II FSK 1908/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "A." Sp. z o. o. w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 165/09 w sprawie ze skargi "A." Sp. z o. o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 27 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2002 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 165/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę "A." Sp. z o. o. w G. (daje: spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 27 listopada 2008 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2002 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skargą złożoną dnia 21 stycznia 2009 r. pełnomocnik spółki zaskarżył w/w decyzję. Doręczenie tej decyzji nastąpiło w dniu 19 grudnia 2008 r. w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: ord. pod.). W niniejszej sprawie pierwszego awizowania dokonano w dniu 5 grudnia 2008 r. i od tej daty biegł 14 - dniowy termin, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1 ord. pod., z którego upływem nastąpił skutek prawny w postaci doręczenia zastępczego (tj. dnia 19 grudnia 2008 r.). Sąd wskazał, że data, w której dokonano powtórnego awizowania nie ma wpływu na bieg terminu określonego w art. 150 § 1 pkt 1 ord. pod., termin do dokonania powtórnej awizacji ma wyłącznie charakter instrukcyjny. Sąd uznał, że faktyczny odbiór przesyłki przez pełnomocnika skarżącej w dniu 22 grudnia 2009 r. nie wywiera skutku prawnego doręczenia decyzji, bowiem skutek ten nastąpił z mocy prawa w dniu 19 grudnia 2008 r. (w trybie doręczenia zastępczego). Od tej więc daty rozpoczął bieg termin do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Sąd powołując się na art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) - zwanej dalej p.p.s.a. wskazał, że termin wniesienia skargi przypadał na dzień 18 stycznia 2009 r., skoro jednak była to niedziela, a więc dzień ustawowo wolny od pracy, to zgodnie z art. 12 § 5 ord. pod., termin ten upływał w dniu 19 stycznia 2009 r. Sąd uznał, że skarga złożona została po upływie terminu, bowiem z pieczęci Urzędu Pocztowego G. [...], gdzie nadano przesyłkę, wynika, iż skargę wniesiono w dniu 21 stycznia 2009 r. Wobec powyższego WSA skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 oraz § 3 p.p.s.a. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone w całości skargą kasacyjną spółki, która wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia doradcy podatkowego wg norm przepisanych, zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 53 § 1 p.p.s.a., poprzez naruszenie prawa proceduralnego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania sądowo administracyjnego. Wskazał, że Sąd odrzucił skargę, pomimo wniesienia jej w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia. Tym samym Sąd naruszył art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153,. poz. 1269 ze zm.) - zwanej dalej pusa, a także przepisy art. 3 § 1, § 2 pkt 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. Spółka stwierdziła, że aby instytucja doręczenia w trybie art. 150 § 2 ord. pod. mogła zostać zastosowana muszą zostać spełnione dwie przesłanki: pismo nie zostało odebrane przez adresata z upływem ostatniego dnia okresu pozostawienia pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy (miasta), z zachowaniem wymogu określonego przepisami art. 150 § 1a ord. pod. oraz pismo jest pozostawione w aktach sprawy (w zamkniętej kopercie). Uznała, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione kumulatywnie w/w przesłanki instytucji doręczenia w trybie art. 150 § 2 ord. pod., a więc nie zostały spełnione przesłanki fikcji doręczenia. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 listopada 2008 r. nie znajduje się w aktach sprawy (w zamkniętej kopercie). Nie można zatem uznać w powyższej sprawie, że została zastosowana instytucja doręczenia, o której mowa w art. 150 ord. pod. Decyzja została bowiem doręczona w trybie doręczenia właściwego, a zatem w dniu faktycznego odbioru przesyłki przez adresata (art. 144 ord. pod.). Autor skargi kasacyjnej podniósł, że pełnomocnik skarżącej nie otrzymał pierwszego awiza, o którym mowa w zaskarżonym postanowieniu, tj. awiza z dnia 5 grudnia 2008 r., zaś drugie awizo otrzymał dnia 15 grudnia 2008 r. z informacją, iż przesyłkę można odebrać w urzędzie pocztowym po 7 dniach, co też uczynił odbierając ją w dniu 22 grudnia 2008 roku. Z działania Poczty wywiódł bowiem, że przesyłka była prawidłowo powtórnie awizowana po siedmiu dniach i nie upłynął jeszcze 14-dniowy termin obligujący Pocztę do przechowywania przesyłki w swojej placówce. Faktyczne doręczenie przedmiotowego pisma nastąpiło zatem w momencie jego odbioru z placówki pocztowej w dniu 22 grudnia 2008 r. przez pełnomocnika strony. Doręczenie to zostało stwierdzone pokwitowaniem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, które znajduje się w aktach sprawy. Oznacza to, że skarga została złożona w terminie, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., a zatem w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. W art. 150 ord. pod. została uregulowana fikcja prawna doręczenia pisma osobie fizycznej w ten sposób, że w razie niemożności doręczenia pisma osobie fizycznej w jej mieszkaniu lub miejscu pracy, w przypadku doręczania pisma przez pocztę, poczta przechowuje pismo przez 14 dni w swojej placówce, a adresata zawiadamia dwukrotnie o miejscu pozostawienia pisma. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. W przepisie tym postanowił, że zawiadomienie o miejscu pozostawienia pisma umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane w upływem ostatniego dnia okresu, tj. z upływem czternastego dnia przechowywania pisma w placówce pocztowej (art. 150 § 2 ord. pod.). Powyższy przepis, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Wynika z niego wprost, że w sytuacji, o której mowa w art. 150 ord. pod. adresat pisma ma obowiązek odbioru pisma złożonego w placówce pocztowej, o czym jest dwukrotnie zawiadamiany, w terminie 14 dni liczonych od dnia złożenia pisma w urzędzie pocztowym. Z upływem tego terminu przyjmuje się fikcję doręczenia pisma stronie. Odebranie pisma przez adresata po tym terminie nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Termin do wniesienia skargi od doręczonej w ten sposób decyzji biegnie od upływu ostatniego dnia (14-tego) okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej, nie zaś od daty odebrania tego pisma przez adresata po upływie 14-tego dnia. W niniejszej sprawie decyzja organu podatkowego została odebrana przez pełnomocnika strony w dniu 22 grudnia 2008 r., jednak wynikający z art. 53 § 1 p.p.s.a., trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi biegł od dnia 19 grudnia 2009 r. Skarga została zaś wniesiona w dniu 21 stycznia 2009 r., a więc nie został zachowany w/w termin. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 1 § 1 oraz § 2 pusa oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., a skarga została prawidłowo odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Uzasadnienie postanowienia spełnia zaś wymagania wynikające z odpowiedniego stosowania art. 141 § 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Jeśli zaś chodzi o zasądzenie kosztów postępowania, to wniosek strony przeciwnej w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Stosownie bowiem do treści art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów Sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 cytowanej ustawy. Z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. W niniejszej sprawie zapadło zaś postanowienie. Sąd nie miał na celu wydania orzeczenia odnoszącego się do merytorycznego rozstrzygnięcia skargi i z tych też względów nie orzeczono o zwrocie kosztów sądowych.