I FZ 440/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 lipca 2009 r., o sygn. akt I SA/Rz 753/08 w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi K. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 14 lutego 2009 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/RZ 753/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu wniosku skarżącej K. K. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 29 czerwca 2009 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że zaskarżony wyrok oddalający skargę został ogłoszony 29 czerwca 2009 r., a wniosek o sporządzenie jego pisemnego uzasadnienia został nadany na poczcie w siedzibie Parlamentu Europejskiego na terytorium Belgii w dniu 6 lipca 2009 r. Ponieważ jednak przesyłka przejęta została przez polskiego operatora publicznego w dniu 9 lipca 2009 r. Sąd uznał, iż wniosek wniesiono z przekroczeniem ustawowego terminu, przewidzianego w art. 141 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Sąd zauważył, że zachowanie powyższego terminu ma miejsce w przypadku, gdy strona złoży pismo w sądzie lub jednym z wymienionych w ustawie urzędów, co wynika z treści art. 83 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznacznie z wniesieniem go do sądu. W razie nadania pisma za pośrednictwem innych niż wymienione urzędów, o zachowaniu terminu do dokonania czynności decyduje nie data nadania pisma za granicą, ale data jego przekazania polskiemu urzędowi pocztowemu (postanowienie SN z 12 maja 1978 r., IV CR 130/78, OSPiKA Nr 4, poz. 76). W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, iż przekroczenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nastąpiło bez jej winy, albowiem otrzymała ona niekompletną informację na temat procedury odwoławczej podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Wydziału Informacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, która miała miejsce 29 czerwca 2009 r., a następnie w dniu 6 lipca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że argumenty przedstawione przez skarżącą w zażaleniu odnoszą się w istocie do kwestii braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku, a ta materia pozostaje poza obrębem zainteresowań Naczelnego Sądu Administracyjnego oceniającego na tym etapie jedynie zasadność odmowy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sporządzenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Problem braku winy w uchybieniu terminu to zagadnienie brane pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, o jakim mowa w art. 86 i 87 p.p.s.a., która to kwestia nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Odnosząc się jednak po krótce do twierdzeń zawartych w zażaleniu należy podkreślić, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Powyższa zasada została dodatkowo skonkretyzowana w art. 140 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego. Wobec brzmienia powyższych przepisów należy więc w pierwszej kolejności stwierdzić, że pod pojęciem "sądu" ustawodawca rozumie skład orzekający w danej sprawie sądowoadministracyjnej, a wszelkich pouczeń i wskazówek udziela stronom przewodniczący w toku rozprawy głównej bądź też w formie stosownych zarządzeń. Skarżąca nie stawiła się na ogłoszenie wyroku w jej sprawie w dniu 29 czerwca 2009 r., mimo iż została o nim w sposób prawidłowy poinformowana na rozprawie w dniu 16 czerwca 2009 r. (protokół rozprawy - k. 53v) i choć stawiennictwo na publikacji wyroku nie było obowiązkowe, to przyjąć należy, że skarżąca nie stawiając się tego dnia w sposób dobrowolny zrezygnowała ze swego uprawnienia do wysłuchania ogłoszenia wyroku oraz ustnych motywów tego rozstrzygnięcia, a tym samym również do pouczenia co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego. Trzeba również przypomnieć, że do zadań Wydziału Informacji Sądowej nie należy pouczanie stron w kwestiach, w których jak zostało wyżej powiedziane, pouczać może wyłącznie sąd w osobie przewodniczącego składu orzekającego. Wydział Informacji Sądowej to komórka odpowiedzialna za informowanie stron i osób zainteresowanych o właściwości sądów administracyjnych, stanie załatwianych spraw, udostępnianie do wglądu akt sprawy czy też udostępnianie informacji publicznej o działalności sądu, ale w żadnym wypadku do zadań pracowników tego Wydziału nie należy pouczanie i udzielanie wskazówek dotyczących procedury sądowoadministracyjnej, w tym przewidzianych w niej trybów i terminów do wnoszenia środków odwoławczych. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącej nadany na poczcie na terytorium Belgii został przejęty przez polski urząd pocztowy w dniu 9 lipca 2009 r. i tę właśnie datę należało uznać za dzień wniesienia pisma do sądu stosownie do art. 83 § 3 p.p.s.a. Przyjmuje się bowiem, że w sytuacji oddania pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym urząd ten jest jedynie pośrednikiem, za pomocą którego nadawca oddaje pismo polskiemu urzędowi pocztowemu i tylko data oddania pisma polskiemu urzędowi pocztowemu ma znaczenie prawne, o którym mowa w art. 83 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 14.05.2008 r., I OSK 527/08). Wniosek skarżącej został zatem złożony z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 p.p.s.a., dlatego też Sąd I instancji słusznie odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 29 czerwca 2009 r. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.