I OSK 1599/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie NSA Jan Paweł Tarno(spr.) del. WSA Marzenna Linska-Wawrzon Protokolant Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 351/09 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżony wyrok i odrzuca skargę Wyrokiem z 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 351/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu orzeczenia, Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 8 stycznia 2001 r. R. P. złożył do Dowódcy Korpusu Powietrzno-Zmechanizowanego pisemne wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, w którym oświadczył, że są mu znane warunki zwolnienia ze służby w tym trybie. W tej samej dacie, Dowódca wyraził na tym dokumencie zgodę na zwolnienie żołnierza w ustawowym terminie. Dowódca Korpusu Powietrzno-Zmechanizowanego, rozkazem personalnym z [...] lutego 2001 r. zwolnił R. P. ze służby i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia, na podstawie art. 74 ust. 1 i art. 75 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 79 ust. 2 i art. 80 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) oraz przepisu § 122 pkt 3 i § 132 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 z późn. zm.). Po rozpoznaniu odwołania, Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z [...] kwietnia 2001 r. utrzymał w mocy kwestionowany rozkaz z [...] lutego 2001 r., a 13 marca 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem o sygn. akt II SA 598/02 odrzucił skargę na wskazaną wyżej decyzję z [...] kwietnia 2001 r., stwierdzając, że jest ona niedopuszczalna z powodu braku właściwości sądu administracyjnego. Wnioskiem z 11 grudnia 2007 r., R. P. wniósł do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] kwietnia 2001 r. oraz utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego Dowódcy Korpusu Powietrzno-Zmechanizowanego z [...] lutego 2001 r. Wniosek ten przekazano według właściwości Szefowi Sztabu Generalnego WP. Minister Obrony Narodowej, decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP z [...] czerwca 2008 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że bezspornym jest fakt, iż zwolnienie skarżącego ze służby nastąpiło na jego wniosek skierowany w dniu [...] stycznia 2001 r. bezpośrednio do organu zwalniającego. Wobec złożenia wypowiedzenia, organ był zobowiązany wydać decyzję zwalniającą R. P. z zawodowej służby wojskowej z upływem okresu wypowiedzenia, tj. z dniem [...] stycznia 2002 r. Skoro fakt złożenia wypowiedzenia do organu zwalniającego nie został podważony, to bez znaczenia dla jego skuteczności jest, czy skarżący otrzymał pokwitowanie, czy podpis przełożonego przyjmującego wypowiedzenie jest czytelny, czy też nie. Również podnoszone przez skarżącego zarzuty wobec technicznej formy złożonego na piśmie wypowiedzenia pozostają bez wpływu na jego skuteczność, ponieważ zawarte w nim oświadczenie woli żołnierza, co do zamiaru wypowiedzenia przez niego stosunku służbowego jest jednoznaczne. Przepisy prawa regulujące procedurę składania przez żołnierza zawodowego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej obowiązujące w dacie jego złożenia przewidywały możliwość wycofania takiego oświadczenia woli. Zgodnie z przepisem § 131 ust. 3 powołanego rozporządzenia w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych, wycofanie wypowiedzenia złożonego przez żołnierza mogło nastąpić na jego pisemny wniosek, za zgodą organu zwalniającego, do którego było skierowane. Skoro organ nie wyraził zgody na cofnięcie wypowiedzenia przez skarżącego i należycie umotywował wydaną decyzję, to nie można zarzucać mu naruszenia prawa w tym zakresie. Ponieważ przy wydaniu decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] kwietnia 2001 r. utrzymującej w mocy rozkaz personalny Dowódcy Korpusu Powietrzno-Zmechanizowanego z dnia [...] lutego 2001 r. o zwolnieniu R. P. z zawodowej służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego nie doszło do rażącego naruszenia prawa, to organy orzekające w obecnie rozpoznawanej sprawie dokonały właściwej analizy całości sprawy i prawidłowo odmówiły zastosowania art. 156 § 1 k.p.a. przez stwierdzenie nieważności przedmiotowego wypowiedzenia. Wskazana decyzja została wydana przez właściwy organ, skierowana do osoby będącej stroną postępowania, opiera się na istniejącej podstawie prawnej, nadaje się do wykonania, a jej wykonalność nie powoduje czynu zagrożonego karą. W skardze kasacyjnej z 15 października 2009 r. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. II SA/Wa 351/09, R. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Orzeczeniu sądu pierwszej instancji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 3 ust. 1 i 4 oraz § 131 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych przez ich niewłaściwe zastosowanie oraz "kwalifikowane naruszenie" przepisów prawa procesowego tj. art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. W rozpoznawanej sprawie Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2002 r. o sygn. akt II SA 598/02 (art. 153 p.p.s.a.). Uzasadniając odrzucenie skargi, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wydana była jako decyzja wewnętrzna. Powołano się przy tym na stanowisko składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z 18 lutego 2002 r., sygn. akt OSA 9/01 (ONSA 2002 3 poz. 97), że decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej żołnierza w wyniku wypowiedzenia, ma tylko charakter wewnętrzny dla celów ewidencyjnych i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Cel ewidencyjny oznacza jedynie zarejestrowanie faktu, że żołnierz został zwolniony (stosunek służbowy został rozwiązany), natomiast nie wywołuje skutku rozwiązania stosunku służbowego żołnierza. Decyzja o zwolnieniu nie jest zatem decyzją administracyjną wywołującą skutki w sferze zewnętrznej. Jeżeli więc w rozpoznawanej sprawie już przesądzono, że skarga na rozkaz personalny o zwolnieniu R. P. z zawodowej służby wojskowej na skutek wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego jest niedopuszczalna i ta ocena jest wiążąca dla Naczelnego Sądu Administracyjnego, to konsekwentnie należało przyjąć, że również jest niedopuszczalna skarga na decyzję wydaną w tej samej sprawie, tyle że w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego (art. 156 – 159 k.p.a.). Odmienna wykładnia prowadziłaby bowiem do obejścia przepisów wyłączających sądową kontrolę administracji w sprawach wewnętrznych (art. 5 pkt 1 i 2 p.p.s.a.) Warto przy tym zauważyć, że zastosowanie art. 189 jest niezależne od zamieszczenia w skardze kasacyjnej stosownego wniosku w tym zakresie (Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2010 r., komentarz do art. 189, teza 2, s. 472). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wydane w sprawie orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i odrzucił skargę R. P., stosownie do art. 189 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.