II OSK 1732/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ Sędzia WSA del. Jacek Fronczyk Protokolant: asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 419/09 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J. M. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 419/09, oddalił skargę J. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na broń. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą o broni", cofnął J. M. pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż J. M. wyrokiem Sądu Rejonowego w Zawierciu z dnia [...] maja 2007 r. sygn. akt [...], został uznany winnym popełnienia czynu z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473), wymierzając mu karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych po 15 złotych. Ponadto Urząd Celny w Katowicach ukarał J. M. mandatem karnym za wykroczenie skarbowe z art. 65 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 111, poz. 765 ze zm.) wymierzając mu grzywnę w wysokości 600 zł. Pismem z dnia 15 grudnia 2008 r. skarżący złożył do Komendanta Głównego Policji odwołanie od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] listopada 2008 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] listopada 2008 r. Pismem z dnia 23 lutego 2009 r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 419/09 oddalił skargę J. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na broń. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji zgodnie, z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Sformułowanie "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne, oznacza, więc obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych art. 15 ust. 1 pkt 2-6. W ocenie Sądu I instancji Komendant Główny Policji dokonał wyczerpujących ustaleń i prawidłowo ocenił, że w przypadku skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, iż może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Popełnione przez skarżącego czyny świadczą o jego postawie wobec porządku publicznego. Sąd podziela ocenę organu, zgodnie z którą postawę tę należy ocenić jako lekceważącą. Przestępstwo, którego się dopuścił powoduje, że nie można go uznać za osobę o nieskazitelnym charakterze, która stosuje się do obowiązujących zasad przepisów prawa. Osoba o takiej postawie nie daje gwarancji zgodnego z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego posiadania i używania broni. Sąd I instancji podkreślił, że nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego za przestępstwo określone w art. art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Ponadto skarżący został ukarany mandatem karnym za czyn z art. 65 § 4 Kodeksu karnego skarbowego w postępowaniu prowadzonym przeciwko niemu przez Urząd Celny w Katowicach o popełnienie wykroczenia skarbowego. Podkreślono, że ustawodawca, co do zasady, wykluczył możliwość posiadania tego prawa przez osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w interesie sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym, a istnienie takiej "uzasadnionej obawy" zawsze opiera się tylko na prognozach, którą przeprowadza się w oparciu o te fakty, które wydarzyły się do daty czynienia prognozy. W każdym przypadku prognoza będzie pewnym wybieganiem w przyszłość i z istoty rzeczy nigdy nie zawiera w sobie elementu pewności. Ustawodawca uznał jednak, że z uwagi na zagrożenia, jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać pod uwagę właśnie prognozy. Jest to pewien rodzaj ostrożności ze strony ustawodawcy, która to ostrożność, gdy chodzi o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest z oczywistych względów głęboko uzasadniona. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. M. zaskarżając wyrok w całości, zarzucając mu błędną wykładnię art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, polegającą na przyjęciu, iż przestępstwo z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz wykroczenie skarbowe z art. 65 § 4 Kodeksu karnego skarbowego, za których popełnienie skarżący został prawomocnie skazany, niejako ex lege wywołują wobec skarżącego stan uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, podczas gdy istnienie tej przesłanki należy badać niezależnie od innych okoliczności o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, zwłaszcza iż powyższe czyny nie mieszczą się w katalogu przestępstw wskazanych w tym przepisie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni wskazano kategorie przestępstw których popełnienie powoduje zaistnienie uzasadnionej obawy użycie broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, tj. przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu oraz przestępstwa przeciwko mieniu. Zdaniem skarżącego, czyn określony w art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz wykroczenie skarbowe określone w art. 65 § 4 Kodeksu karnego skarbowego pozostają poza katalogiem przestępstw określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni. Pismem z dnia 6 października 2009 r. Komendant Główny Policji złożył odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie dostrzeżono okoliczności wskazujących na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Faktem jest, że skarżący nie popełnił żadnego z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, jednak nie jest to okoliczność świadcząca o tym, że nie może mieć zastosowania przepis ten w tym przypadku (uchwała NSA z 18 listopada 2009 r. II OPS 4/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 5). Należy bowiem zauważyć, że wymienione przykładowo przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu w ww. przepisie nie stanowią katalogu zamkniętego przypadków, w których istnieją uzasadnione obawy, że osoba, która popełniła takie przestępstwa, może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. O takim rozumieniu przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni może świadczyć użyty tam zwrot "w szczególności", łączący pierwszą część zdania z drugą. Sąd w zaskarżanym wyroku nie przyjął, tak jak to się twierdzi w skardze kasacyjnej, że czyny popełnione przez skarżącego "niejako ex lege" stanowią uzasadnioną obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jednak w ocenie organów z czym zgodził się Sąd, takie obawy istnieją mając na uwadze charakter czynów popełnionych przez skarżącego. Zarzut skargi kasacyjnej w przedstawionej postaci, błędnej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni w istocie, nie kwestionuje ustaleń stanu faktycznego, gdyż te wynikają wprost z akt sprawy. Zarzut skargi kasacyjnej w tym przypadku można jedynie odczytać, jako kwestionowanie oceny dokonanych przez skarżącego czynów i konsekwencji prawnych przyjętych w oparciu o przepisy art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni. Popełnienie przez skarżącego czynu z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.) w tym przypadku polegało na sprzedaży alkoholu niewiadomego pochodzenia, bez polskich znaków akcyzy i bez wymaganego zezwolenia (wyrok Sądu Rejonowego w Zawierciu Wydział [...] z dnia [...] maja 2007 r., [...]). Natomiast popełnione przez skarżącego wykroczenie skarbowe z art. 65 § 4 k.k.s. polegało na nabyciu wyrobów akcyzowych w postaci alkoholu w łącznej ilości 51,5 litra bez polskich znaków akcyzy, na którym ciąży podatek akcyzowy w wysokości 2983,00 zł (k. 48). Powyższe czyny, pomimo że nie mieszczą się w katalogu przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, mogą świadczyć o tym, że skarżący posiadał alkohol niewiadomego pochodzenia bez polskich znaków akcyzy, którym handlował, czym świadomie naraził na szkodę Skarb Państwa. Czyny takie w języku potocznym mają bardziej dobitne i jednoznaczne określenie, nieprzydające osobie zajmującej się taką działalnością, nawet okazjonalnie, sławy i chwały, nie mówiąc już o tym, że jest to zachowanie naruszające obowiązujące prawo. Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem za takie czyny, dokonane świadomie, nie daje gwarancji, że w innych okolicznościach zachowa się zgodnie z prawem. Można więc mieć też uzasadnione obawy, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i takich obaw nie da się potwierdzić dowodami, czego żąda się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Użycie broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego w konkretnym stanie faktycznym, przez konkretną osobę będzie dowodem, ale wtedy może być już za późno. O charakterze danej osoby, jej zachowaniach w określonych sytuacjach, słabościach i emocjach oraz o stosunku do przestrzegania obowiązującego prawa, świadczą jej czyny. Zapewnienie bezpieczeństwa obywateli jest jednym z podstawowych obowiązków państwa (art. 5 Konstytucji RP), którego organy mają obowiązek podejmować wszelkie działania zapobiegające przypadkom naruszenia bądź zagrożenia bezpieczeństwa obywateli. Jednym z takich przypadków wymagającym interwencji organów państwa z wyprzedzeniem, nie czekając na dowody uzasadniające obawy, jest przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni. Żądanie dowodów na to, że istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego przez konkretną osobę, jest niedorzeczne i nielogiczne, gdyż oznacza to, że bardziej chroni się prawo jednostki niż bezpieczeństwo społeczeństwa. To tak, jakby żądać dowodu, że osoba będąca pod wpływem alkoholu, siadając za kierownicą pojazdu mechanicznego, może spowodować wypadek drogowy ze skutkiem śmiertelnym. Tam gdzie może być zagrożone zdrowie lub życie ludzkie, nie można żądać dowodów, że takie zagrożenie istnieje, może jedynie istnieć mniejsze lub większe prawdopodobieństwo takiego zagrożenia. Prawo do posiadania broni palnej w Polsce, nie jest na szczęście jeszcze prawem chronionym konstytucyjnie, jest prawem ściśle reglamentowanym, jest wręcz przywilejem, wyrazem zaufania państwa do osób, które takie prawo otrzymają. Muszą więc te osoby, aby nie utracić tego prawa, prowadzić taki tryb życia aby swym zachowaniem, nie wzbudzić cienia wątpliwości i obaw związanych z faktem posiadania pozwolenia na broń. W ocenie Sądu kasacyjnego podobnie, jak i w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i organów Policji, skarżący przez fakt popełnienia zarzucanych mu czynów, utracił to zaufanie, chociaż nie były to przestępstwa wymienione wprost w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.