozpoczęcia dokonania ww. czynności wskazał dzień 1 maja 2008r. Z powyższego wynika, iż pierwszej dostawy towaru dla odbiorcy unijnego skarżący dokonał przed dniem rejestracji dla celów dostaw/nabyć wewnątrzwspólnotowych, o której mowa w art. 97 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Zgodnie z art. 97 ust. 1 w/w ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, podlegający obowiązkowi zarejestrowania jako podatnicy VAT czynni, są obowiązani przed dniem dokonania pierwszej wewnątrzwspólnotowej dostawy lub pierwszego wewnątrzwspólnotowego nabycia zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego w zgłoszeniu rejestracyjnym, o którym mowa w art. 96, o zamiarze rozpoczęcia wykonywania tych czynności. Naczelnik Urzędu Skarbowego, w którym podatnik złożył takie zgłoszenie potwierdza, zarejestrowanie podatnika, o którym mowa w ust. 1-3, jako podatnika VAT UE. Na podstawie art. 97 ust. 10 ustawy podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, zarejestrowane jako podatnicy VAT UE, które uzyskały potwierdzenie zgodnie z ust. 9, przy dokonywaniu wewnątrzwspólnotowego nabycia lub wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów lub przy nabywaniu usług, o których mowa w art. 28 ust. 3, 4, 6 i 7, podają numer, pod którym są zidentyfikowane na potrzeby podatku, są obowiązane do posługiwania się numerem identyfikacji podatkowej poprzedzonym kodem PL. Zgłoszenia, o którym mowa w art. 97 ust.1 podatnik może dokonać w każdym momencie prowadzonej działalności, jednak nie później niż przed dniem dokonania pierwszej dostawy. Wynika to z art. 97 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym w przypadku podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT UE, który w zgłoszeniu rejestracyjnym, o którym mowa w art. 96, nie zgłosił, iż zamierza rozpocząć dokonywanie wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, podatnik ten jest zobowiązany do złożenia aktualizacji zgłoszenia rejestracyjnego, przed dniem dokonania takiej pierwszej dostawy. W myśl art. 13 ust. 1 tej ustawy, przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5, rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju z zastrzeżeniem ust. 2-8. Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów jak stanowi art. 13 ust. 6 cyt ustawy występuje, jeżeli dokonującym dostawy jest podatnik, o którym mowa w art. 15, który zgłosił zamiar dokonywania wewnątrzwspólnotowych dostaw i został zarejestrowany jako podatnik VAT UE zgodnie z art. 97, z zastrzeżeniem ust. 7. W ocenie organu skarżący nie dopełnił powyższego obowiązku, zatem nie dokonał. dostawy wewnątrzwspólnotowej i nie przysługiwało mu prawo do zastosowania stawki 0%. Zgodnie bowiem z art. 42 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o podatku od towarów i usług, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0% pod warunkiem, że podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, i podał ten numer oraz swój numer, o którym mowa w art. 97 ust. 10 na fakturze stwierdzającej dostawę towaru. Ustawodawca, w powołanym art. 13 ust. 6 cyt. ustawy, wyraźnie zastrzegł, że dostawa taka zachodzi wówczas, gdy dokonującym dostawy jest podatnik, który zgłosił zamiar dokonywania wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów i został zarejestrowany jako podatnik VAT-UE. Tak więc brak zgłoszenia i rejestracji podmiotu jako podatnika VAT-UE powoduje, że choć dostawa towarów odbywa się na terytorium innego państwa członkowskiego Wspólnoty, to jednak nie może być uznana za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, a co za tym idzie, nie można do niej odnieść stawki 0%. Uwzględniając powyższe Dyrektor Izby Skarbowej w B. uznał, iż złożone ponad dwa miesiące później przez podatnika zgłoszenie rejestracyjne VAT-R jako aktualizacja danych wraz z dołączoną informacją dotyczącą obowiązku podatkowego w zakresie transakcji wewnątrzwspólnotowych VAT-R/UE nie stanowi zadość wymogom ustawy o podatku od towarów i usług. Takiej rejestracji zdaniem organu odwoławczego nie można skutecznie dokonać z datą wsteczną. Reasumując, organ odwoławczy podkreślił, że warunkiem koniecznym dla uznania dostawy za wewnątrzwspólnotową, jest wymóg wcześniejszej rejestracji. Wynika to zarówno z przepisów krajowych, jaki i unijnych. Dlatego bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje fakt, iż przedmiotowa dostawa faktycznie miała miejsce i spełniała pozostałe przesłanki znamionujące ją jako dostawę wewnątrzwspólnotową Na decyzję organu II instancji R. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenie, iż skarżący miał prawo do zastosowania od przedmiotowej transakcji preferencyjnej stawki podatku VAT w wysokości 0%. Skarżący podniósł, iż istotą transakcji wewnątrzwspólnotowych jest faktyczne opodatkowanie dostawy towarów w państwie przeznaczenia, do którego towar ponad wszelką wątpliwość dostarczono i opodatkowano. Dostawa towaru, która ma miejsce na terytorium państwa dostawcy, jest opodatkowana stawką 0%, zaś w państwie nabywcy opodatkowanie następuje wedle stawki podatku tam właściwej. Skarżący dokonał sprawdzenia zarejestrowania odbiorcy w systemie VIES, jako podatnika dla potrzeb wewnatrzwspólnotowych dostaw. Przyznał, że działając w niezawinionym błędzie z opóźnieniem dokonał zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie transakcji wewnątrzwspólnotowych. Jednak ta okoliczność jego zdaniem nie ma wpływu na prawo do rozliczenia wymienionej transakcji jako WDT i zastosowania stawki podatku w wysokości 0 %. W jego ocenie brak zgłoszenia rejestracyjnego po stronie dostawcy nie jest jedynym warunkiem koniecznym do zaistnienia wewnatrzwspólnotowej dostawy towarów, a co z tym idzie do zastosowania stawki VAT 0%. Powołał się przy tym na jednolitą, jego zdaniem, linię orzecznictwa polskich sądów administracyjnych podtrzymując, iż zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT jednym z warunków stosowania przez podatnika dokonującego WDT stawki 0% jest posiadanie w dacie złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy dowodów, że przedmiot dostawy został wywieziony z terytorium kraju, a jednocześnie dostarczony do nabywcy innego kraju członkowskiego UE. W ocenie skarżącego złamana została naczelna zasada podatku od wartości dodanej, tj. neutralności, powszechności i proporcjonalności oraz wywodząca się z nich zasada jednokrotności poboru tego podatku w stosunku do jednej czynności, co w przedmiotowej sprawie zostało naruszone, gdyż podatek pomimo wniosku o wstrzymanie egzekucji w całości został wyegzekwowany. Skarżący ponadto przywołał I Dyrektywę Rady z dnia 11 kwietnia 1967r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatku obrotowego (DZ.Urz.UE nr L 71 s.1301), oraz VI Dyrektywę Rady 77/388 z dnia 17 maja 1977r., w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych, wspólny system podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.UE L 145 s.1), zastąpione z dniem 1 stycznia 2007r. Dyrektywą 2006/112/WE Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE L 347/1). Skarżący podkreśla, że ze wspólnotowej definicji WDT nie wynika obowiązek rejestracji dostawcy towaru jako podatnika. W tym zakresie ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług jest niezgodna z implementowanymi przepisami VI Dyrektywy, albowiem wprowadza w art. 13 ust. 6 dodatkowy warunek implikujący wystąpienie WDT, tj. uzyskanie rejestracji zgodnie z dyspozycją art. 97 ustawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Nie ma sporu co do okoliczności faktycznych oraz prawnych w zakresie prawa krajowego. Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 o podatku odo towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5, rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, z zastrzeżeniem ust. 2-8. Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów występuje, jeżeli dokonującym dostawy jest podatnik, o którym mowa w art. 15, który zgłosił zamiar dokonywania wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów i został zarejestrowany jako podatnik VAT UE zgodnie z art. 97, z zastrzeżeniem ust. 7. Dalej, stosownie do art. 42 ust. 1 pkt 1) VAT, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0 %, pod warunkiem że podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, i podał ten numer oraz swój numer, o którym mowa w art. 97 ust. 10, na fakturze stwierdzającej dostawę towarów. Według art. 97 ust. 1uVAT, podatnicy, o których mowa w art. 15, podlegający obowiązkowi zarejestrowania jako podatnicy VAT czynni, są obowiązani przed dniem dokonania pierwszej wewnątrzwspólnotowej dostawy lub pierwszego wewnątrzwspólnotowego nabycia zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego w zgłoszeniu rejestracyjnym, o którym mowa w art. 96, o zamiarze rozpoczęcia wykonywania tych czynności. W sprawie, skarżący bezspornie nie dotrzymał warunku zarejestrowania się jako podatnik VAT UE wg. kryterium przyjętego w wyżej przywołanych normach prawa. Mając to na uwadze w pierwszej kolejności należało zwrócić uwagę na opublikowany w ONSAiWSA 2008/4/60, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 29 listopada 2006r., I SA/Bk 370/06, w którym wskazano, że brak zgłoszenia i rejestracji podmiotu jako podatnika VAT-UE powoduje, że choć dostawa towarów odbywa się na terytorium innego państwa członkowskiego Wspólnoty, to jednak nie może być uznana za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, a co za tym idzie - nie można do niej odnosić stawki 0% podatku (art. 42 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. W obecnie prowadzonej kontroli decyzji, WSA uznał, że przedmiotem sporu jest zgodność wymogu rejestracji VAT UE dla potrzeb zwolnienia transakcji wewnatrzwspólnotowej z prawem europejskim. Obowiązek Rzeczypospolitej Polskiej zwolnienia, o jakim mowa w rozdziale 4 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.06.347.1) zatytułowanym "Zwolnienia związane z transakcjami wewnątrzwspólnotowymi" w Sekcji 1 "Zwolnienia z Tytułu dostawy towarów" może podlegać pewnym rygorom, stosownie do art. 131 Dyrektywy. Zgodnie z tym zapisem, zwolnienia stosuje się bez uszczerbku dla innych przepisów wspólnotowych i na warunkach ustalanych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania tych zwolnień oraz zapobieżenia wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć. Taki zapis oznacza, że nie wystarczy by transakcja nosiła zdefiniowane cechy dla transakcji wewnątrzwspólnotowej, ale po to by móc korzystać ze zwolnienia należy działać w zgodzie z warunkami ustalonymi przez państwo członkowskie. Z kolei wybór warunków pod kątem zapobieżenia wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć, będzie specyficzny dla każdego kraju członkowskiego, gdyż w każdym państwie swoistym jest poziom rzetelności podatników w rozliczaniu VAT. To oznacza konieczność zachowania pewnej ostrożności w odnoszeniu do sytuacji w Polsce, wyroków TS zapadłych w podobnych sprawach, ale co do innych państw europejskich. W wyroku C-266/05, z 1 lutego 2007r., José María Sisón v. Rada Unii Europejskiej, TS wskazał, że "zakres kontroli zgodności z prawem, do której zobowiązuje sąd wspólnotowy art. 230 WE, może się różnić w zależności od rozważanej dziedziny. Jeśli chodzi o kontrolę sądową przestrzegania zasady proporcjonalności, należy uznać, że prawodawcy wspólnotowemu przysługuje szeroki zakres swobodnego uznania (podkr. WSA) w dziedzinach, z którymi wiąże się konieczność podejmowania przez niego decyzji natury politycznej, gospodarczej i społecznej oraz wymagających od niego dokonywania złożonych ocen. Jedynie oczywiście niewłaściwy charakter aktu wydanego w tych dziedzinach w odniesieniu do celu, jaki realizują odpowiednie instytucje, może podważać zgodność takiego aktu z prawem." W ocenie WSA, treść przepisów prawa polskiego została skonstruowana w ten sposób, że warunkując ostatecznie możliwość skorzystania ze zwolnienia od dopełnienia niezaprzeczalnie istniejącego i wymaganego zgodnie z prawem unijnym, obowiązku rejestracji, państwo polskie działało w ramach realizacji celu, o jakim mowa w końcowej części przywołanego przepisu. Do rozstrzygnięcia pozostaje, czy wprowadzony warunek mieści się w tych ramach, gdyż chociaż do państw członkowskich należy określenie przesłanek stosowania zwolnienia dostawy wewnątrzwspólnotowej, przy wykonywaniu przyznanych im kompetencji państwa członkowskie muszą przestrzegać ogólnych zasad prawa, będących częścią wspólnotowego porządku prawnego, wśród których znajdują się między innymi zasada neutralności prawa i zasada proporcjonalności. W wyroku C-409/04 z 27 września 2007r., Teleos plc i inni v. Commissioners of Customs & Excise (orzeczenie wstępne), TS uznał, że zwolnienie od podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej odpowiadającej nabyciu wewnątrzwspólnotowemu pozwala na unikanie podwójnego opodatkowania, a tym samym naruszania zasady neutralności podatkowej, na której zasadza się wspólny system podatku VAT. Podobnie w innym orzeczeniu - C-146/05 z 27 września 2007r., Albert Collée, będący ogólnym następcą prawnym Collée KG v. Finanzamt Limburg an der Lahn (orzeczenie wstępne), gdzie dodano, że przepisy, do przyjęcia których państwa członkowskie są upoważnione na podstawie art. 22 ust. 8 szóstej dyrektywy 77/388 w celu zapewnienia prawidłowego poboru podatku i unikania oszustw podatkowych, nie powinny wykraczać poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tychże celów. Przepisy te nie mogą być więc wykorzystywane w sposób, który podważałby neutralność podatku VAT, stanowiącą podstawową zasadę wspólnego systemu podatku VAT ustanowionego przez przepisy wspólnotowe w tej dziedzinie. Artykuł 28c część A lit. a akapit pierwszy szóstej dyrektywy 77/388, należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie temu, by organy podatkowe państwa członkowskiego odmawiały zwolnienia od podatku od wartości dodanej dostawy wewnątrzwspólnotowej, która rzeczywiście miała miejsce, jedynie na tej podstawie, że dowód na dokonanie tej dostawy nie został przedstawiony we właściwym czasie. Również z orzecznictwa Trybunału dotyczącego odzyskiwania podatku VAT a posteriori wynika, że przepisy, do przyjęcia których państwa członkowskie są upoważnione w celu zapewnienia prawidłowego poboru podatku i uniknięcia oszustw podatkowych, nie mogą być wykorzystywane w sposób, który podważałby neutralność podatku VAT (zob. podobnie wyroki: z dnia 21 marca 2000 r. w sprawach połączonych od C-110/98 do C-147/98 Gabalfrisa i in., Rec. str. I-1577, pkt 52; z dnia 19 września 2000 r. w sprawie C-454/98 Schmeink & Cofreth i Strobel, Rec. str. I-6973, pkt 59 oraz z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C-255/02 Halifax i in., Zb.Orz. str. I-1609, pkt 92). Jeżeli chodzi o zasadę neutralności podatkowej, to należy przypomnieć, że zasada ta sprzeciwia się w szczególności temu, aby podobne świadczenia, które w związku z tym są względem siebie konkurencyjne, były traktowane w różny sposób z punktu widzenia podatku VAT (zob. wyrok z dnia 7 grudnia 2006 r. w sprawie C-240/05 Eurodental, Zb.Orz. str. I-11479, pkt 46). Z kolei zasada proporcjonalności wymaga, jak to określono w orzeczeniu C-504/04, z 12 stycznia 2006r., Agrarproduktion Staebelow GmbH v. Landrat des Landkreises Bad Doberan (orzeczenie wstępne), by akty instytucji Wspólnoty nie wykraczały poza to, co jest odpowiednie i konieczne do realizacji uzasadnionych celów, którym mają służyć, przy czym oczywiście tam, gdzie istnieje możliwość wyboru spośród większej liczby odpowiednich działań, należy stosować najmniej dotkliwe, a wynikające z tego niedogodności nie mogą być nadmierne w stosunku do zamierzonych celów. Dodać należy, że TS działał w warunkach ochrony dobrej wiary podatnika. Mając na uwadze tak pojmowane zasady neutralności i proporcjonalności, WSA uznał, że nie jest niezgodnym z prawem unijnym uzależnienie zastosowania zwolnienia o jakim mowa w art. 42 ust.1 uVAT w powiązaniu z art. 138 Dyrektywy, od dopełnienia obowiązku rejestracji z art. 97 ust. 1 uVAT. Przede wszystkim WSA uznał, że rejestracja VAT UE w prawie krajowym jest odpowiedzią na przepis art. 213 i n. Dyrektywy dotyczące obowiązku państwa członkowskiego zapewnienia identyfikacji podatników. W powołanej już sprawie C-146/05, TS stwierdził, że skoro fakt dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej jest bezsporny, zasada neutralności podatkowej wymaga, aby zwolnienie z VAT zostało przyznane w razie spełnienia przesłanek merytorycznych, nawet jeśli podatnik pominął pewne wymogi formalne, a inaczej byłoby jedynie w przypadku, gdyby naruszenie tych wymogów formalnych uniemożliwiło przedstawienie przekonywującego dowodu spełnienia przesłanek merytorycznych. Zgodnie z art. 138 Dyrektywy, państwa członkowskie zwalniają dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza terytorium danego państwa, ale na terytorium Wspólnoty, przez sprzedawcę, przez nabywcę lub na ich rzecz, dokonane dla innego podatnika lub osoby prawnej nie będącej podatnikiem, działających w takim charakterze w państwie członkowskim innym niż państwo rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów. Niewątpliwie spełnienie przesłanek merytorycznych przekłada się na możliwość kontroli poprawności transakcji. Pełną kontrolę zapewnia możliwość weryfikacji dokumentacji, do czego w znacznym stopniu przyczynia się identyfikacja dostawcy. W ocenie WSA rejestracja VAT UE jest prostym sposobem na pełną kontrolę prawidłowości opodatkowania transakcji wenątrzwspólnotowych, a niebezpieczeństwo podwójnego opodatkowania należy zrównoważyć niebezpieczeństwem unikania opodatkowania w ogóle, co w przypadku transakcji wewnatrzwspólnotowych jest o tyle łatwiejsze, o ile chodzi o transakcję dokonującą się w odrębnych państwach – odrębnych systemach kontroli. Dla WSA niewątpliwe znaczenie miało to, że podatnik nie miał żadnych trudności w dokonaniu rejestracji, a niedopełnienie obowiązku wynikało po prostu z jego zlekceważenia. W takim wypadku pozbawienie go prawa do zwolnienia mieściło się w zasadach ustalonych dla stosowania przepisów o podatku obrotowym. Mając na względzie powyższe okoliczności, oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło