I SA/Wa 247/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania oddala skargę. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania przez M. N. od decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2008 r. nr [...]. W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] [...] Konserwator Zabytków nakazał M. N. przywrócenie zabytku do stanu poprzedniego poprzez demontaż urządzeń klimatyzacyjnych zamontowanych na elewacji od strony Placu [...] oraz usunięcie śladów powstałych po ich mocowaniach, a także zamurowanie otworu w murze, przez który zostały poprowadzone przewody ww. urządzeń znajdujących się na elewacji przy drzwiach balkonowych lokalu nr [...] w budynku przy Placu [...] w W. - w terminie do dnia 30 maja 2008 r. Decyzję tę doręczono M. N. w dniu 24 marca 2008 r. - w sposób określony w art. 44 kpa. W dniu 14 kwietnia 2008 r. M. N. zapoznał się z treścią przedmiotowej decyzji – a następnie w dniu 28 kwietnia 2008 r. złożył osobiście odwołanie w Biurze [...] Konserwatora Zabytków. Po zapoznaniu się z treścią powyższego pisma, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania przez M. N. od decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2008 r. [...] nakazującej przywrócenie zabytku do stanu poprzedniego. Minister podniósł, że zgodnie z art. 127 § 2 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie, które wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji - o czym strony zostały poinformowane w pouczeniu zaskarżonej decyzji. Przedmiotową decyzję doręczono M. N. w dniu 24 marca 2008 r. - w sposób określony w art. 44 kpa. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 7 kwietnia 2008 r. Odwołanie zostało złożone osobiście przez M. N. w Biurze [...] Konserwatora Zabytków w dniu 28 kwietnia 2008 r. - a więc z uchybieniem wskazanego w art. 129 § 2 kpa terminu. Minister dodał, że umożliwienie stronie zapoznania się w dniu 14 kwietnia 2008 r. z treścią zaskarżonej decyzji nie ma żadnego znaczenia dla terminu złożenia odwołania. W związku z tym stwierdził, że został naruszony termin do wniesienia odwołania, a strona w odwołaniu nie zawarła prośby o przywrócenie ww. terminu - stosownie do przepisu art. 58 § 1 i 2 kpa W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. N. podniósł, że określony w art. 43 i art. 44 kpa sposób doręczenia został użyty w tej sprawie wadliwie i nie zostały spełnione przesłanki domniemania doręczenia w dniu 25 marca 2008 r. (a nie w dniu 24 marca 2008 r. – jak błędnie przyjął organ). Stwierdził, że decyzja została mu doręczona w dniu 14 kwietnia i dlatego był przekonany, że od tej daty należy liczyć termin do wniesienia odwołania. Odwołanie od tej decyzji zostało złożone przez niego w dniu 28 kwietnia 2008 r. – a więc w terminie ustawowym. Zarzucił też organowi naruszenie: - art.6 kpa - zasady praworządności, - art. 8 kpa - zasady zaufania do organu, - art.2 Konstytucji RP - zasady prawa do procesu, - art. 45 ust.1 Konstytucji RP oraz art.35 kpa –zasady prawa do szybkiego procesu, - art. 89 ust.1ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami – gdyż z treści postanowienia oraz jego cech formalnych nie wynika, że zostało ono wydane i podpisane przez właściwy organ. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone postanowienie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania postanowienia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2008 r. stwierdzające uchybienie terminu do złożenia odwołania przez M. N. od decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2008 r. nakazującej przywrócenie zabytku do stanu poprzedniego. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 1 i 2 kpa). Zaś zgodnie z art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Natomiast procedurę doręczeń decyzji administracyjnych regulują przepisy rozdziału 8 kpa. Zasadą jest, iż doręczenie następuje do rąk adresata (art. 42 § 1, 2 i 3 kpa). W razie nieobecności adresata doręczenia można dokonać za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 zdanie pierwsze kpa). W razie niemożności dokonania doręczenia w powyższy sposób, przepis art. 44 § 1 pkt 1 i 2 kpa. przewiduje możliwość zastosowania tzw. doręczenia zastępczego. W przypadku doręczenia przez pocztę, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 kpa). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 kpa.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 kpa). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 44 § 4 kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki pozostawiono pismo w placówce pocztowej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W niniejszej sprawie niewątpliwy jest fakt, że skarżącemu doręczono przedmiotową decyzję w sposób opisany w art. 44 kpa. Pierwsze zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki zostało umieszczone w skrzynce pocztowej w dniu 10 marca 2008 r., zaś następne w dniu 18 marca 2008 r. Zwrot przesyłki po upływie terminu nastąpił w dniu 26 marca 2008 r. Zatem doręczenie zostało dokonane w dniu 24 marca 2008 r. - z upływem ostatniego dnia okresu (14 dniowego), na jaki pozostawiono pismo w placówce pocztowej (10 – 24 marca) i z tym dniem nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia. Doręczenia dokonano w sposób prawidłowy - zgodnie z art. 44 kpa, który uzależnia skuteczność doręczenia od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek w tym przepisie określonych, a więc: niemożności doręczenia pisma adresatowi, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy, pozostawienia przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym, umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 kpa oraz upływu czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej. Wszystkie te przesłanki zostały spełnione - co wynika z adnotacji doręczyciela na zwrotnym poświadczeniu odbioru i pozwala stwierdzić skuteczność doręczenia zastępczego. Skarżący zresztą nie podnosił konkretnych zarzutów odnośnie nieprawidłowości doręczenia. Stwierdził ogólnie, że określony w art. 43 i art. 44 kpa sposób doręczenia został użyty wadliwie i nie zostały spełnione przesłanki domniemania doręczenia w dniu 25 marca 2008 r. - nie precyzując, jakie przesłanki nie zostały spełnione. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowego w sytuacji, kiedy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze ponowne doręczenie decyzji organu I instancji stronie nie powoduje ponownego otwarcia dla strony terminu do wniesienia odwołania – przepisy kpa nie przewidują możliwości przyjęcia dwóch różnych dat doręczenia decyzji – vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 10/07 LEX Nr 453425. Wobec tego prawidłowo Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznał, że M. N. złożył odwołanie od decyzji z uchybieniem ustawowego 14 dniowego terminu. Zaś każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie, wydając postanowienie przewidziane w art. 134 kpa - chyba że strona wnosi o przywrócenie uchybionego terminu stosownie do art. 58 i następnych kpa i wniosek ten zostanie uwzględniony. W przedmiotowej sprawie skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie uchybionego terminu - wobec powyższego odwołanie wniósł od decyzji, która stała się już ostateczna – a taka decyzja może zostać wzruszona tylko w trybie nadzwyczajnym, uregulowanym w rozdziałach 12 i 13 działu II kpa. Ponadto - brak powyższego wniosku nie pozwolił na rozważenie przyczyn uchybienia terminowi. Również pozostałe zarzuty skarżącego nie są zasadne. Podsumowując należy uznać, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadnił przekonująco swoje postanowienie nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów - zyskując całkowitą aprobatę Sądu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji.