II FZ 354/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA : Bogusław Dauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. R. i R. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 419/09 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi R. R. i R. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 10 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić zażalenie 1. Postanowieniem z 20 lipca 2009 r., I SA/GL 419/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił R. R. i R. R. przywrócenia terminu do wniesienia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 10 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. 2. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 10 kwietnia 2009 r. R. R. i R. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 10 marca 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. 3. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Pierwszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 15 czerwca 2009 r. - skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. - w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone 22 czerwca 2009 r. 4. W piśmie z 3 lipca 2009 r. skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że termin wpłaty wpisu zbiegł się z ich wyjazdami, koniecznymi dla prowadzenia spraw firmy, które miały miejsce w dniach 25, 29, 30 czerwca 2009 r. Ponadto wyjazdy były związane z negocjacjami kontraktowymi i wymagały dodatkowego przygotowania po powrocie - w godzinach wieczornych. Podnieśli, że uchybienie terminu wynikało ze spiętrzenia obowiązków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Do pisma dołączyli kserokopię dowodu wpłaty wpisu od skargi z 3 lipca 2009 r. 5. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji powołując się na treść art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., wskazał, że przedstawione we wniosku okoliczności nie wskazują na brak winy w uchybieniu terminu. Spiętrzenie obowiązków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym wyjazdy w dniach 25, 29, 30 czerwca 2009 r., nie przemawiają za przyjęciem oceny, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła - niezależna od skarżących - przyczyna uchybienia terminu. Tym bardziej w ocenie sądu nie stanowi niezależnej od nich przyczyny - wskazana we wniosku okoliczność, że wyjazdy były związane z negocjacjami kontraktowymi i wobec tego wymagały dodatkowego przygotowania po powrocie - w godzinach wieczornych. Przeciwnie przedstawione okoliczności świadczą o niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Przecież to właśnie skarżący dokonali wyboru w zakresie tego, które spośród ich obowiązków wykonają w pierwszej kolejności. Uchybienie terminu nie było zatem spowodowane niezależną od nich, nagłą przyczyną, a wręcz przeciwnie - wynikało z priorytetów przyjętych przez skarżących - a więc z ich wyboru. Ponadto wykonanie czynności takiego rodzaju, jak uiszczenie wpisu sądowego, ze swojej istoty, nie wymaga osobistego działania strony - istnieje zatem możliwość skorzystania z pomocy innej osoby. Strona postępowania jest bowiem zobowiązana do zachowania należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Nie ulega natomiast wątpliwości, że niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Wobec tego, zdaniem sądu pierwsze instancji okoliczności przedstawione we wniosku skarżących o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, nie stanowiły podstawy do jego uwzględnienia. 6. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając wniosek wskazali między innymi, że przyczyna opóźnienia terminu zapłaty wpisu nie była zależna od strony, bowiem nie było fizycznej możliwości uiszczenia wpisu w wyznaczonym terminie. Ponadto podniesiono, że strona uchybiła terminowi tylko o jeden dzień. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Należy przy tym zauważyć, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Przy czym brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Analizując przesłankę braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania określonej czynności procesowej sąd kieruje się okolicznościami sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i bierze pod uwagę uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie NSA z 27 maja 2008 r., I FZ 220/08, niepubl., z 14 lutego 2007 r., II OZ 91/07, niepubl.). Mając powyższe na uwadze w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji zasadnie oddalił wniosek strony o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi uznając, że przedstawione we wniosku okoliczności nie wskazują na brak winy w uchybieniu terminu. Prawidłowo przyjęto, że spiętrzenie obowiązków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym wyjazdy w dniach 25, 29, 30 czerwca 2009 r., nie przemawiają za przyjęciem oceny, że wystąpiła niezależna od skarżących przyczyna uchybienia terminu. Uchybienie terminu nie było spowodowane niezależną od nich, nagłą przyczyną, a wynikało z priorytetów przyjętych przez skarżących. Podkreślenia wymaga, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie może być bowiem tak by strona przedkładała obowiązki zawodowe nad koniecznością dopilnowania terminu (por. postanowienie NSA z 14 marca 2005 r., II FZ 105/05, niepubl.). Okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na brak należytej staranności przy dokonywaniu tej czynności, a tym samym nie pozwalają na uznanie, że niezaistniała w sprawie przesłanka winy. Słusznie przy tym podniósł sąd pierwszej instancji, że uiszczenie wpisu sądowego nie wymaga osobistego działania strony - istnieje możliwość skorzystania z pomocy innej osoby. Bez znaczenia w związku z tym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozostaje okoliczność podnoszona w zażaleniu, że osoby trzecie nie mają dostępu do korespondencji sądowej strony. Przesyłka zawierająca wezwanie została stronie doręczona 22 czerwca 2009 r. a nieobecność strony według jej oświadczenia odbyła się w dniach 25, 29, 30 czerwca 2009 r. Strona miała zatem czas albo na ustanowienie pełnomocnika w celu zachowania terminu do uiszczenia wpisu, albo na takie zorganizowanie swoich spraw by zachować zakreślony termin do uiszczenia wpisu sama czynność uiszczenia wpisu nie wymagała zaś od trony zbytniej fatygi i skomplikowanych zabiegów. Z przytoczonych względów zażalenie należało oddalić na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.