I SA/Gl 239/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-08-04
Skład orzekający: Teresa Randak, Przemysław Dumana, Małgorzata Wolf-Mendecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci jednego z małżonków wspólnie rozliczających się, żyjący małżonek ponosi solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe z roku, w którym nastąpiła śmierć, a decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego może zostać wydana wyłącznie wobec niego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żyjący małżonek ponosi solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe wynikające ze wspólnego rozliczenia, nawet po śmierci drugiego małżonka. Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego może zostać wydana wyłącznie wobec żyjącego małżonka, ponieważ zasada solidarnej odpowiedzialności, wynikająca z art. 6 ust. 2 updof i art. 92 Ordynacji podatkowej, nadal obowiązuje. Kwestia odpowiedzialności spadkobierców jest odrębnym postępowaniem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która uchyliła w części decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie J. J. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Organ I instancji ustalił zobowiązanie, uznając, że małżonkowie zawyżyli koszty uzyskania przychodów poprzez zaewidencjonowanie fałszywych faktur. W trakcie postępowania zmarł mąż podatniczki. Podatniczka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym przedawnienie zobowiązania i niewłaściwą interpretację przepisów dotyczących odpowiedzialności małżonków. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędziowie NSA Przemysław Dumana, Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant apl. radc. Karol Przeliorz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił w części – na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm. ) – decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] Nr [...] określającą J. J. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie [...]zł., obniżając wysokość zobowiązania do kwoty [...]zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w wyniku przeprowadzenia czynności kontrolnych w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. w firmie A z siedzibą w P. organ podatkowy I instancji postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wszczął wobec J., A. małżonków J. postępowanie w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. W zawiązku ze śmiercią A.J. w trakcie postępowania podatkowego decyzja określającą wysokość tego zobowiązania – od wspólnie uzyskanych dochodów – została wydana w odniesieniu do J. J. Wysokość tego zobowiązania została określona na kwotę [...]zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że małżonkowie – w ramach prowadzonej działalności gospodarczej – zawyżyli w roku podatkowym 2002 koszty uzyskania przychodów na łączną kwotę [...]zł. poprzez zaewidencjonowanie do tych kosztów wartości wynikających z fałszywych faktur VAT, które miały potwierdzać zakup oleju napędowego na stacji B S.A. w R. Organ I instancji włączył jako dowód w postępowaniu podatkowym materiały zgromadzone w innych postępowaniach, a wskazujące na fakt, iż sporne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu transakcji i tak:
1) postanowieniem z dnia [...] Nr [...] dopuszczono jako dowód protokół przesłuchania świadka K. K., spisanego w Komendzie Powiatowej w C. w dniu [...],
2) postanowieniem z dnia [...] Nr [...] dopuszczono jako dowody w sprawie: pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] z dnia [...] oraz prawomocny wyrok Sądu [...] w C. z dnia [...] sygn. akt [...].
Od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2002 r. od wspólnie uzyskanych w tymże roku dochodów podatniczka wniosła odwołanie zarzucając organowi I instancji naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania podatkowego. Uzasadniając odwołanie podatniczka podniosła, iż organ I instancji w sposób nieuprawniony przeniósł na nią ciężar długów podatkowych zmarłego męża, gdyż z chwilą śmierci nie mógł być ani stroną postępowania, ani też podatnikiem. Takie działanie organu naruszało art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż w dniu wydania decyzji nie było wszczęte postępowanie spadkowe po zmarłym mężu. Odwołująca, zakwestionowała także włączenie do materiału dowodowego dokumentów na podstawie postanowienia z dnia [...] gdyż jak podniosła w dniu tym nie toczyło się wobec niej ani postępowanie kontrolne, ani podatkowe.
Rozpoznając zarzuty odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej, w pierwszej kolejności wskazał, iż nie będąc związany granicami odwołania, uchylił sporną decyzję organu I instancji, jednakże z przyczyn innych niż wskazane w odwołaniu. Jak zaznaczył korekta wysokości zobowiązania z kwoty [...] na kwotę [...] nastąpiła z powodu błędu rachunkowego, poprzez przyjęcie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. uregulowanej wysokości składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości [...]zł. zamiast w wysokości [...]zł.
Za niezasadny uznał organ odwoławczy zarzut naruszenia art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej wskazując – iż poza sporem pozostają dla sprawy – wpływ do organu podatkowego I instancji w dniu 5 maja 2003 r. wspólnego zeznania małżonków o wysokości osiągniętych w 2002 r. dochodach, co świadczy o skorzystaniu z regulacji art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszczęcie w dniu 11 czerwca 2008 r. wobec małżonków A. i J.J. postępowania podatkowego w sprawie zobowiązania za 2002 r., a także śmierć A. J. w dniu [...] tj. przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania za wskazany rok podatkowy. Decyzja ta została wydana w dniu [...] i określała wysokość J. J. wysokość zobowiązania w kwocie [...]zł. od dochodów wspólnych małżonków osiągniętych w roku podatkowym 2002. Jak podkreślił organ II instancji, zasadą w prawie podatkowym jest odrębne opodatkowanie małżonków, co wynika z treści art. 6 ust. 1 updof. Odstępstwo od tej zasady ustanowione zostało w ust. 2 w/w przepisu i dotyczyło rocznego zobowiązania podatkowego. Konstrukcja tego przepisu stworzyła odrębną instytucję prawa podatkowego tj. instytucję wspólnego opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a tym samym zasadę solidarnej odpowiedzialności. W/w regulacji nie można bowiem traktować jedynie jako określającej techniczny sposób obliczenia podatku dochodowego, gdyż sam charakter wykonywanego przez małżonków prawa świadczy o tym, że ponoszą oni solidarną odpowiedzialność za obciążające ich wspólne zobowiązanie. Istota solidarnej odpowiedzialności wyraża się w tym, że kilka podmiotów odpowiada wspólnie za jedno zobowiązanie, w taki sposób, że wierzyciel może żądać zaspokojenia całości świadczenia od każdego z nich. Solidarna odpowiedzialność oznacza więc – w przypadku wspólnego opodatkowania małżonków – że z chwilą śmierci jednego ze współmałżonków, osobą odpowiedzialną za zobowiązania podatkowe jest żyjący małżonek. W tej sytuacji decyzja wydana w trybie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej tylko na J. J. nie narusza prawa, gdyż wysokość zobowiązania została określona dla żyjącego, solidarnie odpowiedzialnego podatnika. Jak podkreślił organ odwoławczy, zarzut naruszenia art. 98 Ordynacji podatkowej z tego powodu, że nie zostało wszczęte postępowanie spadkowe po zmarłym mężu – nie zasługuje na uwzględnienie, a to z tej przyczyny, że należy odróżnić wydanie decyzji dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego od kwestii odpowiedzialności za te zobowiązania. Ordynacja podatkowa wyraźnie wyodrębnia odpowiedzialność podatnika od odpowiedzialności następców prawnych, o których mowa w art. 98 Ordynacji podatkowej. Zagadnienie regulujące te kwestie uregulowane są w odrębnych rozdziałach Ordynacji podatkowej, a każdy z rozdziałów dotyczy odrębnego przedmiotu postępowania. W ramach decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, organ podatkowy nie może rozstrzygać o odpowiedzialności spadkobierców, gdyż może to uczynić dopiero po wydaniu pierwszej z wymienionych decyzji, w ramach odrębnie wszczętego i prowadzonego postępowania. Taka konstatacja wynika z porównania treści art. 21 § 3 i art. 100 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż pierwszy z nich upoważnia organ do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania w przypadku stwierdzenia, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, drugi zaś do wydania decyzji określającej zakres odpowiedzialności spadkobierców.
Odnosząc się do zarzutu bezzasadnego włączenia do materiału dowodowego dokumentów na podstawie postanowienia organu I instancji z dnia [...] organ II instancji wskazał, że kontrola podatkowe prowadzonej działalności gospodarczej była przeprowadzona w dniach [...], [...], [...], [...], [...] i w dniu [...]. Spornym postanowieniem – doręczonym A. J. – organ kontrolny, w myśl art. 180 Ordynacji podatkowej dopuścił jako dowodów w sprawie:
1) pismo Sądu [...] w C. z dnia [...] wraz z wyrokiem o sygn. akt [...],
2) pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] w raz z załącznikami i z dnia [...] także wraz z załącznikami,
3) kserokopie faktur VAT wystawionych przez B S.A., za okres od miesiąca czerwca do miesiąca grudnia 2002 r.
Reasumując, organ odwoławczy podkreślił, iż w/w postanowienie zostało wydane w trakcie kontroli podatkowej, a konkretnie w ostatnim dniu tej kontroli. Postanowienie to – w postaci załącznika Nr 12 – stanowi integralną część protokołu przeprowadzonej kontroli podpisanego przez A. J. w dniu [...]. Za chybione uznał organ II instancji twierdzenie odwołującej, iż art. 216 § 1 Ordynacji podatkowej nie mógł stanowić podstawy prawnej wydania tego postanowienia w trakcie kontroli, gdyż jak podkreślił, zgodnie z art. 292 tej Ordynacji w sprawach nieuregulowanych w art. 281 – 291 stosuje się m.in. przepisy rozdziału 14, działu IV, w którym zamieszczony jest właśnie przepis art. 216.
W końcowej części uzasadnienia decyzji, organ II instancji wskazał, że także postanowienie z dnia [...] dotyczące włączenia w poczet materiału dowodowego innych dokumentów zostało doręczone J. J. w dniu 29 września 2008 r. Postanowieniem natomiast z dnia [...] został wyznaczony podatniczce 7 – dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie.
Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. została zaskarżona przez podatniczkę działającą przez pełnomocnika, będącego doradcą podatkowym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił:
1) doręczenie decyzji, w której zobowiązanie w niej określone, uległo przedawnieniu,
2) niewłaściwą interpretację art. 6 ust. 2 updof w zw. z art. 98 Ordynacji podatkowej,
3) nieuwzględnienie w postępowaniu podatkowym, że podatnik wykonując usługi transportowe musiał ponosić określone koszty nabycia paliw.
Uzasadniając skargę, pełnomocnik powołał się na treść art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej podkreślając, iż zobowiązanie podatkowe za 2002 r. uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2008 r. Skarżącej, decyzja organu odwoławczego została doręczona w dniu 5 stycznia 2009 r., a więc po upływie okresu przedawnienia, a jak zaznaczył w sprawie nie wystąpiła żadna przyczyna przerywająca lub zawieszająca bieg terminu przedawnienia określona w treści art. 70 § 2 - § 6 Ordynacji podatkowej. Powołując się na poglądy doktryny oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik sformułował tezę, że zakończenie postępowania dotyczącego zobowiązania podatkowego za 2002 r., które uległo przedawnieniu w dniu 31 grudnia 2008 r., w dniu 5 stycznia 2009 r. zobowiązywało organ II instancji do uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż dotyczyło zobowiązania, które w dniu doręczenia decyzji było już przedawnione.
Pełnomocnik, kwestionując stanowisko organu w zakresie braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 98 Ordynacji podatkowej podniósł, iż w przypadku śmierci jednego z małżonków wspólnie opodatkowanych, należy rozstrzygnąć czy do małżonka żyjącego zastosowanie ma przepis o odpowiedzialności na zasadzie spadkobiercy, czy też na zasadzie solidarności istniejącej w czasie, gdy współmałżonek jeszcze żył. Z chwilą śmierci jak to nazwał pełnomocnik "solidarność się zakończyła, nie może być bowiem solidarności z osobą nieżyjącą". Decyduje też o tym okoliczność, że wraz ze śmiercią małżonka ustaje wspólność majątkowa małżeńska, która ma decydujące znaczenie – w ocenie skarżącej – do oceny jej odpowiedzialności za wspólny podatek ze zmarłym małżonkiem. Pełnomocnik uznał, iż w sytuacji, gdy organ podatkowy dokonuje określenia zobowiązania podatkowego za okres wspólności majątkowej i wspólnego rozliczenia już po śmierci jednego z małżonków, a więc w czasie, gdy wspólność ustała, powinna decydować nie odpowiedzialność solidarna, ale odpowiedzialność na zasadzie przyjęcia albo odrzucenia spadku.
Końcowo, pełnomocnik wskazując na naruszenie przez organy podatkowe art. 122 Ordynacji podatkowej, podniósł, iż organy wyłączając z kosztów uzyskania przychodów wartości wynikające z fałszywych faktur, nie wyjaśniły, jak było możliwe świadczenie usług transportowych o określonej wartości bez zużycia paliwa, które firma transportowa musiała w jakiś sposób nabyć. Usługi te były świadczone, o czym świadczą uzyskane przychody, a skoro tak, to postępowanie dowodowe nie było obiektywne, gdyż nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności stanu faktycznego.
Pełnomocnik wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji,
2) zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie nastąpiło skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia – na zasadzie określonej w treści art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej – gdyż organ I instancji dokonał zajęcia prawa majątkowego w dniu 5 listopada 2008 r. u dłużnika zajętej wierzytelności tj. w ZUS – ie w C., o czym skarżąca została zawiadomiona w dniu 5 listopada 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Skarga uzasadniona nie jest, albowiem wbrew jej twierdzeniom, zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Istota sporu sprowadza się w istocie do rozstrzygnięcia problemu czy kwestia odpowiedzialności za zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych małżonków, z których jeden zmarł w trakcie postępowania podatkowego, winna być rozpatrywana w świetle regulacji art. 92 Ordynacji podatkowej, czy też w oparciu o treść art. 98 Ordynacji podatkowej.
Mając jednak na uwadze okoliczność zgłoszenia przez skarżącą zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego niniejszym postępowaniem, w pierwszej kolejności odnieść się należy do zastrzeżeń zgłoszonych w tym zakresie jako najdalej idących. Podniesienia wymaga, iż zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Mając natomiast na uwadze okoliczność, iż omawiane zobowiązanie podatkowe dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu dochodu osiągniętego w roku 2002, zgodnie z treścią art. 45 updof stosowny termin płatności upłynął w dniu 30 kwietnia 2003 r., a co za tym idzie do przedawnienia mogło dojść najwcześniej z dniem 31 grudnia 2008 r. Wskazać natomiast należy, iż zgodnie z art. 70 § 5 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, przy czym skutkiem powyższego jest okoliczność, iż termin przedawnienia biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano przedmiotowy środek egzekucyjny. Zaznaczenia wymaga, iż w omawianej sprawie w stosunku do skarżącej Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. w dniu 5 listopada 2008 r. zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia prawa majątkowego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Inspektoracie w C., o którym zobowiązana została powiadomiona w tym samym dniu, co wynika z potwierdzenia odbioru, znajdującego się w aktach podatkowych sprawy. Wobec tej bezspornej okoliczności, za bezzasadny uznać należy zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Fakt, iż skarżąca jeszcze przed upływem terminu przedawnienia została zawiadomiona o zastosowanym wobec niej środku egzekucyjnym skutecznie przerwał bieg terminu przedawnienia, a to oznacza, że biegnie na nowo począwszy od dnia następującego po zastosowaniu środka egzekucyjnego. Zgłoszony zatem zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego nie może się ostać.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 98 Ordynacji podatkowej zdaniem rozpatrującego niniejszą sprawę składu orzekającego również i on nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 818/07, że były małżonek, który wspólnie rozliczył się z współmałżonkiem w trakcie trwania małżeństwa nie jest osobą trzecią, ale jest stroną tego postępowania
(i podatnikiem), które dotyczy wspólnego podatku wynikającego ze wspólnego rozliczenia podatkowego, za który solidarnie odpowiada ze współmałżonkiem. Biorąc pod uwagę stan faktyczny niniejszej sprawy – w ocenie składu orzekającego – zasadnie organ podatkowy zastosował nie art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej ( do którego treści odwołała się skarżąca ), lecz art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej, według którego małżonkowie wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku. Stosowne odrębne przepisy, o których mowa powyższej stanowi regulacja art. 6 ust. 2 updof, wprowadzająca odstępstwo od zasady odrębnego opodatkowania małżonków ustanowionej na mocy art. 6 ust. 1 tej ustawy, umożliwiające, przy spełnieniu warunków zawartych w w/w przepisie, wspólne rozliczenie od sumy swych dochodów (por. H.Dzwnokowski [w:] Ordynacja podatkowa. Rok 2008. Komentarz pod red. Prof. Dr hab. H.Dzwonkowskiego, s. 563). Podnieść przy tym należy, iż powyższy przepis tworzy odrębną instytucję prawa podatkowego w postaci wspólnego opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, której, jak to zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 878/06, nie można traktować jako przepisu określającego techniczny sposób obliczenia podatku dochodowego, gdyż sam charakter wykonywanego przez małżonków prawa świadczy o tym, iż ponoszą oni solidarną odpowiedzialność za obciążające ich wspólnie zobowiązanie.
Mając na uwadze okoliczność, iż zobowiązanie będące przedmiotem niniejszego postępowania, powstało w warunkach określonych w art. 6 ust. 2 updof, zastosowanie znajdzie zasada solidarnej odpowiedzialności. Podniesienia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 91 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych, a co za tym idzie stosownie do treści art. 366 k.c. wierzyciel uprawniony jest do żądania całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie lub od kilku z nich lub od każdego z osobna. W świetle powyższego wierzyciel, którym w niniejszej sprawie jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w C., był uprawniony do wydania decyzji określającej wysokość omawianego zobowiązania podatkowego wyłącznie w stosunku do skarżącej.
Należy w tym miejscu wskazać, iż zarzut skarżącej, że wobec ustania między małżonkami wspólności majątkowej przed wydaniem stosownej decyzji określającej zasada solidarnej odpowiedzialności nie może znaleźć zastosowania, świadczą o tym, iż w sposób nieuprawniony wiąże ona wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego z kwestią odpowiedzialności za to zobowiązanie. Zaznaczyć natomiast należy, iż będąca przedmiotem niniejszego postępowania decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego wydana na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej jest decyzją deklaratoryjną i nie ma wpływu na moment powstania zobowiązania podatkowego (por. chociażby wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października2007 r., sygn. akt III SA/Wa 514/07). Co więcej, przedmiotowa decyzja, jak to słusznie zauważył organ odwoławczy dotyczy wyłącznie podatnika, nie zaś jego następcy czy osoby trzeciej. W ramach decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, organ podatkowy nie może rozstrzygać o odpowiedzialności spadkobierców, gdyż może to uczynić dopiero po wydaniu pierwszej z wymienionych decyzji, w ramach odrębnie wszczętego i prowadzonego postępowania.
Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania podatkowego dotyczących ustalenia stanu faktycznego, gdyż zakres prowadzonego postępowania dowodowego, świadczy – w ocenie Sądu – o rzetelnym zrealizowaniu przez organy podatkowe, obowiązków określonych w treści art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowiących realizację zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym. Uwaga ta jest ta o tyle istotna, że postawa strony skarżącej była dość pasywna i ograniczała się do twierdzeń i poglądów, bez przedłożenia wiarygodnych dowodów na ich poparcie. Organy wywiedzione wnioski oparły na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym na dokumentach urzędowych, w przeciwieństwie do strony skarżącej i jej pełnomocnika, którzy dla poparcia własnych twierdzeń – co do zasady – nie przedłożyli żadnych dowodów. Realizacji zasady prawdy obiektywnej nie można utożsamiać – co zdaje się sugerować pełnomocnik – z obciążaniem organów podatkowych nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania dowodów dla potwierdzenia przeciwnych tez podatnika, w sytuacji, gdy materiał dowodowy zgromadzony przez organy, im przeczy. W takiej sytuacji podatnik zobowiązany jest współpracować z organem podatkowym oraz przedłożyć dowody, które uzasadniłyby przyjęcie tezy innej niż wynikającej ze zgromadzonych z urzędu materiałów dowodowych. W badanej sprawie, pełnomocnik zarzucił organom, iż nie wyjaśniły – wyłączając z kosztów uzyskania przychodów wartości wynikających z fałszywych faktur – " jak było możliwe świadczenie usług transportowych o określonej wartości bez zużycia paliwa, które firma transportowa musiała w jakiś sposób nabyć". Taki zarzut – bez przedłożenia dowodów potwierdzających dokonanie transakcji zakupu paliwa w sposób prawem przewidziany zasadny nie jest. Oczywisty bowiem jawi się wniosek, że dokonanie takiej transakcji byłoby udokumentowane fakturą VAT, potwierdzającą faktyczne poniesienie wydatku. W sytuacji, gdy podatnik takich dowodów nie przedłożył, za pozbawioną zarówno zasad logicznego rozumowania, jak i doświadczenia życiowego uznać należy sugestię o obowiązku organu wyjaśniania możliwości świadczenia usług transportowych przez skarżącą.
Reasumując zatem powyższe wywody, uznać należało, że zaskarżona decyzja jest zgodna zarówno z prawem materialnym jak i podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami procesowymi. Wyrażone w decyzji stanowisko organu odwoławczego zostało właściwie uzasadnione, z odwołaniem się do stanu faktycznego wynikającego ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło