II SO/Op 1/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2009 r. wniosku A. K. z dnia 30 czerwca 2009 r. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia 1. ustanowić skarżącej radcę prawnego 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 2 lipca 2009 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, złożony na urzędowym formularzu, wniosek A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wnosząc o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, wnioskodawczyni zwróciła się o wyznaczenie pełnomocnika w konkretnie wskazanej osobie, tj. G. D., z uwagi na znajomość przez w/w okoliczności sprawy. Uzasadniając swoje żądanie dotyczące przyznania prawa pomocy, A. K. wskazała na złą sytuację finansową, spowodowaną brakiem zatrudnienia i niską wysokością uzyskiwanej renty. Podała także, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym dochodem jest renta "wyjątkowa" w wysokości 591,34 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni mieszka w lokalu mieszkalnym o powierzchni 51,29 m², którego najemcą jest jej matka. A. K. oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku, ani innych dodatkowych dochodów. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Na wstępie podać należy, że zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Powyższa regulacja daje zatem uprawnienie stronie do żądania prawa pomocy w momencie, gdy przedmiot zaskarżenia (akt lub czynność) został przez organ wydany lub podjęty, a jednocześnie nie została jeszcze złożona przez stronę skarga do sądu administracyjnego. W takim przypadku przyjmuje się złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, jako wszczynający postępowanie sądowe (por. szerzej artykuł: "Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym – zagadnienia proceduralne", L. Kaligowska, A. Madej, opubl. PS 2007/9/70). Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. A. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy, przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego na wydany akt organu administracji publicznej. Z treści wniosku A. K. wynika, że aktem tym jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...], wydana w przedmiocie zasiłku stałego. Ustalenia te rzutują na dalszy przebieg rozpoznawania wniosku, albowiem mają wpływ na zakres orzekania. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro więc A. K., z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako strona skarżąca decyzję dotyczącą zasiłku stałego, została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Wobec powyższego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3, art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 258 § 3 P.p.s.a., postępowanie w przedmiocie zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych podlegało umorzeniu. Zgodnie z brzmieniem art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Pomimo tego, że wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego), jej wniosek należało potraktować i rozpoznać, jako wniosek złożony w zakresie częściowym obejmujący ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wobec ustawowego zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych. Uwzględniając zatem przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, określone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., stwierdzono, że istnieje podstawa do ustanowienia skarżącej radcy prawnego. Referendarz sądowy oceniając złożony przez A. K. wniosek doszedł do przekonania, że wnioskodawczyni spełniła nałożony na nią obowiązek wykazania złej sytuacji materialnej, gwarantującej jej pomoc. Wnioskodawczyni złożyła bowiem wniosek o przyznanie tej pomocy na stosownym formularzu, a także przez oświadczenia w nim zawarte wykazała, że pomoc ta jej się należy. Referendarz zważył zatem przede wszystkim, iż sam formularz wniosku, który wnioskodawczyni wypełniła w sposób szczegółowy, uwzględnia swym zakresem – stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a., dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także dokładne dane o stanie rodzinnym. Ponadto, wnioskodawczyni została pouczona w formularzu wniosku o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, w myśl art. 233 § 1 Kodeksu karnego. Stąd referendarz uznał za wiarygodne oświadczenie złożone w formularzu wniosku i wziął pod uwagę przede wszystkim relację pomiędzy wysokością uzyskiwanego przez wnioskodawczynię dochodu, w stosunku do niezbędnych wydatków. Wprawdzie A. K. nie przedstawiła specyfikacji ponoszonych comiesięcznie wydatków na utrzymanie siebie, niemniej jednak referendarz sądowy uwzględniając swoje doświadczenie życiowe oraz posiadaną wiedzę na temat przeciętnych kosztów utrzymania, doszedł do przekonania, że dochód miesięczny skarżącej w wysokości 591,34 zł netto, po uwzględnieniu kosztów wyżywienia, środków czystości, ubrania oraz kosztów utrzymania mieszkania, nie daje gwarancji zabezpieczenia środków na pokrycie kosztów wynajęcia zawodowego pełnomocnika. Odnosząc się natomiast do prośby wnioskodawczyni o ustanowienie jako jej pełnomocnika z urzędu, konkretnie wskazanej osoby, tj. radcy prawnego G. D., wyjaśnić trzeba, iż kompetencja ta nie należy do Sądu, lecz do właściwej izby radców prawnych. W myśl bowiem przepisu art. 253 P.p.s.a. wydanie przez referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, postanowienia o przyznaniu prawa pomocy polegającego na ustanowieniu radcy prawnego z urzędu, stanowi podstawę do zwrócenia się przez Sąd do Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. o wyznaczenie konkretnego radcy prawnego. Strona może natomiast na etapie skierowania przez Sąd postanowienia o przyznaniu prawa pomocy obejmującego ustanowienie radcy prawnego z urzędu, porozumieć się z właściwym organem samorządu zawodowego radców prawnych co do tego, który z wykonujących zawód prawniczy wykwalifikowanych prawników będzie reprezentował jej interesy w sprawie sądowoadministracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05; umieszczone na stronach internetowych Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.