I SA/Gd 383/09
WyrokWSA w Gdańsku2009-07-14
Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Elżbieta Rischka, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego, niewłaściwości organu egzekucyjnego, braku doręczenia upomnienia oraz wad formalnych tytułu wykonawczego, zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym, są zasadne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając za bezzasadne zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego, ponieważ bieg terminu przedawnienia został przerwany przez zastosowanie środka egzekucyjnego. Zarzut niewłaściwości organu egzekucyjnego uznano za niezasadny ze względu na zmianę miejsca zamieszkania zobowiązanych. Zarzut braku doręczenia upomnienia również uznano za nieuzasadniony, gdyż w przypadku należności określonych w orzeczeniu, doręczenie upomnienia nie jest wymagane. Zarzuty dotyczące wad formalnych tytułu wykonawczego uznano za spóźnione lub niezasadne, ponieważ nie zostały zgłoszone w ustawowym terminie lub nie stanowiły podstawy do zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
Skarżący W.B. i A.B. wnieśli zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ, braku doręczenia upomnienia oraz wad formalnych tytułu wykonawczego. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały te zarzuty za bezzasadne. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego oddalające zarzuty. Skarżący zaskarżyli postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 lipca 2009 r. sprawy ze skargi W.B. i A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
I SA/Gd 383/09
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z 9 kwietnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w G., na podstawie między innymi art. 34 § 4 i § 5 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. Nr 229 z 2005r., poz. 1954 ze zm.; dalej U.p.e.a.) i art. 138 § 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.; dalej K.p.a.) po rozpatrzeniu zażalenia Skarżących W. i A. B., utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z 19 lutego 2009 r. nr [...] i [...] oddalające zarzuty wniesione 9 stycznia 2007r. oraz 10 stycznia 2007r. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 12 grudnia 2006 r.
Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej w G. był następujący stan sprawy:
decyzją z 25 maja 2006 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w G. określił W. i A. B. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w wysokości 1.046.800 złotych. Na podstawie tej decyzji Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w G. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z 12 grudnia 2006 r. obejmujący należność główną i odsetki, przy czym tytuł ten został przekazany do wykonania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. jako właściwego miejscowo organu egzekucyjnego. Organ ten dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę A. B. w "A" S.A. z siedzibą w G., która otrzymała zawiadomienie o zajęciu 18 grudnia 2006 r.
Z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania Skarżących zmianie uległa również właściwość organu egzekucyjnego na Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G., który następnie dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę W. B. w "B" w G. oraz wynagrodzenia za pracę A. B. w "A" S.A. z siedzibą w G.
W. B. pismem z 10 stycznia 2007 r. zgłosiła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym zarzucając organowi egzekucyjnemu zaniechanie doręczenie upomnienia przedegzekucyjnego oraz odpisu tytułu wykonawczego, a także przedawnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Również A. B. pismem z 9 stycznia 2007 r. zgłosił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 12 grudnia 2006 r. podnosząc przedawnienie obowiązku podatkowego objętego przedmiotowym tytułem oraz jego nieprawidłowość polegającą na błędnym oznaczeniu organu egzekucyjnego. Zdaniem Skarżącego jako organ egzekucyjny wskazany został błędnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w K.; tymczasem w sytuacji gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. W świetle powyższych uchybień postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone.
Postanowieniami z 24 i 25 stycznia 2007 r. nr [...] oraz [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w G. uznał zarzuty Skarżących za bezzasadne jednakże przedmiotowe postanowienia zostały następnie uchylone w toku postępowania zażaleniowego przez organ odwoławczy i przekazane do ponownego rozpoznania. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ pierwszej instancji postanowieniem z 11 kwietnia 2007 r. stwierdził niedopuszczalność zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz uznał pozostałe zarzuty za niezasadne. Postanowienie te zostało ponownie uchylone przez Dyrektora Izby Skarbowej w G. i przekazane Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w G. w celu sprecyzowania przez Skarżących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Po uzupełnieniu zarzutów przez Skarżących organ pierwszej instancji wydał postanowienie z 16 sierpnia 2007 r. nr [...] w którym uznał je za bezzasadne. Również to postanowienie zostało uchylone przez organ odwoławczy, który nakazał wzięcie pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy okoliczności ewentualnej zmiany właściwości miejscowej organu egzekucyjnego, co było podnoszone przez Skarżących.
Postanowieniami z 19 lutego 2009 r. nr [...] oraz [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w G. oddalił zarzuty sformułowane przez Skarżących w pismach z 9 i 10 stycznia 2007 r.
Organ egzekucyjny uznał za niedopuszczalny zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego, wyjaśniając że jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zarzutu. Nadmienił również, że w chwili obecnej toczy się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ze skargi W. i A. B., w którym wskazany powyżej zarzut został podniesiony. Ponadto podkreślono, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie gdyż należność wskazana w tytule [...] została zabezpieczona hipoteką wpisaną 24 listopada 2006 r. na nieruchomości dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą KW [...].
Podano również, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym strona została zawiadomiona; po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W przedmiotowej sprawie wobec zajęcia wynagrodzenia za pracę obu Skarżących bieg terminu przedawnienia został skutecznie przerwany.
Odnosząc się do zarzutu nie doręczenia W. B. odpisu tytułu wykonawczego organ wyjaśnił, że w sytuacji gdy zobowiązanie podatkowe dotyczy małżonków, którzy byli opodatkowani wspólnie to małżonkowie ci w postępowaniu podatkowym oraz sądowoadministracyjnym traktowani są jako jeden podmiot zaś decyzje doręcza się jednemu z nich. Analogiczna sytuacja zachodzi w przypadku doręczania upomnień.
W dalszej części uzasadnienia ustosunkowano się do zarzutu naruszenia właściwości miejscowej organu egzekucyjnego podnosząc, że tytuł wykonawczy wystawiony przez Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w G. został przekazany Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w K. z uwagi na adres zamieszkania A. B. ([...], ul. [...]). Zmiana miejsca zamieszkania Skarżącego z P. na G. przy ul. [...] a następnie na G. przy ulicy M. pociągnęła za sobą zmianę właściwości organu odpowiednio na Naczelnika Pierwszego i Drugiego Urzędu Skarbowego w G.
Końcowo, wyjaśniając sprawę wystawiania kolejnych odpisów tytułu wykonawczego i doręczania ich zobowiązanym organ wskazał, iż przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie regulują w żaden sposób zasad wystawiania odpisów tytułu. Ponadto na gruncie obowiązujących przepisów nie istnieją żadne przeszkody dla dwukrotnego doręczenia odpisu tytułu zobowiązanym, jak również nie przewidziano negatywnych konsekwencji dla przebiegu postępowania w przypadku braku doręczenia. Reasumując, skoro brak doręczenia odpisu tytułu wykonawczego nie stanowi przesłanki umorzenia postępowania to tym bardziej przesłanką taką nie jest jego dwukrotne doręczenie.
Na powyższe postanowienia Skarżący wnieśli zażalenie zarzucając zaskarżonym orzeczeniom wydanie ich z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu podano, że odpis tytułu wykonawczego to identyczna wersja oryginału zaopatrzona w informację, iż jest to odpis. Zarzucono, że żaden z tytułów wykonawczych doręczonych Skarżącym nie zawiera zapisu że jest to odpis a każdy z nich różni się od wersji pierwotnej datą wystawienia i nazwy organu nadającego klauzulę wykonalności. W konsekwencji Skarżący są w posiadaniu trzech różnych wersji tego samego tytułu wykonawczego.
Skarżący podnieśli również, że tytuł wykonawczy nr [...] zawiera istotne przekłamanie, gdyż w pozycji [...] wskazano, że dochodzona od Skarżących wierzytelność nie została zabezpieczona, gdy tymczasem należność podatkowa za 2000 r. została zabezpieczona hipoteką wpisaną na nieruchomości położonej w P.
Poza tym Skarżący zarzucili, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego w przypadku egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania (siedziby) zobowiązanego, za wyjątkiem sytuacji gdy większa część majątku dłużników znajduje się w obszarze właściwości innego organu egzekucyjnego. Wówczas ten właśnie organ jest właściwy do prowadzenia postępowania. Tymczasem w rozpatrywanym przypadku pomimo, iż organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego w K.) posiadał stosowaną wiedzę o nieruchomości Skarżących położonej w P. to przekazał sprawę Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. zaraz po zmianie miejsca zamieszkania przez A. B.
Skarżący nadmienili dalej, iż kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2000r. wbrew twierdzeniu organu nie będzie rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdyż w tym przedmiocie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 24 czerwca 2008 r. (sygn. akt I SA/Gd 1087/07), a w skardze do NSA kwestia ta nie była poruszana.
W końcowej części zażalenia, odnosząc się do kwestii przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania, Skarżący podnieśli, iż aby czynność egzekucyjna przerywająca bieg przedawnienia oraz zawiadomienie były skuteczne, muszą zostać dokonane przed upływem terminu przedawnienia. Tymczasem Skarżący otrzymali tytuł wykonawczy 3 stycznia 2007 r., co oznacza, że zobowiązanie podatkowe nim objęte - było już przedawnione. Jednakże z uwagi na fakt, iż zobowiązanie to było zabezpieczone hipoteką a nie nastąpiły żadne inne zdarzenia, które przerwały bieg terminu przedawnienia to należność podatkowa objęta tytułem wykonawczym [...] od dnia 1 stycznia 2007 r. może być dochodzona tylko i wyłącznie z przedmiotu zabezpieczenia.
Dyrektor Izby Skarbowej w G., po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym, nie znalazł podstaw do uchylenia postanowień uznając za słuszne rozstrzygnięcia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w przypadku gdy zaległość podatkowa dotyczy obojga małżonków, co wynika ze wspólnego rozliczania się, doręczenie upomnienia przedegzekucyjnego jak i odpisu tytułu wykonawczego tylko jednemu z małżonków jest prawidłowe i rodzi obowiązek zapłaty zaległości dla obojga nawet wówczas, gdy mają różne adresy zamieszkania.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ odwoławczy wskazał, że początkowo organem właściwym do prowadzenia egzekucji był Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., który nadał tytułowi wykonawczemu klauzulę wykonalności oraz wszczął postępowanie egzekucyjne zajmując wynagrodzenia za pracę A. B. Tymczasem przesyłka zaadresowana do Skarżącego powróciła z adnotacją "adresat nieznany" i to stanowiło powód przekazania sprawy organom egzekucyjnym z G. Niemniej tytuł wykonawczy został A. B. doręczony 3 stycznia 2007 r. podczas czynności egzekucyjnej spisania protokołu majątkowego oraz pocztą 10 stycznia 2007 r., a zatem działanie organu zgodne było z przepisami postępowania egzekucyjnego.
W ocenie organu odwoławczego prawidłowe było stanowisko organu pierwszej instancji, iż środek egzekucyjny w postaci zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie Skarżącego przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania, a w konsekwencji że egzekwowana należność podatkowa za 2000 r. nie przedawniła się.
Końcowo Dyrektor Izby Skarbowej w G. wskazał, że zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów formalnych podniesiony został przez Skarżących na etapie postępowania zażaleniowego, co czyni go spóźnionym.
W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. pełnomocnik Skarżących zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie:
- art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
- art. 33 pkt 1, 9 i 10 ustawy z 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W uzasadnieniu skargi powtórzono w całości argumentacje sformułowaną w zażaleniu oraz zarzutach egzekucyjnych. W ocenie Skarżących organ odwoławczy nie zbadał należycie sprawy i nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w toku postępowania. W szczególności nie zajęto stanowiska odnośnie funkcjonowania w obrocie trzech różnych tytułów wykonawczych, którym klauzulę wykonalności nadały trzy różne organy egzekucyjne oraz kwestii właściwości miejscowej organu egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w G. w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Dodatkowo pismem z 26 czerwca 2009 r. Skarżący uzupełnili skargę odnosząc się do stanowiska organu odwoławczego sformułowanego w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym wskutek wszczęcia 15 grudnia 2006 r. postępowania karnego w stosunku do A. B. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania za 2000 r. Skarżący zarzucili, że termin płatności zobowiązania podatkowego za 2000r. upływał 30 kwietnia 2001 r., a zatem zobowiązanie podatkowe powstało z tym dniem. Tymczasem w dacie powstania zobowiązania przepisy podatkowe w ogóle nie przewidywały takiej podstawy zawieszenia biegu terminu przedawnienia, jak wszczęcie postępowania karnego, czy karnoskarbowego; po raz pierwszy taką podstawę zawieszenia wprowadziły przepisy ustawy z 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa, obowiązujące od 1 stycznia 2003 r., zatem argument organu odwoławczego w tym przedmiocie jest chybiony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
I.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej w dalszej części P.p.s.a., stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na orzeczenia administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja, postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w G. we wskazanym zakresie, Sąd stwierdza, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
II.
Skarżący W. B. i A. B. odrębnymi pismami z 9 stycznia 2007r. oraz z 10 stycznia 2007r. wnieśli następujące zarzuty:
1/ zarzut przedawnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), ze wskazaniem, że tytuł wykonawczy nie został stronie doręczony, zaś zawiadomienie o zajęciu wierzytelności strona otrzymała 3 stycznia 2007r. (A. B.) i 10 stycznia 2007r. (W. B.);
2/ prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 U.p.e.a.);
3/ brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 pkt 7 U.p.e.a.);
4/ w zażaleniu z 27 sierpnia 2007r. pełnomocnik strony postawił zarzut, iż (...) tytuł wykonawczy zawiera wady uniemożliwiające prowadzenie na jego podstawie egzekucji administracyjnej (...), wskazując w uzasadnieniu zażalenia z 28 lutego 2009r., iż w pozycji 9 tytułu wykonawczego, kwadrat 1 pt.: małżeństwo wpisano jedynie A. B. a nie oboje małżonków, co dodatkowo obligowało organ do dołączenia do tytułu wykonawczego kart 5/6 i wypełnieniu pola 8 o ich załączeniu; co prawda karta 5/6 jest dołączona, jednak bez wypełnienia pól 429, 430 (...) co nie pozwala na identyfikację do jakiego tytułu karty te są wystawione (...) (k. 82 akt postępowania). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony wskazał, iż organ wystawił trzy tytuły egzekucyjne, co narusza prawo.
Ad. 1/
Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w G., postanowieniem z 11 kwietnia 2007r., orzekł o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu przedawnienia obowiązku zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 1 U.p.e.a., wykonując wytyczne zawarte w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w G. z 21 marca 2007r., którym uchylono poprzednie postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. przekazując sprawę do ponownego rozpoznania i w którym podkreślono, iż w zakresie zarzutu przedawnienia o jakim mowa w art. 33 pkt 1 U.p.e.a. winny mieć zastosowanie art. 34 § 1 i § 1a U.p.e.a., stosownie bowiem do tychże przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
Należy podzielić pogląd, iż intencją ustawodawcy w dyspozycji art. 34 § 1a U.p.e.a. było, aby orzeczenie w przedmiocie niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu zapewniało zachowanie zasady niekonkurencyjności środków prawnych bowiem kwestia sporna która powstała na tle interpretacji przepisów prawa nie może podlegać merytorycznemu rozpoznaniu w dwóch odrębnych postępowaniach administracyjnych.
W uzasadnieniu ww. postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z 11 kwietnia 2007r. wskazano, iż ten sam zarzut przedawnienia, a dotyczący roku podatkowego 2000, został zgłoszony w skardze do WSA w Gdańsku na decyzję wymiarową.
W tym miejscy wskazać należy, iż w sprawie I SA/Gd 1087/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał wyrok oddalający skargę Skarżących na decyzję wymiarową w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000. Akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie 4 listopada 2008r. wraz ze skargą kasacyjną strony.
Na marginesie - biorąc pod uwagę argumentację organu oraz Skarżących - Sąd wskazuje, iż podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Gdańsku z 10 września 2007r., w sprawie I SA/Gd 312/07, w którym postawiono tezę, iż jeżeli zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, zaś na podstawie § 4 tego artykułu bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony, to należy z powyższego wnosić, że zarówno zastosowanie środka egzekucyjnego, jak też dokonanie zawiadomienia powinny nastąpić przed upływem wskazanego okresu pięcioletniego.
Mając powyższe na względzie pozostaje w rozpoznawanej sprawie do rozwiązania kwestia zasadności zarzutów strony w zakresie prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 U.p.e.a.), braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 pkt 7 U.p.e.a.) oraz braków formalnych w wypełnieniu tytułu wykonawczego - jak należy rozumieć jest to zarzut oparty na podstawie art. 33 pkt 10 U.p.e.a.
Ad. 2/
Zgodnie z art. 33 pkt 9 U.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji może być prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.
Zgodnie z art. 22 § 1 U.p.e.a., właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z nieruchomości ustala się według miejsca jej położenia. Jeżeli jednak nieruchomość położona jest na obszarze właściwości dwóch lub większej liczby organów - egzekucję prowadzi organ, na którego obszarze znajduje się większa część nieruchomości, a jeżeli nie można w powyższy sposób ustalić właściwości, egzekucję z nieruchomości prowadzi organ wyznaczony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 3 (art. 22 § 2 U.p.e.a.). Jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z § 2, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku (§ 3 art. 22 U.p.e.a.). Odmienne unormowania w tym zakresie odnoszą się do egzekucji obowiązków niepieniężnych (art. 22 § 4 i 5 U.p.e.a.).
Miejscem zamieszkania zobowiązanego jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu (art. 25 Kodeksu cywilnego). Skoro Skarżący zameldowali się w P. (do 14 grudnia 2006r.), to fakt ten świadczy o tym, że było to miejsce zamieszkania Skarżących, stąd też organem egzekucyjnym właściwym w tej sprawie był Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. Zasadnie zatem Naczelnik US w K. przyjął tytuł wykonawczy do realizacji, prawidłowo nadał temu tytułowi klauzule wykonalności i skierował zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego.
Jeżeli na majątek zobowiązanego składają się ruchomości i nieruchomości, a wierzyciel proponuje w tytule wykonawczym zastosowanie egzekucji z ruchomości lub praw majątkowych, to właściwość organu egzekucyjnego ustalana jest na podstawie art. 22 § 2 i § 3 U.p.e.a. wyżej przytoczonego.
Zgodnie z art. 36 § 3 U.p.e.a. zobowiązany przeciwko któremu wszczęto postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do powiadomienia organu egzekucyjnego w terminie 7 dni o każdej zmianie miejsca pobytu. W tej sprawie zmiany miejsca zamieszkania nastąpiły przed datą wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co spowodowało zwrot przesyłek z adnotacją adresat nieznany; strona nie miała co prawda obowiązku zawiadomienia o kolejnych zmianach miejsca zamieszkania, jednak fakt ten spowodował zmianę właściwości organu egzekucyjnego, kolejno na Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. oraz Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G.
Mając na względzie powyższe, zasadnie organ odwoławczy odniósł się, do uzupełnianego kilkakrotnie uzasadnienia tego zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ, iż nie jest wadliwa właściwość organu uprawnionego do prowadzenia egzekucji – również w kontekście miejsca położenia majątku. Sąd i w tym zakresie podziela argumentację organu.
Ad. 3/
Minister Finansów rozporządzeniem z 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), wydanym w oparciu o art. 15 § 5 U.p.e.a., w § 13, zawarł katalog należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, między innymi gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu tj. w decyzji, postanowieniu lub innym akcie indywidualnym będącym źródłem obowiązków objętych egzekucja administracyjną.
Przyjąć należy, iż użycie w ww. przepisie wykonawczym zwrotu należność określona w orzeczeniu oznacza, że upomnienie nie jest wymagane w przypadku gdy chodzi o egzekucję należności powstałych z mocy prawa, których wysokość została określona w deklaratoryjnym orzeczeniu – tu: w decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym za rok 2000.
Powyższe oznacza, iż zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 pkt 7 U.p.e.a.) jest bezpodstawny.
Ad. 4/
Mając na uwadze, iż przez okres dwóch lat toczącego się postępowania w zakresie rozpoznania zasadności zgłoszonych przez Skarżących zarzutów, a następnie treści kolejnych pism pełnomocnika Skarżących i stanowisk zawieranych w środkach zaskarżenia przypomnieć wypada, że podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 U.p.e.a. (por. wyrok NSA z 20 września 1995 r., w sprawie SA/Lu 2104/94; wyrok NSA z 27 października 1999 r., w sprawie IV SA 1104/96).
Jeżeli zobowiązany w piśmie skierowanym do organu egzekucyjnego zawrze, obok zarzutów opartych na podstawach wskazanych w art. 33 u.p.e.a., także inne zastrzeżenia, to organ egzekucyjny powinien dokonać analizy treści pisma i oddzielnie rozpatrzyć zarzuty oraz inne zastrzeżenia zobowiązanego dotyczące egzekucji. Zastrzeżenia, które nie stanowią zarzutu w rozumieniu art. 33 U.p.e.a., a dotyczą egzekucji, mogą być uznane za skargę na czynności egzekucyjne, a w przypadku egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, również za zażalenie na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego.
Podkreślić również należy, iż zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu. Zobowiązany nie może także zgłosić nowych podstaw zarzutów w toku postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów oraz ewentualnego postępowania zażaleniowego, nawet jeżeli nowe podstawy zarzutu nie mogły być zgłoszone w terminie, w tym czasie bowiem jeszcze nie istniały (por. wyrok WSA w Warszawie z 16 marca 2005 r., w sprawie III SA/Wa 2485/2004; na marginesie wskazać należy, iż również Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez zobowiązanego w postępowaniu przed tym sądem (por. wyrok NSA z 3 grudnia 1997 r., w sprawie I SA/Lu 1246/96).
Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 U.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Nie oznacza to, że zobowiązany – po upływie ww. terminu - jest pozbawiony możliwości ingerowania w tok postępowania egzekucyjnego, jeżeli zachodzą okoliczności określone w art. 33 U.p.e.a., jednak jak już wskazano może to nastąpić w formie skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 U.p.e.a.; z mocy § 4 art. 54 U.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne lub egzekutora oraz na przewlekłość postępowania egzekucyjnego wnosić należy w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej), a na podstawie art. 59 § 4 U.p.e.a. zobowiązany może żądać wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, które to żądanie, wobec tego, iż ustawodawca nie przewidział terminu do jego złożenia - może złożyć na każdym etapie postępowania egzekucyjnego.
Reasumując wskazać należy, iż uchybienie terminu do wniesienia zarzutów czyni czynność zobowiązanego prawnie nieskuteczną.
W sprawie nie został złożony wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do zgłoszenia dodatkowych zarzutów.
III.
Sąd nie podziela również zarzutu skargi naruszenia przepisów postępowania w tym w zakresie wadliwej treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, a to poprzez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów jakie strona podnosiła w toku postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem Sądu uzasadnienie zarówno w części prawnej jak i faktycznej jest prawidłowe. Do wszystkich zarzutów zgłoszonych w trybie art. 33 U.p.e.a., zgłoszonym we właściwym trybie i terminie odniesiono się, szeroko argumentując swe stanowisko. Nie odniesienie się do zgłoszonych po terminie zarzutów nie uchybia prawu (ad. pkt II 4/ nin. uzasadnienie), w tym dyspozycji art. 107 K.p.a. Nie zostały również pominięte w uzasadnieniu oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 7 K.p.a. zawierającego zasadę praworządności, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zarzut ten zresztą nie został przez pełnomocnika stron uzasadniony. Sąd wskazuje, iż w sprawie nie doszło do naruszenia żadnej z zasad wskazanej w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Sąd uznając, w oparciu o art. 145 P.p.s.a. a contrario, że w niniejszej sprawie nie miało miejsce naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz nie zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem jego nieważności, bądź stwierdzeniem wydania z naruszeniem prawa, na mocy art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
EK [pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło