II SA/Rz 163/09
WyrokWSA w Rzeszowie2009-07-22
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Jolanta Ewa Wojtyna, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samowolnie wybudowany obiekt budowlany, który narusza przepisy techniczne dotyczące ochrony przeciwpożarowej (niezachowanie minimalnej odległości od budynku sąsiedniego), podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., nawet jeśli obecnie obowiązujące przepisy dopuszczałyby jego budowę w tym samym miejscu lub jeśli jego przeznaczenie uległo zmianie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że samowolnie wybudowany obiekt budowlany, który narusza przepisy techniczne dotyczące ochrony przeciwpożarowej (niezachowanie minimalnej odległości od budynku sąsiedniego) obowiązujące w czasie jego budowy, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd podkreślił, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w poprzednich orzeczeniach sądów administracyjnych są wiążące na mocy art. 153 PPSA. Zmiana przeznaczenia obiektu na pomieszczenie gospodarcze nie zmienia jego kwalifikacji do kategorii zagrożenia ludzi ani nie wpływa na ocenę naruszenia przepisów przeciwpożarowych obowiązujących w momencie budowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, dobudowanego do budynku mieszkalnego, który naruszał przepisy techniczne dotyczące ochrony przeciwpożarowej (niezachowanie minimalnej odległości od budynku sąsiedniego). Skarżący kwestionował zasadność nakazu rozbiórki, argumentując, że organ nie wykazał rzeczywistego niebezpieczeństwa, nie rozważył możliwości zmian w obiekcie ani nie uwzględnił przepisów dopuszczających sytuowanie budynków gospodarczych bliżej granicy działki. Podkreślał również, że obecne przepisy mogłyby pozwolić na budowę obiektu w tym miejscu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 22 lipca 2009 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego -skargę oddala-
Decyzja dnia [...]r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., po rozpatrzeniu odwołania S.B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] nakazującej M. i S.B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu, dobudowanego do budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce o nr ewid. 127/4 położonej w miejscowości Z., postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że Powiatowy Inspektor decyzją z dnia [...]r nakazał M. i S.B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu, dobudowanego do budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce o nr ewid. 127/4 z uwagi na to, że obiekt ten narusza przepisy techniczno-budowlane zawarte w rozporządzeniu Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) w zakresie nie zachowania niezbędnej ochrony przeciwpożarowej. W sprawie została wyczerpana przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r.
S.B. wniósł odwołanie od tej decyzji. Jego zdaniem organ I instancji nie wykazał, że zostały spełnione przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zakresie powodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, czy też niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jedynie stwierdzenie naruszenia przepisów technicznych dotyczących sytuowania budynków nie oznacza automatycznie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, a organ nadzoru budowlanego musi wykazać, że samowola budowlana spowodowała rzeczywiste niebezpieczeństwo. Organ nie rozważył możliwości wprowadzenia zmian lub przeróbek w zrealizowanej inwestycji przez co naruszono art. 7, 77 i 80 Kpa.
Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym organ II instancji postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia podał, że przedmiotem postępowania jest obiekt budowlany dobudowany do południowej ściany istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 127/4 położonej w miejscowości Z. o wymiarach 5.30m x 7.65m. Został on wykonany w technologii murowanej, ma dach dwuspadowy o konstrukcji drewnianej z pokryciem z blachy trapezowej. Z jednej strony przylega ona do ściany budynku mieszkalnego B. Odległość budynku od granicy działki sąsiedniej- P.- wynosi 2.10 m, a odległość od budynku mieszkalnego P. wynosi 5.12m. Budynek ten powstał bez pozwolenia na budowę w latach 1989-1991, gdy obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).
Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane do takich spraw nie stosuje się art. 48 tej ustawy, a przepisy. Prawo budowlane z 1974 r. Zgodnie z tymi przepisami istnieje możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, jeżeli nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 37 ust. 1 ustawy.
Organy w tej sprawie wydawały już decyzje umożliwiające zalegalizowanie samowolnie wybudowanego obiektu użytkowanego jako sklep. WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 28.10.2005r. sygn. akt IISA/Rz 1022/04 oddalił skargę inwestorów M. i S.B. na decyzję z dnia [...]r. nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku jako sklep. Z uwagi na art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wytyczne zawarte w tym wyroku wiążą w sprawie organy administracji. Podkreślenia wymaga to, że Sąd był związany wyrokami jakie zapadały już w sprawie tego budynku o sygn. akt II SA/Rz 1022/04, II SA/Rz 3/08, II SA/Rz 70/04 i SA/Rz 2606/02.
Sprawa ewentualnej możliwości legalizacji samowoli budowlanej została już przesądzona. W wyroku o sygn. akt IISA/Rz 1022/04 Sąd wskazał, że § 18 rozporządzenia przewiduje możliwość zmniejszenia podstawowych odległości między budynkami, wymaganych ze względów ochrony pożarowej, ale tylko w stosunku do budynków zaliczonych do kategorii niebezpieczeństwa pożarowego określonego w § 17 ust. 1 pkt 1 lub w stosunku do budynków przeznaczonych do celów produkcyjnych i magazynowych, o jakich mowa w § 17 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.).
Wyrokiem z dnia 16.04.2008r. sygn. akt IISA/Rz 3/08 Sąd uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] wraz z decyzją ją poprzedzającą . Sąd uchylił również decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] wraz z decyzją ją poprzedzającą. Została też uchylona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...]. Sąd w wyrokach wskazywał, że organy błędnie interpretowały § 17-19 cyt. rozporządzenia.
Organ II instancji wskazał, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy bowiem budynek ten, jak wynika z protokołu zeznania inwestora z dnia 14.08.2008r. przestał pełnić funkcje sklepu i właściciel zamierza użytkować go do celów gospodarczych – przechowywanie narzędzi.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. obiekt budowlany wybudowany bez pozwolenia na budowę podlega przymusowej rozbiórce gdy znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych dla otoczenia.
W rozpoznawanej sprawie lokalizacja budynku nie narusza ustaleń planu, ale zachodzi wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy zagrożenie pożarowe. Wynika ono z niezachowania minimalnej odległości określonej w § 17 cyt. rozporządzenia. Rozporządzenie to obowiązywało w czasie budowy tego obiektu. Stosownie zaś do § 172 ust. 3 rozporządzenia do kategorii zagrożenia ludzi zalicza się budynki lub ich części, przeznaczone do celów mieszkalnych i użyteczności publicznej. Zarówno budynek mieszkalny, gospodarczy i budynek sklepu należy zakwalifikować do kategorii zagrożenia ludzi. Zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia odległość między budynkami zaliczanymi do kategorii zagrożenia ludzi ze względu na potrzebę zapewnienia ochrony przeciwpożarowej powinna wynosić 10.0 m. Natomiast w rozpoznawanej sprawie odległość ta wynosi 5.12m.
W § 18 rozporządzenia zostały przewidziane w zależności od klasy odporności ogniowej i zakresu oszklenia ściany od strony sąsiedniego budynku możliwość zmniejszenia odległości, ale zmniejszenie to dotyczy tylko budynków o których mowa w § 17 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, a nie dotyczy budynków określonych w § 17 ust. 1 pkt 3. Ustawodawca nie dopuścił możliwości zmniejszenia odległości 10.0m pomiędzy budynkami zaliczonymi do kategorii zagrożenia ludzi.
Organ wskazał, że w § 170 ust. 2 cyt. rozporządzenia zakwalifikowaniu do kategorii niebezpieczeństwa pożarowego podlegają budynki ich części i urządzenia związane z budynkami oraz składowiska, w których stosuje się, przechowuje, lub składuje materiały mogące ulec zapaleniu lub samozapaleniu. W związku z tym budynek pełniący funkcję gospodarczą należy zakwalifikować do kategorii zagrożenia ludzi.
Ustawodawca w § 12 ust. 2 rozporządzenia dopuścił możliwość usytuowania budynku mieszkalnego, jak i gospodarczego w odległościach innych niż 3.0m i 4.0m od granicy działki sąsiedniej pod warunkiem, że odległość pomiędzy projektowanym budynkiem a istniejącym będzie wynosić co najmniej 8m. Jednakże w rozpoznawanej sprawie tego typu sytuacja nie występuje ponieważ w okresie budowy budynku działka sąsiednia P. była już zabudowana. Jest tam dom mieszkalny usytuowany w odległości 3.02m od granicy działki B.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że usytuowanie budynku powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi oraz mienia, co jest jedną z przesłanek z art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. będących podstawą do rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie ma możliwości doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami bowiem nie ma możliwości wyeliminowania stwierdzonego naruszenia prawa, gdyż dotyczy ono niewłaściwego usytuowania dobudówki.
Skargę na tę decyzję wniósł S.B. domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów sądowych według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego tj. art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, mające wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, iż samowolnie wybudowany obiekt dobudowany do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce o nr ewid. 127/4 w miejscowości Z. powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia w następstwie czego utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...]nakazującą rozbiórkę obiektu,
- naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, 77 oraz 80 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, powodując wydanie decyzji niezgodnej z prawdą obiektywną i bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego.
W uzasadnieniu skargi podał, że organ w zaskarżonej decyzji powołał się na § 12 rozporządzenia stanowiącego, że budynki mieszkalne i gospodarcze powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki, przy czym odległość ta może ulec zmniejszeniu do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych.
Skarżący wskazał, że § 13 ust. 1 dopuszcza sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W ust. 2 § 13 rozporządzenia wskazano, że ściany budynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią nie powinny mieć okien i drzwi a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. Budynki gospodarcze usytuowane bezpośrednio przy granicy działki nie mogą przylegać do budynków mieszkalnych na sąsiedniej działce.
Orzekające w sprawie organy nie prowadziły postępowania w sposób zmierzający do kompleksowego wyjaśnienia przedmiotu sporu. Zostały jedynie rozważone okoliczności wskazane w wyrokach Sądu dotyczące odległości sytuowania budynków wynikające z § 18-19 rozporządzenia. Sprawa nie została załatwiona kompleksowo na tle całości regulacji zawartych w rozporządzeniu. Nie została rozważona możliwość sytuowania pomieszczeń gospodarczych w mniejszej odległości niż ta wynikająca z § 12 rozporządzenia. Została naruszona zasada prawdy obiektywnej, zobowiązująca organ do procedowania w sposób rzetelny, dokładny i kompleksowy. Mylnie zakwalifikowano budynek gospodarczy-składzik na narzędzia jako budynek użyteczności publicznej. Precyzyjne określenie przez organ kategorii budynku pozwoli na określenie minimalnych odległości wymaganych przy jego usytuowaniu.
W ocenie skarżącego nawet jeśli przyjąć, że został naruszony § 17 cyt. rozporządzenia to naruszenie tego przepisu technicznego nie oznacza automatycznie, że została spełniona przesłanka niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa Budowlanego z 1974r. Nakaz rozbiórki może być wydany, gdy niebezpieczeństwo jest rzeczywiste, konkretne i niemożliwe do usunięcia na zasadzie art. 40 w.w. ustawy. Zasadą jest legalizacja samowoli budowlanej – por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14.10.2004r. sygn. akt SA/Rz 753/03. Zgodnie z art. 37 w.w. ustawy dla orzeczenia rozbiórki konieczne jest po pierwsze wybudowanie go niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, a po drugie spowodowanie przez obiekt niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych dla otoczenia.
Mylnie organy przyjęły, że aby została spełniona pierwsza z przesłanek konieczne jest wybudowanie obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy - § 12, 17 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia. Skarżący podkreślił, że w myśl § 13 rozporządzenia budynek może być sytuowany bezpośrednio przy granicy działki. Odnosząc się do interpretacji drugiej przesłanki skarżący podał, że do jej spełnienia obiekt powinien być posadowiony w odległości 10 m od budynku mieszkalnego znajdującego się na sąsiednim gruncie. W obecnym stanie prawnym obiekt mógłby być wybudowany w tym samym miejscu. Gdyby została utrzymana decyzja o rozbiórce , skarżący będzie mógł na tym samym miejscy wybudować taki sam obiekt.
Skarżący wskazał, że nie powinno się prawa bardziej restrykcyjnego stosować do stanów faktycznych, które nastąpiły przed jego wejściem w życie – Z. Niewiadomski (red) Prawo Budowlane, komentarz CH Beck; wyr, SN z dnia 3.09.1997r. sygn. akt III RN 33/97. Prawo obowiązujące w dacie budowy składziku na narzędzia było bardziej liberalne bo zasadą było dążenie do legalizacji samowoli budowlanej. Zaś w zakresie przepisów przeciwpożarowych względniejsze jest prawo obecnie obowiązujące. Zdaniem skarżącego skoro obiekt ten nie stwarza rzeczywistego niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, nakazywanie mu rozbiórki spowoduje naruszenie zasady słuszności i sprawiedliwości społecznej godząc w jego prawo własności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
S.P., działając przez pełnomocnika, wniósł odpowiedź na skargę, domagając się jej oddalenia. W uzasadnieniu pisma wskazał, że Sądy i orzekające w sprawie organy w trakcie toczącego się już 10 lat postępowania wnikliwie i pod każdym względem zbadały i wyjaśniły wszelkie istotne dla rozstrzygnięcia kwestie. Twierdzenia skarżącego określające dobudówkę pełniącą rolę sklepu jako "składzik na narzędzia" są bez znaczenia w świetle przepisów rozporządzenia z 1980r. Nie da się pominąć faktu niezachowania wymaganej odległości i wynikających z tego konsekwencji. Przytoczył wyrok WSA w Krakowie z dnia 19.05.2008r. sygn. akt VIISA/Wa 2207/07 LexPolonica nr 1963051, w którym wyrażono pogląd, że "strona postępowania administracyjnego nie może wywodzić swych praw z faktu samowolnie dokonanego odstępstwa od ustaleń decyzji udzielającej pozwolenia na budowę".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kierując się zatem kryterium legalności dokonują kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje zatem tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego lub uchybienia w przeprowadzonym postępowaniu w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 – 3 powyższej ustawy. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 tej ustawy, skarga podlegała oddaleniu.
Skarżący S.B. koncentrował swe zarzuty na kwestii niewyjaśnienia przedmiotu sporu. W jego bowiem ocenie sprawa nie została załatwiona kompleksowo na tle całości regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm./, gdyż jedynie rozważono okoliczności wskazane w wyrokach Sądu dotyczące sytuowania budynków wynikające z § 18 – 19 tego rozporządzenia. Natomiast nie rozważono możliwości sytuowania pomieszczeń gospodarczych w odległości mniejszej od wynikającej z § 12 powyższego rozporządzenia. Zarzutów tych Sąd nie podziela.
Otóż odnośnie spornego obiektu dobudowanego bez pozwolenia na budowę do budynku mieszkalnego istniejącego na działce nr 127/4 w miejscowości Z., własności M. i S.B., w latach 1989 – 1991, zapadło szereg decyzji organów nadzoru budowlanego, skontrolowanych następnie – wskutek skarg wniesionych przez inwestora, czy też właścicieli sąsiedniej działki nr 127/2 – przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. I tak Sąd ten orzekł wyrokami: z dnia 11 lipca 2003 r. sygn. akt SA/Rz 2606/02, z dnia 7 maja 2004 r. sygn. akt II SA/Rz 70/04, z dnia 28 października 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 1022/04 i z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 3/08. Zaskarżona decyzja z dnia 12 stycznia 2009 r. zapadła po wymienionym ostatnio wyroku i – jak wynika z akt sprawy – po złożeniu przez skarżącego w dniu 14 sierpnia 2008 r. oświadczenia, iż sporny obiekt użytkuje jako pomieszczenie gospodarcze /poprzednio – sklep/.
Trzeba podkreślić, że w myśl art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powołanej wyżej ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem postępowania. W rozumieniu tego przepisu związanie organu oceną prawną sądu obejmuje nie tylko organ, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem orzeczenia sądu, ale także każdy organ orzekający do czasu jej ostatecznego rozstrzygnięcia. Zarówno zatem organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku.
W świetle powyższego nie można zatem skutecznie zarzucać, iż organy orzekające w sprawie ograniczyły się do rozważania okoliczności wskazanych w wyrokach Sądu, skoro do wypełnienia tej powinności – wynikającej z art. 153 ustawy cyt. wyżej – były zobligowane. Stąd też za nietrafne należało uznać zarzuty skarżącego w powyższym zakresie.
Jak wcześniej wskazano, zaskarżona decyzja z dnia 12 stycznia 2009 r. zapadła po wyroku WSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 3/08, którym została uchylona – w wyniku rozpoznania skargi S.P. – decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. /[...] / i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...]r. /[...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, a także wcześniejsze decyzje tych organów, tj. z dnia [...]r. /[...] /, z dnia [...]r. [...]z dnia [...]r.[...], z dnia [...]r. /[...] / i z dnia [...]r. /[...] /. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że z uwagi na treść art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi cyt. wyżej związany był, jak i organy administracji, których działanie było przedmiotem zaskarżenia wytycznymi zawartymi w wyroku z dnia 28 października 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 1022/04, zaś dla Sądu orzekającego w wymienionej ostatnio sprawie wiążące były również wytyczne zawarte w wyrokach WSA w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 70/04 i SA/Rz 2606/02.
Przypomnieć zatem wypada, że w powołanym wyżej wyroku sygn. akt II SA/Rz 1022/04 WSA uznał, że § 18 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki przewiduje odstępstwa odległościowe, ale tylko w stosunku do budynków zaliczonych do kategorii niebezpieczeństwa pożarowego określonego w § 17 ust. 1 pkt 1 lub w stosunku do budynków przeznaczonych do celów produkcyjnych i magazynowych, o jakich mowa w § 17 ust. 2 tego rozporządzenia. Nadto uznał, że § 19 tego rozporządzenia stanowiący, iż w razie zastosowania wewnątrz budynku samoczynnych stałych urządzeń gaśniczych odległości określone w § 17 i 18 zmniejsza się o 25 % dla budynków zaliczonych do I, II i III kategorii niebezpieczeństwa pożarowego oraz o 50 % dla budynków zaliczonych do IV i V kategorii niebezpieczeństwa pożarowego dotyczy tylko obiektów zaliczonych do kategorii niebezpieczeństwa pożarowego, czyli odnosi się do § 17 ust. 1 pkt 1 i 2, zatem nie obejmuje budynków zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi.
Przedstawiając powyższą ocenę, Sąd w składzie orzekającym obecnie uważa, że ocena ta prawidłowo została uwzględniona przy wydawaniu zaskarżonej decyzji z dnia 12 stycznia 2009 r. i w konsekwencji – na gruncie prawa materialnego obowiązującego w czasie realizacji obiektu samowolnie dobudowanego do budynku mieszkalnego na działce nr 127/4 w miejscowości Z. – trafnie wywiedziono stanowisko sprowadzające się do konieczności orzeczenia rozbiórki tegoż obiektu.
Niesporne bowiem jest, że przedmiotowy obiekt usytuowany jest ze ścianą pełną w odległości 2,10 m od granicy z działką G.S. P. i 5,12 m od ich budynku mieszkalnego znajdującego na ich działce nr 127/2. Został wybudowany bez pozwolenia na budowę w latach 1989 – 1991, stąd też znajdują do niego zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. /Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm./ i wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm./.
Wbrew zarzutom skarżącego kwestia zaliczenia przedmiotowego obiektu [pierwotnie przeznaczonego na sklep] do kategorii zagrożenia ludzi /§ 170 ust. 3 powyższego rozporządzenia/, jak i braku możliwości zmniejszenia normy odległościowej 10 m określonej w § 17 ust. 1 pkt 2 /§ 18 i 19 tegoż rozporządzenia/ została przesądzona, o czym mowa była wyżej, w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 28 października 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 1022/04. Powyższej kwalifikacji, tj. do kategorii zagrożenia ludzi, nie zmienia – jak trafnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – przeznaczenie tego obiektu od sierpnia 2008 r. na pomieszczenie gospodarcze /§ 176 pkt 2 lit. a rozporządzenia cyt. wyżej/.
W podstawie prawnej decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu dobudowanego do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 127/4 w miejscowości Z. powołano art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm./. Przepis ten stanowi, że podlega przymusowej rozbiórce obiekt budowlany wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dla zastosowania powyższego przepisu niezbędne jest więc wykazanie, że zostały spełnione równocześnie następujące przesłanki: naruszenie prawa obowiązującego w czasie budowy i powstanie skutkiem budowy niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, przy czym dla uznania wystąpienia ostatnio wymienionej przesłanki wystarczy stwierdzenie jednego z czterech podanych stanów.
W warunkach rozpoznawanej sprawy jako skutek budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę, czyli z naruszeniem prawa obowiązującego w czasie budowy powstał bez wątpienia stan niebezpieczeństwa dla ludzi oraz mienia. Ze względu na usytuowanie przedmiotowego obiektu nie jest możliwe w drodze zmian lub przeróbek doprowadzenie do ustania tego stanu i dlatego w konsekwencji występuje konieczność zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa Budowlanego, a więc nakazania przymusowej rozbiórki.
Zawarta w skardze wykładnia art. 37 Prawa budowlanego nie zasługuje na akceptację, w szczególności też chybiony jest argument, iż w myśl § 13 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. cyt. wyżej budynek gospodarczy może być sytuowany bezpośrednio przy granicy działki. Przedmiotowy obiekt /"dobudówka"/ nie odpowiada warunkom określonym w tym przepisie, co jest okolicznością niesporną w sprawie.
Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi cyt. wyżej orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło