II SA/Ol 428/09

WyrokWSA w Olsztynie2009-07-07

Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Beata Jezielska, Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można anulować czynność materialno-techniczną zameldowania na pobyt stały, jeśli w momencie dokonywania zameldowania nie istniały przesłanki faktycznego zamieszkania i zamiaru stałego pobytu w lokalu?
Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały może zostać anulowana, jeśli w momencie jej dokonania nie zostały spełnione przesłanki faktycznego zamieszkania i zamiaru stałego pobytu w lokalu. Zameldowanie ma charakter ewidencyjny i nie tworzy praw do lokalu. Nawet jeśli w przyszłości istnieje zamiar powrotu lub spory majątkowe, nie wpływają one na ocenę legalności zameldowania w momencie jego dokonania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. i Z. Ł. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania M. i Z. Ł. na pobyt stały w lokalu przy ul. P. 3/2 w F. Organy administracji uznały, że w momencie zameldowania w 1998 r. oraz ponownego zameldowania w 2005 r. skarżący nie zamieszkiwali w spornym lokalu z zamiarem stałego pobytu, a ich pobyt tam miał charakter jedynie okazjonalny. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę materiału dowodowego, twierdząc, że spełnili przesłanki do zameldowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 lipca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2009 roku sprawy ze skargi M. i Z. Ł na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie anulowania materialno-technicznej czynności zameldowania oddala skargę. A.L. wystąpiła w dniu 21 listopada 2007r. do Urzędu Miejskiego z wnioskiem o wymeldowanie M. i Z. Ł. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego przy ul. P. 3/2 w F. W uzasadnieniu wskazała, że jest właścicielką lokalu, a Państwo Ł. w nim nie zamieszkują, gdyż od 2001r. przebywają za granicą. Wskazała ich adres w Niemczech. Pismem z 5 lutego 2008r. A.L. zweryfikowała złożony wniosek podając, że chodzi jej o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania M. i Z. Ł. na pobyt stały we wskazanym lokalu. W dniu 5 lutego 2008r. organ przeprowadził rozprawę administracyjną, na którą stawili się A.L., W.R., A.L. i jej córka G.L. Z zeznań tych osób wynikało, że Z.Ł. mieszkał w spornym lokalu kilkanaście lat temu, a jego żona i syn nie byli tam widziani. Obecnie w lokalu tym widuje się jedynie A.L. i czasami jej córkę (zeznanie A.L.). Podobne podała W.R. z tą różnicą, że nie zna i nie wie jak wyglądają M. i Z. Ł. G.L. wyjaśniła, że w latach 1984-1991, gdy mieszkała w lokalu przy ul. P. 3/2 w F. jej wuj Z.Ł. oraz żona i syn na pewno tam nie mieszkali, nigdy nie widziała tam żadnych ich ubrań. Po wyprowadzeniu się odwiedzała w tym mieszkaniu dziadka F.Ł. oraz okazjonalnie spotykała tam wuja z żoną i synem, jednak tylko w związku z uroczystościami rodzinnymi, gdyż na pewno tam nie mieszkali. W 2003r. dowiedziała się, że wujek wyjeżdża z rodziną do Niemiec i do śmierci dziadka w 2007r. nie widywała wuja z rodziną w ogóle. Natomiast A.L. wyjaśniła, że w lokalu tym mieszkała od urodzenia wraz z rodzicami i bratem Z., który po zawarciu małżeństwa w 1978r. opuścił mieszkanie zabierając wszystkie swoje rzeczy osobiste i przeprowadził się do żony. Nigdy nie wrócił do mieszkania, bywał w nim jedynie okazjonalnie w związku z urodzinami lub świętami. W 2003r. dowiedziała się od ojca, że brat wraz z najbliższą rodziną wyjechał do Niemiec. Obecnie w lokalu tym bywa wraz z córką doglądając mieszkania. Brata ani jego rodziny nigdy nie spotkała na klatce w budynku. Decyzją z dnia 10 marca 2008r. Prezydent Miasta orzekł o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania M. i Z. Ł. na pobyt stały w powyższym lokalu mieszkalnym. W wyniku złożonego odwołania przez M. i Z. Ł. Wojewoda decyzją z 21 maja 2008r. nr "[...]" orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wskazał na potrzebę ustalenie daty opuszczenia przez M. i Z. Ł. miejsca stałego zameldowania, jak również uzupełnienie postępowania wyjaśniającego poprzez przesłuchanie stron tj. M. i Z. Ł. oraz A.L., jak również przesłuchania w charakterze świadka E.K.-Ł., trzeciej żonę F.Ł. Zobowiązał także do wyjaśnienia okoliczności związanych ze sprzedażą domu przez M. i Z. Ł. oraz dostarczenia dokumentu sprzedaży domu, z którego jak podają wyprowadzili się we wrześniu 1998r. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy sprawy poprzez przesłuchanie E.K.-Ł. Z jej zeznań wynikało, że od momentu, gdy zamieszkała w lokalu w 2005r. Z.Ł. wraz z małżonką i synem przyjeżdżali do F. raz na jakiś czas i nocowali w lokalu przez weekend w czasie, gdy ona wraz z mężem F.Ł. wyjeżdżali na działkę. Oświadczyła, że Z.Ł. miał własne klucze do mieszkania. Po śmierci męża odwiedzała lokal, jednak nie mogła sama już do niego wejść, gdyż A.L. zmieniła zamki w drzwiach wejściowych i nie chciała jej wpuścić. Podała, że z relacji męża wnosi, że po sprzedaży przez M. i Z. Ł. własnego domu mąż zameldował ich u siebie i chyba tam mieszkali, jednak z całą pewnością nie jest w stanie tego stwierdzić. Przesłuchana w charakterze świadka B.K.-J., będąca siostrą M.Ł. odmówiła w dniu 31 lipca 2008r. składania zeznań w tej sprawie. Natomiast pozostali świadkowie A. C. i P. C. zeznali, że przed nabyciem domu przy ul. N. 2 w F. od B.K.-J. państwo Ł. wraz z synem przebywali tam we wrześniu 2003r. Świadkowie byli przekonani, że są oni właścicielami nieruchomości, za każdym razem, gdy przed nabyciem oglądali dom zawsze była tam M.Ł. i znajdowały się tam rzeczy codziennego użytku wskazujące na zamieszkanie. Przesłuchana w charakterze świadka H.S. sąsiadka z ul. N. 2 w F. potwierdziła, że zna państwa Ł., którzy mieszkali w domu przy ul. N. 2 przez kilka lat. Podała, że ostatni raz widziała Państwa Ł. w tym budynku ok. 3-4 lat temu, widywała tam także młodego chłopaka lecz nie wie czy był to ich syn. Państwo M. i Z. Ł. odpowiadając na pismo z 28 sierpnia 2008r. Prezydenta wyjaśnili, że Z.Ł. wymeldował się z lokalu przy ul. P. 3/2 w F. w dniu 24 października 2005r., o czym poinformował ojca, który zameldował go ponownie następnego dnia. Z.Ł. oświadczył, że przez kolejne dwa tygodnie przebywał w spornym lokalu, a następnie wrócił do Niemiec kontynuując naukę języka niemieckiego. Podał, że posiada klucze do mieszkania, jednak A.L. wymieniła część zamków i od 29 stycznia 2008r. nie może się do niego dostać. Zgłosili zamiar powrotu do lokalu wiosną 2009r. Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, orzekł o anulowaniu czynności zameldowania M. i Z. Ł. w lokalu przy ul. P. 3/2. W uzasadnieniu podano, że w sprawie kwestionowany był fakt przebywania (zamieszkiwania) M.Ł. i Z.Ł. w tym lokalu. Organ stwierdził po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, że do zameldowania wyżej wymienionych w dniu 11 września 1998r. oraz w dniu 25 października 2005r. Z.Ł. doszło z naruszeniem prawa. Zgodnie bowiem z obowiązującymi wówczas przepisami do zameldowania osoby na pobyt stały niezbędne było spełnienie min. przesłanki faktycznego pobytu tej osoby w lokalu z zamiarem stałego przebywania pod adresem, potwierdzonego przez właściciela lokalu, przy czym potwierdzenie do przebywania w lokalu następowało przez podpisanie formularza "zgłoszenie pobytu stałego". Uznano, że ustalony w toku postępowania stan faktyczny sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, że w dacie zameldowania zostały spełnione przesłanki określone w art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a mianowicie wymienione osoby nie zamieszkały w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania. Brak pobytu został uznany za rażące naruszenie prawa, o czym organ dokonujący meldunku nie posiadał wiedzy w dacie dokonania tych czynności. Odwołanie od tej decyzji wnieśli M. i Z. Ł. Zarzucili, że organ I instancji w toku postępowania nie wykazał aby skarżący nie zamieszkiwali w lokalu w dacie zameldowania. W ich ocenie spełnili w dacie zameldowania wszystkie przesłanki przewidziane w art. 9 ust. 2, art. 10 i art. 11 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Oświadczyli, że zamierzają wrócić do spornego mieszkania po zakończeniu intensywnego kursu języka niemieckiego i otworzyć przedstawicielstwo niemieckich firm w F. Wojewoda decyzją z "[...]" nr "[...]" utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach uzasadnienia podano, że organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy zgodnie z wskazówkami co do dalszego postępowania zawartymi w decyzji Wojewody z 21 maja 2008r. Na podstawie całości materiału dowodowego tej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że M. i Z. Ł. nigdy trwale nie zamieszkiwali w spornym lokalu z zamiarem stałego pobytu oraz założenia w nim ośrodka swoich spraw życiowych. Uznał, że czynność zameldowania była czynnością wadliwą i od samego początku fikcyjną. Ponadto nie istnieje obiektywna możliwość trwałego zamieszkania przez skarżących w przedmiotowym mieszkaniu, a dalsze w nim zameldowanie stanowiłoby tzw. "fikcję meldunkową". Nie zmieniają tego krótkotrwałe wizyty w mieszkaniu zwłaszcza, że odwołujący się przebywając w F. zamieszkiwali w innym lokalu - przy ul. W. 9. Podkreślono, że skarżący w odwołaniu wskazali, iż często pracowali w delegacji i wyjeżdżali za granicę, a urlopy spędzali poza miejscem stałego zameldowania. M. i Z. Ł. złożyli na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody, wstrzymanie jej wykonania i zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania sądowego. Zarzucili skarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: – art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy, – art. 80 Kpa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego sprawy, – art. 107 § 3 Kpa poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których organ odwoławczy odmówił wiarygodności dowodom wskazującym na spełnienie przez skarżących przesłanek umożliwiających zameldowanie na pobyt stały, – art. 10 Kpa poprzez naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Zarzucili w tym zakresie zignorowanie informacji przesłanej przez nich za pomocą faksu, iż z przyczyn od nich niezależnych nie mogą się stawić i zapoznać z zebranymi dowodami oraz ustosunkować się do nich. W ocenie skarżących materiał dowodowy nie został przez organy obu instancji rozpatrzony w sposób rzetelny, całościowy i obiektywny. Podnieśli, że dokonali wszelkich powinności do skutecznego zameldowania w spornym lokalu, którego właścicielem był wówczas ojciec skarżącego F.Ł. i zamieszkiwali w nim od 9 września 1998r. tj. przed datą zameldowania, jak też po tej dacie. Przy czym wyrażali już wtedy wolę koncentracji w tym miejscu swoich spraw życiowych. Spełniona została zatem przesłanka z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ponadto w 1998r. skarżący posiadali uprawnienia do przebywania w spornym lokalu potwierdzone przez ojca skarżącego, który w 2005r. poświadczył pobyt skarżącego w tym lokalu. Podnieśli, że A.L. będąca siostrą skarżącego zamierza sprzedać lokal nie regulując długów spadkowych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniósł, że skarżący w dniu zameldowania nie spełniali przesłanek niezbędnych do prawidłowości i skuteczności zameldowania. W zakresie zarzutów skargi podkreślono, że pomimo możliwości wskazania własnych świadków skarżący powołali wyłącznie E.K.-Ł., która jednak nie potwierdziła ich stałego zamieszkiwania w spornym lokalu w dacie zameldowania. Skarżący nie wykazali inicjatywy w kierunku ponownego zamieszkania w tym lokalu i wydają się być zainteresowani przedłużaniem sprawy meldunkowej z uwagi na istniejące między stronami nieuregulowane sprawy spadkowe. Organ uznał za bezzasadne zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego, gdyż dołożono należytej staranności w celu wyjaśnienia przedmiotowej sprawy oraz zapewniono stronom możliwość czynnego udziału, zgłaszania żądań i przedstawiania własnych dowodów. Ponadto wskazano, że organ uwzględnił żądanie skarżących dotyczące przesłuchania E.K.-Ł., o które skarżący wnosili w odwołaniu. Podnoszone zaś przez skarżących zarzuty dotyczące naruszania przepisów art. 7, 77 i 107 Kpa nie zostały przez skarżących w pełni uzasadnione. W ocenie Wojewody obszerny i wyczerpujący materiał dowodowy zebrany w sprawie jest potwierdzeniem prawidłowości działań organów i jednoznacznie potwierdza zasadność wydanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone akty pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Wzruszenie decyzji następuje w przypadku, gdy kontrola wykaże, iż akt ten narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Podkreślić należy również, iż stosownie do art. 133 § 1 ustawy ppsa Sąd nie dokonuje własnych ustaleń w sprawie, bowiem stan faktyczny sprawy ocenia na podstawie przekazanych mu akt sprawy administracyjnej. Jedynie w oparciu o art. 106 § 3 ustawy ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzać dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Kontrolując zaskarżoną decyzję we wskazanym wyżej zakresie Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa, a zatem zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]" o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania M. i Z. Ł. w lokalu przy ul. P. 3/2 w F. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Według art. 5 tej ustawy, osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego (ust. 1); w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego (ust.2). Z art. 47 ust. 2 tej ustawy wynika, że jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Jest to następstwem wyrażonej w ust. 1 tego przepisu reguły, iż organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Przede wszystkim wyjaśnić jednakże należy, że zameldowanie ma na celu wyłącznie odzwierciedlenie w urzędowej ewidencji faktycznego pobytu danej osoby, a jego dokonanie nie może być też traktowane jako źródło powstania jakichkolwiek praw majątkowych, zwłaszcza do mieszkania czy też domu. Wynika to wyraźnie z art. 9 ust. 2b omawianej ustawy. Wykonanie obowiązku meldunkowego polega zaś na zgłoszeniu wymaganych danych zgodnie z art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych właściwemu organowi, który dokonuje rejestracji będącej czynnością materialno-techniczną rodzącą skutki prawne. Zatem osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia (art. 10 ust. 1). Osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca (art. 15 ust. 1). Wtedy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się (art. 15 ust. 2). Natomiast osoba, która wyjeżdża za granicę na okres dłuższy niż 3 miesiące, jest obowiązana zgłosić swój wyjazd oraz powrót właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego organowi wymienionemu w ust. 1. Zgłoszenia wyjazdu dokonuje się najpóźniej w dniu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, a zgłoszenia powrotu - najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia powrotu (art. 15 ust. 3). Przy czym zgodnie z art. 6 ust. 1 pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Czynności ewidencyjne podejmowane są zatem na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie - art. 8 ust. 2 (wątpliwości co do charakteru pobytu rozstrzyga właściwy organ gminy), art. 15 ust. 2 (przedstawiony wyżej) oraz art. 47 ust. 2. Art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi podstawę do unieważnienia wpisu o zameldowaniu lub wymeldowaniu. Stanowisko takie zostało wypowiedziane w wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006r. sygn. akt II OSK 883/05 (Lex nr 265701), w którym stwierdzono, że "czynność materialno-techniczna, jaką jest zameldowanie, nie nosi cech ostateczności ani prawomocności i organ administracji właściwy w sprawach meldunkowych ma obowiązek skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego. Czynności tej - wyeliminowania błędnego wpisu - dokonuje organ administracji właśnie na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych". Stąd należy uznać, że anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania M. i Z. Ł. w lokalu przy ul. P. 3/2 w F. oparto na właściwej podstawie prawnej. W tym miejscu należy także przywołać okoliczność, na którą zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 1998r. sygn. akt II SA/Kr 1533/96, że "decyzja uchylająca czynność materialno - techniczną zameldowania nie wywiera skutku ex tunc. Skutek taki wobec konstytutywnego charakteru takiej decyzji powstaje bowiem dopiero z chwilą stania się ostateczną decyzji anulującej. Dlatego też powinno się w takich sprawach brać pod uwagę nie tylko stan istniejący w chwili zameldowania, ale również stan istniejący w dacie wydania decyzji. Jeśli bowiem w dacie zameldowania nie istniały przesłanki materialno - techniczne do dokonania takiej czynności, natomiast istniały one już w dacie wydania decyzji, anulować zameldowania nie można, skoro w dacie anulowania istniałyby wszelkie przesłanki do zameldowania". Sąd orzekający w sprawie podziela ten pogląd, jednakże nie znajduje on zastosowania w rozpoznawanej sprawie, bowiem nie ulega wątpliwości, iż w sprawie tej także w dacie podejmowania rozstrzygnięcia o anulowaniu czynności materialno – technicznej zameldowania nie istniały przesłanki do zameldowania skarżących w spornym lokalu, już chociażby z uwagi na fakt nieprzebywania w nim oraz braku podjęcia jakichkolwiek działań mających na celu przywrócenie naruszonego posiadania (skoro właścicielka wymieniła zamki w drzwiach w mieszkaniu), jak również okoliczność braku zgłoszenia faktu długotrwałego wyjazdu za granicę. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Sąd przyjmuje, że dla kontroli legalności decyzji administracyjnej anulującej czynność materialno techniczną niezbędna jest ocena okoliczności stanowiących o dopuszczalności dokonania takiej czynności oraz jej prawnych następstw. Z art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności wynika, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Z materiału sprawy wbrew zarzutom skarżących wynika natomiast, że w dacie ich zameldowania tj. w dniu 11 września 1998r. skarżący nie zamieszkiwali w lokalu przy ul. P. 3/2 w F., w którym zostali zameldowani przez ojca skarżącego F.Ł. Okoliczność powyższa wbrew zarzutom skarżących została wykazana w toku postępowania wyjaśniającego zeznaniami przesłuchanych w sprawie świadków i to nie tylko zeznaniami samej zainteresowanej oraz jej córki lecz także zeznaniami sąsiadów zamieszkujących we wskazanym budynku To ich zeznania uprawniały organ do stwierdzenia w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że skarżący w lokalu tym nie zamieszkuje od kilkunastu lat, zaś jego małżonka M.Ł. nigdy w nim nie zamieszkiwała. W lokalu tym nie znajdują się żadne rzeczy osobiste skarżącego, obecnie oboje z żoną przebywają za granicą, a przed wyjazdem zamieszkiwali w F. przy ul. N. 2, co potwierdzili nabywcy tej nieruchomości A. i P. C. oraz przesłuchana sąsiadka H.S., która potwierdziła fakt zamieszkiwania państwa Ł. w ich domu przez kilka lat, zaś ostatni raz widziała ich tam ok. 3 - 4 lat temu. Odnośnie kwestionowanej przez skarżących wiarygodności zeznań zainteresowanej A.L. oraz jej córki G. stwierdzić należy, że nie są to jedyni świadkowie, których zeznania wzięte zostały pod uwagę przy rozpoznawaniu sprawy. Spójne z zeznaniami A.L. i jej córki pozostają bowiem zeznania A.L. i W.R., jak też wskazanych nabywców domu przy ul. N. 2 w F. A. i P. C. oraz sąsiadki H.S. Wzięto pod uwagę również zeznanie E.K.-Ł., wdowy po F.Ł., z których wynika, że wprawdzie skarżący odwiedzali jej męża w czasie kilkudniowych pobytów w Polce oraz zamieszkiwali w mieszkaniu lecz oni w tym czasie wyprowadzali się na ogródki, co potwierdza okoliczność, że M. i Z. Ł. nie zamieszkiwali na stałe w tym lokalu a jedynie odwiedzali ojca w czasie pobytu w Polsce. Organ uwzględnił zgłoszone przez skarżących żądanie przesłuchania B.K.-J., która jednak w dniu 31 lipca 2008r. odmówiła składania zeznań. Postępowanie organu I instancji należy zatem uznać za zgodne z prawem. W toku postępowania skarżący mimo informowania ich o takim uprawnieniu nie zgłaszali żadnych nowych dowodów czy też świadków, których zeznania mogłyby potwierdzić ich oświadczenia dotyczące stałego zamieszkiwania we wskazanym lokalu. Nadto wskazać pozostaje na treść samych oświadczeń skarżących składanych w tej sprawie w piśmie z dnia 8 kwietnia 2008r. (odwołanie) oraz przesłuchania stron w dniu 29 stycznia 2008r. , w trakcie których podali, że w lokalu tym nie mieszkają na stałe od 2-3 lat, gdyż od 3 lat pracują za granicą nie zgłaszając jednakże tego faktu organowi ewidencji ludności. Podali także, że za życia ich ojciec oświadczył, iż mogą w nim przebywać w trakcie pobytu w Polsce. Podali wówczas, że mieli klucze do mieszkania przy czym większość rzeczy osobistych mają przy sobie. W odwołaniu sami skarżący przyznali, że po ich zameldowaniu nie byli uciążliwymi lokatorami, gdyż ich syn studiował, a oni byli zajęci pracą zawodową oraz społeczną. Nadto mieli przy biurze przy ul. W. 9 pokój wypoczynkowy, często wyjeżdżali za granicę, a urlopy spędzali poza miejscem stałego zameldowania. W tym miejscu wobec takich oświadczeń samych skarżących pozostaje za organem orzekającym wskazać, że miejsce stałego pobytu osoby to miejsce, w którym osoba ta realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie sposób potwierdzić za skarżącymi, iż lokal mieszkalny przy ul. P. 3/2 w F. stanowił od momentu zameldowania takie ich centrum życiowe. Wręcz przeciwnie potwierdzane zostały w postępowaniu okoliczności, że lokal ten odwiedzali jedynie okazjonalnie, zaś od momentu wyjazdu za granicę czasami w trakcie swoich krótkich pobytów. Wobec tak ustalonego stanu faktycznego sprawy pozostają w sprzeczności oświadczenia skarżących, iż w dacie ich zameldowania spełniali wszelkie przesłanki do zameldowania, o czym ma świadczyć fakt ich zameldowania przez ojca w dniu 11 września 1998r. W postępowaniu nie potwierdzono aby zamieszkiwali oni w tym lokalu już przed zameldowaniem w dniu 9 września 1998r., jak też po tej dacie. Nadto z akt sprawy wynika, że Z.Ł. został ponownie zameldowany we wskazanym lokalu w dniu 25 października 2005r. po swoim dobrowolnym wymeldowaniu się z tego lokalu dnia poprzedniego. Jak podał skarżący poinformował o swoim wymeldowaniu ojca, który następnego dnia zameldował go. W tym stanie sprawy należało uwzględnić, nie wolę właściciela lokalu mieszkalnego, który sam następnego dnia dokonał zameldowania skarżącego lecz oświadczenie woli skarżącego, który w dniu 24 października 2005r. stwierdził, że przestały istnieć przesłanki do jego dalszego zameldowania na pobyt stały w tym lokalu. Sam wielokrotnie podkreślał w toku postępowania, że to ojciec sam ponownie go zameldował. Stąd można przyjąć, że skarżący mogli czasowo przebywać pod adresem swojego zameldowania, jednak nie można uznać, że był to pobyt stały. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W związku z tym należy podkreślić, że określona w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w związku z art. 6 ust. 1 przesłanka zameldowania na pobyt stały zostaje spełniona wówczas, gdy łącznie spełnione zostaną obydwa warunki określone w tych przepisach, a mianowicie, gdy osoba zamieszkuje w lokalu oraz ma zamiar stałego w nim przebywania. Natomiast zamiar zamieszkiwania w spornym lokalu w przyszłości, czy też spór na tle uprawnień właścicielskich do lokalu jest nieistotny w sprawie dotyczącej meldunku. Nawet bowiem posiadanie tytułu prawnego do lokalu, w którym się nie zamieszkuje, nie stanowi prawnej przeszkody do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego (por. teza nr 1 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2009r. sygn. akt. II SA/Gl 874/08, Lex nr 478528). Podnoszona zatem w skardze wola koncentracji swoich spraw życiowych w spornym lokalu w przyszłości oraz podejrzenie zamiaru sprzedaży lokalu przez A.L. bez regulacji długów spadkowych nie mają dla sprawy prawnego znaczenia. Jak wynika z wyjaśnień skarżących czynność zameldowania skarżących podyktowana była dążeniem ówczesnego właściciela nieruchomości aby pomóc im w trudnej sytuacji, gdy byli bez zameldowania i dachu nad głową. Jednak z przeprowadzonego postępowania administracyjnego wynika, że nie odzwierciedlała ona w urzędowej ewidencji faktycznego pobytu skarżących w lokalu mieszkalnym w F. przy ul. P. 3/2, skoro z zeznań świadków wynika niezbicie, że skarzący po tej dacia nadal zamieszkiwali w domu przy ul. N. 2 w F., który to dom sprzedała siostra skarżącej dopiero w 2003r. Natomiast spór o majątek po zmarłym F.Ł. nie ma żadnego znaczenia w sprawie dotyczącej anulowania materialno-technicznej czynności zameldowania. W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające w rzeczonej sprawie zostało przeprowadzone, wbrew zarzutom skargi, zgodnie z wszelkimi zasadami postępowania administracyjnego, w tym z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 79 - art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: Kpa. Organy orzekające w sprawie przeprowadziły bowiem w sposób pełny i wyczerpujący postępowanie dowodowe, przesłuchały zawnioskowanych świadków, umożliwiając zainteresowanym uczestniczenie w tych czynnościach, jak również wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd nie stwierdził, aby organy naruszyły prawo skarżących do czynnego udziału w postępowaniu. Prezydent pismem z dnia 27 października 2008r. zawiadomił strony postępowania o jego zakończeniu i możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Nie naruszono normy art. 10 § 1 Kpa poprzez przyjęcie do wiadomości przesłanej faksem informacji, iż z przyczyn niezależnych od skarżących (wypadek samochodowy) nie mogą się stawić i zapoznać z zebranymi dowodami oraz ustosunkować się do nich. Skorzystanie z tego uprawnienia należy bowiem do wyłącznej decyzji strony, a organ ma obowiązek powiadomić ją o tym i umożliwić dostęp do akt oraz wypowiedzenie się co do postępowania. Natomiast z akt sprawy nie wynika, aby skarżący składali w tej sprawie jakiekolwiek żądania, poza informacją, że nie mogą stawić się w określonym przez organ terminie, nie wnioskowali także aby umożliwić im zapoznanie się z aktami w innym terminie. Pismo skarżącego z 20 listopada 2008r. zawiera jedynie informację o przyczynie niestawiennictwa i nie sposób na tej podstawie wywieść, iż organ uniemożliwił czy też utrudnił skarżącym skorzystanie z uprawnienia do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym zwłaszcza, że już wcześniej skarżący korzystali z możliwości zapoznania się z aktami sprawy w dniu 11 sierpnia 2008r. po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania z zeznań wnioskowanych świadków. Wskazać także pozostaje, iż Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd reprezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 18 maja 2006r. sygn. II OSK 831/05, Orzecznictwo Sądów Polskich, Zeszyt 3, marzec 2007r., poz. 26, odpowiednio uchwała siedmiu sędziów NSA z 25 kwietnia 2005r. sygn. FPS 6/04, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 66), iż nie każde naruszenie art. 10 § 1 Kpa skutkuje uchyleniem decyzji poddanej kontroli sądu. Zarzut naruszenia ww. przepisu poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. W rozpoznawanej sprawie zarzut naruszenia prawa wynikającego z tej regulacji przed wydaniem decyzji przez organ I instancji nie znajduje uzasadnienia, już chociażby z tego powodu, że nie został podniesiony na etapie składanego odwołania, w którym wskazano by jakich czynności nie przeprowadzono z uwagi na naruszenie tej normy prawa. W skardze zaś podniesiono ten zarzut nie wskazując jakich czynności procesowych skarżący nie mogli zgłosić w związku z naruszeniem tej normy prawa. Zatem sam brak zapoznania się z końcowym materiałem dowodowym nie stanowi o naruszeniu prawa w sposób mający wpływ na rozpoznanie tej sprawy, skoro skarżący nie podnieśli jednocześnie jakich czynności wnioskowanych przez nich nie przeprowadzono w toku postępowania administracyjnego. Reasumując w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego, jak również prawidłowo przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymagania przewidziane w art. 107 § 1 i 3 Kpa, bowiem zawiera wszelkie elementy wymagane dla decyzji administracyjnej, zaś uzasadnienie faktyczne zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W tym stanie rzeczy sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło