I OSK 1615/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia NSA Monika Nowicka, Protokolant Dominika Człapińska, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2009r. sygn. akt II SA/Wa 929/09 w sprawie ze skargi Z.M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] w przedmiocie roszczenia z tytułu prawa do należności zagranicznej oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z.M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie odmowy wypłaty należności związanej z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Zaskarżoną decyzją Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lutego 2009 r., którą to decyzją stwierdził, że roszczenie Z.M. z tytułu prawa do należności zagranicznej za pełnienie służby w charakterze obserwatora wojskowego ONZ w Kosowie za okres od dnia 23 czerwca 2004 r. do dnia 23 lipca 2005 r. uległo przedawnieniu. W uzasadnieniu organ podał, że Z.M. został skierowany decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 czerwca 2004 r. do wykonywania zadań na stanowisko obserwatora wojskowego misji ONZ UNMIK w Kosowie. Służbę poza granicami państwa pełnił od dnia 23 czerwca 2004 r. do dnia 23 lipca 2005 r. Organ wskazał, że stosownie do art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), roszczenia z tytułu uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Natomiast zgodnie z ust. 2 powyższego przepisu, bieg przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych przerywa każda czynność przed organem właściwym do rozpatrzenia roszczenia, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Organ stwierdził, że roszczenie pieniężne Z.M. uległo przedawnieniu z uwagi na upływ trzech lat od dnia zakończenia służby poza granicami państwa (23 lipca 2005 r.) do dnia złożenia wniosku o jego wypłatę (3 lutego 2009 r.). Powyższa decyzja Ministra Obrony Narodowej stała się przedmiotem skargi Z.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że do daty wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 189/08, którym Sąd uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej odmawiającą żołnierzowi zawodowemu przyznania należności za służbę poza granicami kraju, Minister Obrony Narodowej konsekwentnie odmawiał prawa do dodatku zagranicznego wszystkim obserwatorom wojskowym ONZ. W związku z tym występowanie do Ministra o wypłacenie należności zagranicznej przed datą wydania wymienionego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie było bezprzedmiotowe. Zdaniem skarżącego skoro w wyniku wyroku Sądu doszło do zmiany sposobu interpretacji przepisów dotyczących dodatków zagranicznych, to dopiero od daty wydania tego orzeczenia można mówić o rozpoczęciu biegu przedawnienia. Skarżący wywodził też, że bieg przedawnienia został przerwany w momencie wpływu do Sądu wniosku o rozpatrzenie tego problemu, tj. w dniu 5 lutego 2008 r. Prezentował pogląd, że sprawa wypłaty dodatków zagranicznych nie powinna być traktowana jednostkowo, bowiem wszyscy obserwatorzy, którzy pełnili swoją służbę po wejściu w życie ustawy powinni mieć prawo do wyrównania zaległych wypłat. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podał, że roszczenie Z.M. o wypłacenie mu należności zagranicznej stało się wymagalne z dniem zakończenia służby poza granicami państwa (23 lipca 2005 r.) i od tej daty rozpoczął się bieg terminu przedawnienia. Zdaniem Sądu nie doszło do przerwania biegu przedawnienia roszczenia, gdyż skarżący przed datą wniesienia wniosku (3 lutego 2009 r.) nie podjął żadnych czynności przed Ministrem Obrony Narodowej, jako organem właściwym, zmierzających do ich dochodzenia, ustalenia lub zaspokojenia. Skoro wniosek o wypłatę należności zagranicznej został złożony przez Z.M. dopiero w dniu 3 lutego 2009 r., to organ prawidłowo uznał, iż z upływem trzech lat od zakończenia służby poza granicami kraju doszło do przedawnienia roszczenia o wypłatę należności zagranicznej. W ocenie Sądu I instancji, nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, że bieg terminu przedawnienia rozpoczął się dopiero z chwilą wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku w sprawie analogicznej, dotyczącej odmowy przyznania należności zagranicznej innej osobie. Fakt uchylenia decyzji Ministra Obrony Narodowej w innej analogicznej sprawie odmawiającej przyznania należności, pozostaje bez wpływu dla oceny biegu terminu przedawnienia roszczeń pieniężnych w sprawie przedmiotowej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie art. 75 ust. 1 w związku z art. 73 ust. 1 pkt 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, chociaż możliwość taką wyklucza art. 102 ust. 3 w związku z art. 80 ust. 4 tejże ustawy, przez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do przedawnienia roszczenia skarżącego. W ocenie skargi kasacyjnej roszczenie to nigdy nie zostało ustalone, a zatem nie stało się wymagalne. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, a to art. 3 § 1 w związku z art. 145 § 1 ust. 1 lit. a/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez oddalenie odwołania, chociaż organ administracji naruszył prawo materialne. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892) wynika, że żołnierze zawodowi otrzymują, oprócz uposażenia zasadniczego i dodatków do tego uposażenia, inne należności pieniężne, do których zalicza się też należności związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Zarzucając Sądowi I instancji naruszenie tych, a także jeszcze innych przepisów prawa materialnego skarżący prezentuje stanowisko, że termin przedawnienia jego roszczenia w ogóle nie rozpoczął biegu, ponieważ nie została wydana przez Ministra Obrony Narodowej decyzja, na podstawie art. 80 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, decyzja o przyznaniu skarżącemu przedmiotowego świadczenia, zaś początek biegu przedawnienia należy liczyć od dnia wydania tej decyzji. Stanowiska tego nie można jednak podzielić. Przede wszystkim należy zauważyć, że przepis art. 80 ust. 4 wymienionej ustawy dotyczy dodatków do uposażenia wymienionych w art. 80 ust. 1 i 1a tej ustawy a należności związane z pełnieniem służby wojskowej poza granicami kraju nie jest dodatkiem w rozumieniu tych przepisów. Termin trzyletni przedawnienia tej należności wiąże się z datą jej wymagalności określoną w art. 81 ust. 3. Zgodnie z nim należności, o których mowa w art. 73, wypłaca się w terminie czternastu dni od dnia, w którym żołnierz zawodowy spełnił warunki uzasadniające otrzymanie tych należności albo właściwy organ podjął decyzję o przyznaniu tych należności, w przypadku gdy przyznanie prawa do należności lub określenie ich wysokości jest uzależnione od wydania decyzji. Należy uznać, iż mimo że należność za służbę zagraniczną wypłaca się na podstawie odpowiedniej decyzji administracyjnej (§ 12 ust. 4 rozporządzenia MON z 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami kraju – Dz.U. Nr 162, poz. 1698 ze zm.), to roszczenie o wypłatę tej należności powstaje ex lege z chwila spełnienia przez żołnierza zawodowego warunków uzasadniających otrzymanie tej należności. Staje się ono więc wymagalne z upływem 14 dni od dnia, w którym zostały spełnione te warunki, a więc najpóźniej z dniem zakończenia służby wojskowej zagranicą. W wypadku skarżącego byłby to dzień 6 sierpnia 2005 r. i od tej daty należało liczyć termin przedawnienia roszczenia. Przyjęcie za skargą kasacyjną, iż początek terminu przedawnienia powinien być liczony od "skorygowania" stanowiska Ministra Obrony Narodowej w wyniku wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 189/08, nie ma żadnego oparcia w prawie i jest sprzeczne z wyraźnym brzmieniem art. 75 ust. 1 ustawy. Również nie do przyjęcia jest wniosek, iż bieg przedawnienia nie rozpocznie się wcześniej, niż od daty wydania odpowiedniej decyzji, skoro decyzja ta nie tworzy prawa do należności za służbę zagraniczną a ma tylko znaczenie porządkowe i stwierdza istnienie należności powstałej z mocy prawa. Zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w tej sprawie stanowisko, iż doszło do przedawnienia spornej należności, odpowiada prawu. W tej sytuacji za nieuzasadnione należy uznać wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej. Uzasadnia to oddalenie tej skargi zgodnie z art. 184 p.p.s.a.