II FZ 417/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak po rozpoznaniu w dniu 30 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 922/09 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 10 kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za III kwartał 2008 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 922/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek R. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 10 kwietnia 2009 r. w przedmiocie umorzenia odsetek od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za III kwartał 2008 r. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wyjaśnił, że zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie mógł zostać uwzględniony, gdyż decyzja o odmowie udzielenia ulgi nie ma przymiotu wykonalności, a zatem nie można orzec o wstrzymaniu jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W zażaleniu R. W. wniósł o zmianę powyższego postanowienia poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił: - naruszenie art. 61 § 3 Prawa postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że w niniejszej sprawie nie ma możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i nie zachodzą przesłanki określone w tym przepisie uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu, - dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzącą do przyjęcia, że w sytuacji skarżącego nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, - naruszenie art. 2 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana w wyniku postępowania egzekucyjnego. Skarżący wywodził, że odmowa umorzenia odsetek od zaległości podatkowej spowoduje niemożność zaspokojenia uzasadnionych potrzeb jego rodziny. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pozwoli zaś uniknąć negatywnych konsekwencji finansowych dla strony. R. W. wyjaśnił, że jego stan zdrowia jest zły (orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności), a na jego utrzymaniu pozostaje sześcioosobowa rodzina, w tym chora żona. Skarżący jest zobowiązany do spłaty kredytów zaciągniętych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, która obecnie przynosi jedynie straty. Autor zażalenia zwrócił ponadto uwagę, że z art. 2 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, iż egzekucji administracyjnej podlegają podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej (w tym regulacje dotyczące stosowania ulg w spłacie zobowiązań). Nie jest zatem - według strony - prawdą, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana w wyniku postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu odpowiada bowiem prawu. W myśl art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na tle przytoczonego unormowania w orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że uzyskanie tymczasowej ochrony sądowej w formie przewidzianej w analizowanym przepisie jest możliwe wyłącznie w przypadku aktów posiadających atrybut wykonalności (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2009, s. 204, J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2006, s. 186 - 187 oraz przykładowo postanowienia NSA: z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II FZ 616/08 i z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II FZ 2/09, niepubl. - treść orzeczeń dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Przymiotu takiego pozbawiona jest decyzja odmawiająca umorzenia odsetek od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. Decyzja taka nie nakłada bowiem na stronę żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie bądź w drodze przymusu (por. m. in. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2071/05, teza orzeczenia publikowana [w:] B. Dauter (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzecznictwo., Warszawa 2009, str. 326). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego w niniejszej sprawie aktu nie było zatem dopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tym samym stanowiska prezentowanego w zażaleniu. Po pierwsze wyjaśnienia wymaga, że wskazywane przez stronę okoliczności (trudna sytuacja majątkowa i osobista skarżącego) nie mogą być rozpatrywane w kontekście przesłanek ustanowionych w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzenie, że zaskarżony do sądu akt nie posiada przymiotu wykonalności czyni bowiem bezprzedmiotowym rozważania, czy w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Po wtóre dostrzec należy, że argumentacja przedstawiona w zażaleniu prowadzi do wniosku, iż skarżący mylnie utożsamia decyzję wydaną w przedmiocie ulgi płatniczej (będącą przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej) z aktem stanowiącym podstawę obowiązku zapłaty odsetek. To błędne założenie prowadzi zaś stronę do całkowicie nieuzasadnionych twierdzeń jakoby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (odmawiającej umorzenia odsetek) pozwoliło stronie uniknąć negatywnych konsekwencji finansowych. Zupełnie niezrozumiały pozostaje przy tym zarzut dotyczący naruszenia art. 2 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wbrew twierdzeniom skarżącego z przepisu tego nie wynika, że decyzja odmawiająca przyznania ulgi płatniczej nadaje się do wykonania w drodze egzekucji. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.