III SA/Wa 492/09

WyrokWSA w Warszawie2009-07-17

Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż przez osobę fizyczną samochodów nabytych w celu ich dalszej odsprzedaży, nawet jeśli następuje po okresie dłuższym niż sześć miesięcy od zakupu i bez zarejestrowanej działalności gospodarczej, stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Ratio decidendi
Sąd podzielił ustalenia organów podatkowych, uznając, że wielokrotność transakcji zakupu i sprzedaży samochodów z zyskiem, nawet bez zarejestrowanej działalności gospodarczej, świadczy o prowadzeniu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. W związku z tym, sprzedaż ta podlega opodatkowaniu VAT. Sąd uznał również, że zwolnienie z podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT nie przysługuje, gdyż sprzedawane samochody nie były używane do celów własnego przedsiębiorstwa, a sprzedaż po sześciu miesiącach od zakupu miała na celu jedynie uniknięcie opodatkowania, a nie faktyczne wykorzystanie pojazdów.
Stan faktyczny
Skarżący, osoba fizyczna, nabył i sprzedał 12 środków transportowych (10 samochodów, 2 motocykle) w latach 2005-2007, uzyskując z tego tytułu zysk. Nie posiadał zarejestrowanej działalności gospodarczej w zakresie handlu samochodami. Organy podatkowe uznały tę działalność za gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT, odrzucając argumenty skarżącego o prywatnym charakterze zakupu i sprzedaży pojazdów oraz o braku zamiaru prowadzenia działalności handlowej. Skarżący kwestionował te ustalenia, podnosząc m.in. błędną interpretację przepisów VAT i Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skarg.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2009 r. spraw ze skarg J. R. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik 2005 r., za kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2006 r., oraz za styczeń, kwiecień, sierpień i październik 2007r. oraz umorzenia postępowania podatkowego w zakresie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, listopad i grudzień 2005 r. za styczeń, luty, marzec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2006, oraz luty, marzec, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, listopad i grudzień 2007r. oddala skargi 1. W wyniku kontroli podatkowych przeprowadzonych w okresie od 3 stycznia 2008r. do 24 stycznia 2008r. u J. R. w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2005r. do grudnia 2007r. ustalono, że podatnik w latach 2005-2007 dokonał sprzedaży 12 zakupionych wcześniej środków transportowych. Mając powyższe na uwadze Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. na podstawie art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (Dz.U nr 54, poz. 535), zwanej dalej "u.p.t.u." uznał sprzedaż pojazdów za podlegającą opodatkowaniu i na podstawie art. 120 ust. 4 u.p.t.u. trzema decyzjami z [...] maja 2008 r. określił zobowiązania podatkowe za październik 2005 r., kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2006 r., za styczeń kwiecień, sierpień, październik 2007 r. umorzył postępowanie w zakresie pozostałych miesięcy. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Przez zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy należy uznać chęć, wolę powtarzalnego wykonywania, w określonym przedziale czasowym czynności mających charakter działalności gospodarczej tj. czynności nabycia i sprzedaży rzeczy tego samego rodzaju w sposób ciągły. W rozpatrywanej sprawie zamiar ten organ podatkowy wywiódł z faktu systematycznego wykonywania czynności w tym zakresie przez Skarżącego. W ocenie organu podatkowego takie działanie - sprowadzanie samochodów, a następnie ich sprzedaż innym osobom, wskazuje na zamiar dokonywania sprzedaży w sposób częstotliwy, a zatem świadczy o realizowaniu działalności gospodarczej w zakresie handlu tymi pojazdami. Wielokrotność transakcji oraz porównanie cen zakupu i sprzedaży pojazdów, jednoznacznie wskazuje według organu na handlowy charakter prowadzonej działalności, jeżeli jeszcze uwzględnić okoliczności, iż ze zbycia pojazdów podatnik uzyskiwał przychody przekraczające w sumie koszty ich zakupu. Organ podatkowy nie dał wiary wyjaśnieniom podatnika, że nabywane pojazdy służyły do celów osobistych tj. budowy, wykończenia własnego mieszkania, sprzedaży domu i związanej z tym przeprowadzki rodziny, jak również kapitalnego remontu i odbudowy domu zakupionego przez, syna oraz, że po pewnym okresie eksploatacji pojawiały się kosztowne awarie wymuszające sprzedaż przedmiotowych aut. Według organu Skarżący przed dokonaniem zakupu wiedział zapewne, a przynajmniej powinien posiadać wiedzę na temat opłacalności nabycia pojazdów – orientując się, co do kosztów ich naprawy lub utrzymania. 2. W następstwie rozpoznania odwołań od tych decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej w W. trzema decyzjami z [...] sierpnia 2008 r. uchylił rozstrzygnięcia organu I instancji i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy nie został zgromadzony w sposób wyczerpujący, jako że nie wynika z niego jednoznacznie, czy zakupione pojazdy były faktycznie użytkowane przez Skarżącego. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego zaniechał odniesienia się do dowodów przedłożonych przez Skarżącego w toku postępowania, a dotyczących poszczególnych pojazdów, w rezultacie rozstrzygnięcie i uzasadnienie decyzji nie zawiera wszystkich elementów wymaganych przez art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. 3. Po ponownym rozpoznaniu spraw, decyzjami z [...] października 2008 r. organ pierwszej instancji określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik 2005 r., kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2006 r., za styczeń kwiecień, sierpień, październik 2007 r. umarzając postępowanie za pozostałe miesiące. Organ nie podzielił argumentu, że zakupione pojazdy służyły do celów osobistych Skarżącego i jego rodziny oraz, że jako pasjonat motoryzacji poszukiwał samochodu, który spełniłby jego oczekiwania. Tezie tej przeczy częstotliwość dokonywanych transakcji, nabywanie pojazdów powypadkowych i uszkodzonych pomimo, iż miały one zapewnić niezawodny transport. Przeczy temu także sytuacja materialna Skarżącego, która nie pozwalała na zakup, remonty i jednoczesne utrzymywanie kilku pojazdów. Skarżący przed dokonaniem zakupu wiedział zapewne, a przynajmniej powinien wiedzieć, jakie będą koszty eksploatacji danego rocznika określonej marki samochodu. Organ uznał, że bez znaczenia pozostaje okres eksploatacji pojazdów powyżej sześciu miesięcy, jak również fakt dokonywania czynności rejestracyjnych, obowiązkowego ubezpieczenia OC przedmiotowych pojazdów na swoje nazwisko. W odniesieniu do rejestracji pojazdów należy w szczególności wskazać, że jakkolwiek jest ona potrzebna do poruszania się po drogach publicznych, to jednak nie wyczerpuje pojęcia używania rzeczy w świetle-prawa podatkowego. Natomiast obowiązkowe ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych wynika z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i o Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ( Dz. U. Nr 124, poz. 1152), w myśl którego posiadacz pojazdu mechanicznego jest obowiązany zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe z ruchem posiadanego przez niego pojazdu. Według ust 2 w/w artykułu każdy posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym ma obowiązek ubezpieczenia OC pojazdu mechanicznego od chwili wprowadzenia tego pojazdu do ruchu. 4. W odwołaniach od tych decyzji Skarżący wnosząc o ich zmianę i umorzenie postępowań zarzucił błędną interpretację i zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisu art.15 ust. 1 i ust.2 ustawy o podatku od towarów i usług i w rezultacie przyjęcie, że jest on podatnikiem tego podatku, błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i w rezultacie nieuprawnione przyjęcie, że zamierzał wykonywać jako niezależny handlowiec czynności podlegające na zakupie i sprzedaży pojazdów w sposób częstotliwy. Skarżący powołał się na brzmienie przepisów art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy, jak i art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u., z których wynika, że warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika VAT jest ustalenie, że działa on niezależnie jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik czy wykonujący wolny zawód. Innymi słowy, jeśli dana czynność wykonana została poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika czy wykonującego wolny zawód to w świetle art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy z tytułu wykonania takiej czynności dany podmiot nie może być uznany za podatnika VAT i to bez względu na to, czy czynność tę wykonał jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, czy też wielokrotnie. Taka zaś właśnie sytuacja występuje w przypadku sprzedaży przez daną osobę jej majątku prywatnego – jak to ma miejsce w realiach niniejszej sprawy. Majątek taki nabywany bowiem był na własne potrzeby, a nie z przeznaczeniem do działalności handlowej, a zatem jego sprzedaż zarówno w całości, jak i w częściach, jednemu lub wielu nabywcom, z zyskiem lub bez, nie może być uznana za działalność handlowa ze skutkiem w postaci uznania tej osoby za podatnika VAT. Według Skarżącego w przypadku działalności gospodarczej w zakresie handlu, zamiar częstotliwego wykonywania czynności ujawniony być musi już w momencie nabycia towaru, a nie w momencie jego sprzedaży. Nie można bowiem pominąć, że pod pojęciem "handel" należy rozumieć dokonywanie w sposób zorganizowany zakupów towarów w celu ich odsprzedaży. Powołując się na orzecznictwo ETS, Skarżący wywodził, że sam zamiar prowadzenia działalności gospodarczej, potwierdzony obiektywnymi dowodami przesądza o potrzebie traktowania danego podmiotu jako podatnika VAT nawet wtedy, gdy organ skarbowy wie, że przewidywana działalność gospodarcza, która miała prowadzić do transakcji opodatkowanych, nie zostanie zrealizowana. W ocenie Skarżącego organ całkowicie pominął okoliczności przytoczone przez J. R. opisujące motywy dokonania zakupu określonego pojazdu i przyczyny jego sprzedaży. Bez znaczenia pozostawał w szczególności fakt, że cel zakupu części pojazdów był czysto użytkowy, części kolekcjonersko-hobbystyczny. Organ podatkowy przytoczył jako podstawę do wydania decyzji za wszystkie lata 2005-2007 te same ogólne okoliczności, nie odnosząc się natomiast szczegółowo do okoliczności związanych z nabyciem, sposobem i długością użytkowania, oraz okolicznościami sprzedaży poszczególnych pojazdów. W przekonaniu Skarżącego w przedmiotowej sprawie trudno też jest mówić o wystąpieniu przesłanki "częstotliwości" , a tym bardziej zawartej w przepisie przesłanki polegającej na wykorzystywaniu towarów w sposób "ciągły". Według niego nie wykonuje czynności w sposób "ciągły" i "częstotliwy" ten, kto nabywa i sprzedaje 10 samochodów i 2 motocykli w ciągu 3 lat co stanowi 3 i 1/3 samochodu i 2/3 motocykla rocznie. Organ podatkowy nie wziął zupełnie pod uwagę zdarzeń losowych przesądzających o zbyciu niektórych z zakupionych pojazdów wbrew wcześniejszym intencjom kupującego. Skarżący zarzucił ponadto, że nie ma dla sprawy istotnego znaczenia, iż zdecydowaną większość nabytych pojazdów pan R. sprzedał z zyskiem. Dążenie do uzyskania zysku z tytułu sprzedaży pojazdów stanowiących majątek własny danej osoby nie przesądza w najmniejszy sposób o uzyskaniu przez tę osobę przymiotu podatnika podatku VAT. Zdaniem Skarżącego organ I instancji błędnie wyprowadził konstatację o zamiarze prowadzenia działalności z faktu zakupu lawety. Tymczasem laweta ta faktycznie służyła Skarżącemu do przewożenia materiałów na budowę domu, a tylko raz została wykorzystana do sprowadzenia samochodu Opel Omega. Co więcej, laweta ta ze względu na jej rozmiary mogła służyć tylko i wyłącznie do przewozu samochodów małych. Nie byłoby więc nawet fizycznie możliwe, aby przewieźć nią większość samochodów zakupionych przez pana R.. Organ podatkowy nie zwrócił - w ocenie Skarżącego uwagi - na bardzo ważny fakt, odkąd Pan R. nabył samochód OPEL OMEGA ( sierpień 2007r), który w pełni odpowiada mu charakterystyką, jak na razie się nie psuje – użytkuje go do dnia dzisiejszego nie dokonuje zakupu innych samochodów. 5. Decyzjami z [...] stycznia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił rozstrzygnięcie w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego za miesiąc sierpień 2007r. i umorzył postępowanie podatkowe w tym zakresie, utrzymał w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji w pozostałej części. W ocenie organu odwoławczego, z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od towarów i usług nie jest istotne czy czynności opodatkowane dokonywane są w ramach zorganizowanej działalności gospodarczej. W świetle przepisów ustawy VAT powstanie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług nie wiąże się z prowadzeniem zorganizowanej działalności gospodarczej, a więc zgłoszeniem do właściwego organu ewidencyjnego tego faktu, lecz wykonywaniem czynności, o których mowa w art.5 ust.1 pkt 1 ustawy o VAT. W konsekwencji opodatkowaniu tym podatkiem podlegać będzie dostawa towarów nie tylko wtedy, gdy dokonywał jej będzie zarejestrowany podatnik podatku VAT, a także wówczas, gdy dokonywać jej będzie osoba fizyczna, jeżeli okoliczności wskazują na zamiar handlu. W związku z powyższym dla uznania statusu podatnika podatku od towarów i usług istotne znaczenie ma jego stałe zaangażowanie w prowadzoną działalność, a nie jego wola bycia podatnikiem. Przenosząc powyższe przepisy na grunt niniejszej sprawy, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ drugiej instancji, uznał, że Skarżący działał w charakterze podatnika, a sprzedaż środków transportu stanowi odpłatną dostawę towarów. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Skarżący w latach 2005-2007 nabył 12 pojazdów, w tym: 10 samochodów osobowych i 2 motocykle, które następnie sprzedał. W okresie od stycznia do października 2007r. Skarżący dokonał zakupu 3 środków transportu i sprzedał 5 samochodów. Organ podkreślił, że powyższe czynności podejmowane przez Skarżącego miały charakter zorganizowany, zaplanowany oraz nastawione były na osiągniecie zysku ekonomicznego. Nabywane samochody były rejestrowane, ubezpieczane a następnie sprzedawane, po upływie co najmniej sześciu miesięcy od chwili zakupu. Organ wskazał, iż nabywane w latach 2005-2007 samochody miały cechy wspólne: były to samochody kilkuletnie, powypadkowe ale sprawne technicznie, a ponadto zakupione za ceny kilkakrotnie niższe niż ceny późniejszych ich sprzedaży. Według organu twierdzenia Skarżącego o sprzedaży pojazdów motywowane ich awarią i wysokimi kosztami naprawy nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z zeznań świadków w osobach S. W. i M. K. wynika bowiem, że pojazdy zakupywane były w dobrym stanie technicznym. Garażowane były na posesji w G. i tam były dokonywane drobne naprawy. Również nabywca samochodu RENAULT MEGANE Pani U. S. zeznała, że samochód w dniu zakupu był w dobrym stanie technicznym i jest użytkowany do chwili obecnej. Ponadto wbrew danym zawartym w złożonym wniosku VAT-24 dotyczącym nabycia samochodu RENAULT MEGANE wskazujących na przebieg w momencie zakupu 7.200 km, z zeznań Pani U. S. wynika, że w momencie zakupu w/w auto miało przebieg ok. 2.000 km. Organ odwoławczy kierując się doświadczeniem życiowym stwierdził, że nie jest prawdopodobne aby w gospodarstwie domowym Skarżącego (liczącym 4 domowników) używano 24 pojazdy do celów prywatnych, zasadne jest tym samym stwierdzenie, że nabywał on samochody z przeznaczeniem do działalności handlowej. Według organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie argument, iż sprzedaż "średnio 3 i 1/3 samochodu" rocznie nie daje podstaw do stwierdzenia o prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie handlu. Działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, jest także sprzedaż jednego samochodu zakupionego w celu dalszej odsprzedaży, nawet w przypadku wstrzymania się z nią przez okres ponad sześciu miesięcy. Błędna jest argumentacja wskazująca na brak jakichkolwiek ram organizacyjnych do prowadzenia działalności w danym okresie, tj. Skarżący nie miał zarejestrowanej działalności gospodarczej, nie dokonywał zamówień, co do sprowadzenia samochodów zza granicy. Odnośnie powyższego organ odwoławczy stwierdził, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega działalność gospodarcza, a działalnością gospodarczą jest także dostawa samochodów, gdy dokonuje jej osoba fizyczna, a okoliczności wskazują na zamiar handlu. Podejmowane przez Pana R. czynności miały charakter zaplanowany i nastawiony na osiągnięcie jak największego zysku ekonomicznego. Chybione jest także stwierdzenie, iż organ I instancji nie zwrócił uwagi na bardzo ważny fakt, a mianowicie, że od chwili nabycia samochodu Opel Omega odpowiadającego Skarżącemu charakterystyką, nie dokonał zakupu innych samochodów. Organ odwoławczy podkreślił, iż na podstawie zebranych dowodów (pisma Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w C. z dnia 09.10.2008r.) ustalono, że samochód ten został zbyty 15 marca 2008 r. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem Skarżącego, iż rejestracja sprowadzanych samochodów na własne nazwisko świadczy, że zostały sprowadzone dla celów prywatnych. W ocenie organu odwoławczego Pan R. rejestrował samochody, ubezpieczał i nie dokonywał sprzedaży przez pół roku w celu uniknięcia opodatkowania. Uznał, że rejestracja i ubezpieczenie samochodu będzie świadczyć o ich zakupie do majątku osobistego, a półroczny okres rzekomego użytkowania o zaliczeniu ich, do towarów używanych, zwolnionych od opodatkowania. Ponadto wskazano, że zarówno organ II instancji jak i organ I instancji oceniając stan faktyczny nie kwestionował w przedmiotowych decyzjach posiadania lawety i wykorzystywania jej między innymi również w celach prywatnych. Mając jednak na uwadze całokształt poczynionych ustaleń Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zwolnienie przewidziane w art. 43 ust.2 pkt 2 u.p.t.u, w rozpatrywanej sprawie będzie miało zastosowanie do samochodu marki Opel Sintra, który według organu odwoławczego mógł być używany do celów prowadzonej działalności. Z akt sprawy wynika, iż samochód był potrzebny i wykorzystywany do transportu kolejnych samochodów. Stąd też organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego za sierpień 2007r. i umorzył postępowanie w tym zakresie. 6. W skargach na powyższe decyzje Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzających je rozstrzygnięć organów pierwszej instancji zarzucając: - błędną interpretacje i zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisu art.15 ust.1 i ust. 2 u.p.t.u i w rezultacie przyjęcie, że Janusz Rutkowski jest podatnikiem tego podatku - sprzeczność w ustaleniach dotyczących stanu faktycznego sprawy oraz błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w rezultacie dokonywanie całkowicie dowolnych ustaleń, z których raz wynika, że J. R. nie używał zakupionych samochodów dla celów prywatnych, a w innych przypadkach, że używał, ale że nie ma to wpływu na treść decyzji; ponadto potraktowanie w jednakowy sposób wszystkich dokonywanych przez J. R. transakcji niezależnie od długości faktycznego używania przez niego pojazdów oraz niezależnie od zdarzeń losowych które powodowały potrzebę ich zbycia, co stanowi naruszenie art.187, 191 w związku z 210 § 4 Ordynacji podatkowej W ramach powyższego zarzutu Skarżący wskazał, że organ II instancji oparł swoje ustalenia na wyrwanych z ogólnego kontekstu zeznaniach świadków, pomijając przy tym te elementy zeznań, które były sprzeczne z tezami przyjętymi przez organ podatkowy. Z ostrożności, na wypadek nieuwzględnienia zarzutów powyższych Skarżący zarzucił naruszenie art.43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie i w rezultacie uznanie, że J. R. przy uznaniu go za podatnika podatku od towarów i usług nie był zwolniony z podatku, pomimo, że wszystkie sprzedawane przez niego samochody były używane powyżej 6 miesięcy oraz pomimo tego, że nie miał on prawa do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie samochodów. W uzasadnieniu skarg Skarżący powtarzając dotychczas prezentowaną argumentację, wskazał, że art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. nie wprowadza żadnych subiektywnych warunków uzależniających jego zastosowanie od badania intencji podatnika związanych z ewentualną wolą odsprzedaży po 6 miesiącach. Zwolnienie sprzedaży po 6 miesiącach (oczywiście-faktycznego) używania jest usankcjonowane przez ustawodawcę i nie można czynić podatnikowi zarzutu, że sprzedaż samochodu zawsze następowała po upływie tego okresu. Podatnik, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie ma obowiązku dążenia do optymalizacji swoich zobowiązań podatkowych. Istotna dla sprawy jest jedynie kwestia używania samochodu przez wskazany okres, a organy podatkowe nie przedstawiły żadnych dowodów kwestionujących w tym zakresie twierdzenia Skarżącego. 7. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując dotychczasowe stanowisko wniósł o oddalenie skargi. 8. W toku rozprawy w dniu 17 lipca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 111 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwana dalej p.p.s.a. połączył sprawy będące następstwem powyższych skarg o sygn. akt. III S.A./Wa 492/09, III S.A./Wa 493/09 oraz 494/09 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz postanowił prowadził je dalej pod sygn. akt III S.A./Wa 492/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 9. Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 par. 1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 256 poz. 1269). Kontrola ta obejmuje również kontrolę indywidualnych aktów administracyjnych jakimi są decyzje administracyjne (art. 3 par. 2 pkt 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że po przeprowadzeniu kontroli sądowej, decyzja administracyjna podlegać będzie uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd jej niezgodności z prawem, w zakresie określonym w art. 145 par. 1 p.p.s.a.. Badanie zgodności z prawem decyzji administracyjnych oznacza obowiązek zbadania zarówno kwestii związanych z zachowaniem przepisów proceduralnych, obowiązujących przy wydawaniu decyzji jak również kwestii ich zgodności z przepisami prawa materialnego. 10. W realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości fakt nabycia przez Skarżącego 10 samochodów osobowych i 2 motocykli a następnie ich sprzedaż, uzyskanie zysku z tych transakcji, brak rejestracji działalności gospodarczej w zakresie handlu samochodami, niezłożenie deklaracji VAT oraz niedokonanie stosownej rejestracji podatku od towarów i usług. Przedmiot sporu dotyczy natomiast oceny, czy Skarżący w dokonując powyższych czynności prowadził działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 u.p.t.u. oraz czy przysługiwało mu przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. zwolnienie z opodatkowania wobec faktu, iż sprzedawane przez niego samochody były używane powyżej 6 miesięcy oraz nie miał on prawa do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie samochodów. 11. Z treści art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. wynika, że opodatkowaniu tym podatkiem podlega między innymi odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług obejmuje zatem również odpłatną dostawę używanych środków transportu. Natomiast w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u., podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat tej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza, że podziela ustalenia faktyczne przyjęte przez organy podatkowe za podstawę zaskarżonej decyzji. Organy podatkowe słusznie bowiem uznały, że Skarżący w latach 2005 -2007 prowadził działalność gospodarczą w rozumieniu powołanych wyżej przepisów, gdyż kupował za granicą środki transportowe, które następnie naprawiał i sprzedawał z dużym zyskiem, np. samochód marki Citroen Evasion zakupiony 28 lutego 2005r. za cenę 650 Euro, co w/g średniego kursu NBP z tego dnia stanowi równowartość 2.543,00 złotych, został sprzedany za kwotę 34.000,00 zł; samochód Renault Megane zakupiony w dniu 29 czerwca 2006 roku za cenę 2000 EURO co wg co w/g średniego kursu NBP z tego dnia stanowi równowartość 8.172 złotych, został sprzedany za kwotę 34.250 złotych; samochód BMW nabyty w dniu 11 sierpnia 2005 roku za cenę 600 Euro, co w/g średniego kursu NBP z tego dnia stanowi równowartość 4033 złotych, został sprzedany za kwotę 26.500 złotych. Należy przy tym podzielić argumentację organów podatkowych, które odmówiły nadania waloru wiarygodności twierdzeniom Skarżącego, jakoby właściwym celem transakcji było z jednej strony pozyskanie pojazdów do celów osobistych Skarżącego i jego rodziny oraz chęć nabycia samochodu, który spełniłby jego oczekiwania. Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, iż wielokrotność transakcji oraz uzyskiwanie przychodów przekraczających koszty zakupu prowadzą do wniosku, że pojazdy nie były nabywane w celu zaspokojenia potrzeb własnych Skarżącego lub jego rodziny, lecz stanowiły przedmiot transakcji handlowych. Znamienne w tym kontekście jest to, że szczególnie eksponowane przez Skarżącego jako rzeczywiste powody zbywania i pozyskiwania nowych pojazdów wysokie, nieopłacalne koszty usuwania awarii nabytych samochodów, nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z zeznań świadków w osobach S. W. i M. K. wynika bowiem, że pojazdy nabywane były w dobrym stanie technicznym. Garażowane były na posesji w G. i tam były dokonywane jedynie drobne naprawy. Również nabywca samochodu RENAULT MEGANE Pani U. S. zeznała, że samochód w dniu zakupu był w dobrym stanie technicznym i jest użytkowany do chwili obecnej. Ponadto za niewiarygodną uznać należy tezę o poszukiwaniu optymalnego samochodu dla własnych potrzeb uwzględniwszy fakt, że kolejne nabywane samochody wciąż były autami powypadkowych, podczas gdy ich bezawaryjność rzekomo stanowić miała dla Skarżącego na tyle istotne kryterium wyboru, że perspektywa naprawy samochodu powodowała jego zbycie. W ocenie Sądu stanowisko organów podatkowych jest prawidłowe -sprzedaż samochodów z zyskiem, częstotliwość i przedmiot transakcji, uczynienie sobie z handlu samochodami stałego źródła dochodu to okoliczności, które świadczą o tym, że wypracowany zysk był dochodem uzyskanym w ramach działalności gospodarczej. Ponadto nie bez znaczenia pozostaje zestawienie cen zakupu i sprzedaży pojazdów, wskazuje ono bowiem na to, że transakcje nabycia samochodów podporządkowane były regułom zysków i strat, a więc zdeterminowane były opłacalnością - immanentną cechą działalności handlowej. Nie budzi zatem wątpliwości, że skarżący był podatnikiem VAT, zaś organy podatkowe prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie art. 15 u.p.t.u. 12. W konsekwencji, ustalenia faktyczne poczynione przez organ pierwszej a następnie drugiej instancji Sąd uznaje za dokonane zgodnie z treścią przepisów art. 122, 187 par. 1 i 191 ustawy ordynacja podatkowa. Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie, organy podatkowe dopełniły spoczywającego na nich obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co stanowiło konkretyzację zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 122 ustawy ordynacja podatkowa. Jednocześnie, organy podatkowe nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż kierowały się przy ich ocenie prawidłami logiki, oraz zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, dokonały wszechstronnej oceny zebranych dowodów, oceniając je wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak więc podniesiony w skargach zarzut naruszenia art. art.187, 191 w związku z 210 § 4 Ordynacji podatkowej Sąd uznaje za nieuzasadniony. 13 Nietrafny okazał się również zarzut zaniechania wykazania przez organy podatkowe zamiaru wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Konieczność zbadania tego zamiaru występuje wówczas, gdy czynności dokonano jednorazowo. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy mamy do czynienia z wielokrotnością transakcji, a co za tym idzie z efektywną, a nie jedynie zamierzoną ich częstotliwością. Wypada przy tym zauważyć, iż wbrew twierdzeniom Skarżącego przyjęciu powtarzalności transakcji nie stoi nie przeszkodzie średnia wartość sprzedaży 3 i 1/3 samochodu rocznie, gdyż ustawa nie posługuje się w tym zakresie odwołaniem do jakiegokolwiek minimum ilościowego sprzedaży. 14. Wobec dokonanych przez organ ustaleń faktycznych, uznać należy, że prawidłowo w sprawach zastosowany został art. 15 ustęp 1 i 2 u.p.t.u., a w konsekwencji zarzut naruszenia powyższego artykułu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznaje za niezasadny 15. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u, stwierdzić należy że zgodnie z treścią powyższego artykułu zwalnia się od podatku dostawę towarów używanych pod warunkiem, że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zgodnie z treścią art. 43 ust.2 pkt 2 ustawy przez towary używane rozumie się pozostałe towary, z wyjątkiem gruntów, których okres używania przez podatnika dokonującego ich dostawy wyniósł co najmniej pół roku. W przypadku samochodów osobowych zwolnienie jest możliwe jedynie wtedy, gdy właściciel korzysta z wyżej wymienionych towarów dla potrzeb własnego przedsiębiorstwa, przy czym używanie towarów przez podatnika nie może dotyczyć sytuacji, w których towary te stanowią przedmiot działalności podatnika czyli są towarami handlowymi ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2008r., sygn. akt I SA/Wr 815/06). Sąd przypomina, że jak wynika z zeznań Skarżącego złożonych w dniu 23 stycznia 2008 roku przyczyną, dla której sprzedawał samochody po upływie 6 miesięcy była chęć uniknięcia "popadnięcia w zobowiązanie podatkowe" a nie konieczność wykorzystania samochodów dla potrzeb własnego przedsiębiorstwa. W konsekwencji stwierdzić należy, że skoro używane samochody nie spełniały roli pomocniczej dla prowadzonej działalności gospodarczej i sprzedawane były po upływie sześciu miesięcy po dacie ich nabycia wyłącznie w celu uniknięcia "popadnięcia w zobowiązanie podatkowe", to nie sposób przyjąć, że Skarżącemu przysługiwało prawo do skorzystania ze zwolnienia zawartego we wspomnianym przepisie. 16. Wobec powyższej argumentacji, Sąd w tym składzie orzekającym nie podzielił zarzutów skargi, że sprawach doszło do naruszenia przepisów art. 187, art. 191, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 15 ust. 1 i 2, art, 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. W tym stanie rzeczy, stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło