I SA/Wr 365/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-06-25
Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Ewa Kamieniecka, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do zachowku nabyte przed 1 stycznia 2007 r. podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn według przepisów obowiązujących przed tą datą, a tym samym czy można zastosować zwolnienie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Prawo do zachowku, nabyte przed 1 stycznia 2007 r., podlega opodatkowaniu według przepisów obowiązujących do tej daty. W związku z tym nie można zastosować zwolnienia z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2007 r. Moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu zachowku jest powiązany z datą zaspokojenia roszczenia, a nie z datą nabycia prawa do zachowku.Stan faktyczny
Skarżąca M.Ż. otrzymała od spadkobiercy kwotę 43.000 zł tytułem zachowku po zmarłym mężu. Organ podatkowy I instancji ustalił jej zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn, stosując przepisy obowiązujące przed 1 stycznia 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił tę decyzję i ustalił nowe zobowiązanie, uwzględniając udokumentowane ciężary związane z nabyciem prawa do zachowku. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając nieprawidłowe zastosowanie przepisów i brak poinformowania o możliwości skorzystania ze zwolnienia podatkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Ewelina Bedyńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M.Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargę
Przedmiotem skargi M. Ż. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...], uchylająca w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – P.P. z dnia [...] , nr [...]i ustalająca skarżącej zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn w kwocie 1.514,- zł.
W dniu [...]. do Naczelnika Urzędu Skarbowego W.- P.P. wpłynęła informacja, iż spadkobierca po zmarłym J. Ż. wypłacił w dniu 15 września 2008r. M. Ż. jako osobie uprawnionej (żonie spadkodawcy) kwotę 43.000 zł, tytułem zachowku. W związku z powyższym pismem z dnia 21 października 2008r. organ wezwał Panią M. Ż., w imieniu której działała opiekun prawny K. Ł., do złożenia deklaracji o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych tytułem zachowku po zmarłym J. Ż. W dniu 6 listopada 2008r. skarżąca złożyła zeznanie podatkowe SD-3, wykazując kwotę zachowku - 43.000 zł, jako podstawę opodatkowania. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.- P. P. ustalił M. Ż. zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w kwocie 1.719 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z uwagi na brzmienie art.3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. nr 222, poz. 1629) – dalej: ustawa nowelizująca, zastosowano w sprawie przepisy ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2004 r.,Nr 142, poz. 1514 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie zmian, tj. przed dniem 1 stycznia 2007 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. Ł. - opiekun prawny M. Ż., wniosła o jej anulowanie. Odwołująca zarzuciła, że podczas wizyty w Urzędzie Skarbowym w O. została poinformowana, iż skarżąca nie ma obowiązku płacić podatku od otrzymanego zachowku. Wskutek tego o konieczności złożenia deklaracji dowiedziała się dopiero po otrzymaniu wezwania z dnia 21 października 2008 r. z Urzędu Skarbowego W. – P. P., przez co nie złożyła deklaracji w terminie miesiąca od powstania obowiązku podatkowego, co - w myśl informacji zawartej w tym wezwaniu - pozbawiło M. Ż. prawa do skorzystania z ulgi, o której mowa w art. 4a u.o.s.p.d. W odwołaniu zawarto również informację, że zachowek obciążały długi, które powinny zostać uwzględnione przy ustalaniu wysokości podstawy opodatkowania. Na potwierdzenie tego faktu dołączono do odwołania kserokopie wystawionych przez radcę prawnego A. W. faktur z dnia 18 września 2008r. nr 3 i 4/09/2008 każda na kwotę po 2.928 zł brutto, z tytułu reprezentacji oraz kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z umową - sprawy o nr [...], kserokopię faktury z 10 września 2008r. za pośrednictwo w obrocie nieruchomościami na kwotę 3.172 zł brutto, kserokopię faktury z dnia 10 kwietnia 2008r. za wykonanie operatu szacunkowego lokalu mieszkalnego położonego we W. przy ul. O. na kwotę 250 zł brutto oraz kserokopię dowodu wpłaty kwoty 13.000 zł na konto Urzędu Skarbowego w O. (tytuł wpłaty PIT-23).
W toku postępowania odwoławczego opiekun prawny strony złożyła dodatkowe pisma i wyjaśnienia dotyczące wydatków poniesionych w związku z dochodzeniem prawa do zachowku. Jednocześnie strona podniosła, iż w złożonej deklaracji podała datę powstania obowiązku podatkowego (15 września 2008r.), ponieważ taka data została wskazana przez pracownika organu podatkowego, natomiast kwestionuje potwierdzenie notarialne 10 września 2008r. o wypłacie zachowku (nie kwestionuje, że do przelewu pieniędzy doszło 15 września 2009 r.) i stwierdza, że prawidłowo określona data powstania obowiązku podatkowego to 20 października 2008r. (data wydania postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej sygn. akt XIV C 261/07) lub 29 października 2008r. (data otrzymania tego postanowienia). Jednocześnie opiekun prawny zarzuciła, iż nieprawidłowo ją poinformowano, że wojewoda umorzy podatek od spadków i darowizn, choć on nie zajmuje się tymi sprawami. W związku z tym zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej we W. o umorzenie podatku od spadków i darowizn w kwocie 1.719 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej we W.decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i powołując się na art. 6, art. 7, art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust.3 pkt 1 i art. 15 u.o.p.s.d. ustalił skarżącej zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn w kwocie 1.514 zł, uwzględniając udokumentowane ciężary, związane z nabyciem prawa do zachowku do kwoty 2.928 zł. Organ stwierdził, że w sprawie nie znajdzie zastosowania zwolnienie określone w art. 4a u.o.p.s.d., z uwagi na to, iż do nabycia prawa do zachowku doszło w momencie śmierci spadkodawcy, zaś zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy nowelizującej, do nabycia praw i rzeczy, które nastąpiło przed wejściem w życie zmian wprowadzonych tą ustawą (m.in. art. 4a, zawierającego zwolnienie podmiotowe dla członków najbliższej rodziny spadkodawcy) stosuje się przepisy w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, tj. w wersji obowiązującej do dnia 31 grudnia 2006 r. Tym samym nie było ustawowej podstawy do objęcia nabycia przez skarżącą prawa do zachowku zwolnieniem określonym w art. 4a u.o.p.s.d. organ zauważył jednocześnie, że nawet gdyby dopuścić możliwość stosowania tego przepisu w niniejszej sprawie, to skarżąca nie mogłaby skorzystać z ustanowionego w nim zwolnienia z uwagi na niedochowanie określonego w tym przepisie miesięcznego terminu do zgłoszenia organowi nabycia zachowku, liczonego od momentu powstania obowiązku podatkowego – który zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2a u.o.s.p.d. przypadał na dzień zaspokojenia roszczenia z tytułu zachowku, co w niniejszej sprawie miało miejsce dnia 15 września 2009 r. (data wypłaty pieniędzy przez spadkobiercę).
`W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przedstawiciel prawny skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o umorzenie podatku z tytułu zachowku. Strona zarzuciła, że pracownik, który podpisał w imieniu Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu decyzję "manipulował przepisami", co spowodowało, iż skarżącej nie przyznano ulgi z tytułu zachowku. Strona zakwestionowała także kwestionuje fakt, iż organ podatkowy I instancji rozpatrzył sprawę w oparciu o art. 3 ust. 1 powołanej ustawy nowelizującej i nie zgodziła się ze stanowiskiem organów, iż w sprawie nie może znaleźć zastosowania zwolnienie z art. 4a u.o.s.p.d. Powołując się na pouczenie zawarte w wezwaniu organu I instancji z dnia 21 października 2008r., wniosła o zastosowanie ulgi, albowiem w jej ocenie istotne jest postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 20 października 2008r. sygn. akt XIVC 261/07. W skardze opiekun prawny strony, ponownie opisując sytuację życiową i materialną swojej podopiecznej, zarzuciła, że na skutek nieprawidłowej informacji uzyskanej w Urzędzie Skarbowym w O. oraz braku informacji od notariusza złożyła informację o nabyciu przez skarżącą zachowku po terminie. Zarzuciła, że nie poinformowano jej o możliwości odliczenia długów i ciężarów w toku postępowania podatkowego, a o tym fakcie dowiedziała się dopiero z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W.P. P.. W tym miejscu skarżąca zauważyła, iż pomimo złożenia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej we W., sprawę rozpatrzył (podpisał decyzję) jedynie starszy komisarz, działający z upoważnienia Dyrektora, a więc zajmujący niemal równorzędne stanowisko, co osoba, która wydała decyzję w I instancji.
Ponadto opiekun skarżącej wskazała, że została błędnie pouczona o właściwości organu w sprawie umorzenia podatku, wobec czego podnosi, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego od początku winien umorzyć podatek - anulować postępowanie, co winien także uwzględnić Dyrektor Izby Skarbowej. Opiekun skarżącej podniosła, iż działania organów polegały jedynie na wzajemnym przesyłaniu korespondencji, a ponadto przy rozpatrywaniu sprawy nie uwzględniono faktu sprawowania przez Nią opieki nad chorą Stroną i dwuletniej walki z uprawnionym o wypłatę zachowku. Wskazała, iż złożyła wniosek do Sądu Rodzinnego o umieszczenie M. Ż. w ośrodku dla osób chorych na Alzheimera, a środki pieniężne będące własnością skarżącej zostaną przeznaczone na dopłatę za pobyt w ośrodku.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentacje zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się bezzasadna.
Zarzuty skargi koncentrują sie wokół zastrzeżeń co do sposobu wykonywania obowiązków służbowych przez pracowników administracji skarbowej, w wyniku czego skarżąca z opóźnieniem złożyła deklarację SD-3 i nie mogła skorzystać ze zwolnienia podatkowego. Dla oceny, czy zgodnie z prawem ustalono skarżącej zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn pierwszorzędne znaczenie będzie miała jednak nie kwestia ewentualnego naruszenia szeroko rozumianej zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 o.p.), ale prawidłowość zastosowania przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego i procesowego.
Przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie było prawo majątkowe, uzyskane przez skarżącą tytułem zachowku w związku ze śmiercią jej męża.
Instytucja zachowku została uregulowana w Księdze IV Kodeksu cywilnego, Tytuł IV. Zgodnie z art. 991 k.c., zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek) (§ 1). Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia (§ 2).
Począwszy od 1 stycznia 2003 r. w ustawie o podatku od spadków i darowizn zawarto zapis, że opodatkowaniu na podstawie tej ustawy podlega m.in. nabycie zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w postaci powołania do spadku albo w postaci zapisu – co zakończyło istniejące wcześniej w orzecznictwie i doktrynie rozbieżności poglądów co do tego, czy nabycie zachowku powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn czy podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W orzeczeniach, w których jeszcze przed wprowadzeniem powyższego zapisu do ustawy o podatku od spadków i darowizn prezentowano pogląd, iż prawo to winno podlegać opodatkowaniu podobnie jak spadek, zwracano uwagę, że jest to prawo, które nabywa się "w drodze spadku", gdyż prawo to nabywa się wskutek śmierci spadkodawcy, obciąża ono spadek i jest realizowane jego kosztem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt III RN 117/97). Stanowisko to ostatecznie podzielił ustawodawca, wprowadzając w art. 1 ust. 1 pkt 5 u.o.s.p.d. zapis o opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn prawa do zachowku, a w art. 6 ust. 1 pkt 2a określił moment powstania obowiązku podatkowego z tego tytułu – wskazując, że obowiązek podatkowy w tym przypadku powstaje z chwilą zaspokojenia roszczenia lub jego części.
Jak słusznie zauważył w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej we W., na gruncie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn należy odróżnić pojęcia nabycia rzeczy lub praw majątkowych pojęcia obowiązku podatkowego z tego tytułu, co zresztą znajduje odzwierciedlenie w treści przepisów ustawy, posługującej się odrębnie każdym z tych pojęć. Nabycie rzeczy i praw majątkowych jest bowiem zdarzeniem cywilnoprawnym, którego zaistnienie warunkuje powstanie obowiązku podatkowego, rozumianego jako powinność jednostronnego, bezzwrotnego świadczenia pieniężnego na rzecz Skarbu Państwa. Jednakże moment nabycia rzeczy i praw majątkowych oraz moment powstania obowiązku podatkowego nie muszą się pokrywać, o czym świadczy właśnie treść art. 6 u.o.s.p.d., w którym moment powstania obowiązku podatkowego określono w różny sposób dla równych zdarzeń, niekoniecznie wiążąc go z momentem nabycia tych rzeczy lub praw. Zachowek jest przykładem sytuacji, gdy odmiennie należy określić moment nabycia prawa (rozumianego jako wierzytelność wobec spadkobierców) od momentu jego realizacji – z którym to właśnie powiązano w ustawie powstanie obowiązku podatkowego z tytułu nabycia zachowku.
W kwestii określenia momentu nabycia zachowku, Sąd orzekający w obecnym składzie podziela pogląd organu odwoławczego, wyrażony w zaskarżonej decyzji, a wcześniej prezentowany m.in. w powołanym wyroku SN z dnia 25 lutego 1998 r. Prawo do zachowku jest ściśle powiązane z instytucją spadkobrania – jego treścią jest bowiem uprawnienie najbliższych członków rodziny spadkodawcy, wymienionych w art. 991 ust. 1 k.c do uzyskania przysporzenia odpowiadającego określonej części spadku. Funkcja zachowku jest zbliżona do tej, jaka w innych systemach prawnych pełni np. tzw. rezerwa spadkowa, odpowiadająca części majątku, którą spadkodawca nie może dysponować na wypadek śmierci i która przypada tzw. spadkobiercom koniecznym. W polskim systemie prawa spadkodawcy pozostawiono swobodę zdecydowania, w jakiej formie osoby uprawnione do dziedziczenia ustawowego otrzymają gwarantowaną im (w postaci prawa do zachowku) korzyść majątkową z majątku spadkowego. Mogą ją otrzymać jako darowiznę uczynioną przez spadkodawcę za jego życia, jako powołanie do spadku lub jako zapis, a w razie nieotrzymania zachowku w którejś z tych form – jako wierzytelność wobec spadkobierców, tj. roszczenie o zapłatę określonej sumy pieniężnej (por. Komentarz do art. 991 kodeksu cywilnego (Dz.U.64.16.93), [w:] A. Kidyba (red.), E. Niezbecka, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom IV. Spadki, LEX, 2008.). Wierzytelność ta, o ile uprawniony nie otrzymał zachowku w jednej z wyżej wymienionych postaci, powstaje z mocy prawa z momentem śmierci spadkodawcy, a zatem w tym momencie dochodzi do nabycia mortis causa prawa majątkowego. Podobne stanowisko w przypadku nabycia prawa do zachowku zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym przez organ wyroku z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1589/07.
Zgodnie natomiast z przytoczonym przepisem art. 6 ust. 1 pkt 2a u.o.s.p.d. obowiązek podatkowy przy nabyciu tytułem zachowku powstaje dopiero z chwilą zaspokojenia roszczenia lub jego części. Odmienne określenie momentu powstania obowiązku podatkowego od momentu nabycia prawa do zachowku należy ocenić jako uzasadnione, biorąc pod uwagę, że wierzytelność z tytułu zachowku ma charakter względny, jej realizacja jest zależna od zgłoszenia roszczenia i może faktycznie nastąpić w różnym zakresie.
Poprawne określenie momentu nabycia przez skarżącą prawa majątkowego z tytułu zachowku ma kluczowe znaczenie dla ustalenia, jakie przepisy należało stosować, biorąc pod uwagę, że od dnia 1 stycznia 2007 r. do ustawy o podatku od spadków i darowizn wprowadzono znaczne zmiany, w tym także ustanowiono w art. 4a ulgę, w postaci zwolnienia od podatku m.in. nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, pod warunkiem zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2. Jednocześnie jednak w art. 3 usta. 1 ustawy powołanej nowelizującej z dnia 16 listopada 2006 r. zastrzeżono, że do nabycia własności rzeczy i praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. znowelizowanych przepisów - od dnia 1 stycznia 2007 r. – dop. Sądu) stosuje się przepisy ustawy wymienionej w art. 1 (przepisy w brzmieniu dotychczasowym – dop. Sądu). Tak więc nowe przepisy, w tym powołany przepis art. 4a u.o.s.p.d., mogłyby mieć zastosowanie do skarżącej tylko wówczas, gdyby prawo do zachowku nabyła po 31 grudnia 2006 r. Przyjmując jednak zgodnie z powyższym wywodem, że prawo to skarżąca nabyła w momencie śmierci spadkodawcy J. Ż. tj. w dniu 12 sierpnia 2006 r., prawnopodatkowe konsekwencje tego zdarzenia należało ocenić na podstawie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r. Przepisy ustawy do tej daty nie zawierały natomiast zwolnienia dla członków najbliższej rodziny spadkodawcy, o którym mowa w art. 4a u.o.s.p.d., zatem nie było również podstaw do zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie. Podstawy takiej z całą pewnością nie mogło stworzyć poinformowanie skarżącej o treści przepisu art. 4a w wezwaniu z dnia 21 października 2008 r. Na marginesie można jedynie stwierdzić, że słusznie organ odwoławczy, realizując tym samym zasadę przekonywania oraz zasadę zaufania do organów podatkowych, zauważył, że nawet gdyby przepis ten miał zastosowanie w niniejszej sprawie (tj. gdyby przyjąć, że do nabycia prawa z tytułu zachowku doszło równocześnie z powstaniem obowiązku podatkowego, a więc w dniu wypłaty pieniędzy – 15 września 2008 r.), to zwolnienie nie mogłoby być zastosowane z uwagi na dokonanie przez skarżącą zgłoszenia nabycia prawa majątkowego z tytułu zachowku w organie podatkowym (dnia 6 listopada 2008 r.) z uchybieniem nieprzywracalnemu miesięcznemu terminowi.
Ustalając zobowiązanie podatkowe Dyrektor Izby Skarbowej we W. prawidłowo wskazał na przepisy art. 5 i 6 u.o.s.p.d. i stwierdził, że na skarżącej M. Ż. ciążył obowiązek podatkowy z tytułu nabycia prawa do zachowku i że obowiązek ten powstał w dniu 15 września 2008 r., w której to dacie zostało zaspokojone roszczenie z tytułu zachowku, zaś bez znaczenia dla określenia momentu powstania obowiązku podatkowego pozostawało późniejsze umorzenie postępowania sądowego, zainicjowanego zgłoszeniem tego roszczenia.
Wartość zobowiązania organ poprawnie ustalił na podstawie art. 7 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 15 ust. 3 u.o.s.p.d, przyjmując jako podstawę opodatkowania wartość nabytego prawa – określoną przez stronę w zeznaniu na kwotę 43.000,- zł, i pomniejszając podstawę opodatkowania o kwoty długów i ciężarów, w wysokości i odpowiadającej wydatkom poniesionym przez skarżącą ściśle w związku z realizacją prawa do zachowku (2.928 zł – koszty reprezentacji i zastępstwa procesowego), a także o kwotę wolną od opodatkowania (9.637,- zł). Należy zauważyć, że strona nie podniosła żadnych zarzutów co do wartości ustalonego zobowiązania, w tym także wartości uwzględnionych długów spadkowych.
Poniesione w skardze zarzuty co do sposobu działania organów podatkowych, należy ocenić jako pozostające bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Fakt niepoinformowania skarżącej o obowiązku złożenia zeznania w terminie, o jakim mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 nie mógł mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie biorąc pod uwagę, że przepis ten w ogóle nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Podobnie błędna informacja ustna, udzielona skarżącej w Urzędzie Skarbowym w O. – prawdopodobnie bez zapoznania się ze szczegółami stanu faktycznego, nie mogła wpłynąć na obowiązek zastosowania przez organ przepisów prawa i ustalenia zgodnie z nimi skarżącej zobowiązania podatkowego.
Bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie pozostają także okoliczności związane z załatwianiem wniosku skarżącej o umorzenie należności podatkowych z tytułu opodatkowania otrzymanego zachowku podatkiem od spadków i darowizn. Postępowanie w sprawie umorzenia należności z tego tytułu jest bowiem postępowaniem odrębnym w stosunku do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego, a jak wynika z odpowiedzi na skargę, wniosek strony o udzielenie ulgi został przekazany właściwemu organowi I instancji.
Końcowo Sąd zauważa, że nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia we własnym zakresie wniosku skarżącej o umorzenie należności z tytułu podatku od spadków i darowizn. Rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej należy bowiem do organów administracji, nie zaś do sądu. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiący że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) – dalej w skrócie p.s.a. Powyższe oznacza, że kontroli zaskarżonego aktu sąd dokonuje stosując jedynie kryterium legalności, a jego rozstrzygnięcia mają charakter kasacyjny i ograniczają się do wskazanych w art. 145 i 146 p.s.a. Zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego na podstawie art. 151 p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło