I SA/Bd 369/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-08-11
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Leszek Kleczkowski, Halina Adamczewska – Wasilewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi, który sprzedał grunty rolne po zakończeniu sezonu wegetacyjnego, ale przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania płatności ONW za dany rok, przysługuje prawo do tej płatności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że płatność ONW powinna być przyznawana na podstawie stanu faktycznego istniejącego do końca roku kalendarzowego, którego płatność dotyczy, a nie na dzień wydania decyzji. Sprzedaż gruntów po zakończeniu sezonu wegetacyjnego, ale przed wydaniem decyzji, nie stanowi przeszkody do wypłaty płatności, jeśli rolnik faktycznie użytkował te grunty w danym roku.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2007. W trakcie roku sprzedał część gruntów, ale zaprzestał ich użytkowania dopiero po zebraniu plonów. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, uznając, że rolnik nie był posiadaczem gruntów na dzień wydania decyzji. Rolnik wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując taką interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. i określił, że nie może być ona wykonana w całości. Zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz Protokolant sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz S. W. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w B. wpłynął wniosek S. W.
o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. We wniosku tym producent rolny ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) do działek rolnych o łącznej powierzchni 82,87 ha, w tym do działki rolnej A, położonej na działkach ewidencyjnych nr 60 i 61 o powierzchni 23,01 ha.
Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR
w B. przyznał wnioskodawcy płatność ONW zgodnie z wnioskiem.
W dniu [...] do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynęły dokumenty przekazane przez Biuro Powiatowe ARiMR w W. , potwierdzające zaprzestanie użytkowania rolniczego przez S. W.w dniu [...] zadeklarowanych we wniosku działek ewidencyjnych nr 60 i 61 (gmina K., obręb R.). Dokumentami tymi były: umowa sprzedaży ww. działek, wypis z rejestru gruntów oraz oświadczenie A.S., z treści którego wynika, iż jest on użytkownikiem działek nr 60 i 61 od dnia [...]
W konsekwencji powyższych ustaleń, decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego w B.uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [...] oraz odmówił przyznania S.W. płatności ONW na rok 2007 ze względu na stwierdzone w trakcie kontroli administracyjnej "przedeklarowanie" wynoszące 38,44 %.
Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie. Producent wskazał,
że sprzedał działki nr 60 i 61 w dniu [...] natomiast ich użytkowania zaprzestał po zebraniu zbiorów, tj. w dniu [...] W ocenie odwołującego, organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję błędnie zinterpretował przepisy prawne, gdyż nie zawierają one warunku posiadania gruntów zadeklarowanych we wnioskuw dniu wydania decyzji. W przepisach prawa brak jest regulacji, które przewidują odmowę przyznania płatności z powodu przekazania części gospodarstwa. Dokonana przez organ I instancji interpretacja przepisów prowadzi do dyskryminacji rolników, którzy korzystając z prawa własności, dokonują sprzedaży gruntów przed wydaniem decyzji. Producent podniósł, że zaskarżona decyzja dotyczy roku 2007, kiedy to był posiadaczem działek nr 60 i 61. W ocenie strony, skoro nie ma przepisu, który odmawia przyznania płatności w przedmiotowej sytuacji, dopłaty do gruntów powinien otrzymać wnioskodawca. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podkreślił, że podstawowym warunkiem uzyskania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest posiadanie przez producenta rolnego gruntów rolnych, a spełnienie tego kryterium ocenia się na dzień wydania decyzji w sprawie płatności. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że na dzień wydania decyzji producent nie był w posiadaniu działek ewidencyjnych nr 60 i 61, na których zadeklarował działkę rolną A o powierzchni 23,01 ha. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie zaprzestanie użytkowania przez producenta ww. gruntów miało miejsce w dniu [...]
Odnosząc się do twierdzenia strony, że przepisy powoływane w podstawie prawnej rozstrzygnięcia organu I instancji nie zawierają warunku posiadania gruntów na dzień wydania decyzji, organ odwoławczy stwierdził, iż istota dopłat polega na tym, iż są one przyznawane producentowi rolnemu do gruntów rolnych znajdujących się w jego posiadaniu, na co wyraźnie wskazuje § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Organ zwrócił ponadto uwagę, że analiza przepisów ww. rozporządzenia, w szczególności § 6 dotyczącego przeniesienia posiadania części działek rolnych położonych na obszarach ONW, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW na rzecz innego podmiotu, prowadzi do wniosku, iż płatności z tytułu ONW nie mogą być przyznane producentowi, który co prawda był posiadaczem deklarowanych we wniosku gruntów, ale przed wydaniem decyzji w sprawie ONW przez Kierownika BP, przeniósł ich posiadanie w drodze umowy na inną osobę. Przepisy ww. aktu wykonawczego nie dopuszczają bowiem możliwości przyznania płatności do gruntów producentowi, który dokonał sprzedaży gruntów przed dniem wydania decyzji w sprawie płatności ONW, umożliwiają natomiast przyznanie płatności producentowi rolnemu, który przejął takie grunty, po spełnieniu niezbędnych przesłanek, o czym stanowi przepis § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia.
Powołując się na zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego organ wskazał, że przesłanka posiadania gruntów musi być spełniona w momencie wydania decyzji. Bezdyskusyjnym jest obowiązek uwzględnienia przez organ wydający decyzję administracyjną stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji. Utrata przez S. W.fizycznego władztwa nad działkami nr 60 i 61 przed wydaniem decyzji w sprawie płatności z tytułu ONW powoduje, że działki, które stanowiły przedmiot umowy sprzedaży należało wykluczyć z płatności. Z dniem przeniesienia własności deklarowanych do płatności z tytułu ONW gruntów, przed wydaniem decyzji w sprawie, wnioskodawca traci prawo do płatności z tytułu ONW do tychże gruntów, gdyż nie jest już w dacie wydania decyzji ich posiadaczem.
W ocenie organu, nieuzasadniony jest pogląd producenta, że dokonana przez organy interpretacja prawa dyskryminuje rolników i ogranicza prawo własności. Organ zaznaczył, że złożenie wniosku o dopłaty z tytułu ONW nie wyklucza sprzedaży deklarowanych we wniosku gruntów, jednakże powyższe wywołuje określone skutki w postępowaniu w sprawie przyznania płatności z tytułu ONW. Składanie wniosku o dopłaty jest dobrowolne, pomoc finansowa jest przyznawana na określonych zasadach, znajomość których potwierdził wnioskodawca składając podpis na wniosku. Organ zaznaczył ponadto, że podpisując wniosek o przyznanie płatności na rok 2007, producent zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdej zmianie, która nastąpi od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Producent nie dopełnił powyższego obowiązku, nie wycofał przedmiotowych działek z płatności, co spowodowało wykluczenie działek nr 60 i 61 z wnioskowanej płatności.
Z uwagi na różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, która wyniosła 38,44 % organ pomniejszył płatność do gruntów rolnych na podstawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystywania odłogowanych gruntów do produkcji surowców w zw. z art. 16 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 07 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z ww. przepisem, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej wykryte zostanie, że różnica między zadeklarowaną powierzchnią we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 30% powierzchni stwierdzonej, wówczas odmawia się przyznania wnioskowanej płatności.
Na decyzję organu II instancji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej decyzji zarzuciła ogólne naruszenie przepisów ustawy z dnia 07 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej
w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz przepisów unijnych, w tym rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 oraz 1975/2006, rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 oraz 1698/2005 poprzez błędną ich wykładnię. Strona wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości i umorzenie postępowania w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji o przyznaniu płatności ONW za 2007rok.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż działki nr 60 i 61 sprzedał w dniu [...]., jednak zaprzestał ich użytkowania dopiero w dniu [...] tj. po zebraniu plonów. Dowody potwierdzające, że do tego dnia strona faktycznie była posiadaczem przedmiotowych działek, uprawiała je rolniczo oraz zbierała z nich plony znajdują się w dokumentacji ARiMR. Skarżący podkreślił, że w 2007 r. poza nim nikt inny, w szczególności nabywca, nie wykorzystywał rolniczo przedmiotowych gruntów.
Producent podniósł, że powołane przez organy przepisy mające uzasadniać odmowę przyznania płatności nie dają podstawy do wydania takiej decyzji. Interpretacja przepisów zastosowana w niniejszej sprawie przez organy sprzeczna jest prawem unijnym. Zdaniem strony, płatność za dany rok produkcyjny powinna być przyznana temu rolnikowi, który faktycznie uprawia dane grunty. W tym zakresie producent przywołał tytuł rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. zawierający sformułowanie "wspieranie gospodarowania", które należy rozumieć jako faktyczne fizyczne władztwo nad gruntami rolnymi.
Skarżący stwierdził, że w obowiązujących w 2007 r. przepisach prawa nie ma przepisu, który odmawiałby przyznania płatności do gruntów rolnych podmiotowi znajdującemu się w jego sytuacji. Dlatego też podniósł, iż ma prawo otrzymać przedmiotowe płatności. Przemawia za tym również "zdrowo-rozsądkowa" interpretacja przepisów prawa, która powinna być zgodna z "duchem" prawodawstwa Wspólnot Europejskich.
Odnosząc się do powołanego przez organ § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. producent zarzucił, iż z treści tego przepisu organy wyciągają błędne wnioski. Przepis ten daje możliwość wstąpienia do postępowania w sprawie przyznania płatności ONW na miejsce sprzedającego nowego posiadacza. Stanowi on wyłącznie o możliwości uzyskania płatności przez nabywającego po złożeniu przez niego stosownego wniosku. Przepis ten nie pozbawia natomiast płatności dotychczasowego posiadacza w innych sytuacjach. Sytuacji skarżącego nie reguluje również art. 29 ustawy z dnia 07 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, na podstawie którego zostało wydane wspomniane rozporządzenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] złożonym na rozprawie, skarżący podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.
W myśl § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001:
1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia;
2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha;
3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;
4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W świetle tego uregulowania należy zgodzić się z organem odwoławczym, że dopłaty przysługują osobie, która posiada grunty rolne. Sąd nie podziela jednak poglądu, że warunkiem przyznania płatności ONW jest ich posiadanie na dzień wydania decyzji w sprawie płatności do gruntów rolnych. Powyższy przepis tego nie rozstrzyga.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, poza § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na Iata 2007-2013, przytoczył treść art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystywania odłogowanych gruntów do produkcji surowców w związku z art. 16 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.
Należy zauważyć, że z żadnego ze wskazanych przepisów nie wynika, aby warunkiem przyznania płatności było posiadanie przez rolnika gruntów do momentu wydania decyzji w sprawie płatności. Powyższy warunek nie został również sformułowany w przepisach przywołanych w podstawie prawnej decyzji organu I instancji.
Z treści § 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. wynika, że wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni deklarowanej przez rolnika do płatności ONW na działkach rolnych. W § 5 ust. 2 stanowi się, że wniosek o przyznanie płatności ONW składa się co roku, do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. Decyzja dotycząca płatności ONW powinna być wydana do dnia 1 marca roku następującego po roku, w którym złożono wniosek (§ 5 ust.5). Płatność jest wypłacana do dnia 30 czerwca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek (§ 5 ust.7).
Analiza powyższych przepisów wskazuje, że płatność ONW jest ustalana w relacji do danego roku kalendarzowego, na co wskazują użyte w powyższych przepisach zwroty, np.: "płatności ONW w danym roku kalendarzowym", "wniosek składa się co roku".
W ocenie Sądu decyzja w sprawie płatności ONW powinna, co do zasady, uwzględniać stan faktyczny zaistniały do końca roku kalendarzowego, którego płatność dotyczy. Wprawdzie wskazane przepisy przewidują możliwość wydania decyzji po zakończeniu roku kalendarzowego, za który przyznawana jest płatność ONW (do dnia 1 marca), ale w oparciu o stan faktyczny istniejący na koniec roku kalendarzowego wymienionego we wniosku.
Powyższe stanowisko znajduje oparcie w wyroku NSA z dnia 18 grudnia 2008 r., II GSK 559/08. Ponadto zdaniem NSA, nawet zmiany stanu faktycznego zaistniałe po terminie, który łączy się co do zasady z zakończeniem wykonywania na gruntach rolnych czynności przez producenta rolnego nie stanowią przeszkody do wypłaty płatności. Wprawdzie poglądy te zostały wyrażone przez NSA na tle poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, jednakże ze względu na podobieństwo regulacji prawnej, zachowują aktualność także pod rządami obecnie obowiązującego rozporządzenia.
Z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżący w dniu [...] złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów na rok 2007. W dniu [...] sprzedał działki nr 60 i 61 położone w R., objęte tym wnioskiem, A. S.. Wydanie tych działek nastąpiło w dniu [...] Do tego czasu skarżący rolniczo je użytkował. Wydanie gruntów nowemu właścicielowi nastąpiło po zakończeniu zbiorów.
Uwzględniając pogląd NSA, że nie stanowią przeszkody do wypłaty płatności zmiany stanu faktycznego zaistniałe nawet po terminie, który łączy się co do zasady z zakończeniem wykonywania na gruntach rolnych czynności przez producenta rolnego, należy stwierdzić, że dla sprawy istotny jest stan faktyczny powstały w okresie od początku 2007r. do dnia zakończenia w 2007 r. przez skarżącego wykonywania czynności na gruntach rolnych, tj. zakończenia zbiorów. W konsekwencji zmiany stanu faktycznego zaistniałe po dniu [...] nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ nie podważa, że w okresie od początku 2007 r. do zakończenia zbiorów skarżący był posiadaczem gruntów, na które złożył wniosek o przyznanie płatności. To skarżący zasiał plony, dbał o nie, a następnie je zebrał. Fakt, że skarżący po zakończeniu sezonu rolniczego utracił posiadanie dwu działek, w świetle rozstrzygnięcia NSA, nie może być przeszkodą do wypłaty skarżącemu płatności.
Konstatacji tej nie sprzeciwia się wzgląd na treść przywołanego przez organ odwoławczy § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. Takie stanowisko zajął NSA w przytoczonym wyroku. Stwierdził on, że przepis ten (poprzednio § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r.) reguluje kwestie ważne, ale dla oceny kwestii przejęcia uprawnień (i spraw na tym tle) do płatności ONW przez następcę w zakresie posiadania danych obszarów ONW. Sąd w niniejszym składzie do tego poglądu się przychyla. Wskazany przepis dotyczy wyłącznie możliwości uzyskania płatności przez nabywającego grunty po złożeniu przez niego stosownego wniosku i nie pozbawia dotychczasowego posiadacza płatności. Z akt rozpoznawanej sprawy nie wynika, aby w odniesieniu do płatności za 2007 r. następca prawny otrzymał jakiekolwiek płatności, czy występował w tym przedmiocie ze stosownym wnioskiem.
Należy wskazać, że zasadniczym celem udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej jest zapewnienie ciągłości korzystania z użytków rolnych, zachowania terenów wiejskich, utrzymania i promowania trwałych systemów gospodarki rolnej. Cel taki wynika z preambuły (pkt 24) i z art. 13 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia. Cel ten nie jest zagrożony przy zaakceptowaniu stanowiska zaprezentowanego w niniejszym wyroku.
Przyjęcie poglądu prezentowanego przez organ prowadziłoby do nieracjonalnego wniosku, iż nawet gdyby skarżący gospodarował w danym roku i w wymaganym zakresie na gruntach ONW i zbył działki po zakończeniu roku, lecz przed wydaniem decyzji przez organ, płatność z tego tytułu nie przysługiwałaby nikomu. Nie sposób zaakceptować stanowisko, które bez żadnego dającego się obronić uzasadnienia prowadzi do zmniejszenia poziomu wykorzystania funduszy, z których realizowane są płatności ONW.
Z niezwykle formalistycznego i pomijającego cel realizowania płatności ONW stanowiska organu wynika także niemożliwa do zaakceptowania konstatacja, iż to nie gospodarowanie na gruntach ONW, a sam wybór daty wydania decyzji przez właściwy organ byłby czynnikiem rozstrzygającym w sprawie.
W ocenie Sądu z procesowej zasady, że organ ma obowiązek uwzględnić stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji w żaden sposób nie wynika, sformułowana przez organ odwoławczy teza, iż rolnik powinien być posiadaczem gruntów do momentu wydania decyzji przez organ.
W konsekwencji organ niezasadnie zastosował w sprawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystywania odłogowanych gruntów do produkcji surowców w związku z art. 16 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.
Z przytoczonych wyżej względów Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w, wskazanym w odpowiedzi na skargę, wyroku WSA w Gliwicach z dnia 7 listopada 2007 r., II SA/Gl 234/07, wedle którego płatności nie mogą być przyznane osobie, jeżeli przed wydaniem decyzji przez organ wyzbyła się posiadania.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
D. Dudra L. Kleczkowski H. Adamczewska - Wasilewicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło