V SA/Wa 1120/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant - Aneta Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia ... lutego 2008 r. nr ... w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji producentów oraz nadania numeru identyfikacyjnego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa w C. z ... lutego 2008r. 2. stwierdza, że nie podlegają one wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Decyzją z dnia ... lutego 2008r. nr ... Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił A. S. wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że z dołączonego oświadczenia do korekty wniosku o wpis do ewidencji producentów A. S. jednoznacznie potwierdziła, że jej mąż W. S. jest zarejestrowany w Krajowym Systemie Ewidencji Producentów. Na podstawie wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu ... kwietnia 2004r. został nadany W. S. numer identyfikacyjny w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności: ... Powołując art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18.12.2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny i numer ten nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Jednocześnie organ wyjaśnił, że numer identyfikacyjny ... nadany W. S., za zgodą żony pozostaje obowiązujący w dalszych kontaktach z ARiMR, jako numer nadany zgodnie z wyżej przytoczonym art. 12 ust. 4 powołanej ustawy. W odwołaniu od decyzji z dnia ... lutego 2008r. A. S. wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych. Wyjaśniła, że jej mężowi zostało przekazane gospodarstwo jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego, a gospodarstwo położone we wsi K., które ona prowadzi zostało jej przekazane przez rodziców jako jej majątek osobisty. Podniosła również, że nie wyrażała zgody na pozostawienie obowiązującego numeru identyfikacyjnego ... nadanego W. S. w kontaktach z ARiMR. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), zaskarżoną decyzją z dnia ... lutego 2008r. nr ... utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy ponownie przytoczył treść przepisu art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, a dokonując jego wykładni wyjaśnił, że w rozumieniu tego przepisu małżonkowie powinni zawsze otrzymywać jeden numer identyfikacyjny, niezależnie od tego czy współposiadają lub wspólnie prowadzą gospodarstwo, czy też nie. Ustawodawca nie zróżnicował sytuacji małżonków, którzy wspólnie prowadzą gospodarstwo rolne z tymi małżonkami, którzy posiadają odrębne gospodarstwa rolne nie związane ze sobą funkcjonalnie, organizacyjnie, ekonomicznie. Rozstrzygającym w tej materii jest, w ocenie Dyrektora Oddziału, fakt istnienia związku małżeńskiego. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu z dnia 12 lutego 2008r. organ odwoławczy ustalił, że A. S. we wniosku o nadanie numeru ewidencyjnego W. S. nie wyraziła zgody na nadanie takiego numeru współmałżonkowi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... lutego 2008r. skarżąca A. S. wniosła o ponowne rozpatrzenie cyt: "...". W uzasadnieniu skargi opisała dotychczasowy przebieg postępowania przed organami administracji publicznej i ponownie przedstawiła okoliczności podnoszone w odwołaniu od decyzji z dnia ... lutego 2008r. Podkreśliła dodatkowo, że dla niej małżeństwo jest przede wszystkim sakramentem kościelnym, a nie stwierdzeniem o wspólnym prowadzeniu gospodarstwa, czy wspólnym zamieszkiwaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia ... lutego 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej - p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również te okoliczności, które wprawdzie nie zostały wskazane w skardze jako zarzut, ale które miały wpływ na tę ocenę. Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18.12.2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności /Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76/, zwanej dalej ustawą z 18.12.2003 r., wynika że w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Powołana ustawa od reguły określonej w powyższym przepisie nie przewiduje wyjątków. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest jednak pogląd, że przepis ten nie oznacza jednak, iż takich wyjątków nie ma, ale są one związane z pojęciem gospodarstwa rolnego. Pojęcie gospodarstwa rolnego definiuje Załącznik I do Rozporządzenia Komisji /WE/Nr 1444/2002 z dnia 24.07.2002 r. zmieniające decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych /Dz. Urz. UE L.2002.216.1/. Wedle wskazanego Załącznika I pojęcie gospodarstwa rolnego określają następujące kryteria: produkcja produktów rolnych, samodzielne zarządzanie, samodzielność techniczna i ekonomiczna. Samodzielne zarządzanie istnieje także i wtedy, gdy gospodarstwo jest prowadzone przez działające wspólnie dwie osoby lub więcej. Natomiast przejawem samodzielności technicznej i ekonomicznej jest wspólne użytkowanie siły roboczej i środków produkcji /maszyn, budynków lub ziemi itd./. Za jedno samodzielne gospodarstwo uważane jest gospodarstwo nawet podzielone między dwie lub więcej osób ze względów podatkowych lub innych, ale ciągle posiadające jeden zarząd i które z tego względu można uważać za jedną jednostkę ekonomiczną. Za jedno samodzielne gospodarstwo uważa się również dwa lub więcej oddzielnych i uprzednio niezależnych gospodarstw, zintegrowanych w rękach jednego posiadacza, jeśli mają wspólnego zarządcę lub też wykorzystują tę samą siłę roboczą i urządzenia. W omawianym Załączniku I wyjaśniono też, że małżonków lub bliskich członków rodziny wspólnie posiadających lub dzierżawiących gospodarstwo należy normalnie uważać za posiadaczy jednego niezależnego gospodarstwa zarządzanego przez jednego posiadacza. Z podanych przepisów objaśniających można wyprowadzić konkluzję, że małżonkom można nadać osobne numery identyfikacyjne, jeżeli: - istnieje między nimi rozdzielność majątkowa w rozumieniu przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i w ramach tej rozdzielności małżonkowie prowadzą dwa odrębne gospodarstwa rolne i każde z nich jest samodzielne pod względem technicznym i ekonomicznym, - prowadzą odrębne gospodarstwa rolne, stanowiące majątek odrębny z każdego z małżonków. W przedmiotowej sprawie nie zostały poczynione ustalenia czy istnieją tego rodzaju okoliczności, aczkolwiek wnioskodawczyni powołuje się na nie - twierdzi, że prowadzą z mężem odrębne gospodarstwa rolne, z których każde należy do majątku odrębnego małżonków. Poglądu ARMiR nie da się obronić także biorąc pod uwagę definicję gospodarstwa rolnego zawartą w kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 553 za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Należy też zwrócić uwagę, że zawarcie związku małżeńskiego nie ogranicza uprawnień małżonków związanych z zarządzaniem i dysponowaniem majątkiem odrębnym. Mogą nadal zarządzać nim samodzielnie, a stosownie do art. 36 § 1 k.r.o. oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, a istniejąca wspólnota majątkowa w czasie trwania małżeństwa jest niepodzielna. Dlatego też za nietrafny należy uznać pogląd organu, że w każdym przypadku, niezależnie od istniejących stosunków majątkowych i faktycznego prowadzenia odrębnych gospodarstw rolnych , małżonkom nadaje się jeden numer identyfikacyjny . Przeciwko takiej interpretacji przemawia zarówno treść przytoczonych definicji gospodarstwa rolnego jak i przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dot. stosunków majątkowych między małżonkami, które pozwalają na zachowanie pełnej samodzielności co do zarządu majątkiem odrębnym. Oczywiście powołane wyżej definicje gospodarstwa rolnego nie wiążą tego pojęcia z tytułem własności do składników majątkowych i nie ma przeszkód , aby w skład gospodarstwa rolnego zarządzanego przez oboje małżonków wchodziły składniki majątkowe stanowiące majątek odrębny tylko jednego z nich. W toku ponownego rozpoznania sprawy organy ARMiR winny ustalić stosunki majątkowe między małżonkami S. tj. czy posiadają majątki odrębne, a jeśli tak czy składniki majątkowe wchodzące w skład tych majątków można uznać za odrębne w rozumieniu przytoczonych przepisów gospodarstwa rolne. Ustalenia pozytywne w tym zakresie muszą prowadzić do uwzględnienia wniosku A. S. i nadanie jej odrębnego numeru identyfikacyjnego. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.