II SA/Kr 484/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska WSA Barbara Pasternak Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2009 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców [...] na decyzję Wojewody z dnia 27 stycznia 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala. Decyzją z dnia [...].06.2008r., ( znak: [...] Starosta T. działając na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz.2603 z późn. zm.) i art. 24 ustawy z dnia 8 lipca 2005r., o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169, poz. 1419) po rozpatrzeniu wniosku M.K. , W.W. , G.W.-R. , S.W. , K.W. , A.M. , T.W., i U.J. o zwrot nieruchomości - Starosta orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonych w T. , oznaczonych jako działki nr : 1 obr. [...] będącej obecnie własnością Gminy miasta T. w użytkowaniu Polskiego Związku Działkowców, 2 obr. [...] będącej obecnie własnością Gminy miasta T. W uzasadnieniu podniesiono co następuje. 1. aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...]1979r. została nabyta na rzecz Skarbu Państwa m. in. dz. 3 obr. [...] objęta KW[...], stanowiąca własność A.W. (4/16 cz.), J.W. (w 3/16 cz.), W.W. (w 3/16 cz.), M.W. (w 3/16 cz.) i G.W. (w 3/16 cz.). Nieruchomość została nabyta na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jednolity Dz. U. Nr 10 z 1974r., poz.64 z późn. zm.) na cele zagospodarowania osiedla "[...]". 2. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w T. sygn. akt. [....] z dnia [...].2003r. spadkobiercami po A.W. są: M.K. , G.W.-R. , S.W. , W.W. - wszyscy po 1/5 części oraz U.J. , A.W. i T.W - wszyscy po 1/15 części. Natomiast spadkobiercami po J.W. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w T. sygn. akt [...] są: K.W. , A.W., T.W. i U.W. -wszyscy po 1/4 części. 3. Działka 3 obr. [...] w wyniku scaleń i kolejnych podziałów weszła w skład działek nr 2 , 4 ,5 ,6 obr. [...] i części działki 1 obr. [...]. 4. decyzją z dnia [...].05.2007r. znak: [...] Starosta orzekł o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działki nr : 4, 5 i 6 obr. [...] i umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki 2 i 1 obr.[...]. 5.działka 1 wraz z innymi działkami została przekazana decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...].1983r. znak: [...] Polskiemu Związkowi Działkowców w nieodpłatne użytkowanie na czas nieokreślony, na realizację ogrodów działkowych dla "[...]". 6. z analizy akt sprawy wynika, iż nieruchomość została wywłaszczona na cele zagospodarowania osiedla "[...]". Bezspornym jest fakt, iż inwestycja ta nie została zrealizowana. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy w kontekście przesłanek zwrotu nieruchomości wywłaszczonej, określonych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, należy stwierdzić, iż nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu i upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. 7. zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 08.07.2005r. o rodzinnych ogrodach działkowych pracownicze ogrody działkowe istniejące w dniu wejścia w życie ustawy stają się rodzinnymi ogrodami działkowymi w jej rozumieniu, a pracownicze ogrody działkowe o nieuregulowanym stanie prawnym, a zarejestrowane w rejestrze pracowniczych ogrodów działkowych prowadzonym na podstawie art. 31 ust 1 ustawy z dnia 6.05. 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych stają się rodzinnymi ogrodami działkowymi w rozumieniu niniejszej ustawy. Art. 24 ustawy wprowadza regulację zgodnie z którą zasadne roszczenia osoby trzeciej do nieruchomości zajętej przez rodzinny ogród działkowy podlegają zaspokojeniu wyłącznie poprzez wypłatę odszkodowania lub zapewnienie nieruchomości zamiennej a skutki roszczeń, o których wyżej mowa, obciążają właściciela nieruchomości, 8. z powołanych przepisów wynika, iż pomimo uznania wywłaszczonej nieruchomości za zbędną w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie można orzec o jej zwrocie na rzecz poprzednich właścicieli lub ich spadkobierców. Zaspokojenie roszczeń wnioskodawców do nieruchomości zajętej przez rodzinny ogród działkowy nastąpić może wyłącznie poprzez wypłatę odszkodowania lub zapewnienie nieruchomości zamiennej, a skutki tych roszczeń, stosownie do art. 24 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, obciążają Gminę Miasta T. , jako aktualnego właściciela nieruchomości. Odwołanie M.K. działającej w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik W.W. , S.W. , G.W.-R. , K.W. , T.W. , A.M. , U.J. , zostało uwzględnione i Wojewoda decyzją z dnia [...].01.2009 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji, wywodząc w uzasadnieniu co następuje. 1. rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy jest determinowane zarówno przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami jak i przepisami ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, których wzajemną relację należy uwzględnić przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. 2. regulacja dotycząca rodzinnych ogródków działkowych w rozpoznawanej sprawie oznacza obowiązek ustalenia przez organ l instancji w sposób nie budzący wątpliwości czy Ogród Działkowy "[...]" obejmujący wnioskowane do zwrotu działki nr 1 i nr 2 spełnia znamiona rodzinnego ogrodu działkowego, a zatem czy Ogród Działkowy "[...]" był pracowniczym ogrodem działkowym zarejestrowanym w rejestrze Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców, istniejącym w dniu wejścia w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. 3. Starosta rozpoznając sprawę wskazał jedynie, iż działka nr 1 wraz z innymi działkami została przekazana decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 1983 r. znak: [...] Polskiemu Związkowi Działkowców w nieodpłatne użytkowanie na czas nieokreślony na realizację nowego pracowniczego ogrodu działkowego. Natomiast w stosunku do działki nr 2 organ l instancji ustalił jedynie w oparciu o pismo Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. "[...]" z dnia 15 lutego 2008 r., iż m. in. przedmiotowa działka "jest użytkowana" przez Rodzinny Ogród Działkowy od dnia 14 lipca 1983 r. oraz wskazano, iż działka nr 2 nie została przekazana w użytkowanie na podstawie decyzji Prezydenta Miasta T. 4. ustalenia dokonane przez organ l instancji, nie stanowią wystarczającej podstawy do uznania na obecnym etapie postępowania wyjaśniającego, iż w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie regulacja przepisu art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, którego uregulowanie wraz z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami może mieć zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, 5. stwierdzenie organu l instancji, iż "działka nr 3 obr. [...] w wyniku scaleń i kolejnych podziałów weszła w skład działek nr 2 , 4 , 5 , 6 obr. [...] i części działki nr 1 obr. [...]", nie znajduje oparcia w zgromadzonym w aktach przedmiotowej sprawy materiale dowodowym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd [...] i zarzucając zaskarżonej decyzja naruszenie art. 41 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych i art. 138 § 2 kpa i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniesiono, że nie budzącą wątpliwości w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego jest fakt, że Rodzinny Ogród Działkowy był w chwili wejścia w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych pracowniczym ogrodem działkowym zarejestrowanym w rejestrze Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców, czego dowodem ma być potwierdzenie wypisu z rejestru [...]..,(numer [...] ). Nie jest także sporne, że działki o numerach 1 i 2 w obr. [...] są własnością Gminy Miasta T. i były i nadal są użytkowane przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...]". Były także użytkowane przez ten Ogród w chwili wejścia w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych a teren ogrodu jest zagospodarowany i ogrodzony, podzielony na działki użytkowane przez poszczególnych działkowców. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniosło o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 z póź.zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn.zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" p.o.p.s.a.), w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy lit. "c"). Przedmiotem kontroli Sądu była oparta o art. 138 § 2 kpa decyzja, Wojewody uchylająca decyzję Starosty T. i przekazująca sprawę odmowy zwrotu nieruchomości do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Zgodnie z przepisem art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wskazał, że dla sprawy konieczne jest ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości czy Ogród Działkowy "[...]" spełnia znamiona rodzinnego ogrodu działkowego, a zatem czy Ogród Działkowy "[...]" był pracowniczym ogrodem działkowym zarejestrowanym w rejestrze Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców, istniejącym w dniu wejścia w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Można się zgodzić ze skargą że ta okoliczność mogła być wyjaśniona w toku postępowania przed organem odwoławczym. Ale to nie jedna przyczyna uchylenia zaskarżonej decyzji. Drugą było zupełne nie wyjaśnienie stanu prawnego i faktycznego dz. ewid. 2 . Przedmiotem postępowania są dwie nieruchomości oznaczone w ewidencji gruntów jako dz.ewid 1 i 2 . Całe ustalenia organu l instancji co do dz.ewid 2 sprowadzają się do stwierdzenia, że "Działka 3 obr. [...] w wyniku scaleń i kolejnych podziałów weszła w skład działek nr 2 , , 4 ,5 6 obr. [...] i części działki 1, obr. [...]". Nie ma żadnych ustaleń, czy i kiedy została ona przekazana stronie skarżącej. Wbrew temu co twierdzi skarga, jest sprawą sporną fakt czy działka 2 będące własnością Gminy Miasta T. i była i nadal jest w użytkowaniu przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...]". W odwołaniu podniesiono, że "działka nr 2 , która powstała w wyniku scaleń i podziałów z części działki nr 3 nie została w ogóle przekazana w użytkowanie Polskiemu Związkowi Działkowców. Świadczy o tym również pismo Starosty Powiatowego z dnia 10.01.2008r. znak: [...] do Polskiego Związku Działkowców - Okręgowy Zarząd [...] w K. (znajduje się w aktach sprawy". W tej sytuacji skoro w postępowaniu przed organem l instancji nie wyjaśniono podstawowych kwestii organ odwoławczy miał prawo na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylić zaskarżoną decyzję i sprawę przekazać organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. Tak więc skoro dokonana kontrola sądowa nie stwierdziła aby zaskarżona decyzja naruszała prawo na podstawie art. 151 p.o.p.s.a orzeczono jak w sentencji.