VII SA/Wa 46/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2009 r. sprawy ze skargi J. B. i J. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. skargę oddala VII SA/Wa 46/09 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania, J. B. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2008 r., stwierdzającą, iż J. B. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej od dnia 01 stycznia 1999 r. do dnia 01 marca 2004 r. Jak wynika z akt sprawy z wnioskiem o wydanie decyzji rozstrzygającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego J. B. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, wystąpił Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...]. Jednocześnie J. B. zwrócił się przy piśmie z dnia 20 października 2007 r. do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z wnioskiem o ustalenie okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy wskazał, że z przedstawionych dokumentów wynika, iż J. B. oraz J. B. od dnia 01 maja 1993 r. rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej pod numerem ewidencyjnym [...] (zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wydane przez Urząd Gminy w [...] w dniu 07.05.1993 r.). Powyższy wpis został z dniem 02 marca 2004 r. zmieniony w ten sposób, iż od dnia 02.03.2004 r. w/w działalność gospodarcza jest prowadzona tylko i wyłącznie przez Pana J. B. (zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wydane przez Urząd Gminy w [...] w dniu 02.03.2004 r.). Wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie (pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...].05.2007 r., znak: [...]) wynika, iż Wydział Realizacji Dochodów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] przeprowadził postępowanie wyjaśniające na okoliczność prowadzenia przez J. B. działalności gospodarczej w ramach spółki cywilnej (przewodnictwo turystyczne oraz pilotaż wycieczek krajowych) w okresie od dnia 01 maja 1993 r. do dnia 29 lutego 2004 r. Przy piśmie z dnia [...] października 2007 r" znak: [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] dokonał korekty w/w daty wskazując, iż Pan J. B. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od dnia 01 maja 1993 r. do dnia 01 marca 2004 r. Prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od dnia 01 maja 1993 r. do dnia 01 marca 2004 r, J. B. jako płatnik składek z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego tylko i wyłącznie w okresie: 1) od dnia 01 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2003 r., 2) od dnia 18 kwietnia 2003 r. do dnia 23 maja 2003 r., 3) oraz od dnia 13 lipca 2003 r. do dnia 29 lutego 2004 r. Organ wskazał, że z pisma Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].05.2003 r., znak: [...] oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...], wynika, że nie odnotowano informacji o zawieszeniu lub ewentualnej likwidacji działalności gospodarczej przez J. B.. Ponadto za rok 1999 r. J. B. oraz J. B. złożyli PIT-33 (zeznanie wspólne małżonków), natomiast za lata 2000-2004 złożyli PIT-36 (zeznanie wspólne małżonków). W tej sytuacji organ nie dał wiary twierdzeniom, iż J. B. nie prowadził działalności gospodarczej. Organ wskazał, że przy określeniu znaczenia pojęć "rozpoczęcie" i "zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 41, poz. 324, z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 grudnia 2000 r, ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101 poz. 1178, z późn. zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2007 r. Nr 155 poz. 1095, z późn. zm.). Wyżej wymienione ustawy, określają zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem organu dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej istotne znaczenie prawne ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Zdarzenie losowe tj. choroba J. B. w czasie prowadzenia działalności gospodarczej nie może mieć znaczenia w przedmiotowej sprawie. Działalność gospodarcza jest bowiem działalnością z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Zatem przedsiębiorca rozpoczynający działalność powinien liczyć się z takim ryzykiem obejmującym okresy faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności, czy to z powodu braku płynności finansowej, czy też na przykład z powodu choroby przedsiębiorcy i niemożności zastąpienia go w wykonywaniu czynności biznesowych przez współpracownika (pracownika firmy). Organ odwoławczy wskazał przy tym, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaprezentowanym w wyroku z dnia 29.05.2007 r, sygn. akt II GSK 28/07, przerwa w prowadzeniu pozarolniczej działalności spowodowana stanem zdrowia (chorobą) nie może być traktowana na równi z zaprzestaniem wykonywania tej działalności. Okres faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności z powodu choroby (z uwagi na stan zdrowia) stanowi element ryzyka, z którym powinien liczyć się każdy podejmujący tego typu działalność. Zatem zgłoszenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych faktycznej przerwy w prowadzeniu pozarolniczej działalności z uwagi na stan zdrowia nie prowadzi do ustania obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że J. B. nie zgłaszał takich przerw zarówno w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych jak i w Urzędzie Skarbowym. Oznacza to, zdaniem organu, że brak było podstaw prawnych do uchylenia decyzji nr [...], wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] sierpnia 2008 r., znak: [...]. Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia skargę wniósł J. B. , polemizując z ustaleniami ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym z 1997 roku. Strona podniosła również, że istnieje możliwość zawieszenia działalności bez konieczności wyrejestrowywania działalności gospodarczej wskazując na informacje internetowe ZUS w myśli której dopuszcza się również czasowe zawieszenie działalności, bez obowiązku zgłaszania tego faktu w urzędzie ewidencyjnym, między innymi z powodu sezonowości działalności i zdarzeń losowych. Zdaniem strony skarżącej wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma jedynie charakter deklaratoryjny. Fakt prowadzenia działalności gospodarcze a nie wpis do ewidencji przesądza o istnieniu tej działalności i obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, a na podstawie ustawy z 19.11.1999 r. - Prawo działalności gospodarczej nie można twierdzić, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej świadczy o prowadzeniu tej działalności, a nie wyrejestrowanie działalności z ewidencji jest równoznaczne z jej prowadzeniem. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszy Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie można postawić zarzut naruszenia prawa. Na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. oraz art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. - obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. -powstawał i wygasał w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 7 e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, który jest odpowiednikiem uchylonego z dniem 1 stycznia 2004 roku art. 88 e tej ustawy, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.), przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Ewidencji Działalności Gospodarczej, zwanej dalej "ewidencją". Jednocześnie w myśl art. 33 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o wykreślenie w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Zatem czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Zdarzenia losowe np choroba J. B. w czasie prowadzenia działalności gospodarczej nie może mieć znaczenia w przedmiotowej sprawie. Działalność gospodarcza jest bowiem działalnością z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Zatem przedsiębiorca rozpoczynający działalność powinien liczyć się z takim ryzykiem obejmującym okresy faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności, czy to z powodu braku płynności finansowej, czy też na przykład z powodu choroby przedsiębiorcy i niemożności zastąpienia go w wykonywaniu czynności biznesowych przez współpracownika (pracownika firmy). Prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od dnia 01 maja 1993 r. do dnia 01 marca 2004 r., J. B. jako płatnik składek z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego tylko i wyłącznie w okresie: 1) od dnia 01 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2003 r., 2) od dnia 18 kwietnia 2003 r. do dnia 23 maja 2003 r., 3) oraz od dnia 13 lipca 2003 r. do dnia 29 lutego 2004 r. Jednocześnie jak wynikało z pisma Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].05.2003 r., znak: [...] oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...], nie odnotowano informacji o zawieszeniu lub ewentualnej likwidacji działalności gospodarczej przez J. B.. Ponadto za rok 1999 r. J. B. oraz J. B. złożyli PIT-33 (zeznanie wspólne małżonków), natomiast za lata 2000-2004 złożyli PIT-36 (zeznanie wspólne małżonków). Oznacza to, że brak było podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych osoba fizyczna prowadzi działalność od dnia jej zarejestrowania do dnia jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. W oparciu o zgromadzony w przedmiotowej sprawie przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia materiał dowodowy organ odwoławczy nie mógł dać wiary twierdzeniom, iż J. B. nie prowadził działalności gospodarczej. Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w skardze stwierdzić należy, że Sądowi znane jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06) z którego wynika, że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone. W takiej sytuacji ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Nie chodzi, więc o niedopuszczalność korygowania czasookresu prowadzenia działalności gospodarczej wynikającego z wpisu do ewidencji, lecz o powiązanie takiej czynności z wynikami postępowania dowodowego. Zatem decyzje wydane przez organy Narodowego Funduszu Zdrowia są potwierdzeniem objęcia przez skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Nadmienić należy, że Decyzja wydana przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] sierpnia 2008 r., jest jedynie potwierdzeniem faktu, iż J. B. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej od dnia 01 stycznia 1999 r. do dnia 01 marca 2004 r. Zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027), sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 270) skargę oddalił.