II SA/Łd 375/09
WyrokWSA w Łodzi2009-07-21
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda mógł w trybie autokontroli uchylić własną decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, a następnie odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, opierając się na wyroku WSA stwierdzającym nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który w momencie wydawania decyzji autokontrolnej nie był jeszcze prawomocny?Ratio decidendi
Wojewoda nie mógł w trybie autokontroli uchylić decyzji utrzymującej w mocy pozwolenie na budowę i odmówić jego udzielenia, opierając się na wyroku WSA stwierdzającym nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli wyrok ten nie był prawomocny w momencie wydawania decyzji autokontrolnej. Brak prawomocności wyroku oznacza, że plan miejscowy nadal funkcjonował w obrocie prawnym, a zatem organ odwoławczy błędnie zastosował art. 54 § 3 PPSA.Stan faktyczny
P.M. złożył wniosek o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego z przydomową oczyszczalnią ścieków. Starosta wydał pozwolenie. Sąsiadka B.P. wniosła odwołanie, podnosząc, że oczyszczalnia wpłynie na jej działkę i plany budowy studni głębinowej. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Następnie, w trybie autokontroli, Wojewoda uchylił własną decyzję oraz decyzję Starosty, odmawiając pozwolenia na budowę, ponieważ wyrok WSA stwierdził nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który był podstawą wydania pozwolenia. P.M. zaskarżył decyzję Wojewody o autokontroli, argumentując, że uchylenie decyzji organu I instancji było niezasadne, gdyż w momencie jej wydawania plan miejscowy był obowiązujący. WSA uwzględnił skargę P.M.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku (decyzję autokontrolną) i zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego P.M. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 lipca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2009 roku sprawy ze skargi P. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...], [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego P. M. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 9 września 2007 roku P.M. wystąpił do Starosty Powiatu Ł. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przydomowej oczyszczalni ścieków, zewnętrzną instalacją wodociągową, przyłączem energetycznym na działce nr 80/1, położonej w K., gm. N.
Decyzją z dnia [...] roku Nr [...] Starosta Ł. , działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz.1118 ze zm.) oraz art. 104 kpa zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę wskazując, iż inwestor wraz z wnioskiem przedłożył wymagane dokumenty, które spełniają wymogi ustawy Prawo budowlane.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła B.P., która podniosła, iż przedstawiona lokalizacja przydomowej oczyszczalni ścieków oddziałuje na działkę nr 78/1, która jest jej własnością. Odwołująca się stwierdziła, iż ma zamiar wybudować studnię głębinową, która będzie zaopatrywać w wodę jej nieruchomości, a usytuowanie oczyszczalni ograniczy jej prawa właścicielskie co do możliwości usytuowania studni głębinowej.
Decyzją z dnia [...] roku Nr [...] roku Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania B.P., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż obowiązujące przepisy nie przewidują sytuacji, w której realizacja zamierzeń budowlanych byłaby uzależniona od uzyskania akceptacji właściciela sąsiedniej działki, lecz jedynie od zgodności z przepisami prawa materialnego. Organ zauważył, iż studnia głębinowa na działce skarżącej nie istnieje i jej budowa jest wyłącznie zamiarem przyszłym; co prawda zgodnie z § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie budynków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi do przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej powinna wynosić co najmniej 30 m, jednak w przedmiotowej sprawie w promieniu 30 m od projektowanej oczyszczalni nie istnieje żadna studnia. Ponadto realizacja przydomowej oczyszczalni jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy N., uchwalonym uchwałą Nr XXXIII/225/05 z dnia 13 czerwca 2005 roku. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż przedłożony przez inwestora projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami, w tym techniczno – budowlanymi. projekt budowlany jest kompletny, zawiera wymagane opinie, uzgodnienia i pozwolenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, ponadto sporządzony został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia. W związku z powyższym zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w razie spełnienia ustawowych wymagań nie można odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W dniu 25 maja 2008 roku B.P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku, podnosząc zarzut wydania decyzji w oparciu o nieobowiązujące w dacie jej wydania przepisy prawa miejscowego, jakimi są ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także zarzut naruszenia art. 36 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne, art. 140 kc, art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, art. 32 Konstytucji RP, art. 10 § 1, art. 73 § 1, art. 28, art. 9, art. 7, art. 107 § 3 i art. 77 § 1 kpa.
Decyzją z dnia [...] roku Nr [...], Wojewoda [...] działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w ramach autokontroli, postanowił uwzględnić skargę w całości i uchylić decyzję własną z dnia 24 stycznia 2008 roku oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu Ł. z dnia [...] roku Nr [...] oraz odmówić P.M. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przydomową oczyszczalnią ścieków, zewnętrzną instalacją wodociągową i przyłączem energetycznym na działce nr 80/1 w K. gmina N.. W uzasadnieniu tej decyzji organ podzielił zarzut skarżącej wskazując, iż wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 roku o sygn. akt II SA/Łd 981/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w N. z dnia 13 czerwca 2005 roku Nr XXXIII/225/05 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, orzekając jednocześnie, iż uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zatem w dniu orzekania przez organ odwoławczy brak było planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym zaprojektowano inwestycję. Zgodnie zaś z art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli była ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; skoro decyzja z dnia [...] roku nie uwzględniała okoliczności w postaci braku planu, zatem zasadne stało się jej uchylenie w trybie autokontroli.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył P.M., podnosząc bezprawne uchylenie decyzji Starosty Powiatu Ł. z dnia [...] roku. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, iż o ile uchylenie decyzją autokontrolną decyzji z dnia [...] roku, wydanej w oparciu o nieważne podstawy prawne jest zasadne, to jednoczesne uchylenie decyzji organu I instancji, wydanej w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy prawa jest przykładem pogwałcenia elementarnych zasad systemu prawa, takich jak nieretroakcyjność prawa wywodzona z art. 7 Konstytucji RP oraz zasada ochrony praw nabytych. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej uchylenia decyzji Starosty Powiatu Ł. z dnia [...] roku.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie na podstawie art. 126 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.), bowiem strony zgodnie wniosły o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie sygn. akt II SA/Łd 981/07.
We wniosku z dnia 8 maja 2009 r. pełnomocnik skarżącego domagał się, w oparciu o art. 129 powołanej ustawy, podjęcia zawieszonego postępowania podnosząc, że postanowieniem z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie sygn. akt II OSK 552/07 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie sygn. akt II SA/Łd 981/07, uchylił tenże wyrok i odrzucił skargę.
Postanowieniem z dnia 21 maja 2009 r. podjęto zawieszone postępowanie.
Po podjęciu zawieszonego postępowania pełnomocnik skarżącego popierał skargę i wnosił o zasadzenie kosztów postępowania a pełnomocnik uczestniczki postępowania B.P. wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga winna być uwzględniona.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku
z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.) powoływanej w dalszej części jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W ramach wspomnianej kontroli sąd administracyjny ocenia zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie jest tzw. decyzja autokontrolna Wojewody [...] z dnia [...] roku Nr [...], którą to decyzją wskazany organ, działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w ramach autokontroli uwzględnił skargę B.P. w całości i uchylił decyzję własną z dnia [...] roku oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu Ł. z dnia [...] roku Nr [...] oraz odmówił P.M. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na działce nr 80/1 w K., gmina N.
Zasadnicze znaczenie w sprawie ma to, że podstawą rozstrzygnięcia autokontrolnego, jak wynika to z jego uzasadnienia było ustalenie, że wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 roku w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 981/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w N. z dnia 13 czerwca 2005 roku Nr XXXIII/225/05 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, orzekając jednocześnie, iż uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zatem jak wywiedziono to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w dniu orzekania przez organ odwoławczy, brak było planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym zaprojektowano inwestycję (wobec stwierdzenia nieważności uchwały). Zgodnie zaś z art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli była ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a skoro decyzja z dnia [...] roku nie uwzględniała okoliczności w postaci braku planu, zatem zasadne stało się jej uchylenie w trybie autokontroli.
Tymczasem podkreślenia wymaga, że w chwili orzekania decyzją autokontrolną tj. decyzją Wojewody [...] z dnia [...] roku Nr [...], wyrok z dnia 20 grudnia 2007 roku w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 981/07 stwierdzający nieważność uchwały Rady Gminy w N. z dnia 13 czerwca 2005 roku Nr XXXIII/225/05 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i ustalający jednocześnie, iż uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, był nieprawomocny. Nie miał więc zastosowania w sprawie art. 170 p.p.s.a. i nie można było twierdzić, iż wspomniany wyrok skutecznie wyeliminował miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym zaprojektowano inwestycję. Orzeczony przywołanym wyrokiem brak możliwości wykonania uchwały, która stanowi prawo miejscowe na określony czas (do dnia uprawomocnienia się wyroku) nie oznacza, że na terenie gminy N. brak było miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a jedynie to, że czasowo uchwały tej nie można było stosować. O braku planu można by mówić gdyby wyrok eliminujący taką uchwałę był prawomocny. Nie wyjaśnienie należyte tejże okoliczności stanowiło nie tylko naruszenie przepisów postępowania art. 7 i 77 § 1 kpa ale przede wszystkim miało niewątpliwy wpływ na treść wydanej decyzji podlegającej kontroli w przedmiotowej sprawie.
Tak więc decydujące znaczenie w przedmiotowej sprawie ma rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie sygn. akt II OSK 552/07 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie sygn. akt II SA/Łd 981/07 i odrzucił skargę. Tym samym nie może budzić wątpliwości okoliczność funkcjonowania w obrocie prawnym kwestionowanej uchwały dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla gminy N. Fakt ten z kolei determinuje wadliwość zaskarżonego rozstrzygnięcia autokontrolnego Wojewody [...], którego podstawą było ustalenie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu planowanej inwestycji, co z kolei wobec nie legitymowania się przez inwestora decyzją o warunkach zabudowy skłoniło tenże organ do wyeliminowania w drodze autokontroli decyzji pozytywnych dla inwestora i jednocześnie orzeczenia o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Mając na uwadze powyższe argumenty zgodzić należy się z zarzutem skargi dotyczącym niewłaściwego w tym przypadku zastosowania przez Wojewodę [...] art. 54 § 3 p.p.s.a.
Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
B.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło