I SA/Bd 330/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 07 lipca 2009 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę Na podstawie zgłoszenia celnego nr OGL [...] z dnia 15 października 2007r. A.G.zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu samochód osobowy marki [...] , rok produkcji 2005. Do zgłoszenia celnego skarżący załączył między innymi: umowę kupna z dnia [...] , w której określono wartość towaru na kwotę: 3.200 USD, rachunek dotyczący zagranicznych kosztów transportu w wysokości 500 USD, deklarację wartości celnej, oświadczenie z dnia [...] o poniesionych kosztach transportu na trasie G-W. W odpowiedzi na wezwanie organu o przedstawienie pozostałych dokumentów dotyczących transakcji, strona dostarczyła opinię techniczną nr [...] z dnia [...] sporządzoną przez certyfikowanego rzeczoznawcę techniki samochodowej i ruchu drogowego – J.W., zawierającą opis stanu technicznego pojazdu oraz określającą jego wartość rynkową. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w T. określił kwotę wynikającą z długu celnego oraz kwotę należnego podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru. W ww. decyzji organ I instancji ustalił wartość celną towaru przyjmując, jako wartość bazową, wartość pojazdu wynikającą z opinii technicznej wykonanej na zlecenie strony, a następnie pomniejszył określoną wartość pojazdu o zwyczajową marżę (10%), podatek VAT (według stawki 22%), podatek akcyzowy (13,6%) oraz cło (według stawki 10%). Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie jej w całości i uznanie przedmiotowego zgłoszenia celnego za prawidłowe. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w T. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] organ I instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, określił podlegającą retrospektywnemu księgowaniu kwotę wynikającą z długu celnego, prawidłową kwotę podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług. Jako kwotę bazową do obliczenia wartości celnej pojazdu, organ celny przyjął wartość rynkową ustaloną na zlecenie strony przez rzeczoznawcę w opinii nr [...] Uwzględniała ona stopień uszkodzenia pojazdu, współczynnik stopnia uszkodzenia, współczynnik uszkodzeń ukrytych oraz współczynnik zbywalności. Organ zakwestionował korekty ze względu na zbywalność pojazdu oraz współczynnik stopnia uszkodzenia i określoną przez biegłego wartość bazową pojazdu w wysokości 140.500 zł pomniejszył o wskazaną przez rzeczoznawcę wartość uszkodzeń i braków, w wysokości: 20,3% oraz współczynnik uszkodzeń ukrytych: 0,93, następnie tak uzyskaną wartość pojazdu organ celny dodatkowo pomniejszył o 10% zwyczajową marżę, podatek VAT (22%), podatek akcyzowy (13,6%) oraz cło (10%). W rezultacie powyższego, ustalona przez organ celny wartość celna wyniosła 62.101 zł. Od powyższej decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie w całości, uznanie zgłoszenia celnego z dnia [...]. za prawidłowe oraz wstrzymanie wykonania decyzji. Postanowieniem z dnia [...]organ odwoławczy odmówił uwzględnienia wniosku w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dyrektor Izby Celnej w T. i decyzją z dnia [...] uchylił powyższą decyzję organu I instancji w części dotyczącej rozstrzygnięcia orzekając w tym zakresie, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Odnosząc się do obliczenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz należnych podatków akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, organ odwoławczy zauważył, iż Naczelnik Urzędu Celnego w T. w uzasadnieniu decyzji prawidłowo obliczył należne kwoty, dokładnie rozpisując sposób ich obliczenia. Jednakże wyliczone kwoty (wynikającą z długu celnego, kwotę podatku akcyzowego oraz podatku VAT), zostały błędnie wpisane w tabelę zamieszczoną na końcu uzasadnienia decyzji i następnie przeniesione do rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym określił: podlegającą retrospektywnemu księgowaniu kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 5.211 zł, prawidłową kwotę podatku akcyzowego w wysokości 9.290 zł oraz podatku od towarów i usług należnego z tytułu importu w wysokości 17.072 zł. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji, ustalając wartość celną pojazdu, słusznie pominął korektę dotyczącą stopnia zbywalności pojazdu, gdyż opłacalność importu towaru jest indywidualną sprawą każdego importera i nie ma wpływu na ustalenie wartości celnej towaru, bowiem przy ustalaniu wartości celnej używanego pojazdu chodzi o odtworzenie jego wartości w momencie przywozu na obszar celny Wspólnoty. Odnosząc się do pominięcia przez organ I instancji, ujętego przez rzeczoznawcę w opinii wykonanej na zlecenie strony, współczynnika stopnia uszkodzenia, organ odwoławczy stwierdził, że koszty naprawy i przywrócenia samochodu do stanu pierwotnego rzeczywiście nie mogą wpływać na wartość celną towaru i nie powinny być odliczane przy ustaleniu wartości celnej. W związku z powyższym zwrócił się z zapytaniem do innego niezależnego biegłego, certyfikowanego rzeczoznawcy z Biura Certyfikowanych Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Polskiego Związku Motorowego – P.O.. Powołany biegły wyjaśnił, że współczynnik stopnia uszkodzenia występuje wówczas, kiedy wartość uszkodzonego pojazdu maleje wraz ze wzrostem stopnia uszkodzenia znacznie szybciej, niż wstępna wartość jego głównych zespołów. Współczynnik stopnia uszkodzenia ustalany jest przez biegłych na podstawie Instrukcji określania wartości pojazdów nr 1/2005, zatwierdzonej w dniu 9 grudnia 2004r. uchwałą Prezydium Rady Naczelnej do stosowania w Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego. W ocenie organu odwoławczego biegły w sporządzonej na zlecenie strony opinii nr [...] nie wyjaśnił przekonywująco, dlaczego należy w tym przypadku zastosować tę korektę i to w takiej wysokości. W ocenie organu odwoławczego organ celny I instancji odliczając korekty za stopień uszkodzenia pojazdu oraz współczynnik uszkodzeń ukrytych, słusznie nie uznał korekty dotyczącej współczynnika stopnia uszkodzenia pojazdu (0,93), zastosował natomiast 10% zwyczajową marżę. Strona nie zgadzając się z wysokością przyjętej przez organ celny marży, stwierdziła, że w jej przypadku, w związku z dużą ilością transakcji zawieranych z zagranicznym kontrahentem, marża kształtuje się na poziomie 35-50%. Skarżący powyższych twierdzeń nie poparł żadną dokumentacją (kontrakty, rachunki, umowy). Z sytemu celnego "Alina" wynika, że od dnia 1 maja 2004r. skarżący dokonał zakupu jednego samochodu w firmie A. z siedzibą w T., co zdaniem organu celnego nie uzasadnia zastosowania tak wysokiego upustu. Decyzję organu II instancji pełnomocnik A.G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając jej: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 29 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny w zw. z art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i tym samym wadliwe uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie można zaakceptować wartości transakcyjnej towaru, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie powyższego przepisu prowadzi do uznania, iż wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna faktycznie zapłacona, a odstępowanie od wartości transakcyjnej jest możliwe tylko w sytuacjach wyjątkowych, które w przedmiotowej sprawie nie zaistniały; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 120 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne, w zw. z art. 29 WKC oraz art. 181a Rozporządzenia Wykonawczego, poprzez działanie wbrew wyraźnej normie prawnej, nakazującej stosowanie w sprawach celnych metody wartości transakcyjnej towaru, a tylko w wyjątkowych wypadkach odstępowanie od tej metody, co skutkowało przyjęciem błędnej wartości celnej towaru l podważeniem zaufania skarżącego do organów podatkowych, - art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy prawo celne poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych dowodów, a w szczególności niezebranie danych dotyczących cen aut powypadkowych w Stanach Zjednoczonych, w sytuacji gdy prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziłoby do uznania, że wartość transakcyjna towaru mieści się w granicach cen podobnych towarów na terenie Stanów Zjednoczonych, a tym samym brak jest podstaw do odstępowania od metody wartości transakcyjnej. Uzasadniając powyższe pełnomocnik skarżącego podniósł, iż organ I instancji dokonując wyboru materiału porównawczego nie wziął pod uwagę, że samochód był powypadkowy i do porównania wybrał wyłącznie nieuszkodzone pojazdy, a ceny aut powypadkowych w stanach Zjednoczonych są znacznie niższe niż w Polsce. Tym samym określona przez biegłego wartość uszkodzeń w wysokości 20,3% pomniejszając wartość rynkową pojazdu nabytego w Stanach Zjednoczonych nie powoduje automatycznie ustalenia wartości pojazdu w Stanach Zjednoczonych poprzez przyjęcie ww. współczynnika. Pełnomocnik skarżącego powołał się na wyjaśnienia biegłego J.W., załączone do skargi, z których wynika, iż przyjął on do wyliczenia ceny obowiązujące w Polsce a nie w USA, gdzie są one nawet o 50% niższe. Ponadto, w oparciu o powyższe wyjaśnienia biegłego, zwrócił również uwagę na fakt, iż organ nie mógł w sposób dowolny uwzględnić współczynnika stopnia uszkodzenia pojazdu i współczynnika zbywalności. Współczynniki te wynikają bowiem z zastosowanego programu komputerowego oraz instrukcji ustalania wartości pojazdów zatwierdzonej przez Prezydium Rady Naczelnej Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego. Współczynniki te wpływają na cenę pojazdu, więc mają też wpływ na wartość celną towaru. Zdaniem pełnomocnika strony organy w żaden sposób nie uprawdopodobniły faktu zakupu samochodu za cenę znacznie wyższą, niż wynika z umowy kupna – sprzedaży, a faktury i inne dokumenty nie zostały zakwestionowane pod względem ich autentyczności czy rzetelności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu błędnego zebrania materiału porównawczego Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę zebrał materiał porównawczy dotyczący cen samochodów tej samej marki i typu oferowanych do sprzedaży na rynku kraju eksportu, tj. Stanów Zjednoczonych. Nie mógł przy tym brać pod uwagę cen samochodów uszkodzonych, gdyż trudno byłoby ustalić ich stan techniczny. W związku z tym na podstawie danych zawartych na stronach internetowych: www.autotrader.com oraz www.carsearch.phillyburbs.com stwierdzono, że ceny tych samochodów mieściły się w przedziale od 19.995 do 25.988 USD. Organ, uwzględniając procent uszkodzeń wynikający z opinii biegłego, obliczył iż wartość podobnego pojazdu na rynku eksportera wyniosłaby 15.936 USD, a zatem zadeklarowana wartość 3.200 USD stanowiła 20% ceny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Analizując sprawę WSA stwierdził, że podobne przypadki stawały już przed sądami administracyjnymi, i tak w wyroku z 22 marca 2007r., I GSK 1167/06, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "Zgodnie z art. 29 ust. 1 powyższego Wspólnotowego Kodeku Celnego wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały sprzedane w celu wywozu na obszar Wspólnoty. Jednakże w pewnych wypadkach zasada ta doznaje ograniczeń i wartość transakcyjna nie może być wtedy przyjęta za wartość celną towaru. Stosownie do postanowień art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Organowi celnemu przysługuje uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej. Wątpliwości organu celnego wzbudziła wiarygodność przedłożonej przez skarżącego umowy kupna-sprzedaży w zakresie uwidocznionej na niej ceny transakcyjnej. Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Z uwagi na to, że samochody używane stanowią szczególny rodzaj towaru, w celu ustalenia wartości celnej posłużono się metodą przewidzianą w art. 31 tegoż Kodeksu. Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 lub 30 ustawy, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. W szczególności dokonuje się weryfikacji w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynku Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 powyższego Kodeksu, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty. Biegły rzeczoznawca ustalając wartość rynkową posłużył się katalogiem "InfoEkspert". Katalog zawiera ceny pojazdów wyprodukowanych we Wspólnocie. Takie postępowanie jest zgodne z postanowieniami cytowanego przepisu. Skarżący zaś myli pojęcia wartości transakcyjnej z wartością celną. Pojęcia te nie są tożsame. Badanie kształtowania się cen na rynku eksportera USA jest niezbędne w celu ustalenia zaniżenia ceny transakcyjnej, co stanowi podstawę do określenia wartości celnej w oparciu o przepisy art. 31. Zgromadzony materiał w sprawie jednoznacznie potwierdza, że zadeklarowana cena transakcyjna 500 USD jest wielokrotnie niższa od cen transakcyjnych na rynku USA kształtujących się w przedziale 3.700 - 4.000 USD. Przepis art. 31 pkt 2 powyższego Kodeksu nie pozwala przyjąć wartości celnej na podstawie cen towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu. Organ celny nie może zatem sam określić wartości transakcyjnej. Kompetencje jego sprowadzają się do ustalenia wartości celnej, nie zaś wartości transakcyjnej, gdyż może podać ją tylko zgłaszający zgłoszenie celne, a organ celny może tę wartość transakcyjną jedynie podważyć, a nie na nowo określić. Skutecznie podważono wartość transakcyjną. Odmowa przyjęcia wartości transakcyjnej w następstwie zakwestionowania materialnej wiarygodności zgodnie z przepisami prawa celnego nie tylko może ale i powinna uwzględniać zastępcze metody ustalania wartości celnej podanej w prawie celnym. W pierwszej kolejności należy zastosować ustalenie wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych bądź podobnych sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Zastosowanie tych metod w przypadku importu używanych samochodów osobowych trafnie uznaje się za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie samochodu osobowego o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia. Takim materiałem porównawczym nie mogą być notowania cen rynkowych w USA. Kolejna metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych dotyczy sprzedaży towarów masowych, odsprzedawanych we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającym. Znaleźć może zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Wyklucza się również metodę wartości kalkulowanej, opartej na kosztach produkcji i zysku, gdyż używane pojazdy nie są produkowane jako takie. W przypadku braku możliwości zastosowania metod opisanych w art. 30 Kodeksu wartość należy ustalić w oparciu o metodę opisaną w art. 31, co w przedmiotowej sprawie trafnie miało miejsce. Ustalając wartość celną "metodą ostatniej szansy", przyjęto wartość rynkową brutto na rynku polskim na dzień zgłoszenia, tj. 7 czerwca 2005 r. w oparciu o system wyceny pojazdów "InfoEkspert". Przyjęta kwota bazowa, (...) zgodnie z dyspozycją art. 31 Kodeksu została pomniejszona o ubytek wartości pojazdów z tytułu stwierdzonych uszkodzeń wynoszących (...), zwyczajową marżę handlową w wysokości 10%, podatek VAT 22%, podatek akcyzowy 61,6%, cło 10%, co w konsekwencji pozwoliło ustalić wartość netto (...) zł i taką wartość przyjęto za wartość celną, na podstawie której ustalono należności celno-podatkowe. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego. Jak już wyżej wskazano, strona skarżąca kwestionując przepisy prawa materialnego także zakwestionowała w istocie przepisy prawa procesowego, ale bliżej nie wskazała o jakie przepisy chodzi. Sąd będąc związany granicami skargi przyjął stan faktyczny ustalony przez Sąd I instancji, a to w związku z brakiem powołania podstawy procesowej." Z treści przywołanego orzeczenia wynika, że skuteczne podważenie ceny transakcyjnej powoduje konieczność ustalenia wartości celnej, której ustalenie (jako problematyczne) w stosunku do używanych samochodów osobowych odbywa się metodą "ostatniej szansy". Dopuszczono jako zwyczajową wysokość marży 10%. Według WSA stanowisko to nie budzi wątpliwości. W obecnie kontrolowanej decyzji organ bezsprzecznie podważył wartość transakcyjną towaru, co wykazano na podstawie danych zawartych na stronach internetowych: www.autotrader.com oraz www.carsearch.phillyburbs.com stwierdzono, że ceny tych samochodów mieściły się w przedziale od 19.995 do 25.988 USD. Organ, uwzględniając procent uszkodzeń wynikający z opinii biegłego, obliczył iż wartość podobnego pojazdu na rynku eksportera wyniosłaby 15.936 USD, a zatem zadeklarowana wartość 3.200 USD stanowiła 20% ceny. W takim wypadku nie można odmówić organowi racji w tym, że przeszedł do ustalenia wartości celnej sprowadzonego pojazdu. Prawidłowo zastosował metodę ostatniej szansy i poprawnie ustalił dane potrzebne do wyliczenia wartości końcowej. Wysokość kwoty bazowej w wysokości 140.500 zł przyjęto na podstawie danych przedstawionych przez samego skarżącego. Podobnie wartość uszkodzeń i braków, w wysokości: 20,3% oraz współczynnik uszkodzeń ukrytych: 0,93, następnie tak uzyskaną wartość pojazdu organ celny dodatkowo pomniejszył o 10% zwyczajową marżę, podatek VAT (22%), podatek akcyzowy (13,6%) oraz cło (10%). Takie działanie w świetle przywołanego stanowiska NSA, które WSA w obecnym składzie popiera, było prawidłowe, a zarzuty skargi oparte na innym rozumieniu przepisów prawa materialnego niż wyrażone przez sąd administracyjny, niezasadne. Niezasadne są również zarzuty skargi oparte na prawie procesowym, gdyż łączą się one i wynikają z interpretacji dokonanej przez skarżącego w zakresie wykładni prawa materialnego, ocenionej przez Sąd jako nieprawidłowa. Mając na względzie powyższe oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.