VII SA/Wa 222/09
WyrokWSA w Warszawie2009-07-22
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Ewa Machlejd, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może samodzielnie stwierdzić fałszerstwo dowodu (np. uchwały rady gminy) jako podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też wymaga to prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może samodzielnie rozstrzygać o fakcie sfałszowania dowodu, gdyż kompetencje w tym zakresie należą do organów ścigania. Brak prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego fałszerstwo dowodu uniemożliwia uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego na tej podstawie.Stan faktyczny
Skarżący B. i J. B. domagali się uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego domku letniskowego i zbiornika na nieczystości. Podstawą wniosku o wznowienie postępowania było twierdzenie o fałszywym dowodzie (wyciągu z planu zagospodarowania przestrzennego) użytego w pierwotnym postępowaniu. Organ administracji uznał, że brak jest prawomocnego orzeczenia potwierdzającego fałszerstwo dowodu, a wcześniejsze decyzje były już wielokrotnie weryfikowane przez sądy administracyjne, w tym NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2009 r. sprawy ze skargi B. i J. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. skargę oddala
VII SA/Wa 222/09
UZASADNIENIE
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. znak: [...], na podstawę art.138 § 1 pkt.1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz.1071, z póź. zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. i J. B. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r., znak: [...] odmawiającą uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej Wojewody [...] z dnia [...].04.1997 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].09.1996 r, znak: [...], a nakazującej B. i J. B. rozebranie samowolnie wybudowanego domku letniskowego i zbiornika na nieczystości płynne z przyłączem na działce nr ewid. [...] w [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdził w uzasadnieniu, że podaniem z dnia [...].08.2007 r. B. i J. B. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...].04.1997 r. , wskazując jako podstawę żądania art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
Skarżący we wniosku z dnia [...].07.2008 r. wskazali, iż ww. decyzja Wojewody [...] z dnia [...].04.1997 r. została wydana w oparciu o fałszywy dowód -"wyciąg z planu zagospodarowania przestrzennego (...)- Uchwała Rady Gminy i Miasta [...] Nr XXVIII/226/94 z dnia 26.05.1994 r.", a o przedmiotowej okoliczności, Skarżący dowiedzieli się w dniu 01.07.2008 r, wraz z doręczeniem im decyzji GINB z dnia [...].06.2008 r., znak: [...]. Skarżący obszernie opisali fakt sfałszowania, ich zdaniem, treści ww. uchwały jak i decyzji Wojewody [...] z dnia [...].10.1995 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia strefy ochronnej ujęcia wody miasta [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż Skarżący zachowali termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że Skarżący podnoszą fakt zaistnienia "fałszu intelektualnego" wskazując na " nieprawdziwą treść dokumentu i poświadczeniu nieprawdy w jej części istotnej" odnośnie uchwały Rady Gminy i Miasta [...] Nr XXVIII/226/94 z dnia 26.05.1994 r. i decyzji Wojewody [...] z dnia [...].10.1995 r" znak: [...].
Organ wskazał, żę na gruncie rozpatrywanej sprawy kluczową kwestią był brak prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego okoliczność wystąpienia w postępowaniu administracyjnym fałszywego dowodu.
Zdaniem organu, jakkolwiek Skarżący wskazali, iż fakt "fałszu intelektualnego" odnośnie treści ww. dokumentów jest oczywisty, to organ tej oczywistości nie podzielił podnosząc, iż zgodność z prawem, decyzja Wojewody [...] z dnia [...].04.1997 r., znak: [...] była weryfikowana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 16.01.1998 r" sygn. akt. II SA/Po 662/97 oddalił skargę na przedmiotowe rozstrzygnięcie.
Organ dodał ponadto, iż nie może wkraczać w kompetencje ustawowo zastrzeżone dla organów ścigania i we własnym zakresie rozstrzygać o fakcie sfałszowania dowodu.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli B. i J. B. wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem stron naruszono przepisy k.p.a. tj art. 7, 75,77 i 81 oraz art. 145 §1 pkt. 1 k.p.a.
Skarżący wskazali, że przesłanka zainicjowanego przez nich postępowania wznowieniowego było istnienie fałszywego dowodu w sprawie, w oparciu o który ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Podnoszą, ze otrzymali od Burmistrza [...], sporządzony na ich wniosek, wypis z planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie wydania nam przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] decyzji rozbiórkowej, dla terenu na którym położona jest ich działka letniskowa. Z wypisu z planu Miejscowego jednoznacznie wynika iż teren ten objęty był projektowaną zabudową letniskową.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga B. i J. B. na powyższą decyzję nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze
zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Sprawa samowoli budowlanej, na działce nr ewid. [...] w [...], polegającej na wybudowaniu bez prawem przewidzianego zezwolenia domku letniskowego i zbiornika na nieczystości płynne z przyłączem była wielokrotnie przedmiotem oceny sądów administracyjnych w wyniku złożonych przez B. i J. B. skarg, które były oddalane.
Ostatnim wyrokiem w sprawie był wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2008r. II OSK 955/07 oddalający skargę kasacyjną B. i J. B. na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 2450/06 oddalający skargę w sprawie zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r.,
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu do wyroku z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2450/06, wskazał, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. -Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), będącego materialnoprawną podstawą decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] września 1996 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Sąd stwierdził, że B. i J. B. samowolnie wybudowali domek letniskowy i zbiornik na nieczystości na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę, lecz przeznaczony na uprawy polowe. W tej sytuacji Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia niż nakaz rozbiórki. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 stycznia 1998 r. w niniejszej sprawie nie ma znaczenia zmiana miejscowego planu ogólnego zagospodarowania dokonana w dniu 26 maja 1994 r. uchwałą nr XXVII/226/94, ponieważ skarżący wybudowali sporne obiekty w okresie
obowiązywania planu z 1989 r. W rezultacie Sąd uznał, że również pozostałe zarzuty podnoszone przez B. i J. B. dotyczące dokonywania przez organy niezgodnych z prawem interpretacji miejscowego planu zagospodarowania terenu z 26 maja 1994 r, w tym oparcie się przez Wojewodę [...] w uzasadnieniu decyzji z dnia 14 kwietnia 1997 r. na piśmie wyjaśniającym Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia 2 stycznia 1996 r. nie mają wpływu na ocenę legalności powołanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...]. Sąd I instancji zaznaczył, że postępowanie wznowieniowe, dotyczące decyzji nakazujących rozbiórkę domku letniskowego oraz zbiornika na nieczystości zakończyło się wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 18 listopada 1999 r., sygn. akt II SA/Po 2111-2112/98, oddalającym skargi B. i J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oraz na postanowienie tego organu z dnia [...] października 1998 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę.
Sąd podał, że w sprawie bezsporny i istotny jest również fakt, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1997 r. była kontrolowana przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 16 stycznia 1998 r. oddalił skargę uznając, iż powołana decyzja, o której stwierdzenie nieważności wnioskują skarżący, została wydana zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa. W ocenie Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując wniosek B. i J. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] w sposób prawidłowy podjął wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, prawidłowo i wyczerpująco zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie uchybił także zasadom postępowania administracyjnego, natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § k.p.a.
Wskazać jednakże należy, iż na gruncie rozpatrywanej sprawy kluczową kwestią jest brak prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego okoliczność wystąpienia w postępowaniu administracyjnym fałszywego dowodu.
Jakkolwiek Państwo [...] wskazują, iż fakt "fałszu intelektualnego" odnośnie treści ww. dokumentów jest oczywisty, to jednakże należy podnieść, iż zgodność z prawem decyzji Wojewody [...] z dnia [...].04.1997 r., znak: [...]została potwierdzona wyrokiem NSA z dnia 16.01.1998 r" sygn. akt. II
SA/Po 662/97 oddalającym skargę na przedmiotowe rozstrzygnięcie.
Zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że nie może wkraczać w kompetencje ustawowo zastrzeżone dla organów ścigania i we własnym zakresie rozstrzygać o fakcie sfałszowania dowodu.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło