IV SA/Po 456/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. W. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu uchyla zaskarżone postanowienie. /-/I. Kucznerowicz Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił L. W. przyznania uprawnień kombatanckich wskazując w uzasadnieniu, iż Wnioskodawczyni z uwagi na wiek nie mogła pełnić służby w podziemnej organizacji wojskowej. Pismem z dnia [...] marca 2009 r. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu Skarżąca wyjaśniła, iż opóźnienie w złożeniu środka odwoławczego wynika z jej choroby na dowód czego przedłożyła zaświadczenie lekarskie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż Skarżąca swój wniosek uzasadniła wiekiem oraz stanem zdrowia. Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, iż od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw oraz że brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ponadto organ powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 22 września 2000 r., sygn. akt SA/Rz 1030/00 podniósł, iż w odróżnieniu od nagłej choroby, która nie pozwala na wyręczenie inną osobą, długotrwałe schorzenie nie wyklucza właśnie dokonania konkretnej czynności procesowej, czyli sporządzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i nadania tego pisma w urzędzie pocztowym przez domownika lub pełnomocnika. Zdaniem organu strona nie uprawdopodobniła w sposób wystarczający, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu L. W. podnosząc, iż jest ono niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż Skarżąca została prawidłowo pouczona o prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ wyjaśnił, iż Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniła w sposób wystarczający, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o rozpoznanie jej w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, gdyż organ złożył stosowny wniosek, a Skarżąca nie żądała przeprowadzenia rozprawy (art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej Kpa), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanej, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. A zatem organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1. uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, 2. zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, 3. zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż podanie zawierające żądanie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej należy wnieść do właściwego organu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku o przywrócenie terminu Skarżąca nie wskazała terminu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu. Powyższe nie zwalnia jednak organu z obowiązku wezwania Skarżącej do uzupełniania braków wniosku - art. 64 § 2 Kpa. W tym miejscu wskazać należy, iż na organie administracji spoczywa obowiązek badania wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Powyższe oznacza, że ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 Kpa, musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść. Rozstrzygnięcie sprawy, co do jej istoty może nastąpić tylko po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego. Ocena czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu należy do organu administracji publicznej, jednakże brak wskazania takiej daty we wniosku nie może stanowić podstawy merytorycznej jego oceny i odmowy przywrócenia terminu. W rozpoznawanej sprawie organ uchybił powyższemu. Odnosząc się do kwestii braku winy zgodzić należy się z organem, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Typowym przykładem braku winy jest choroba zainteresowanej, która uniemożliwiła Jej wyręczenie się osobami trzecimi. O braku winy można bowiem mówić w sytuacjach niezależnych od zainteresowanej, w których nie miała ona wpływu na zdarzenie, określane często jako losowe. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowana nie była w stanie bez przeszkody pokonać przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem (własnym bądź innych), życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Sąd podziela pogląd, iż w odróżnieniu od nagłej choroby, która nie pozwala na wyręczenie inną osobą, długotrwałe schorzenie nie wyklucza właśnie dokonania konkretnej czynności procesowej. Również nie każda nagła choroba będzie uzasadniać brak winy w uchybieniu terminu. Jednakże należy mieć na uwadze, iż ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 Kpa musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r. II OSK 1397/05, LEX nr 315129). Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy strona powołuje się na chorobę, a zatem na okoliczność, która w większości przypadków wyłącza winę w uchybieniu terminu, obowiązkiem organu było dokładne wyjaśnienie okoliczności i powodów uchybienia terminu przez wnioskodawczynię. Organ powyższego nie uczynił wskazując jedynie, iż długotrwałe schorzenie nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej. Powyższe jest niewystarczające. Z zaświadczenia lekarskiego, zresztą mało czytelnego, wynika, iż Skarżąca wymaga systematycznego leczenia. Powyższe zaświadczenie w żadnym stopniu nie przesądza, że stan zdrowia Skarżącej w okresie przed złożeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy się nie pogorszył, co tym samym mogło jej uniemożliwić dokonanie czynności procesowej. W ocenie Sądu Skarżąca powinna zostać wezwana przez organ do sprecyzowania wniosku i wyjaśnienia wszelkich okoliczności dotyczących jej choroby. Organ powinien wnikliwie rozpatrzyć treść wniosku, a w szczególności winien zastanowić się nad rodzajem choroby, która być może nie tylko uniemożliwiła złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w ustawowym terminie, ale mogła mieć też wpływ na zrozumienie treści skierowanego do Skarżącej pouczenia. Powyższe pozwoliłoby stronie, która nieumiejętnie próbowała uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu, złożyć stosowne wyjaśnienia we wskazanym zakresie oraz przedstawić posiadane dowody. Z przedstawionych wyżej powodów, w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem można zarzucić organowi administracji naruszenie przepisów art. 7, art. 8 i art. 9 w związku z art. 77 Kpa, a zaskarżone postanowienie mogło zapaść przed dokładnym zbadaniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczności faktycznych. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji powinien dokładniej zbadać stan faktyczny sprawy poprzez ustalenie m.in. czy został zachowany 7 dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz z większą starannością zbadać wskazane przez Skarżącą okoliczności mające na celu uprawdopodobnienie przyczyn uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego ewentualne wezwać Skarżącą do ich uzupełnienia w aspekcie przesłanek wymaganych treścią art. 58 § 2 Kpa. W tych okolicznościach Sąd uznał, że organ wydał orzeczenie bez uprzedniego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających zasadnicze znaczenie w sprawie, czym naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co skutkowało orzeczeniem jak w sentencji wyroku. Przepisu art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zastosowano z uwagi na negatywny charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia. /-I/. Kucznerowicz mb