II SA/Op 135/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Ewa Janowska (spr) Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lipca 2009 r. sprawy ze skargi B. G.-K. i M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie warunków zabudowy terenu oddala skargę. Decyzją z dnia 3 czerwca 2008 r., nr [...], Burmistrz Krapkowic ustalił na rzecz B. G. – K. i M. K. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie, przebudowie i nadbudowie ze zmianą konstrukcji dachu budynków istniejących na budynek usługowo – mieszkalny, na działkach nr A i B, k. m. [...] w obrębie miejscowości [...]. Decyzja ta doręczona została B. K. – M. w dniu 9 czerwca 2008 r. Pismem, nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 24 czerwca 2008 r., B. K. – M. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Załączając do wniosku odwołanie wyjaśniła, iż decyzja doręczona została jej w dniu 9 czerwca 2008 r. Odwołanie sporządziła dnia 13 czerwca 2008 r. z zamiarem nadania na poczcie w dniu 16 czerwca 2008 r. Dnia 15 czerwca 2008 r. zachorowała jednak na zespół bólowy kręgosłupa lędźwiowego, który to ból pomimo otrzymania leków spowodował, że nie była zdolna poruszać się do dnia 23 czerwca 2008 r. Skutkowało to tym, że nie mogła w terminie nadać odwołania na poczcie. Załączając zaświadczenie lekarskie stwierdzające u odwołującej obłożną chorobę w dniach od 16 do 23 czerwca 2008 r. B. K.– M. wskazała, że odwołanie nadała dnia 24 czerwca 2008 r. kiedy to pojechała na kontrolną wizytę lekarską. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu odmówiło B. K. – M. przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, organ stwierdził, że skoro odwołująca jak wskazała, sporządziła odwołanie w dniu 13 czerwca 2008 r., a dzień ten był dniem powszednim (piątek), nie istniała potrzeba podejmowania szczególnego wysiłku w celu jego przesłania pocztą. Przeszkoda w dokonaniu tej czynności zaistniała dopiero 16 czerwca 2008 r. Ponadto w ocenie organu, skoro dwukrotnie przesyłki adresowane do odwołującej odbierała jej matka i przesyłki te były jej przekazywane, to będąc dorosłym domownikiem mogła ona również nadać za stronę, podczas jej choroby, list wraz z odwołaniem. Na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania B. K. – M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Nie zgadzając się z oceną organu skarżąca podniosła, że nie miała możliwości wysłania odwołania w dniu jego sporządzenia, ponieważ w miejscowości, w której mieszka (tj. [...]) nie ma placówki pocztowej, a najbliższa odległa jest o 10-15 km. Na potwierdzenie tego faktu załączyła informację z Poczty Polskiej Centrum Poczty Oddziału Rejonowego w O. o ty, że miejscowość [...] obsługiwana jest przez Urząd Pocztowy w K. Skarżąca wyjaśniła ponadto, że w czasie jej choroby nie było możliwym również wysłanie przesyłki przez jej matkę, a to z uwagi na to, że w marcu 2008 r. przeszła ona operację stawy biodrowego i w okresie pooperacyjnym jak i rehabilitacji nie była sprawna fizycznie. Poruszała się o kulach i tylko po mieszkaniu. W celu potwierdzenie tych okoliczności skarżąca załączyła kartę leczenia szpitalnego. Sprawa ze skargi B. K. – M. zarejestrowana została w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu pod sygnaturą II SA/Op 68/09. Na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uwzględniając skargę w całości, postanowieniem z dnia [...], nr [...], uchyliło jednak zaskarżone postanowienie i przywróciło B. K. – M. termin do wniesienia odwołania. Zespół orzekający Kolegium uznał, że w zaskarżonym postanowieniu dokonano błędnej interpretacji art. 58 K.p.a. W ocenie organu strona zasadnie wniosła o przywrócenie terminu uprawdopodabniając, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Wraz z wniesieniem prośby dokonała przy tym, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, czynności dla dokonania której wniosła o przywrócenie terminu, co czyniło zasadnym przywrócenie terminu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania wnieśli B. G. – K. i M. K. Zaskarżając postanowienie w całości skarżący wnieśli o jego zmianę poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia i nie przywracanie terminu do złożenia odwołania przez uczestnika postępowania, bądź o jego uchylenie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Względem zaskarżonego postanowienia podnieśli następujące zarzuty: naruszenia art. 58 § 1 K.p.a. – poprzez przywrócenie terminu pomimo nie wykazania uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi i nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, naruszenia art. 6, art. 7 – poprzez niewyjaśnienie w wystarczającym stopniu stanu faktycznego sprawy i w tym zakresie przyjęcie, iż przedłożone zaświadczenie lekarskie stanowi wystarczający dowód, że odwołująca nie była zdolna do poruszania się oraz uznanie, że oświadczenie o rzekomym "zespole bólowym kręgosłupa lędźwiowego", bez rozpoznania takiego zespołu przez lekarza, stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia braku fizycznej możliwości wysłania skargi w terminie, naruszenie art. 12 § 1 K.p.a. – poprzez przewlekłe procesowanie, naruszenia art. 77 § 1 K.p.a. – poprzez przyjęcie za udowodnione faktów, których istnienie i prawdziwość zostały ustalone w oparciu o "gołosłowne" oświadczenia B. K. – M. lub dokumenty, takie jak zaświadczenie lekarskie, z których nie wynikają fakty stanowiące podstawę orzeczenia, a także naruszenia art. 154 § 1 K.p.a. w zw. z art. 126 - poprzez uchylenie postanowienia, w związku z uprawomocnieniem się którego strona skarżąca nabyła prawa. Ponadto skarżący podnieśli też, że organ nie rozpoznał i nie przeprowadził postępowania dowodowego, co do możliwości nadania przez B. K. – M. odwołania przed chorobą, lub wyręczeniu się przy tej czynności innymi osobami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi wniosło o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu organ wskazał przy tym, że nie jest uprawniony do badania, czy przedłożone w sprawie zaświadczenie wydane zostało zgodnie ze sztuką lekarską. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Na zasadzie natomiast art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a, uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku zaś, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.). Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola legalności wykazała, że zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu uchylające postanowienie tegoż organu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej warunki zabudowy i jednocześnie stanowiące o przywróceniu tego terminu. Od razu też dostrzec trzeba, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a, w związku z wniesieniem do sądu skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Powołany przepis reguluje instytucję autokontroli, której celem jest umożliwienie organom administracji publicznej weryfikacji własnego działania, w tym w formie aktu będącego przedmiotem skargi, bez konieczności dokonywania oceny jego zgodności z prawem przez sąd administracyjny. Jak stanowi ten przepis organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Treść powołanej normy wskazuje przy tym wyraźnie, że warunkiem skorzystania z uprawnienia do autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, przez które rozumieć należy uznanie za uzasadnione wniosków skargi i w związku z tym wydanie rozstrzygnięcia żądanego przez stronę skarżącą. Zaskarżając do sądu postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania B. K. – M., powołując okoliczności służące uprawdopodobnieniu braku jej winy w uchybieniu terminu, wniosła o jego uchylenie. Stosownie do art. 54 § 3 P.p.s.a., oceniając legalność zaskarżonego postanowienia, uznać tym samym w niniejszej sprawie należało, że organ odwoławczy uprawniony był do uchylenia postanowienia o odmowie przywrócenia B. K. – M. terminu do wniesienia odwołania. Uchylając to postanowienie, zgodnie z żądaniem skargi, nie naruszał przy tym przepisów prawa. Jednocześnie, w ocenie sądu, prawidłowo zaskarżonym postanowieniem orzekł o przywróceniu B. K. – M. terminu do złożenia odwołania. Instytucja przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, jako stwarzająca możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia, uregulowana została w art. 58 K.p.a. określającym przesłanki przywrócenia terminu. Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. organ winien zatem przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl art. 58 § 2 K.p.a. koniecznym warunkiem przywrócenia terminu jest przy tym wniesienie prośby w tym przedmiocie w ciągu siedmiu dni, od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi i jednoczesne, z wniesieniem prośby, dopełnienie czynności dla której ustanowiony był termin. W niniejszej sprawie, stosowanie do treści art. 58 K.p.a., wątpliwości nie budzi okoliczność wniesienia przez B. K. – M. wniosku o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem w terminie siedmiu dni, od dnia ustania choroby wskazanej we wniosku jako przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W ocenie sądu, zgodzić się ponadto należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła także brak swojej winy w uchybieniu terminowi. Spełniła tym samym wszystkie przesłanki przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, określone w art. 58 K.p.a. W odniesieniu do dokonanej oceny, mając na uwadze zarzuty skargi, wyjaśnić w tym miejscu przyjdzie, iż przewidziane w art. 58 § 1 K.p.a. uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu. Nie daje ono pewności, lecz wyłącznie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza ono więc udowodnienia braku winy i nie musi czynić istnienia określonego faktu pewnym. Winno prowadzić jedynie do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Uprawdopodobnienie braku winny w uchybieniu terminu dla podjęcia czynności w postępowaniu administracyjnym ma bowiem na celu stworzenie w świadomości organu orzekającego przekonania o wiarygodności wskazanych przez stronę okoliczności. Wnoszący prośbę o przywrócenie terminu musi zatem jedynie uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie i były przez niego niezawinione. Oznacza to konieczność uwiarygodnienia, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niego niezależna, obiektywna i pomimo dochowania należytej staranności niemożna było jej usunąć. Na gruncie niniejszej sprawy, przeszkodę taką stanowiła obłożna choroba B. K.– M., która uniemożliwiła jej wniesienie w terminie odwołania od decyzji ustalającej warunki zabudowy. Uznać przy tym należy, że wnioskodawczyni w odniesieniu do tej okoliczności uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi. Na potwierdzenie prawdziwości swojego twierdzenia o wystąpieniu przeszkody przedłożyła bowiem zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania była obłożenie chora. Na tej podstawie za wiarygodne można zatem było przyjąć, że z powodu "obłożnej choroby" nie opuszczała domu, co czyniło niemożliwym nadanie odwołania na poczcie. Dostrzec ponadto trzeba, że w skardze stanowiącej podstawę podjęcia zaskarżonego postanowienia B. K. – M. wskazała, że w miejscowości w której zamieszkuje nie ma urzędu pocztowego. Na potwierdzenie tej okoliczności przedłożyła pismo wystawione przez Zastępcę Dyrektora Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej w O. stwierdzające, że miejscowość [...] obsługiwana jest przez Urząd Pocztowy w K. W tym zaś kontekście, za wiarygodne uznać przyjdzie również twierdzenie, że w okresie choroby wnioskodawczyni nie mogła nadać odwołania na poczcie korzystając z pomocy domownika tj. swojej matki. Jak oświadczyła bowiem, w miesiącu marcu matka przeszła operację stawu biodrowego, konsekwencją czego było ograniczenie jej sprawności w poruszaniu się. Z przedłożonej karty informacyjnej leczenia szpitalnego C. K., prowadzonego w okresie od 2 lipca 2008 r. do 23 lipca 2008 r. wynika natomiast, że po zabiegu poddana została ona leczeniu usprawniającemu zakres ruchomości w stawach kończyn dolnych. W odniesieniu do tych okoliczności prawdopodobnym jest , że na skutek trudności w poruszaniu się matka B. K. – M. nie mogła nadać w jej imieniu przesyłki listownej zwłaszcza, że w miejscu jej zamieszkania nie ma urzędu pocztowego. Mając na uwadze powyższe, zgodzić należy się z oceną organu, co do uznania, że wnosząca o przywrócenie terminu do niesienia odwołania uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu temu terminowi. Nie można przy tym zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, że podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły jedynie oświadczenia strony. Wnioskodawczyni w celu uprawdopodobnienia swoich twierdzeń przedłożyła bowiem stosowane pisma i zaświadczenia. Skoro zaś służyły one tylko uwiarygodnieniu powołanych okoliczności nie były skrępowane wymaganiami stawianymi co do formy, przez przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Odnosząc się do stanowiska strony skarżącej dotyczącego możliwości nadania odwołania przesyłką listowną przed wystąpieniem przeszkody w postaci choroby wskazać ponadto trzeba, że zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie, nie może stanowić podstawy do odmowy przywrócenia terminu fakt, że przeszkoda uniemożliwiająca terminowe dopełnienie czynności nie istniała od początku biegu terminu, nawet jeśli wystąpiła dopiero w ostatnim jego dniu. Fakt, iż strona mogła wcześniej dokonać czynności, lecz zwlekała z tym – nawet do ostatniego dnia ustawowego terminu, w którym zaistniała przeszkoda do dokonania tej czynności, nie może stanowić podstawy odmowy uwzględnienia wniosku z art. 58 K.p.a. Strona nie może bowiem przewidywać, że w ostatnim dniu terminu zaistnieje nieprzewidziana sytuacja uniemożliwiająca jej, dokonanie czynności z zakresu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 472/07, System Informacji Prawnej LEX nr 466156). Reasumując, prawidłowo i zgodnie z przepisami prawa zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy uchylił postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i przyjmując, że strona przy spełnieniu pozostałych przesłanek określonych w art. 58 K.p.a., uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, przywrócił jej termin. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.