II SA/Po 198/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska ( spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2009r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę /-/E. Podrazik /-/A. Łaskarzewska /-/W. Batorowicz Komendant Wojewódzki Policji w P. pismem z dnia [...].01.2006 r. wystąpił do Starosty K. o sprawdzenie na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) kwalifikacji P. K. (skarżącego) do kierowania pojazdami w związku z uzyskaniem przez niego łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (k. 35 akt administracyjnych). Decyzją Starosty K. z dnia [...].02.2006 r. P. K. został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym (k. 40 akt administracyjnych). Jednakże, po rozpoznaniu sprawy wskutek odwołania P. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].03.2006 r. (k. 10 akt II instancji) uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponownie, decyzją z dnia [...].01.2007 r., Starosta K. skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (k. 105 akt administracyjnych). Odwołanie od tej decyzji wniósł P. K., jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...].03.2007 r. stwierdziło jego niedopuszczalność (k. 41 II instancji). Decyzją z dnia [...].03.2007 r., Starosta K. (k. 126 akt administracyjnych) na podstawie art. 114 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym skierował P. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ zastrzegł, że nie poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia [...].05.2007 r. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Po powtórnym rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania P. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].06.2007 r. (k. 53 akt II instancji) uchyliło w całości decyzję Starosty K. z dnia [...].01.2007 r. oraz decyzję Starosty K. z dnia [...].03.2007 r. w części dotyczącej określenia terminu na poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji i ustaliło termin na 2 miesiące od dnia doręczenia tej decyzji. Decyzja Kolegium z dnia [...].06.2007 r. stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., który wyrokiem z dnia 25.04.2008 r., sygn. II SA/Po 24/08 uchylił ją, uznając, że przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym nie upoważnia organu wydającego skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do wyznaczenia terminu, w jakim kierujący ma się poddać kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W ocenie Sądu, określenie w zaskarżonej decyzji takiego terminu było, więc niezgodne z prawem. WSA w P. zwrócił również uwagę, że nigdy nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji Starosty K. z [...].01.2007 r., tak więc nie weszła ona w ogóle do obrotu prawnego. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].10.2008 r. (k. 71 akt II instancji) uchyliło w całości decyzję Starosty K. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...].11.2008 r. nr [...] Starosta K. na podstawie art. 114 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym (k. 215 akt administracyjnych) po uwzględnieniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji skierował P. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W odwołaniu od tej decyzji działający w imieniu skarżącego pełnomocnik profesjonalny wniósł o uchylenie decyzji podnosząc zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 2 ustawy z 24.08.2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. z 2008 r. Nr 133, poz. 848) oraz art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20.05.1971 r. Kodeks Wykroczeń (Dz.U. z 2007 r. Nr 109, poz. 756 ze zm. – dalej kw), a także art. 6, art. 7, art. 77 i art. 107 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) i § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20.12.2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.). Wskazano, iż decyzja Starosty wydana został bez zbadania stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania oraz wskazano na brak uzasadnienia tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].12.2008 r. nr [...] (k. 107 akt II instancji) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K.. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wyjaśniło, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie wszczęto na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, który w sposób jednoznaczny wykazał, że P. K. w okresie od [...].04.2005 r. do [...].01.2006 r. wielokrotnie naruszał przepisy ruchu drogowego, otrzymując za popełnione wykroczenia łącznie 26 punktów. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że Starosta w sposób prawidłowy i wystarczający zebrał materiał dowodowy potwierdzający, że P. K. w okresie krótszym niż 1 rok przekroczył liczbę 24 punktów za wykroczenia drogowe. Za bezzasadny uznano też zarzut dotyczący braku uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej, wskazując nadto, że skarżący miał zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania. W dalszej kolejności, za nieuprawnione uznano zarzuty naruszenia art. 97 § 1 pkt 2 ustawy z 24.08.2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia oraz art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20.05.1971 r. Kodeks Wykroczeń. Kolegium wyjaśniło też, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie pozostaje pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...].12.2008 r. informujące, że stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20.12.2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998) naruszenia popełnione w okresie od [...].04.2005 r. do [...].01.2006 r. zostały usunięte. Jednocześnie wyjaśniono, że zapis dotyczący wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji figurujący w ewidencji ukaranych kierowców zostanie anulowany po pozytywnym zaliczeniu egzaminu kontrolnego. W przewidzianym ustawą terminie skargę do sądu administracyjnego wniósł P. K. podnosząc zarzuty naruszenia art. 97 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia oraz art. 46 ust. 1 i 2 kw, a także art. 6, art. 7, art. 77 i art. 107 kpa i § 5 ust. 2 rozporządzenia. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Żądaniem skargi objęto uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że organy nie uwzględniły zarzutów dotyczących liczby punktów dotyczących naruszenia przepisów ruchu drogowego. W istocie winny uwzględnić, że mandat karny z dnia [...].11.2005r. został nałożony z pogwałceniem przepisów ustawy kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Zakwestionowanie legalności mandatu skutkować powinno umniejszeniem nałożonych punktów karnych. Skarżący podkreślił, że wspomniany mandat karny nałożono po upływie 30 dni od ujawnienia czynu. Ponadto organy rozpoznające sprawę winny uwzględnić treść pisma Wielkopolskiego Wojewódzkiego Komendanta Policji w P. z dnia [...].12.2008r., z którego wynika, że wpisy w ewidencji o dokonanych naruszeniach zostały usunięte z powodu zatarcia skazania. Należy bowiem przyjąć, że wpisy w ewidencji punktów są nierozerwalnie złączone z wpisem dotyczącym naruszenia. Sądownictwo administracyjne dopuściło badane legalności nałożonego mandatu np. WSA w Gdańsku w sprawie o sygn. III SA/Gd113/08. WSA w Warszawie w sprawie o sygn. VI Wa 655/5 stanęło na stanowisku, że zarzuty dotyczące liczby punktów winny być podnoszone w postępowaniu o skierowaniu na kontrolne badanie. Nie sposób także zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji co do przyjęcia braku wadliwości uzasadnienia organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zdaniem Sądu zaskarżoną decyzję Kolegium, a także poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną wydano z poszanowaniem przepisów prawa. Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny, co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostaje zasadność skierowania skarżącego na sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108 poz. 908 ze zm.). W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" wymienionej ustawy ustala przesłanki kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami. Z zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego wynika, iż P. K. posiada prawo jazdy kategorii A, B, C, B+E, C+E, T. W toku prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego ustalono, że P. K. w okresie od [...].04.2005 r. do [...].01.2005 r. (a więc przed upływem roku) wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego otrzymując z tego tytułu łącznie 26 punktów: w dniu [...].04.2005 r. – 6 pkt, (za przekroczenie prędkości od 21-30 km/h oraz naruszenie obowiązku używania pasów bezpieczeństwa przez kierującego); w dniu [...].10.2005 r. – 6 pkt. (za przekroczenie prędkości od 31-40 km/h); w dniu [...].01.2006 r. – 8 pkt (za przekroczenie prędkości od 41-50 km/h) oraz [...].01.2006 r. – 6 pkt.(za przekroczenie prędkości od 31-40 km/h). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowano zatem art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" Prawa o ruchu drogowym. Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega, bowiem osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Decyzje podejmowane na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" mają charakter rozstrzygnięcia związanego, co oznacza, że przekroczenie liczby 24 punktów karnych przez osobę posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdem obligowało organ orzekający do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji takiej osoby. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, na co raz już wskazywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. w wyroku z 25.04.2008 r., sygn. II SA/Po 24/08, że w niniejszej sprawie organy nie miały kompetencji do badania zasadności wpisów punktów karnych do ewidencji. Strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się do organu, prowadzącego ewidencję o podjęcie określonego aktu i czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi w oparciu o art. 3 §2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2002.153.1270. ze zm.), dalej p.p.s.a. Przedmiotowa sprawa nie dotyczy skargi na tego typu akt czy bezczynność. Tym samym w niniejszej sprawie także i Sąd nie mógł objąć badaniem zasadności wpisów do ewidencji. W sytuacji zaś gdy w ocenie skarżącego wątpliwości budzi legalność ukarania go za przekroczenie prędkości w dniu [...].10.2005 r. winien był on podjąć działania w celu weryfikacji mandatu karnego, także w sytuacji stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisu, który miał w sprawie zastosowanie. Z tych też względów za nieuprawnione uznać należało zarzuty dotyczące naruszenia art.97 §1 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Organy prawidłowo uznały, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie pozostaje pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...].12.2008 r. informujące, że stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia [...].12.2002r. naruszenia popełnione przez skarżącego w okresie od [...].04.2005 r. do [...].01.2006 r. zostały usunięte z ewidencji. Powołany w piśmie przepis dotyczy bowiem jedynie wykreślenia z ewidencji wpisu ostatecznego dotyczącego naruszeń. Prawne regulacje w zakresie usuwania z ewidencji punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego zawiera przepis art. 130ust.2 i 3 ustawy o prawo ruchu drogowym oraz § 6 ust.1 cyt. rozporządzenia. Brak w nich unormowania pozwalającego na dokonanie usunięcia z ewidencji punktów w sytuacji zatarcia skazania, o którym stanowi wspomniany § 5 ust.2 rozporządzenia. Zgodnie z art. 130 ust.2 prawa o ruchu drogowym punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego usuwa się po upływie jednego roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyła 24 lub w przypadku kierowców, o których mowa w art.140 ust.1 pkt. 3 – 20 punktów. Ustęp 3 tego artykułu stanowi, że kierowca wpisany do ewidencji może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie ruchu drogowego. W myśl przepisu § 6 ust.1 pkt. 1-4 rozporządzenia, które wydane zostało w oparciu o upoważnienie zawarte w ust. 4 art.130 cyt. ustawy organ prowadzący ewidencję usuwa z niej punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego wówczas gdy: - wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, z wyjątkiem decyzji, o której mowa w art.140 ust.1 pkt. 1 ustawy, - w razie otrzymania informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust.1 pkt.1 lit.b ustawy - jeżeli od popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba, że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty, a przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt. 3 ustawy – 20 punktów., - w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art.130 ust. 3 ustawy. Wykreśleń z ewidencji w oparciu o przedstawione regulacje prawne można się jednak domagać jedynie w stosunku do tego organu, który ewidencję prowadzi. Z powodów przedstawionych wyżej nie ma też w sprawie żadnego znaczenia fakt, iż zgodnie z art. 46§1 kodeksu wykroczeń ukaranie uważa się za niebyłe po upływie dwóch lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie został naruszony przepis art. 107 kpa. W istocie bowiem wyjaśnić należy, że realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego Kolegium w zaskarżonej decyzji dokonało powtórnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób szczegółowy, odpowiadający wymogom art. 107 § 3 kpa wskazało motywy rozstrzygnięcia stanowiące również o zgodności decyzji Starosty z prawem. Stąd podniesiony zarzut należało uznać za bezzasadny. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż skoro zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu skargę należało oddalić (art. 151 p.p.s.a.) /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska W. Batorowicz Za nieobecnego sędziego korzystającego z urlopu uzasadnienie podpisał sędzia /-/ A. Łaskarzewska