I SA/Łd 1506/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2009 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2007 oddala skargę. I SA/Łd 1506/08 UZASADNIENIE Decyzją z [...]. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] nr [...] w sprawie ustalenia S. S. wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2007. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji wskazał, iż Wójt Gminy B. ustalił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2007 rok na kwotę 233,00zł. Do opodatkowania przyjęto 44, 87m2 domu letniskowego według stawki 6,13zł dla budynków pozostałych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podatkowy I instancji stwierdził, budynek ma charakter budynku letniskowego, a nie budynku mieszkalnego. Na potwierdzenie stanowiska powołał się na wyjaśnienia skarżącego, z których wynika, że bardzo często korzysta z budynku położonego na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "A", to jest około siedmiu miesięcy w roku. Ponadto skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje na stałe, a budynek położony na terenach ogródków działkowych nie służy stałemu lecz czasowemu zamieszkiwaniu. Dodatkowo organ ustalił, że budynki położone na terenie tego ogrodu mają stały dopływ energii, wywóz śmieci następuje we własnym zakresie, natomiast pobór wody następuje w okresie od kwietnia do końca października, natomiast w okresie zimowym od listopada do końca marca dopływ wody jest zamknięty. W dalszej części uzasadnienia organ podatkowy powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że budynek - altana ma charakter letniskowy, a nie mieszkalny i tym samym zasadne było zastosowanie stawki podatku właśnie dla budynku letniskowego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zakwestionowali wysokość podatku i wniósł o zastosowanie stawki podatku jak dla budynków mieszkalnych. Skarżący powołał się na stosowne orzecznictwo sądu administracyjnego. Z powołanych orzeczeń wywiódł, że spełniona jest przesłanka uznania przedmiotowego domu za mieszkalny, a nie letniskowy ponieważ zamieszkiwanie na wsi dla osób zbliżających się do 70-go roku życia i chorych jest wskazane, a zatem nie można uznać, że budynek jest wykorzystywany tylko rekreacyjnie. W ocenie skarżącego jest to budynek mieszkalny zaspokajający potrzeby mieszkaniowe podatnika i jego rodziny. Zwrócił również uwagę, że przed założeniem instalacji wodociągowej wodę do spożycia dowozili przez cały rok, a wodę dla celów gospodarczych czerpano z rowu opaskowego. W obszernym uzasadnieniu odwołania skarżący poruszył szereg innych kwestii, a między innymi zarzucił organowi podatkowemu nieprawidłowości w zakresie kontroli u podatnika. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że wykładnia celowościowa art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz.U. z 2002 r. Nr 9 póz. 84 ze zm.), wykazuje, że podatek od nieruchomości jest podatkiem typu majątkowego, wymagającym uwzględnienia sposobu wykorzystywania majątku. Ustawodawca z przyczyn społecznych i gospodarczych, opodatkował niektóre kategorie nieruchomości różnymi stawkami. Najniższą stawkę podatkową przewidziano w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit a tej ustawy, a więc dla budynków mieszkalnych lub ich części, ponieważ zaspokajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi w zakresie zamieszkiwania. Znacznie wyższe stawki podatkowe przewidziano dla budynków pozostałych art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e. Z najniższej stawki nie powinny korzystać budynki letniskowe wówczas, gdy jego użytkownicy są tam jedynie sezonowo, a więc ubocznie są zaspokajane potrzeby mieszkaniowe, związane z wypoczynkiem, rekreacją, spędzeniem urlopów. Wskazano, że budynek letniskowy będzie się mieścił w pojęciu budynku mieszkalnego tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich) służąc zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych ( nie rekreacyjnych, wypoczynkowych bądź w celu lokaty kapitały). Budynek letniskowy nie nabywa cech budynku mieszkalnego, w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez fakt jego sezonowego zamieszkiwania, która to sezonowość oznacza brak zamiaru przebywania właściciela i jego bliskich w tymże budynku, jako ich centrum życiowe. Zdaniem Kolegium budynki letniskowe zaspokajają potrzeby mieszkaniowe sezonowo, a więc ubocznie i są związane z wypoczynkiem, rekreacją, spędzaniem urlopów. Zdaniem Kolegium budynek mieszkalny położony na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "A", z którego korzysta skarżący ma charakter budynku letniskowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] W obszernym uzasadnieniu skargi podniesiono argumentację wyrażoną wcześniej w uzasadnieniu zażalenia od decyzji organu I instancji. Skarżący wskazał, iż organy administracji nie są uprawnione do zawężania pojęcia "budynku mieszkalnego". Nie zgadza się również z używaniem przez organy określenia "centrum potrzeb życiowych" jako kryterium przeznaczenia budynku. Zdaniem wnoszącego skargę nie można również zawężać pojęcia budynku mieszkalnego stosując kryterium okresów zamieszkania. Skarżący wskazał stosowanie orzecznictwo sądów administracyjnych mających, jego zdaniem, potwierdzić poprawność przedstawionej argumentacji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie . Kwesta sporną przy bezspornie ustalonym stanie faktycznym jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy w sytuacji, w której podatnik będąc właścicielem lokalu mieszkalnego w blokach oraz jednocześnie innego budynku na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego " A", gdzie przebywa przez okres około 7 miesięcy w roku tj. "tak często jak tylko może ..." i pobyt na "...tej działce jest prawdziwym wytchnieniem od niedobrego miejskiego powietrza ...", a na działce tej przyjeżdża jego najbliższa rodzina tj. dwoje dzieci oraz czworo wnuków (protokół przesłuchania strony k.35), należy opodatkować wg stawki przewidzianej w art. 5 ust.1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - jak twierdzą organy podatkowe, czy też w stawki uprzywilejowanej przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.a tej ustawy - jak twierdzi skarżący. W ocenie skarżącego, w sytuacji zakupu kilku mieszkań czy domów nawet w kilku miastach, to w każdym z tych lokali można zaspakajać swoje potrzeby mieszkaniowe (str.8 skargi). Rozstrzygając ten spór trzeba przypomnieć , że w przeważającej części orzecznictwa prezentowany jest pogląd, że kryterium decydującym o zaliczaniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela (uchwały NSA z dnia 17 października 2001 r., sygn. akt FPK 9/01; z dnia 22 kwietnia 2002 r., sygn. akt FPK 17/01 oraz z dnia 1 lipca 2002 r., sygn. akt FPK 3/02). W szczególności w uchwale z dnia 1 lipca 2002 r., sygn. akt FPK 3/02, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 5 sędziów uznał, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 decyduje kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że w orzecznictwie administracyjnym i sądowoadministracyjnym ukształtowała się określona linia orzecznicza, jeśli chodziło o opodatkowanie budynków mieszkalnych spełniających funkcje rekreacyjne (letniskowe). Podatek od nieruchomości jest podatkiem od majątku. Ustawodawca z przyczyn społecznych (pozafiskalnych) niektóre grupy nieruchomości (składniki majątkowe) opodatkował stawkami niższymi (określonymi w ustawie co do ich górnego pułapu) niż inne. Dotyczyło to budynków mieszkalnych - takich, które służą zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych podatnika i jego rodziny. "Budynek mieszkalny" to budynek przeznaczony lub nadający się do mieszkania. Natomiast pojęcie "mieszkać" oznacza "zajmować jakieś pomieszczenie i traktować je jako główne miejsce pobytu, przebywać gdzieś stale lub czasowo" (oba pojęcia zamieszczone w Uniwersalnym Słowniku Języka Polskiego, pod red. S. Dubisza, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 r., s. 642). W tym kontekście budynek mieszkalny przeznaczony przez podatnika na cele rekreacyjne, niezależnie od stanu technicznego i częstotliwości wykorzystywania, może być uznany za "pozostały" budynek w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowany według innych stawek niż budynek "mieszkalny" w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy (por.wyrok NSA z dnia 16 lutego 2006 roku , sygn. akt II FSK308/05, lex. 193360). Jednocześnie trzeba wskazać, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, póz. 1086 z późn. zm.) - podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Należy więc podzielić stanowisko organu, iż podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1994 r, SA/Ka 2592/93, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1703/94, por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93). Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (por. wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004 r, III Sa/Wa 257/04, wyrok WSA z dnia 5 października 2005 r., III SA/Wa 1718/05, wyrok WSA z dnia 7 lipca 2005 r., III SA/Wa 1206/05) i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Natomiast na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, wskazuje bezpośrednio przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. A zatem kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Budynek letniskowy będzie się mieścił w pojęciu budynku mieszkalnego tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich), służąc tym samym zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych (nie rekreacyjnych, wypoczynkowych bądź w celu lokaty kapitału). W świetle poczynionych wyżej wywodów należy przyjąć (podzielając częściowo stanowisko zajęte w wyrokach przytoczonych wyżej, a w szczególności w wyroku NSA z dnia 9 października 1992 r., sygn. akt SA/Gd 1169/92 i nast.), że istotną cechą budynku, uzasadniającą zakwalifikowanie budynku do kategorii budynków mieszkalnych, jest posiadanie budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Za taką wykładnią przemawia także to, że przepisy przewidujące preferencyjną stawkę opodatkowania podatkiem od nieruchomości "dla budynków mieszkalnych lub ich części", jako unormowania o charakterze szczególnym, nie powinny podlegać wykładni rozszerzającej. Stosowanie bowiem w tym wypadku wykładni rozszerzającej byłoby odstępstwem od zasady sprawiedliwego i równego opodatkowania. Podkreślenia wymaga, że za słusznością takiego stanowiska wskazują również wnioski wypływające z wykładni celowościowej. Wykładnia celowościowa art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wykazuje, iż podatek od nieruchomości jest podatkiem typu majątkowego, wymagającym uwzględnienia sposobu wykorzystania majątku. Ustawodawca zatem, z przyczyn społecznych i gospodarczych, opodatkował niektóre kategorie nieruchomości różnymi stawkami. Najniższą stawkę podatkową przewidziano w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a więc dla budynków mieszkalnych lub ich części, albowiem zaspokajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi w zakresie zamieszkiwania. Znacznie wyższe stawki podatkowe przewidziano dla budynków pozostałych lub ich części (pkt 4 ust. 1 art. 5). Z najniższej stawki nie powinny korzystać budynki letniskowe wówczas, gdy są tam jedynie sezonowo, a więc ubocznie, zaspokajane potrzeby mieszkaniowe, związane z wypoczynkiem, rekreacją, spędzeniem urlopów, (por wyrok NSA z dnia 19 lutego 2008 roku , sygn.akt II FSK 1726/06), na który wskazywał także skarżący , lecz odmiennie ocenił wywody zawarte w tym orzeczeniu. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U nr 153 , poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. TF