I OSK 1425/09

Dnia 18 lutego 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia del. WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. I. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2009 roku sygn. akt I SA/Wa 600/09 w sprawie ze skargi J. I. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] marca 2009 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 9 lipca 2009 r. (I SA/Wa 600/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. I. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego, orzekł o oddaleniu skargi. Powyższe orzeczenie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. J. R. wystąpiła w dniu [...] sierpnia 2008 r. do Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. L. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci W. R. i P. R. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Decyzją z dnia [...] września 2008 r. Kierownik Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. L. odmówił przyznania zasiłków, wskazując na przekroczone kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach, rozpoznając odwołanie złożone przez J. R., decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zarzucił organowi pierwszej instancji, że nie zbadał, czy dochód z wydzierżawionego przez wnioskodawczynię gospodarstwa rolnego spełnia kryteria ustawowe do zaliczenia go do dochodu wnioskodawczyni. Kierownik Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. L., orzekając ponownie, decyzją z dnia [...] stycznia 2009r., Nr [...] odmówił J. R. przyznania żądanych zasiłków. Organ wskazał, że dokonał oceny umowy dzierżawy, którą zawarł mąż wnioskodawczyni – G. R. i stwierdził, że umowa ta nie spełnia warunków określonych w art. 28 ust. 4 pkt. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. R. zarzucając organowi nieprawidłowe wyliczenie dochodu jej rodziny poprzez uwzględnienie przy tym wyliczeniu obszarów rolnych oddanych w dzierżawę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach decyzją z dnia [...] marca 2009 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy J. R. osiągnęła dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w kwocie 11.125,23 zł. brutto. Mąż wnioskodawczyni G. R. w 2007 r. osiągnął dochód brutto w kwocie 32.238, 23 zł. Z zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy w K. L. z dnia [...] sierpnia 2008 r., wynikało ponadto, że G. R. jest podatnikiem podatku rolnego jako właściciel gospodarstwa rolnego położonego w T. o powierzchni przeliczeniowej użytków rolnych - 2,2435 ha oraz współwłaścicielem gruntu z ogólnej powierzchni 1,53 ha. W aktach znajduje się ponadto oświadczenie G. R. z dnia [...] sierpnia 2008r. o nie osiąganiu dochodów w 2007r. niepodlegających opodatkowaniu, zaświadczenie z [...] lipca 2008r. o podleganiu przez wnioskodawczynię obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu od 1 sierpnia 2007r. z tytułu zatrudnienia oraz zaświadczenie z dnia [...] sierpnia 2008r. o udzieleniu J. R. urlopu wychowawczego od [...] sierpnia 2008r. do dnia [...] czerwca 2010r. z tytułu urodzenia dziecka. Analizując sytuację finansową rodziny wnioskodawczyni organ podniósł również, że w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie Starostwa Powiatowego w S. z dnia [...] stycznia 2007r. o zmianie danych w ewidencji gruntów i budynków w jednostce ewidencyjnej K. L. oraz umowa z dnia [...] grudnia 2006r. zawarta przez G. R. i A. S. na dziesięcioletnią dzierżawę nieruchomości rolnej. Organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku, gdy rodzina lub osoba ucząca się utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada1984r. o podatku rolnym. Tak więc dochód z gospodarstwa rolnego oblicza się na podstawie liczby hektarów przeliczeniowych znajdujących się w posiadaniu rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 8 lit. a) ww. ustawy ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem: 1) oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego; 2) gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną; 3) gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W ocenie organu żadna z ww. przesłanek nie została spełniona i dochód uzyskiwany przez rodzinę wnioskodawczyni z tytułu umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego nie podlega odjęciu od dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, co w konsekwencji wskazywało, że ustalony dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium dochodowe określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych i brak jest podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji. Skargę na powyższą decyzję wniosła J. R., podnosząc, że organy orzekające niezasadnie wyliczyły dochód rodziny, bowiem wliczono do niego ziemię oddaną w dzierżawę. Skarżąca podniosła, że w styczniu 2009r. uzyskała z Departamentu Świadczeń Rodzinnych informację dotyczącą zmian w przepisach. Wskazano jej, że nowelizacją z dnia [...] grudnia 2008r. usunięto z ustawy zapis dotyczący wymogu dzierżawy w zamian za emeryturę bądź rentę. Podkreśliła, że spełnia wszystkie wymagane warunki, w związku z czym powinna otrzymać wnioskowane świadczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną. Sąd wskazał, że ustawą z dnia 17 października 2008r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 223, poz. 1456; dalej: ustawa z 17 października 2008r.) nadano między innymi nowe brzmienie ust. 7-9 art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.; dalej: ustawa o świadczeniach rodzinnych). Ustawa z 17 października 2008r. weszła w życie w wymienionym zakresie 2 stycznia 2009r. i przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym tą ustawą, stanowiły ostatecznie podstawę prawną rozstrzygnięcia wniosku skarżącej. Zwrócono uwagę, że ustawa w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie nie zawierała regulacji ujętej poprzednio w art. 5 ust. 8 lit. a) pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a przepis ten nakazywał nieuwzględnienie przy ustaleniu obszarów rolnych stanowiących podstawę wyliczenia dochodu rodziny, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego, jeżeli obszar rolny został oddany w dzierżawę na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, co oznacza, że po dokonanej nowelizacji nie jest istotne czy jakakolwiek część gospodarstwa rolnego została oddana w dzierżawę i ewentualnie na jakich zasadach, gdyż w każdym wypadku zostanie uwzględniony obszar całego gospodarstwa rolnego. Sąd stwierdził również, że jakkolwiek z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] marca 2009r. wynikało, że organ ten rozstrzygając sprawę oparł decyzję między innymi na art. 5 ust. 8 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który nie obowiązywał w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy, lecz to naruszenie przepisów prawa materialnego, z uwagi na przedstawione powyżej stanowisko, nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, ponieważ organ odwoławczy uznał za zasadne uwzględnienie przy obliczeniu obszaru gospodarstwa dla potrzeb wyliczenia dochodu także obszar gruntu rolnego stanowiącego przedmiot dzierżawy. Takie ustalenie jest zgodne z art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tym miejscu Sąd wyjaśnił, że decyzja organu pierwszej instancji wydana przed wejściem w życie ustawy z 17 października 2008r., a więc przed wyeliminowaniem z porządku prawnego regulacji zawartej w art. 5 ust. 8 lit. a) pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie naruszała przepisów obowiązujących w dniu jej wydania, bowiem jedynie obszary rolne oddane w dzierżawę na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników nie podlegały wliczeniu do obszarów rolnych dla potrzeb ustalenia dochodu rodziny. Od powyższego wyroku J. R. wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, jako wydany z naruszeniem prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów o możliwości doliczania dochodów z gospodarstwa rolnego oraz obrazę prawa procesowego mającą wpływ na wynik sprawy poprzez pominięcie dokumentów świadczących o uzyskiwanych dochodach przez skarżącą oraz jej męża. Zarzucono naruszenie prawa materialnego - art. 5 ust 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że skarżąca i jej rodzina utrzymują się z gospodarstwa rolnego oraz doliczenie do dochodu, od którego zależy prawo do zasiłku rodzinnego dochodu z gospodarstwa ustalonego na podstawie cytowanego przepisu. Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego tj. art. 106 § 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 233 kpc poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów na skutek pominięcia zebranych w sprawie dowodów świadczących o utrzymywaniu się skarżącej i jej męża z pozarolniczej działalności gospodarczej w postaci dokumentów o dochodach skarżącej uzyskanych za pracę świadczoną na rzecz firmy [...] Sp. z o.o. i dokumentu darowizny gruntu z dnia [...].12.2006r. brak wyjaśnienia źródła uzyskiwania dochodów przez męża skarżącej oraz przyjęcie na tej podstawie, iż dochody strony uzyskiwane są z gospodarstwa przez stronę skarżącą. Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie skarżącej zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego; względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że ustalona przez organy kwota dochodu skarżącej tj. 596,57 zł została wyliczona w sposób wadliwy, ponieważ załączone do akt sprawy dokumenty, wskazujące na uzyskiwany, rzeczywisty dochód oraz okoliczności sprawy wskazują jednoznacznie, że skarżąca i jej małżonek nie uzyskują żadnych dochodów z gospodarstwa rolnego. Zdaniem skarżącej warunkiem koniecznym do wliczenia dochodu uzyskanego z gospodarstwa rolnego jest fakt utrzymywania się z niego, lecz w przedmiotowej sprawie warunek ten nie został spełniony, albowiem skarżąca i jej rodzina utrzymują się z pozarolniczej działalności, świadcząc pracę na rzecz konkretnych podmiotów. Ponadto fakt przekazania gruntów na podstawie umowy dzierżawy wyklucza możliwość uzyskiwania uzyskania dochodów i z tego względu stwierdzić należy, iż wysokość dochodu potrzebna do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego musi być ustalona z pominięciem oddanego w dzierżawę gruntu. Dodatkowo autor skargi kasacyjnej stwierdził, iż w chwili rozpatrywania sprawy przez organ wyższej instancji obowiązywał przepis zawarty w lit. a ust. 8 artykułu 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, natomiast zgodnie z opinią Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2009 r. nie podlega wliczeniu do dochodu także całość lub część gospodarstwa oddanego w dzierżawę niewiążącą się z otrzymaniem renty lub emerytury, pod warunkiem, że umowa dzierżawy została zawarta w formie pisemnej z osobą nie będącą małżonkiem wydzierżawiającego, jego zstępnym lub pasierbem oraz ich małżonkiem, osobą pozostającą z wydzierżawiającym we wspólnym gospodarstwie domowym oraz ich małżonkiem, na okres co najmniej 10 lat i zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków. Podniesiono, że wszystkie te elementy zostały w przedmiotowej sprawie zrealizowane, co stanowi dodatkowy argument za nie uwzględnianiem dochodu z gospodarstwa rolnego. W konsekwencji zawarto stwierdzenie, iż zasadne jest stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w kwestii nie wliczania dochodu z tytułu wydzierżawionego w 2007 r. gospodarstwa rolnego po 1 stycznia 2009 r., a więc po uchyleniu cytowanego wyżej przepisu, ponieważ jest to zgodne nie tylko z zasadami współżycia społecznego, ale przede wszystkim naczelną zasadą lex retro non agit, która jest gwarantem stabilności demokratycznego państwa prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej wyżej ustawy, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy) podniesiono zarzut naruszenia art. 106 § 5 ppsa w związku z art. 233 kpc przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów na skutek pominięcia zebranych w sprawie dowodów świadczących o utrzymywaniu się rodziny skarżącej pozarolniczych źródeł dochodu. Zarzut ten jest całkowicie nietrafny. Wskazany przez autora skargi kasacyjnej przepis art. 106 § 5 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi jedynie, że do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Jest to zatem przepis odsyłający do odpowiedniego stosowania procedury cywilnej w postępowaniu dowodowym w sprawach sądowoadministracyjnych. Przepis ten odnosi się do trybu uzupełniającego postępowania dowodowego, jakie sąd może przeprowadzić na rozprawie poprzez dopuszczenie dowodów z dokumentów, które nie były zgromadzone przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję. Wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie przepis ten nie miał w ogóle zastosowania, gdyż sąd wojewódzki nie prowadził uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Jedynie dokonał analizy oraz oceny zgromadzonych dowodów w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją zaskarżoną do sądu. Skoro Sąd I instancji takiego dowodu nie przeprowadzał, to zarzut naruszenia art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art 233 k.p.c. jest całkowicie chybiony. Przechodząc do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, skarżąca upatruje tego naruszenia w błędnej wykładni przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę skargi. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej. Powołany w podstawie skargi kasacyjnej przepis art. 5 ust.8 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 139 z 2006 r., poz. 992 ze zm.). reguluje sposób ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmując że "w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969)". Przepis ten ustanawia prawną zasadę ryczałtowego obliczania dochodu rolnika i należy wykładać go w ten sposób, że określony w nim szacunkowy dochód z gospodarstwa rolnego uwzględnia się niezależnie od tego, czy gospodarstwo to jest faktycznie użytkowane. Taka interpretacja omawianego przepisu znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego np. w wyroku NSA z dnia 14 grudnia 2007 r. I OSK 321/07-Lex nr 401679, w którym wskazano, że w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca przyjął domniemanie, iż właściciel gospodarstwa rolnego uzyskuje dochód niezależnie od tego czy na nim pracuje lub czy je wydzierżawia. Ustalenie dochodu w oparciu o powyższy przepis następuje zatem w sytuacji, gdy strona pozostaje właścicielem gospodarstwa rolnego, będąc tym samym rolnikiem przynajmniej potencjalnie mogącym prowadzić działalność rolniczą lub uzyskiwać dochody w wyniku np. wydzierżawienia gruntów rolnych. lub dopóki nie zaprzestanie działalności rolniczej (w rozumieniu art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, t. j. Dz.U z 2008r. Nr 50, poz.291 ze zm.). Zgodnie z art. 28 ust. 4 pkt 1 tej ustawy uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej na co najmniej 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej: a) małżonkiem emeryta lub rencisty; b) jego zstępnym lub pasierbem; c) osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym; d) małżonkiem zstępnego lub pasierba albo osoby pozostającej z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym. Umowa dzierżawy jest zatem zawierana wyłącznie pomiędzy podmiotami wymienionymi w tych przepisach, w świetle których wydzierżawiającym zawsze pozostaje emeryt lub rencista. Stanowisko to znajduje oparcie w wykształconym orzecznictwie sądów administracyjnych m. in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 603/06 (Lex nr 320063), jak również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2006 r., sygn. akt I OSK 601/06 (Lex nr 288993), w którym Sąd stwierdził, iż nie znajduje uzasadnienia prawnego przekonanie, że dla potrzeb ustawy o świadczeniach rodzinnych, wydzierżawiającym może być każdy, kto ma gospodarstwo rolne, nie zaś wyłącznie emeryt lun rencista rolniczy. Jedynie przedłożenie przez wnioskodawcę umowy dzierżawy spełniającej warunki z art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników uprawnia do korzystania przez wydzierżawiającego z domniemania, że nie prowadzi on już działalności rolniczej na wydzierżawionych gruntach (por. powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 321/07). Stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników (a więc bez żadnych odstępstw), nie znajduje uzasadnienia prawnego przekonanie, że - dla potrzeb ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - wydzierżawiającym może być każdy, kto ma gospodarstwo rolne, nie zaś wyłącznie emeryt lub rencista rolniczy (por. powołany już wyżej wyrok NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 603/06, Lex nr 320063). Wspomnieć należy także, że sąd dokonując oceny legalność zaskarżonej decyzji bada, czy jest ona zgodna z obowiązującym stanem prawnym. Powyższe oznacza, że wszelkie interpretacje przepisów prawa dokonywane przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej nie wiążą sądu, gdyż nie stanowią źródła prawa. Z tej też przyczyny nie mogła mieć znaczenia rozstrzygającego w sprawie argumentacja skargi przywołująca stanowisko Departamentu Świadczeń Rodzinnych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2009r. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił ją.