I OZ 79/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-02-05
Skład orzekający: Leszek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja majątkowa skarżącego, polegająca na bezrobociu i braku oszczędności, stanowi wystarczającą podstawę do wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej o zwrocie równowartości kosztów nauki?Ratio decidendi
Trudna sytuacja majątkowa skarżącego, nawet poparta dowodami o jego bezrobociu i braku środków, nie stanowi samodzielnie wystarczającej podstawy do wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej, jeśli istnieje możliwość zwrotu spełnionego świadczenia w przypadku korzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia sądowego. Skarżący musi wykazać konkretne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które nie będą mogły być naprawione przez późniejszy zwrot świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący G. R. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Obrony Narodowej nakazującej zwrot równowartości kosztów nauki. Uzasadnił to obawą niepowetowanej szkody i utraty środków do życia z uwagi na jego trudną sytuację materialną (bezrobocie, brak oszczędności, utrzymanie przez rodziców). Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania, uznając, że trudna sytuacja majątkowa nie jest wystarczającą przesłanką, a zwrot świadczenia jest możliwy. Skarżący złożył zażalenie, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 988/09 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi G. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zwrotu równowartości kosztów nauki żołnierza pełniącego służbę kandydacką, zwolnionego ze służby postanawia oddalić zażalenie
Postanowieniem z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 988/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił G. R. wstrzymania wykonania decyzji w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2009 r. [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zwrotu równowartości kosztów nauki żołnierza pełniącego służbę kandydacką, zwolnionego ze służby. W uzasadnieniu podano, że G. R. swój wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnił tym, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji mógłby spowodować dla niego niepowetowaną szkodę, w postaci podjęcia przez organ administracji egzekucji administracyjnej, co może spowodować utratę przez niego środków utrzymania dla siebie i osób jemu najbliższych. Dodał, iż zebranie kwoty ustalonej przez organ do zwrotu oznacza, w jego przypadku, jako człowieka młodego, który dopiero zakończył zawodową służbę wojskową i który dopiero próbuje odnaleźć się na trudnym rynku pracy, perspektywę "co najmniej roku lub nawet dwa lata czynienia oszczędności". Podkreślił, że nie posiada tak znacznych środków, a wykonanie decyzji może spowodować, iż w ogóle utraci środki utrzymania, a zwrot w chwili obecnej kwoty stanowiącej prawie [...] tys. zł oznaczałby dla niego zaciągnięcie znacznych zobowiązań kredytowych. W związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt I OZ 888/09, pismem WSA w Warszawie z dnia 21 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 988/09 G. R. został wezwany do przedłożenia, w terminie 7 dni, oświadczenia i dokumentów potwierdzających jego rzeczywisty stan majątkowy i finansowy oraz wyjaśniających czy posiada pracę lub ewentualne oszczędności. Odpis przedmiotowego wezwania skarżący otrzymał w dniu 27 października 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sądowych sprawy), po czym pismem nadanym w dniu 29 października 2009 r., w terminie wyznaczonym przez Sąd, G. R. oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności i "stanu majątkowego" oraz że od dnia 20 marca 2009 r. jest osobą bezrobotną, poszukującą pracy, która obecnie jest na utrzymaniu rodziców. Do przedmiotowego pisma skarżący dołączył: zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w P. [...] z dnia [...] października 2009 r., z którego wynika, że jest on zarejestrowany w ww. Urzędzie, jako osoba bezrobotna od dnia 12 marca 2009 r. do nadal, oraz że otrzymał zasiłek w 2009 r. za okres od dnia 20 marca 2009 r. do dnia 19 września 2009 r. w kwocie [...] zł; zaświadczenie wystawione przez Samodzielny Wojewódzki Zespół Publicznych Zakładów Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w W. z dnia [...] października 2009 r. [...], z którego wynika, że M. R. - matka skarżącego jest zatrudniona w ww. Zespole od dnia 2 marca 2000 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony - pełny etat, na stanowisku salowa, z wynagrodzeniem miesięcznym [...] zł netto (średnia z 3 miesięcy); zaświadczenie wystawione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w Warszawie Inspektorat w P. [...] z dnia [...] października 2009 r., z którego wynika, że A. R. - ojciec skarżącego pobiera okresową rentę z tytułu niezdolności do pracy, której wysokość za miesiąc październik 2009 r. wyniosła [...] zł (kwota do wypłaty: [...] zł).
Uzasadniając swoje postanowienie po ponownym rozpoznaniu sprawy w dniu 26 listopada 2009 r. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi zawierać uzasadnienie powodów, dla których Sąd powinien postanowić o wstrzymaniu jej wykonania. Oznacza to, że obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z powyższego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona stronie przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W sytuacji należności pieniężnych niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza sytuację, gdy szkoda powstała przez uiszczenie należności w wyniku wykonania decyzji, nie będzie mogła zostać naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia. Powołane przez skarżącego w niniejszej sprawie okoliczności zostały poparte oświadczeniem skarżącego, z którego wynika, że jest on osobą bezrobotną, która nie posiada żadnych oszczędności i pozostaje na utrzymaniu rodziców, na dowód czego przedstawił zaświadczenia obrazujące sytuację finansową jego oraz członków jego rodziny (matka, ojciec). Biorąc pod uwagę sytuację skarżącego, zwrot kwoty [...] zł, ustalonej przez organ do zwrotu, znacznie uszczupli jego budżet, zwłaszcza, że, jak pisze we wniosku, będzie zmuszony zaciągnąć na ten cel zobowiązania kredytowe. Zdaniem Sądu trudna sytuacja majątkowa, z którą niewątpliwie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, nie przemawia sama w sobie za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Nie można mówić o możliwości spowodowania nieodwracalnych skutków, jeżeli istnieje możliwość dochodzenia zwrotu uiszczonej kwoty, a w rozpoznawanej sprawie taka możliwość istnieje, albowiem ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu uiszczonej kwoty stronie skarżącej przez organ.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył G. R. podając w nim, iż Sąd I instancji błędnie przyjął, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w razie jej przymusowego wykonania, nie spowoduje po stronie skarżącego ,,niepowetowanej szkody". Wskazał, że ewentualne podjęcie przez organ administracji egzekucji administracyjnej, może spowodować utratę przez niego środków utrzymania dla siebie i osób jemu najbliższych. Stwierdził dalej, że zebranie kwoty ustalonej przez organ do zwrotu oznacza, w jego przypadku, jako człowieka młodego, który dopiero zakończył zawodową służbę wojskową i który dopiero próbuje odnaleźć się na trudnym rynku pracy, perspektywę co najmniej roku lub nawet dwa lata czynienia oszczędności. Podał, że nie posiada tak znacznych środków oraz że zwrot w chwili obecnej kwoty stanowiącej prawie [...] tys. zł oznaczałby dla niego zaciągnięcie znacznych zobowiązań kredytowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie bowiem do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ciąży na wnioskodawcy.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że G. R. nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Pomimo, iż, jak wynika z akt sprawy, jego sytuacja materialna jest trudna, to jednak okoliczność ta nie może stanowić wystarczającej podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ślad za Sądem I instancji wskazać należy na możliwość zwrotu w niniejszej sprawie spełnionego świadczenia. W przypadku bowiem korzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia sądowego świadczenie pieniężne będzie podlegało zwrotowi. Wskazywana zaś przez skarżącego licytacja majątku dłużnika jest ostatecznym środkiem egzekucyjnym. Ponadto skarżący nie uprawdopodobnił, że jeśli decyzja zostanie wykonana przed wydaniem prawomocnego orzeczenia sądowego, wówczas może nastąpić konkretne wydarzenie, które wywoła trudne do odwrócenia skutki.
Z powyższego wynika, iż w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, iż należało udzielić ochrony tymczasowej. Skoro tak to zaskarżone postanowienie uznać należy za zgodne z prawem.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło