I OSK 1613/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-06-01

Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Anna Łukaszewska-Macioch, Wiesław Morys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy przebywający na zwolnieniu lekarskim, które zwalnia go z wykonywania zadań służbowych, jest usprawiedliwiony z niezgłoszenia się na badanie przed wojskową komisją lekarską?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przebywanie na zwolnieniu lekarskim, które zwalnia żołnierza z wykonywania zadań służbowych, nie usprawiedliwia niezgłoszenia się na badanie przed wojskową komisją lekarską. Obowiązek zgłoszenia się na badanie nie jest tożsamy z wykonywaniem zadań służbowych, a żołnierz ma obowiązek usprawiedliwić swoją nieobecność.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego, P.Z., który został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z powodu nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Żołnierz twierdził, że był na zwolnieniu lekarskim z powodu depresji, co usprawiedliwiało jego nieobecność. Zarówno organ administracji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznali jego nieobecność za nieusprawiedliwioną. Skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Wiesław Morys Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 569/09 w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/WA 569/09 oddalił skargę P. Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. wydanym na podstawie art. 111 pkt 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) i § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137), zwolnił z dniem 31 października 2008 r. mł. chor. P.Z. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do wojskowej komisji lekarskiej w określonym terminie i miejscu. W odwołaniu od powyższego rozkazu P. Z. podniósł, że w terminie wskazanym przez dowódcę jednostki wojskowej, kierującego do TWKL w L., przebywał na zwolnieniu lekarskim, co zostało stwierdzone w rozkazie dziennym Dowódcy JW Nr [...], zwalniającym go z wykonywania obowiązków służbowych w terminach, w których musiał stawić się przed komisją. Jako, że stawiennictwo przed komisją jest jego zdaniem podróżą służbową, (czyli wykonywaniem obowiązków służbowych), zachodzi sprzeczność polegająca na obowiązku wykonywania czynności, z której został zwolniony. Dodatkowo wskazał, iż wszystkie zwolnienia lekarskie od 1 sierpnia 2007 r. do 17 czerwca 2008 r., zostały przesłane na adres jego macierzystej jednostki wojskowej, a zatem brak jest przesłanki nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do TWKL w L.. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień 31 marca 2009 r., zaś w pozostałej części utrzymał rozkaz personalny w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na przebywanie na długotrwałych zwolnieniach lekarskich, Dowódca 2 Brygady Saperów skierował żołnierza do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (TWKL) w L., celem ustalenia jego zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej określając termin stawienia się przed komisją na 12 grudnia 2007 r. Zainteresowany nie podjął przesyłki zawierającej skierowanie, nie było też możliwości uznania jej za doręczoną w sposób prawidłowy. Podobna sytuacja miała miejsce ze skierowaniem określającym termin stawiennictwa przed komisją na dzień 23 stycznia 2008 r. Doręczenie skierowania za pośrednictwem Żandarmerii Wojskowej nastąpiło dopiero w dniu 7 lutego 2008 r., a więc już po terminie stawiennictwa. Kolejne skierowanie określające termin stawienia się przed komisją na dzień 31 marca 2008 r. P. Z. odebrał 17 marca 2008 r., jednakże w wyznaczonym terminie nie stawił się, co wynika z pisma Przewodniczącego TWKL w L. z dnia [...] czerwca 2008 r. Z tego powodu Dowódca 2 Brygady Saperów wystąpił do Dyrektora Departamentu Kadr MON z wnioskiem o zwolnienie P. Z. z zawodowej służby wojskowej. Minister Obrony Narodowej zważył, iż zgodnie z art. 111 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek odmowy przyjęcia skierowania do wojskowej komisji lekarskiej lub nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do tej komisji w określonym terminie i miejscu albo niepoddania się badaniom, do których został zobowiązany przez komisję lekarską. Stwierdził, iż jest bezspornym, że P. Z. nie zgłosił się do TWKL w L. w dniu 31 marca 2008 r., ani też w żadnym innym terminie. Kwestią sporną była natomiast kwestia, czy niezgłoszenie się było usprawiedliwione, czy też nie. W ocenie organu okoliczność, iż ze zwolnienia lekarskiego wystawionego przez lekarza psychiatrę, stwierdzającego niezdolność chorążego do pracy od 27 marca 2008 r. do 28 kwietnia 2008 r. wynika, że chory mógł chodzić. Zatem skoro nie było przeciwwskazań, by udał się do lekarza, na badania kontrolne, to oznacza to również możliwość uczestnictwa w czynnościach orzeczniczych przed komisją lekarską. Nadto organ zauważył, że żołnierz podczas przebywania na długotrwałych zwolnieniach lekarskich nie był nigdy kierowany na leczenie szpitalne, ani też nie był tam leczony, a to oznacza, że nie był chory obłożnie. W ocenie organu nie zaistniała żadna przeszkoda wywołana stanem zdrowia zainteresowanego ani inną przyczyną, by zgłosił się do wojskowej komisji lekarskiej w wyznaczonym na dzień 31 marca 2008 r. terminie. Chorąży został ponadto poinformowany przez organ kierujący o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, a w szczególności o konsekwencjach niezgłoszenia się przed komisją. Zatem, jak stwierdził organ wojskowy, przedmiotowe niezgłoszenie było nieusprawiedliwione. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego zwolnienia żołnierza z wykonywania obowiązków służbowych, obejmującego zwolnienie od zgłoszenia się przed komisją lekarską wskazał, iż zgodnie z art. 60b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zwolnienie żołnierza zawodowego od zajęć służbowych z powodu choroby następuje na podstawie zaświadczenia lekarskiego wystawionego zgodnie z art. 55 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w czasie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267 ze zm.). W przepisie tym jest jednak mowa o zajęciach służbowych, przez co należy rozumieć jedynie wykonywanie zadań na zajmowanym stanowisku służbowym, natomiast obowiązek zgłoszenia się do wojskowej komisji lekarskiej choć wynika wprawdzie z rozkazu przełożonego, jednak nie wchodzi w zakres zajęć służbowych, których dotyczy przepis art. 60b. Uzasadniając zmianę daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej Minister Obrony Narodowej podniósł, iż decyzja zwalniająca powinna posiadać przymiot ostateczności, a zatem data ta powinna przypadać po doręczeniu żołnierzowi decyzji organu odwoławczego. W skardze na decyzję Ministra Obrony Narodowej P. Z. zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, tj.: - art. 60b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że podróż i poddanie się badaniom przed wojskową komisją lekarską nie stanowią wykonywania zadań służbowych, których niewykonywanie usprawiedliwia się zwolnieniem lekarskim, - art. 111 pkt 4 tej ustawy, przez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy żołnierz usprawiedliwił swoją nieobecność w dniu 31 marca 2008 r., - art. 7 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, - art. 11 K.p.a. przez brak wyjaśnienia zasadności przesłanek stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, - art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej wskutek nienależytego przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym w szczególności braku wyjaśnienia wpływu choroby (depresji) na możliwość zgłoszenia się przez żołnierza do komisji, niezażądanie informacji od lekarza prowadzącego leczenie żołnierza, czy mógł stawić się w wyznaczonym dniu przed komisją, braku uwzględnienia specyfiki depresji jako choroby oraz wydanie orzeczenia jedynie na podstawie zaświadczenia lekarskiego, z którego wynikało, że zainteresowany mógł chodzić przebywając na zwolnieniu, podczas gdy ta okoliczność nie przesądza o nieusprawiedliwionym niezgłoszeniu się przed komisję, m.in. z uwagi na odległość 300 km pomiędzy jego miejscem zamieszkania a Legionowem. Powołując się na ww. zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu Dyrektora Departamentu Kadr MON nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. i umorzenie postępowania przed organem I instancji, ewentualnie o uchylenie obydwu decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił specyfikę choroby depresji, której objawy uniemożliwiły mu podróż i stawienie się przed komisją lekarską. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd, uwzględniając okoliczności sprawy oraz jednoznaczne brzmienie art. 111 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, podzielił stanowisko organu, że niezgłoszenie się żołnierza do TWKL w L. było nieusprawiedliwione. Nie można bowiem usprawiedliwiać niezgłoszenia się samym faktem przebywania na zwolnieniu lekarskim od 27 marca 2008 r. do 28 kwietnia 2008 r., a więc w okresie obejmującym dzień 31 marca 2008 r. Regułą jest przecież, że do wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej nie kieruje się żołnierzy zdrowych, lecz takich, których przebywanie na długotrwałych zwolnieniach lekarskich wymaga zbadania pod kątem ich przydatności do służby. Przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie wyklucza, samo przez się możliwości uczestnictwa w badaniach przez komisję lekarską. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że ustawodawca w powołanym przepisie nie posługuje się wyrażeniem "niestawienia się" do komisji, lecz sformułowaniem "niezgłoszenia się" do komisji. Zasadnym jest zatem przyjęcie, że w przypadku niemożliwości zgłoszenia się w wyznaczonym dniu z uwagi na stan zdrowia, usprawiedliwieniem będzie poinformowanie komisji o tym fakcie dostępnymi powszechnie środkami łączności takimi jak telefon, faks, czy też email. Skarżący natomiast nie uczynił nic, by o zamiarze niezgłoszenia się poinformować komisję przed wyznaczonym terminem, bądź usprawiedliwić swoją nieobecność po tym dniu. Błędne jest zatem rozumowanie skarżącego, iż skoro zwolnienia lekarskie na bieżąco przesyłał do swojej "macierzystej jednostki wojskowej", to automatycznie jego niezgłoszenie się do komisji jest usprawiedliwione chorobą. Poza tym próba usprawiedliwienia niezgłoszenia się do komisji lekarskiej została podjęta przez skarżącego dopiero po doręczeniu wydanego przez Dyrektora Departamentu Kadr MON rozkazu personalnego o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej. Całkowicie niezasadne jest również przekonanie skarżącego, że sam fakt zwolnienia żołnierza od zajęć służbowych z powodu choroby na podstawie zaświadczenia lekarskiego, wystawionego zgodnie z art. 55 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, przewidziany w przepisie art. 60b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, usprawiedliwia niezgłoszenie się do wojskowej komisji lekarskiej. Sąd podziela w tym przedmiocie pogląd organu, iż w przepisie tym mowa jest o zajęciach służbowych, przez co należy rozumieć wykonywanie zadań na zajmowanym stanowisku służbowym. Natomiast obowiązek zgłoszenia się do wojskowej komisji lekarskiej, choć wynika z rozkazu przełożonego, nie wchodzi niewątpliwie w zakres zajęć służbowych, których dotyczy art. 60b powołanej ustawy. Przyjęcie rozumowania skarżącego prowadziłoby wprost do sytuacji, w której w praktyce niemożliwa byłaby ocena przez wojskową komisję lekarską przydatności do zawodowej służby wojskowej żołnierza przebywającego na długotrwałych zwolnieniach lekarskich. W tym kontekście chybiony jest zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez nienależyte przeprowadzenie postępowania dowodowego, gdyż okoliczność, czy choroba skarżącego miała wpływ na możliwość zgłoszenia się do wojskowej komisji lekarskiej, nie ma w sprawie decydującego znaczenia. Kluczowe jest stwierdzenie, że skarżący nie usprawiedliwił swojego niezgłoszenia się nasileniem objawów choroby depresji, co podnosił w skardze. W ocenie Sądu, zasadne było zatem zastosowanie art. 111 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych obligującego organ wojskowy do zwolnienia P. Z. z zawodowej służby wojskowej. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.Z., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę kasacyjną. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 i art. 144 § 4 P.p.s.a przez oddalenie skargi przez Sąd i niewyjaśnienie w uzasadnieniu wszystkich przesłanek rozstrzygnięcia, pomimo że postępowanie prowadzone przez organ zawierało wady postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a których zauważenie przez Sąd winno spowodować uwzględnienie skargi i stanowić osnowę sporządzonego uzasadnienia, co dotyczy naruszenia: a) art. 7 i 77 K.p.a. przez niewyjaśnienie przez organ wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy i nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy skarżący ze względu na nasilenie się stanu depresji miał możliwość zgłoszenia się i usprawiedliwienia swojej nieobecności w wojskowej komisji lekarskiej w dniu 31 marca 2008 r. i czy taką możliwość miał do czasu otrzymania rozkazu personalnego zwalniającego go ze służby , b) art. 80 K.p.a. przez: - nieprzeprowadzenie dowodu z opinii lekarza psychiatry na okoliczność tego, czy stan zdrowia i nasilenie się dolegliwości depresyjnych mogły spowodować, że skarżący nie miał możliwości ani przybycia do komisji lekarskiej w dniu 31 marca 2008 r., ani usprawiedliwienia swojej nieobecności na badaniu w tym dniu, - błędne ustalenie, że skarżący nie usprawiedliwił swojej nieobecności przed komisją lekarską w dniu 31 marca 2008 r.; II. naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 60 b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż podróż w celu poddanie się badaniom wojskowej komisji lekarskiej nie stanowi wykonywania zadań służbowych, których niewykonywanie usprawiedliwia się zwolnieniem lekarskim; b) art. 111 pkt 4 powołanej ustawy przez błędne zastosowanie tej normy w sytuacji, gdy usprawiedliwił swoją nieobecność w dniu 31 marca 2008 r. przed Terenową Wojskową Komisją Lekarską w L. Mając na uwadze tak postawione zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik akcentował, że skarżący dostarczył do swojej macierzystej jednostki zwolnienie lekarskie od psychiatry, z którego wynikało, że jest niezdolny do służby od 27 marca 2008 roku. Skoro zgłoszenie się do wojskowej komisji lekarskiej miało nastąpić w dniu 31 marca 2008 r., to jasne jest, że zwolnienie lekarskie, które zwalniało go od zajęć służbowych, również usprawiedliwiało nieobecność przed komisją cztery dni później. Bliskość czasowa między tymi zdarzeniami skutkuje tym, że dla komisji musiało być oczywistym, iż nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia skarżącego, które uniemożliwiło mu nie tylko wykonywanie czynności służbowych, ale i zgłoszenie się do komisji. Dlatego też nie było potrzeby dodatkowego informowania komisji o przyczynach niezgłoszenia się w dniu 31 marca 2008 r. na badanie przez chorążego. Nawet gdy pojawiły się zarzuty dotyczące rzekomo nieusprawiedliwionego niestawiennictwa w dniu 31 marca 2008 r. przed Terenową Wojskową Komisją Lekarską w L., to żołnierz tę nieobecność wyjaśnił, argumentując właśnie doręczeniem zaświadczenia lekarskiego. Tym samym, ustalenie, że żołnierz nie usprawiedliwił nieobecności na badaniach i nie poinformował komisji o niemożliwości zgłoszenia się 31 marca 2008 r. w L., nie znajduje potwierdzenia. Poinformowanie o braku możliwości zgłoszenia się do komisji lekarskiej może nastąpić nie tylko w dowolny sposób, ale również taką wiedzę komisja może uzyskać z innych źródeł. Wadliwe jest uznanie przez Sąd, że nie jest istotne ustalenie wpływu przebiegu choroby na możliwość pojawienia się żołnierza w 31 marca 2008 roku przed wojskową komisją lekarską. W ocenie strony skarżącej, okoliczność ta ma znacznie podstawowe i bez takiej analizy nie można prawidłowo rozstrzygnąć, czy w sprawie zaistniała przesłanka z art. 111 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003. Uszło uwadze Sądu, że zdolność do przybycia do wojskowej komisji lekarskiej pozostaje w bezpośrednim związku z możliwością usprawiedliwienia niezgłoszenia się przed komisją w wyznaczonym terminie i miejscu i obie sytuacje tkwią w tej samej przyczynie. Tą przyczyną było nasilenie depresji, które spowodowało, że skarżący nie kontrolował swoich procesów decyzyjnych i miał ograniczone zdolności intelektualne. Powoduje to, że skarżącemu nie można przypisać złej woli i świadomego działania, nawet gdyby uznać, że nie dopełnił on ciążących na nim obowiązków. Choroba tak naprawdę determinuje całe jego społeczne funkcjonowanie. Jeżeli organ dysponuje zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym depresję, to konieczna jest duża ostrożność w ocenie podejmowania działań chorego, skoro choroba przebiega pod postacią kilkumiesięcznych faz i ma różne natężenie (por. K. Spett, Psychiatria w procesie karnym, Warszawa 1991, s. 334). Pomimo tego stan chorobowy skarżącego nie był przedmiotem zainteresowania, ani organów administracji, ani Sądu, który w całości potwierdził poczynione przez nie ustalenia. Skarżący podkreślił, że gdyby organ, mimo zaświadczenia o zwolnieniu miał w dalszym ciągu wątpliwości, czy choroba usprawiedliwiała brak poinformowania o przyczynach nieobecności żołnierza przed komisją 31 marca 2008 r., to i tak winien był zasięgnąć opinii biegłych psychiatrów, celem stwierdzenia, czy zachowanie skarżącego było usprawiedliwione. Sąd nie dysponował jednak wiadomościami specjalnymi i nie mógł ocenić, czy niezgłoszenie się do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. było usprawiedliwione, czy nie. Zdaniem skarżącego, Sąd dokonał wadliwej wykładni art. 60 b ustawy z dnia 11 września 2003 r. przez przyjęcie nieobecności na badaniu przed wojskową komisją lekarską za nieusprawiedliwioną w sytuacji, kiedy dysponowanie zaświadczeniem lekarskim przez żołnierza, złożonym w macierzystej jednostce, implikuje usprawiedliwienie jego niestawiennictwa przed wojskową komisją lekarską, bowiem w czasie choroby nie może wykonywać obowiązków służbowych, a takim jest pokonanie około 300 km na wyraźny rozkaz przełożonego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, którego przesłanki określa § 2 tego artykułu. Oznacza to, że gdy przesłanki te nie zachodzą, co ma miejsce w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny ocenia jedynie zasadność podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze kasacyjnej. Skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie oparto na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 P.p.s.a, tj. na naruszeniu prawa materialnego, oraz naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty odnoszące się do uchybień procesowych; dopiero bowiem po przesądzeniu, że ustalenia co do stanu faktycznego sprawy przyjęte przez sąd pierwszej instancji są prawidłowe, albo że nie zostały skutecznie podważone, można przejść do skontrolowania prawidłowości subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego. W zakresie odnoszącym się do naruszenia przepisów postępowania skarga kasacyjna zarzuca naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 i art. 144 § 4 P.p.s.a przez oddalenie skargi przez Sąd pierwszej instancji i niewyjaśnienie w uzasadnieniu wszystkich przesłanek rozstrzygnięcia, pomimo że postępowanie prowadzone przez organ zawierało wady postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 7 i 77 i 80 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty te za niezasadne. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w art. 141 § 4 P.p.s.a. ustawodawca określił wymagania, jakie powinno spełniać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma wątpliwości, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi art. 141 § 4 P.p.s.a.; zawiera bowiem wszystkie elementy przewidziane w tym przepisie. W treści uzasadnienia Sąd pierwszej instancji dokonał wyczerpującej i logicznie umotywowanej oceny prawnej sprawy, wyjaśnił znaczenie zastosowanych w sprawie przepisów ustawowych jak również odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo ocenił, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania przez organu orzekające w sprawie przez to, że nie badały one, czy i w jakim stopniu choroba skarżącego miała wpływ na zgłoszenie się na komisję lekarską. Należy zwrócić uwagę, że przesłanką uzasadniającą zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej, gdy chodzi o okoliczności tej sprawy, było nieusprawiedliwione niezgłoszenie się do komisji lekarskiej w określonym terminie (art. 111 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Wynika stąd, że to żołnierz zawodowy jest obowiązany do usprawiedliwienia niemożności zgłoszenia się na komisję lekarską, nie zaś organ kierujący na badanie przez komisję. Z żadnego przepisu prawnego nie wynikał dla organu kierującego na badanie obowiązek zasięgnięcia opinii biegłych psychiatrów, celem stwierdzenia, czy zachowanie skarżącego było usprawiedliwione, jak sugeruje to pełnomocnik w skardze kasacyjnej. Prawidłowa jest też ocena przez Sąd pierwszej instancji materiału dowodowego, a konkretnie zwolnienia lekarskiego przedłożonego przez żołnierza. Sąd zasadnie uznał, że w świetle brzmienia art. 60b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w którym jest mowa o zwolnieniu żołnierza zawodowego od zajęć służbowych, zwolnienie lekarskie przedstawione przez skarżącego (które obejmowało również datę badania, tj. 31 marca 2008 r.), , nie usprawiedliwiało niezgłoszenia się na badanie przez komisję lekarską. W pojęciu "zajęć służbowych" nie mieści się bowiem obowiązek żołnierza zgłoszenia się na badanie w celu ustalenia przydatności do dalszego pełnienia przez niego zawodowej służby wojskowej (szersze uzasadnienie tej oceny odnosić się będzie do zarzutu naruszenia prawa materialnego). Uwzględniając powyższe rozważania należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie dopatrując się naruszenia przepisów postępowania, prawidłowo ocenił działanie organów orzekających w sprawie zwolnienia P. Z. z zawodowej służby wojskowej. Nie znajdują uzasadnienia również zarzuty odnoszące się do przepisów prawa materialnego. W tym zakresie należy wskazać, iż Sąd pierwszej instancji przyjął słuszną ocenę co do zastosowania art. 111 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przez organy orzekające w sprawie zwolnienia P. Z. z zawodowej służby wojskowej. Ocena Sądu została oparta na prawidłowej wykładni tego przepisu w powiązaniu z treścią 60b tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem zaświadczenie lekarskie, wystawione zgodnie z art. 55 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby lub macierzyństwa, zwalnia żołnierza jedynie z zajęć służbowych, tj. z wykonywania zadań przypisanych do zajmowanego stanowiska służbowego. Stosownie natomiast do dyspozycji art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jeżeli żołnierz zawodowy nie wykonuje zadań służbowych z powodu choroby trwającej nieprzerwanie przez trzy miesiące, kieruje się go z urzędu na badanie przez komisję lekarską w celu ustalenia jego zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Z powyższego wynika, że nie można utożsamiać wykonywania zajęć służbowych z obowiązkiem zgłoszenia się żołnierza zawodowego na badanie przez komisję lekarską. Oznacza to, że zwolnienie P. Z. od zajęć służbowych nie usprawiedliwiało niezgłoszenia się przez niego w dniu 31 marca 2008 r. na badanie przez terenową Wojskową Komisję Lekarską w L. Tym samym Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że do skarżącego prawidłowo zastosowano dyspozycję art. 111 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna oparta została na nieusprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 P.p.s.a., skargę tę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło