II OSK 863/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-05-12
Skład orzekający: Małgorzata Jaśkowska, Maria Czapska-Górnikiewicz, Zygmunt Zgierski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia musi być zgodna z wcześniej wydaną decyzją o warunkach zabudowy, nawet jeśli nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzja środowiskowa nie musi być zgodna z decyzją o warunkach zabudowy, a jedynie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli taki istnieje. Kwestie dotyczące faktycznego sposobu użytkowania nieruchomości oraz ewentualnych naruszeń przepisów w postępowaniu uzgodnieniowym powinny być rozpatrywane w odrębnych postępowaniach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła środowiskowych uwarunkowań zgody na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego na mieszkalno-warsztatowy. Inwestor uzyskał decyzję Burmistrza, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. niezgodności z decyzją o warunkach zabudowy, nielegalnej działalności gospodarczej, wpływu inwestycji na środowisko oraz braku przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia NSA del. Zygmunt Zgierski Protokolant: Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 350/09 w sprawie ze skargi H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną
Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. (Nr sprawy [...]) Burmistrz Miasta P. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania dotychczasowego budynku gospodarczo-garażowego na cele budynku mieszkalno-warsztatowego. W decyzji wskazano, iż:
1. przedsięwzięcie będzie realizowane przy ulicy D. [...] w P. dz. ewidencyjna nr [...], obręb [...], o pow. 1.157 m2, w tym tereny zielone ok. 550 m2, powierzchnia utwardzona ok. 425 m2, powierzchnia zabudowy 50 m2;
2. przedsięwzięcie będzie polegało na zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku gospodarczo-garażowego na cele warsztatowo-mieszkalne; powierzchnia użytkowa budynku mieszkalno-warsztatowego przeznaczona na funkcję warsztatową to ok. 95,5 m2 w tym pow. biurowo-magazynowa z pomieszczeniem socjalnym ok. 50 m2, a ok. 45,5 m2 zajmować będzie jedno stanowisko warsztatowe; w adaptowanym budynku podstawową działalnością będzie naprawa i przegląd stanu technicznego samochodów;
3. warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich zostały określone w ten sposób, iż:
- zarówno na etapie zmiany sposobu użytkowania, jak też eksploatacji inwestycji wytwórca odpadów (inwestor lub wykonawca) został zobowiązany do uregulowania sposobu postępowania z odpadami zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami (segregacja w miejscu wytwarzania, magazynowanie w sposób zabezpieczający środowisko przed negatywnym oddziaływaniem, przekazywanie odpadów w pierwszej kolejności do odzysku, a w przypadku braku takiej możliwości, do unieszkodliwiania, traktując składowanie jako ostateczność);
- winien zostać zapewniony cykliczny odbiór odpadów;
- rozpoczęcie działalności warsztatu samochodowego należy zgłosić do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P.;
4. wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym zostały określone w ten sposób, iż:
- inwestor winien przyjąć takie rozwiązania techniczne, technologiczne i organizacyjne, które zagwarantują dotrzymanie standardów jakości środowiska poza terenem inwestycji, do którego posiada tytuł prawny,
- w projekcie budowlanym inwestor winien określić rodzaje i sposób postępowania z powstającymi odpadami na etapie budowy i eksploatacji inwestycji oraz wyznaczyć miejsca ich magazynowania, gwarantujące zabezpieczenie środowiska przed potencjalnym zanieczyszczeniem (sposób postępowania z odpadami zgodny z zasadami gospodarowania wynikającymi z przepisów szczególnych).
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła H. J.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta P.. Organ odwoławczy podkreślił, że wymagania co do treści decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia określa art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz.902 ze zm. - dalej jako POŚ). Po przeanalizowaniu materiałów sprawy uznał, iż brak jest podstaw do twierdzenia, aby w toku postępowania przed organem pierwszej instancji naruszone zostały przepisy POŚ, co nakazywałoby wydanie decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Powołując się na opinię biegłego stwierdził, iż oddziaływanie przyszłej inwestycji ograniczy się do granic posesji inwestora, zaś samo przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. SKO zwróciło uwagę, iż w niniejszej sprawie zadaniem organu pierwszej instancji było dokonanie oceny, czy realizacja danej inwestycji jest możliwa na gruncie obowiązującego prawa, a nadto, czy wszystkie procedury poprzedzające wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia zostały zachowane i czy zostały przeprowadzone zgodnie z prawem.
W skardze na decyzję SKO podniesiono, iż:
✓ przy zatwierdzeniu inwestorowi projektu budowlanego oraz przy ustalaniu warunków zabudowy dla planowanej inwestycji doszło do uchybień zarówno o charakterze procesowym, jak i merytorycznym,
✓ od 1999 r. inwestor prowadzi w budynku gospodarczo-garażowym nielegalną działalność gospodarczą,
✓ użytkowanie budynku gospodarczo-garażowego jako warsztatu samochodowego na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej jest niedopuszczalne,
✓ w przeszłości na terenie posesji były przeprowadzane kontrole inspekcji budowlanej, które potwierdziły, że sporny budynek jest użytkowany niezgodnie ze swoim przeznaczeniem,
✓ organy inspekcji sanitarnej nakazały inwestorowi zaprzestanie działalności gospodarczej, niemniej do powyższego inwestor się nie zastosował,
✓ działka skarżącej położona jest poniżej terenu inwestycji, w związku z czym spływają na nią opady deszczowe zanieczyszczone różnego rodzaju nieczystościami związanymi z prowadzoną przez inwestora działalnością gospodarczą (oleje, nieczystości z opon samochodowych i uszkodzonych pojazdów),
✓ hałas i emisja spalin wiążące się z prowadzeniem przez inwestora działalności gospodarczej powodują znaczny dyskomfort przy korzystaniu z działki skarżącej,
✓ toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego.
Nadto, w piśmie z dnia 2 września 2009 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że zaskarżona decyzja SKO zapadła z naruszeniem:
✓ art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dodatkowego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy ustaleniami organu pierwszej instancji a ustaleniami wynikającymi z pisma Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 marca 2006 r. oraz zarzutami odwołania skarżącej odnośnie rozmiaru i zakresu działalności gospodarczej prowadzonej przez inwestora oraz jej wpływu na środowisko naturalne;
✓ art. 56 POŚ poprzez niezgodność decyzji zaskarżonej z decyzją ustalającą dla planowanej inwestycji warunki zabudowy (ta ostatnia decyzja dotyczy usług elektromechaniki samochodowej z wyłączeniem uciążliwych obiektów usług, podczas gdy w decyzji środowiskowej wskazuje się szeroko rozumianą naprawę i przegląd stanu technicznego samochodów);
✓ art. 48 ust. 2 POŚ w toku postępowania o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań przez organ inspekcji sanitarnej, który nie przeprowadził pełnego postępowania wyjaśniającego odnośnie natężenia hałasu na terenie inwestycji oraz jego wpływu na środowisko naturalne;
✓ obowiązku prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez pominięcie faktu, że na terenie inwestycji prowadzona jest naprawa samochodów używanych na większą skalę niż wynika to z wniosku oraz że powyższe wywiera istotny wpływ na środowisko naturalne;
✓ art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności niewyjaśnienie rozbieżności występujących w dokumentacji odnośnie rzeczywistego zakresu inwestycji oraz jej wpływu na środowisko naturalne;
✓ art. 51 ust. 1 POŚ w związku z § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze. zm.) poprzez błędne przyjęcie, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie wymaga sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko.
Wyrokiem z dnia 30 października 2009 r. (sygn. akt IV SA/Wa 350/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
W uzasadnieniu podniósł, iż w sprawie zastosowanie miały przepisy Tytułu I Działu 6 Rozdziału 2 POŚ "Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć" (art. 46-57), które wprawdzie utraciły moc z dniem 15 listopada 2008 r. (na podstawie art. 174 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - Dz. U. nr 199, poz. 1227), a zatem przed wydaniem zaskarżonej decyzji przez SKO, jednak na podstawie art. 153 ust. 1 zachowały moc obowiązująca (w badanej sprawie).
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 POŚ, realizacja inwestycji planowanej przez inwestora wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, albowiem jest to przedsięwzięcie, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 POŚ, tj. przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być stwierdzony na podstawie art. 51 ust. 2 POŚ.
Analizując okoliczności sprawy WSA doszedł do przekonania, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, iż niedopuszczalne było ustalenie dla planowanej inwestycji środowiskowych uwarunkowań w rozmiarze, jaki określono w decyzji Burmistrza Miasta P.. W ocenie Sądu pierwszej instancji warunki określone dla planowanej inwestycji są rygorystyczne, bowiem przewidują prowadzenie działalności jedynie w niewielkim rozmiarze. Bez znaczenia dla sprawy jest argumentacja skarżącej, że działalność, którą inwestor faktycznie prowadzi, rozmiar ten zdecydowanie przekracza. Kwestie rzeczywistego sposobu korzystania z nieruchomości przez inwestora oraz zakresu tego korzystania przewidzianego w decyzji są kwestiami odrębnymi. Pierwsza z nich nie mogła podlegać ocenie ani w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, ani w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Inwestor jest bezwzględnie zobowiązany do użytkowania inwestycji tylko i wyłącznie w takim zakresie, jaki z decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania wynika. W konsekwencji skarżąca ma prawo domagania się, aby inwestor zakres ten respektował. Jeżeli inwestor obowiązków tych nie będzie dopełniał, skarżąca będzie mogła żądać podjęcia działań przez organy ochrony środowiska, inspekcji sanitarnej, czy też organy porządkowe. Będzie jej również przysługiwało ewentualne prawo wystąpienia z powództwem cywilnym do sądu powszechnego.
Odnośnie do zarzutu rozbieżności pomiędzy decyzją ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia a uzyskaną przez inwestora decyzją ustalającą warunki zabudowy należy wskazać, że z art. 56 ust. 1 POŚ wprost wynikał obowiązek zapewnienia zgodności decyzji środowiskowej jedynie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, o ile został uchwalony, nie zaś z decyzją w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Powyższy wyrok, w zakresie określonym w punkcie 1 jego sentencji (tj. oddalającym skargę), został zaskarżony skargą kasacyjną przez H. J.
Orzeczeniu zarzucono:
1. na zasadzie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), naruszenie art. 56 ust. 1 POŚ poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wynika z niego jedynie obowiązek zapewnienia zgodności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, o ile został uchwalony, nie zaś z decyzją w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, co stoi w sprzeczności z wykładnią art. 56 ust. 1 POŚ dokonaną w związku z art. 4 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), z którego wynika, iż w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym sposób zagospodarowania terenu i warunków zabudowy dla inwestycji innych niż inwestycje celu publicznego, ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy;
2. na zasadzie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a., naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na tym, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA nie odniósł się do dwóch zarzutów wskazanych w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 2 września 2009 r.:
a) zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ l i II instancji art. 51 ust. 1 POŚ w zw. z § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko;
b) zarzutu dotyczącego wydania z naruszeniem art. 48 ust. 2 POŚ w toku prowadzonych uzgodnień warunków realizacji przedsięwzięcia poprzez nieprzeprowadzenie przez organ, z którym uzgadniano warunki realizacji przedsięwzięcia - Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, pełnego postępowania wyjaśniającego w zakresie natężenia hałasu na terenie przedmiotowej posesji oraz jego wpływu na środowisko naturalne,
- w związku z czym strona skarżąca nie jest w stanie zapoznać się z przyjętym przez Sąd stanowiskiem w tych kwestiach, co uniemożliwia sformułowanie w tym zakresie ewentualnych merytorycznych zarzutów i co ma istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy;
3 na zasadzie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a,. naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zastosowania przewidzianego ustawą środka w celu usunięcia naruszenia prawa przez organy I i II instancji polegającego na nieprzeprowadzeniu z urzędu dodatkowego postępowania dowodowego celem weryfikacji sprzecznych z treścią poczynionych przez organy I i II instancji ustaleń z ustaleniami wynikającymi z pisma Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 marca 2006 r. oraz podniesionymi w toku postępowania administracyjnego zarzutami skarżącej dotyczącymi rozmiaru i zakresu prowadzonej przez wnioskodawcę A. S. działalności gospodarczej oraz jej wpływu na środowisko naturalne.
Na podstawie art. 176 p.p.s.a. autor środka odwoławczego wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w takim zakresie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie;
2. zasądzenie na rzecz ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącej H. J. kosztów zastępstwa procesowego związanego z postępowaniem przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wg norm przepisanych.
Odnośnie do pierwszego zarzutu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego treść art. 56 ust. 1 POŚ, należy odczytywać w powiązaniu z art. 4 ust. 2 pkt. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z którego wynika, iż w takiej sytuacji, określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przyjęcie odmiennego stanowiska może skutkować tym, że organ wyda decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, która może być nawet sprzeczna z wydaną wcześniej przez ten sam organ decyzją o warunkach zabudowy, co stanowi naruszenie art. 110 k.p.a. statuującego zasadę związania organu wydaną przez niego decyzją. W niniejszej sprawie w decyzji z dnia [...] października 2006 r. nr [...] o warunkach zabudowy Burmistrz Miasta P. ustalił, że na działce należącej do inwestora mogą być świadczone usługi z zakresu elektromechaniki samochodowej z wyłączeniem uciążliwych obiektów usług. W decyzji Burmistrza P. o środowiskowych uwarunkowaniach jako podstawową działalność w adaptowanym budynku wskazano szeroko rozumianą naprawę i przegląd stanu technicznego samochodów. Wskazana w zaskarżonej decyzji środowiskowej działalność obejmuje więc nie tylko elektromechanikę ale też wszelkie naprawy samochodowe, które są bardziej uciążliwe dla środowiska naturalnego (wzmożony hałas, możliwość przedostania się ścieków przemysłowych do gruntu, wydzielanie spalin itp.) i swym zakresem w sposób oczywisty przekraczają wskazane w decyzji o warunkach zabudowy usługi z zakresu elektromechaniki samochodowej.
Nawiązując do drugiego zarzutu zauważono, iż WSA, pomimo wymienienia w części historycznej uzasadnienia wyroku zarzutów podniesionych przez pełnomocnika skarżącej w piśmie procesowym z dnia 2 września 2009 r., nie odniósł się do dwóch z nich, przez co strona skarżąca została pozbawiona możliwości zapoznania się z merytorycznym stanowiskiem Sądu w tym zakresie. Tym samym strona została pozbawiona możliwości ewentualnego zakwestionowania i podniesienia zarzutów w skardze kasacyjnej. Powyższe naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem nie sposób wyłączyć możliwości, iż w razie odniesienia się przez Sąd do ww. zarzutów i ich zaskarżenia w skardze kasacyjnej, NSA przychyliłby się do twierdzeń skarżącej. W najnowszym orzecznictwie przyjmuje się, że takie naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. stanowi uzasadnioną podstawę skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1418/06).
Odnośnie do trzeciego z zarzutów wskazano, iż WSA błędnie przyjął, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie związane z wydaniem decyzji środowiskowej. W ocenie strony skarżącej, organy naruszyły przepisy art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania dowodowego celem weryfikacji sprzecznych ustaleń. Przeprowadzenie dodatkowych czynności procesowych miało istotne znaczenie dla ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego i wydania prawidłowej decyzji. Brak właściwej reakcji WSA wobec bezczynności dowodowej organów, która mogłaby polegać na uchyleniu decyzji i wskazaniu konieczności przeprowadzenia dodatkowych czynności dowodowych, skutkowało naruszeniem przepisów art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 § 1 p.p.s.a., co z kolei miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną inwestor A. S. wniósł o jej odrzucenie i utrzymanie w mocy wyroku WSA w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 powołanego artykułu. W badanej sprawie nie występuje jednak żadna z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, która powodowałaby nieważność postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Analizując z kolei przedstawiony NSA środek odwoławczy zauważyć należy, iż wnosząca go strona zarzuca wyrokowi Sądu pierwszej instancji zarówno naruszenie przepisów postępowania, które w jej ocenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Powyższa okoliczność implikuje potrzebę zbadania i odniesienia się w pierwszej kolejności do zarzutów natury procesowej, stosownie bowiem do treści art. 188 p.p.s.a., NSA może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę merytorycznie jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. stwierdzić należy, iż jest on nieuzasadniony. Zdaniem autora środka odwoławczego zarzut ten polega na braku odniesienia się przez WSA do dwóch zarzutów strony skarżącej sformułowanych w jej piśmie z dnia 2 września 2009 r. (w toku pierwszoinstancyjnego postępowania sądowego). Podkreślić jednakże trzeba, iż w niniejszej sprawie WSA nie miał obowiązku oceniać wskazywanych uchybieniach, a de facto do nich się odnosić w zakresie, w jakim żąda tego strona skarżąca. Przywołując istotę "pominiętych" zarzutów NSA wskazuje, iż pierwszy z nich (opisany w pkt 2 lit. a skargi kasacyjnej) dotyczy obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Drugi (opisany w pkt 2 lit b skargi kasacyjnej) dotyczy z kolei wad postępowania uzgodnieniowego, prowadzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (w zakresie natężenia hałasu na terenie posesji inwestora oraz jego wpływu na środowisko naturalne). NSA uważa, iż wszelkie zarzuty dotyczące ww. kwestii powinny być przez stronę skarżącą podnoszone w innych, odrębnych od niniejszego, postępowaniach administracyjnych i ewentualnych sądowoadministracyjnych. NSA wskazuje, iż w zakresie ustalenia obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania inwestycji na środowisko (w tym także określenia rodzaju przedsięwzięcia), Burmistrz Miasta P. wydał postanowienie z dnia [...]marca 2007 r. ([...] - k. 22 akt administracyjnych), w którym od wymogu tego odstąpił. Postanowienie to zostało, w wyniku zażalenia skarżącej, uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r. ([...] - k. 35 akt administracyjnych), a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponownym postanowieniem z dnia [...]czerwca 2007 r. ([...] - k. 37 akt administracyjnych) Burmistrz Miasta P. ponownie odstąpił od obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Także i to postanowienie zostało zaskarżone do SKO, które utrzymało jej w mocy postanowieniem z dnia [...]października 2007 r. ([...] - k. 46 akt administracyjnych). Z powyższego wynika więc, iż skarżąca korzystała z przysługującego jej prawa zaskarżania postanowienia znoszącego obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, jednakże brak jest danych, odnośnie tego, czy wobec niekorzystnego dla niej kolejnego postanowienia SKO z dnia [...]października 2007 r. skierowała skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Podkreślenia wymaga więc, iż zarzuty względem tego etapu postępowania środowiskowego (ustalenie obowiązku sporządzenia raportu i jego zakres) winny być właśnie podnoszone w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Podobnie rzecz wygląda w odniesieniu do sugerowanych wad postępowania uzgodnieniowego prowadzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Organ ten postanowieniem z dnia [...]stycznia 2008 r. ([...] - k. 47 akt) uzgodnił przedsięwzięcie planowane przez A. S., określając wymagania, jakie powinna zawierać decyzja środowiskowa. Pomimo pouczenia o prawie wniesienia zażalenia do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W., brak jest jakichkolwiek informacji, by skarżąca z tego uprawnienia skorzystała.
Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia przez WSA art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. Podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż kwestie rzeczywistego sposobu korzystania z nieruchomości przez inwestora oraz zakresu tego korzystania, na jaki wyrażono zgodę w decyzji środowiskowej są od siebie niezależne. Słusznie wskazano, iż rzeczywiste korzystanie z nieruchomości nie mogło podlegać ocenie w niniejszej sprawie. Inaczej mówiąc, to w jaki sposób aktualnie wykorzystuje się daną nieruchomość, nie może co do zasady rzutować na postępowanie środowiskowe, które sposób taki ma dopiero określić. Dodać na marginesie należy, iż w pełni aktualne pozostają uwagi Sądu pierwszej instancji, dotyczące możliwości ochrony interesów skarżącej, w razie ich naruszania poprzez użytkowanie inwestycji w sposób odmienny niż ten określony w decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania.
Za chybiony uznano również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 56 ust. 1 POŚ, poprzez nieuwzględnienie w postępowaniu środowiskowym, wydanej uprzednio decyzji o warunkach zabudowy. NSA przychyla się do stanowiska WSA, iż z zawężającej wykładani wskazanego przepisu wynikał obowiązek zapewnienia zgodności decyzji środowiskowej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (o ile taki został uchwalony), nie zaś z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Na tle niniejszej sprawy wskazać zatem należy, iż pomiędzy decyzją o warunkach zabudowy a decyzją środowiskową nie zachodzi taki sam związek, jak pomiędzy planem miejscowym a decyzją środowiskową. Decyzja środowiskowa oraz decyzja o warunkach zabudowy mogą być niewątpliwie elementami procesu inwestycyjnego (budowlanego). Brak jest jednak, na gruncie badanej sprawy konieczności uwzględniania postanowień decyzji o warunkach zabudowy w postępowaniu środowiskowym (w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie ustawodawca zniósł obowiązek uzyskania decyzji środowiskowej poprzedzającej decyzję o warunkach zabudowy). Powyższe nie oznacza jednak, iż bardziej restryktywne - zdaniem skarżącej - postanowienia decyzji o warunkach zabudowy nie zostaną w ogóle uwzględnione. NSA wskazuje, iż na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. z 2010 r. Nr 243, 1623 ze zm.), zgodność projektu budowlanego będzie konfrontowana z ustaleniami wynikającymi z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w przypadku braku miejscowego planu).
Z powyższych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
NSA nie orzekał również o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu, albowiem zgodnie z art. 250 p.p.s.a. kwestię tę rozstrzygnie Sąd pierwszej instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło