III SA/Gd 161/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie WSA Alina Dominiak (spr.), WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2009 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia 18 listopada 2008 r. Burmistrz na podstawie art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 29, art. 30 ust. 1 i 4 , art. 37 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne umorzył postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości obejmujących działki [...] (obecnie działki: [...]) z działką [...] położonych w Cz.. W uzasadnieniu wskazał, iż postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działką [...] i działką [...] było prowadzone przed Sądem Rejonowym w Ch. i zostało prawomocnie zakończone postanowieniem Sądu Rejonowego w Ch. z dnia 9 czerwca 2004 roku, sygn. akt I Ns. 359/01. Sąd precyzyjnie określił przebieg granic, odwołując się do punktów granicznych wskazanych na mapie sporządzonej przez geodetę G. P.. Zatem ponowne prowadzenie postępowania w zakresie rozgraniczenia nieruchomości było bezprzedmiotowe. W odwołaniu od w/w decyzji R. L., jak również M. L. wnieśli o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Pełnomocnik R. L. podniósł, iż brak było podstawy prawnej do umorzenia postępowania rozgraniczeniowego poza trybem przewidzianym w art. 34 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, natomiast M. L. zarzuciła naruszenie licznych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz pominięcie w decyzji jej męża R. L., który jest współwłaścicielem działki nr [...]. Decyzją z dnia 22 grudnia 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż stronami postępowania rozgraniczeniowego są właściciele nieruchomości, których rozgraniczenie ma obejmować, gdyż to ich interesu prawnego postępowanie to dotyczy. R. L. i M. L. są współwłaścicielami na prawach wspólności małżeńskiej jednej z nieruchomości, tj. działki nr [...]. Natomiast właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] jest Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę. Organ wskazał, iż postanowienia i decyzja wydane w toku postępowania, jak też pozostała korespondencja była doręczana pełnomocnikowi R. L., zatem zarzut M. L. o pominięciu w zaskarżonej decyzji jej męża był niezasadny. Organ odwoławczy podniósł nadto, iż przebieg spornej granicy między działkami będącymi przedmiotem postępowania, o wcześniejszych numerach [...] i nr [...] w Cz. został ustalony na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Ch. z dnia 9 czerwca 2004r. w sprawie sygn. akt I Ns 359/01. Zatem administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe w tym samym zakresie jest bezprzedmiotowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R. L. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucając: – obrazę prawa materialnego to jest art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 i art. 31 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza z dnia 18 listopada 2008r. o umorzeniu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości w sytuacji, gdy po ostatnim prawomocnym rozgraniczeniu tej nieruchomości postanowieniem Sądu Rejonowego w Ch. sygn. I Ns 359/01 ujawniły się nowe okoliczności w postaci istotnej zmiany powierzchni działki, powodujące wątpliwości co do przebiegu granicy i uzasadniające przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego, w tym powołanie geodety wykonującego czynności ustalenia przebiegu granicy, – obrazę prawa materialnego, to jest art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza z dnia 18 listopada 2008 r. o umorzeniu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości należącej do R. L., podczas gdy powołane przepisy cytowanej ustawy nie przewidują możliwości wydania takiej decyzji, określając możliwe sposoby zakończenia postępowania o rozgraniczenie. Skarżący podniósł, iż w niniejszym postępowaniu nie podjęto żadnych czynności zmierzających do ustalenia przebiegu granic, w szczególności nie wyznaczono geodety. Wszczęcie postępowania w oparciu o ustawę Prawo geodezyjne i kartograficzne powoduje konieczność kompleksowego, a nie wybiórczego jej stosowania. Skarżący wskazał, że decyzją Naczelnika Miasta z dnia 26 maja 1990 r. zatwierdzono jako prawnie obowiązujące granice i znaki graniczne przedmiotowej nieruchomości opisane w protokole granicznym sporządzonym przez geodetę W. G., w wyniku czego ustalono, że powierzchnia nieruchomości małż. L. wynosi 780 m². Następnie Sąd Rejonowy w Ch. postanowieniem z dnia 9 czerwca 2004 r. sygn. akt I Ns 359/01 ustalił, że granica między przedmiotowymi działkami przebiega odcinkami prostymi łączącymi punkty oznaczone na mapie sporządzonej przez geodetę G. P.. Powierzchnię działki obliczono na 600 m², a następnie po wznowieniu granic działek- na 582 m². Zdaniem skarżącego sytuacja taka powoduje konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania o rozgraniczenie. Skarżący powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "zmiana granic działki wymaga przeprowadzenia postępowania zakończonego stosownym orzeczeniem" ( wyrok z dnia 13 maja 1999 r.). Ponadto w ocenie skarżącego przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przewidują wydanie tylko trzech rodzajów decyzji – o rozgraniczeniu, o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie rozgraniczenia w związku z zawarciem przez strony ugody przed geodetą, o umorzeniu postępowania i przekazaniu sprawy do rozpatrzenia sądowi, nie jest natomiast możliwe wydanie decyzji o umorzeniu postępowania poza trybem przewidzianym w art. 34 cytowanej ustawy. W tej sytuacji w przywołanym katalogu nie mieści się rozstrzygnięcie Burmistrza , utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) stanowi w art. 29 ust. 1 , że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych , utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczenie w trybie przywołanej ustawy ma pomocniczy charakter, bowiem do administracyjnego ustalenia granicy dochodzi tylko wówczas, gdy strony nie są niezadowolone z ustalenia przebiegu granicy. W innym przypadku strona może żądać przekazania sprawy sądowi ( art. 33 ust. 3 ustawy). Może też dojść do przekazania sprawy sądowi z urzędu ( art. 34 ust. 2 ). Gdy dojdzie do uregulowania spornej granicy orzeczeniem sądu powszechnego, wyłączona już jest możliwość innego ustalenia tej granicy przez organ administracji. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA 574/00 ( LEX 54190) stwierdził, że niemożliwe jest ustalenie w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym innego przebiegu granicy, niż uczynił to sąd powszechny w postępowaniu cywilnym. Pogląd ten Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podziela. W sprawie niniejszej nie było sporne, że R. i M. L. są właścicielami nieruchomości oznaczonych nr [...], [...], [...] ( wcześniej – [...] i wcześniej [...]) . Niesporne było też, że działka nr [...] nosiła wcześniej numer [...]. Było też poza sporem, że postanowieniem z dnia 9 czerwca 2004 r. Sąd Rejonowy w Ch. w sprawie o sygn. akt I Ns 359/01, dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości –działki nr [...] i działki nr [...], ustalił granicę między tymi nieruchomościami jako przebiegającą odcinkami prostymi łączącymi punkty (wyszczególnione w postanowieniu), oznaczonymi na mapie sporządzonej przez geodetę G. P. w dniu 17 maja 1992 r. Orzeczenie jest prawomocne. Wynika z powyższego , że doszło już do uregulowania orzeczeniem sądu powszechnego granicy między przedmiotowymi działkami, wobec czego wyłączone jest ustalenie w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym innego przebiegu granicy. W tej sytuacji postępowanie rozgraniczeniowe w postępowaniu administracyjnym w sprawie niniejszej nie może być prowadzone. Skoro tak, to zasadne było umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Nie ma racji skarżący, że sprawę o rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym można zakończyć jedynie w sposób przewidziany w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zawarcie ugody (art. 31 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), wydanie decyzji o rozgraniczeniu (art. 33 ust. 1), umorzenie postępowania i przekazanie sprawy do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 2) to sposoby rozstrzygnięcia sprawy o rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym, przewidziane w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jednak możliwe jest rozstrzygnięcie takiego postępowania przez umorzenie z uwagi na jego bezprzedmiotowość na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. ( porównaj uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2002 r. sygn. akt II SA 2900/00, LEX nr 81986) . Skarżący w istocie rzeczy próbuje w drodze postępowania administracyjnego wzruszyć prawomocne postanowienie sądu powszechnego – tj. postanowienie Sądu Rejonowego w Ch. z dnia 9 czerwca 2004r. , sygn. akt I Ns 359/01. Kwestionuje czynności geodety G. P., na których Sąd Rejonowy opierał się, wydając postanowienie, jak też ustalone przez ten Sąd granice przedmiotowych działek. Takie zarzuty mogły być podnoszone bądź to w toku postępowania rozgraniczeniowego, toczącego się przez sądem powszechnym, bądź w środku odwoławczym od postanowienia Sądu Rejonowego. Postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości nie może spełniać roli środka wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego. Na marginesie jedynie Sąd zauważa, że z urzędu – ze sprawy ze skargi R. L. i Marii L. w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 38/08 tutejszego Sądu wiadomo mu, iż działka skarżących o numerze [...], nosząca jeszcze wcześniej nr [...], w chwili nabycia jej przez skarżących miała powierzchnię określoną na 600 m², a dopiero decyzją z 1990 r. zatwierdzono granice opisane w protokole granicznym przez geodetę W. G. i stwierdzono, że działka ma przybytek 180 m². Powierzchnia nieruchomości małż. L. ustalona po rozgraniczeniu dokonanym postanowieniem Sądu Rejonowego w Ch. z dnia 9 czerwca 2004 r. jest zbliżona do powierzchni nieruchomości w momencie jej nabycia przez małż. L. Skoro wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.