II SA/Gl 297/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-08-13
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie szamba, które zostało wyremontowane poprzez wymianę na nowe, atestowane szambo, bez przeprowadzenia testu szczelności i kontroli wykonanych prac?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nieprawidłowo umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie szamba, które zostało wyremontowane poprzez wymianę na nowe. Pomimo zgłoszenia remontu, prace te nadal dotyczyły legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, co wymagało przeprowadzenia testu szczelności i uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, zgodnie z wcześniejszymi wyrokami sądu administracyjnego. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego było przedwczesne, gdyż nie wyjaśniono kwestii szczelności i prawidłowości wykonania prac.Stan faktyczny
Skarżąca O. P. kwestionowała decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie szamba, które zostało wybudowane samowolnie w 1987 r. Po latach sporów i wyrokach sądów, które nakazywały m.in. przeprowadzenie testu szczelności, właściciele nieruchomości zgłosili remont starego szamba, polegający na wymianie go na nowe, atestowane szambo. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Skarżąca zarzucała, że nie przeprowadzono testu szczelności, nie skontrolowano prawidłowości wykonania prac, a nowe szambo zostało umieszczone zbyt blisko jej budynku mieszkalnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant Starszy referent Anna Cyganek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi O. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nr [...] z dnia [...] r., 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., działając na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie w przedmiocie uzyskania pozwolenia na użytkowanie szamba położonego w W. przy ul. [...], na działce [...] oraz przedłożenia testu szczelności tego szamba. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że postępowanie w sprawie szczelności szamba powstałego w [...] r. na działce nr geod. [...] w W. przy ulicy [...] wykazało, że szambo zostało wybudowane przez F. Z., a O. P. – właścicielka sąsiedniej nieruchomości podniosła zarzut jego nieszczelności. Wobec wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 września 2007 r. postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. zobowiązał współwłaścicieli nieruchomości przy ulicy [...] w W. do przełożenia w terminie do dnia [...] r. ekspertyzy budowlanej przedmiotowego szamba. Współwłaścicielka przedmiotowej nieruchomości, najpierw pismem z dnia [...] r. zwróciła się o przeniesienie terminu ekspertyzy na okres letni, a następnie w dniu [...] r. wystąpiła do Starostwa Powiatowego z wnioskiem zgłoszeniowym i na podstawie tego zgłoszenia wstawiono w miejsce starego szamba, nowe, atestowane szambo. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. przyjął powyższe rozwiązanie jako alternatywę pozwalającą na wyeliminowanie sugerowanego przez O. P. problemu w zakresie szczelności szamba. Inwestorzy nie naruszyli przepisów prawa budowlanego, ani warunków technicznych w zakresie lokalizacji przedmiotowego szamba, postępując zgodnie z przyjętym zgłoszeniem. Po zakończeniu robót budowlanych inwestorzy przedstawili oświadczenie osoby uprawnionej w zakresie wykonanych robót, potwierdzające prawidłowość wykonania szamba oraz jego szczelność oraz zdjęcia wykonane podczas montażu. Mając na uwadze, że nowe szambo nie jest przedmiotem sporu, a stare szambo zostało wyłączone z użytkowania, postępowanie w zakresie wydania decyzji na jego użytkowanie oraz w zakresie wykonania testu szczelności tego szamba należało umorzyć, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe.
W odwołaniu od decyzji O. P. zanegowała wydaną decyzję, stwierdzając, iż jest ona dla niej niejasna, przede wszystkim w zakresie ustalenia którego szamba (starego czy nowego) dotyczy. Podniosła, iż nie jest prawdą, jakby nie było sporu o nowe szambo, gdyż we wszystkich pismach wnosiła o wykonanie szamba z dala od jej budynku mieszkalnego, a nieruchomość sąsiadów jest wystarczająco duża, by umiejscowić szambo w oddaleniu od jej zabudowań. Dodała, że nowe szambo nie jest wykonane według zaleceń producenta - firmy [...], a nadto nie jest uszczelnione, o czym informowała już wcześniej. W uzupełnieniu odwołania wskazała także na błędny numer postanowienia oraz opieszałość działania urzędu. Pomimo zobowiązania do przeprowadzenia badania szczelności szamba, organ nie wyegzekwował nałożonego obowiązku, lecz pozwolił na odmienne działania E. M. Skarżąca podkreśliła, że przy działaniach tych – demontażu i montażu szamba - nie było nikogo uprawnionego z urzędu, co potwierdza także pismo J. Z. Jedynym obserwatorem prowadzonych prac była ona sama, nie było bowiem także żadnego innego specjalisty, zaś szambo zostało wstawione w miejsce starego i szybko zakopane, bez jakiejkolwiek kontroli. Wskazała, że działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie uwzględniają wyroków wydanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i całkowicie pomijają zawarte w nich wskazania. Zgłoszeniem do Starostwa Powiatowego remontu starego szamba zupełnie pominięto badanie szczelności tego szamba, pomimo wielu wyroków Sądu w tym zakresie. Dodała, że organ nie podał całej prawdy stwierdzając, że E. M. wniosła o wstawienie nowego szamba w miejsce szamba starego, podczas, gdy zgłoszenie dotyczyło remontu starego szamba. Podniosła także, że w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji organ mija się z prawdą podając, że szambo było wybudowane w [...] r., podczas gdy w aktach długo rozstrzyganej sprawy znajdują się dokumenty, że miało to miejsce w [...] r. Uzupełniła, że odnośnie prac przeprowadzonych przy remoncie szamba, sam producent szamba- firma [...] – zaleca odpowiednią procedurę jego montażu, całkowicie pominiętą w rozpatrywanej sprawie. Przede wszystkim dotyczy to zasypywania zbiornika po upływie 24 godzin, po uprzednim dokładnym zaizolowaniu wszystkich połączeń. Podniosła także, że przy lokowaniu niniejszego zbiornika całkowicie pominięto warunki techniczne określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Wniosła o przeprowadzenie wizji i sprawdzenie szczelności tego szamba, aby wykluczyć możliwość zalewania jej posesji.
Zaskarżoną decyzją, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, dotychczasowe postępowanie dotyczyło złego stanu technicznego istniejącego szamba, wybudowanego w [...] r., zalewającego posesję O. P. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., postanowieniem z dnia [...] r. zobowiązał właścicieli tego szamba do przedłożenia oceny technicznej. Jednak zobowiązany właściciel szamba w dniu [...] r. zgłosił do organu administracji architektoniczno-budowlanej zamiar montażu nowego, atestowanego szamba. Zgłoszenie zostało skutecznie przyjęte. O przystąpieniu do robót i o ich zakończeniu inwestor powiadomił organ nadzoru budowlanego. Wobec faktu, iż zarzuty O. P. dotyczyły szamba wybudowanego w [...] r., zatem słusznie organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, przy czym powinno być to umorzenie postępowania w sprawie złego stanu technicznego szamba, a nie w sprawie pozwolenia na użytkowanie, jako że szambo należy do tej grupy obiektów, które ustawodawca wyłączył z obowiązku uzyskania zezwolenia na użytkowanie. Likwidacja obiektu lub urządzenia powoduje bezprzedmiotowość postępowania, a co za tym idzie obowiązek jego umorzenia wynika z art. 105 § Kodeksu postępowania administracyjnego. W przypadku stwierdzonych nieprawidłowości w stosunku do nowego szamba strona może żądać wszczęcia nowego, odrębnego postępowania.
W skardze do sądu administracyjnego O. P. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca ponowiła zarzut, że kwestionowana decyzja w sentencji w sposób ogólny i niejasny umarza postępowanie w sprawie szamba położonego na posesji przy ulicy [...] w W. oraz przedłożenia testu szczelności, nie precyzując, o które szambo chodzi. Podkreśla, że sprawa dotyczy samba wybudowanego w [...] r., a więc postępowanie toczy się już ponad 15 lat, a nadal obecne rozstrzygnięcie jej nie satysfakcjonuje. W jej ocenie jest to działanie celowe współwłaścicieli sąsiedniej posesji, zmierzające do ominięcia obowiązku przedłożenia testu szczelności szamba. E. M. dokonała zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w B. robót budowlanych polegających na remoncie istniejącego szamba. Nie zgłosiła, iż będzie wstawiać w miejsce starego szamba nowe szambo atestowane. Wstawione szambo - to szambo betonowe, które także wymaga sprawdzenia pod względem szczelności. Wskazała, że przy montażu tego szamba nie było żadnej uprawnionej osoby, a pismo J. Z. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o obecność pozostało bez odpowiedzi. Stąd też, skoro nikogo nie było przy demontażu starego szamba i nikogo nie było przy montażu nowego szamba, skąd wiadomo, że wszystko w tym zakresie przeprowadzono zgodnie ze sztuką budowlaną i wszelkimi wymogami. Jest to gołosłowne twierdzenie organów, nie poparte żadnymi dokumentami. Dodała, że w związku ze zgłoszeniem remontu szamba, organy przerzucały na siebie obowiązki i praktycznie nic nie zrobiły by dopilnować prawidłowości prowadzonych prac, a w jej ocenie wszystko zostało przeprowadzone niezgodnie z zaleceniami producenta, zbyt szybko i zbyt powierzchownie. Wskazała także, że żaden z organów nie rozparzył sprawy pod kątem zgodności z wymogami warunków technicznych, a w jej ocenie, szambo zostało usytuowane zbyt blisko jej budynku mieszkalnego, podczas, gdy na działce jest bardzo dużo miejsca i szambo mogłoby mieć inną lokalizację. Pomimo wielokrotnego badania tej samej sprawy, organy działają pobieżnie, ogólnikowo i nie wyjaśniają sprawy zgodnie ze wskazaniami wyroków sądów.
Organ odwoławczy wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W kolejnym piśmie procesowym skarżąca O. P. podtrzymując dotychczasowe zarzuty podniosła, że chociaż postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał współwłaścicieli sąsiedniej nieruchomości do wykonania testu szczelności szamba, to pomimo upływu terminu na jego przedłożenie, organ nic w sprawie nie zrobił. Dopiero po upływie kolejnych miesięcy [...] r. zobowiązani zgłosili zamiar wykonania remontu starego szamba w miejsce przedłożenia ekspertyzy. Wskazała, że mimo iż prace wykonano dopiero [...] r. organy nadal nic nie robiły i dopiero jej skarga na bezczynność spowodowała nieudolne ich działania. Powtórzyła zarzuty, co do wykonach prac budowlanych, podnosząc, że nikt nie sprawdził ich prawidłowości, pomimo, iż organy nadzoru zostały zobowiązane do określonego działania w ostatnim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 września 2007 r. Dodała, że w związku z długotrwałym postępowaniem w tej sprawie, bagatelizowaniem problemu i wydawaniem nierzetelnych decyzji od ponad 15 lat, zwróciła się ze skargą do Rzecznika Praw Obywatelskich, który uznał jej skargę i zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wyjaśnienia.
W toku rozprawy sądowej skarżąca O. P. podtrzymując skargę dodała, ze nie ma pewności czy przedmiotowe szambo jest szczelne, zwłaszcza, że uczestnicy postępowania nie opróżniają go od kwietnia. Pomimo, iż dzwoniła do organów nadzoru by ktoś przyjechał sprawdzić jego szczelność i prawidłowość wykonanych robót, gdy zbiornik miał być zasypywany, to nikt się ni pojawił. Nadal obstaje by ktoś sprawdził szczelność oraz prawidłowość jego wykonania.
Uczestnik postępowania J. Z. wnosząc o oddalenie skargi wyjaśnił, że nowe szambo zostało wpuszczone w stare, które miało większe wymiary. Podkreślił, że sam pisał do Inspektora Nadzoru Budowlanego, aby ktoś sprawdził szczelność remontowanego szamba, ale nikt nie przyjechał. Przy montażu był świadek z uprawnieniami budowlanymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę, zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wypada podkreślić, że sprawa tego szamba była już wielokrotnie przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny, najpierw jako Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Katowicach a ostatnio przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Nie jest prawdą stwierdzenie organów obu instancji, iż przedmiotowe szambo zostało zbudowane w [...] r. Jak wynika z całości akt administracyjnych w [...] r. po raz pierwszy pojawiła się sprawa szamba, a to mianowicie wobec zainicjowania jeszcze przez poprzednika prawnego obecnych uczestników postępowania – F. Z. wnioskiem z dnia [...] r. postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Wniosek ten z kolei złożony został w wyniku wcześniej prowadzonego przez Burmistrza Miasta W. postępowania w sprawie legalności spornego szamba. Poczynione wówczas ustalenia potwierdziły, że szambo wybudowane zostało samowolnie – bez uzyskania odpowiedniego pozwolenia w [...] r., czyli w czasie obowiązywania "starego prawa budowlanego" –tzn. ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Wprawdzie należy się zgodzić się z organem odwoławczym, który w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji stwierdza, "szambo należy do tej grupy obiektów, które ustawodawca wyłączył z obowiązku uzyskania zezwolenia na użytkowanie", zapomniał jednak ten organ, a być może wynika to z niedostatecznej znajomości całości akt tego długotrwałego postępowania, że w przypadku ewentualnej legalizacji obiektu budowlanego powstałego samowolnie w okresie obowiązywania prawa budowlanego z 1974 r., po przeprowadzonym postępowaniu w trybie art. 40 tego prawa, niezbędne jest uzyskanie pozwolenia (w trybie art. 42 tego prawa) na użytkowanie nielegalnie powstałego obiektu, i o takie właśnie użytkowanie w tym przypadku chodzi, użytkowanie legalizujące dawną samowolę budowlaną.
Wspomnieć przy tym wypada, że na skutek wnoszonych przez strony skarg do sądu administracyjnego na wydane w toku tych postępowań rozstrzygnięcia doszło do wydania kilku wyroków w sprawie spornego obiektu, a wyroki te mają przymiot prawomocności. Dla przypomnienia, wyrokiem z dnia 25 listopada 1997 roku Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II SA/Ka 532/96 oddalił skargę O. P. na decyzję Burmistrza Miasta W. z dnia [...] roku nakazującą F. Z. wykonanie określonych robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem; wyrokiem z dnia 9 lipca 1998 roku Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II SA/Ka 1658/98 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku, utrzymującą w mocy wydane przez Burmistrza Miasta W. w dniu [...] roku pozwolenie na użytkowanie; wyrokiem z dnia 14 lutego 2001 roku Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie
II SA/Ka 42/99 oddalił skargę E. M., K. Z. i J. Z., jako następców prawnych F. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku, którą to decyzją Wojewoda uchylił powołaną wyżej decyzję Burmistrza W. z dnia [...] roku w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Wyrokiem z dnia 1 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie II SA/Ka 1672/03 oddalił skargę O. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu, a wyrokiem z dnia 29 listopada 2006 r. w sprawie II SA/Gl 396/06 skargę O. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu. Ostatnim wyrokiem w sprawie był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 września 2008 r. – sygn. II SA/Gl 420/07 uchylający decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dokonania oceny Sanu technicznego obiektu.
Przytoczenie powyższych wyroków jest o tyle istotne, że zawarte w nich ustalenia były i nadal pozostają wiążące zarówno dla organów administracyjnych, jak i dla stron postępowania, a ponadto wiążą również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Związanie to wynikało do dnia 31 grudnia 2003 roku z treści art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), a obecnie wynika z art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), oraz z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w odniesieniu do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych przed dniem 1 stycznia 2004 roku.
Zwrócić przyjdzie w tym miejscu uwagę na zasadnicze kwestie, jakie w powołanych wyrokach zostały wyrażone, a tym samym stały się wiążące w sprawie. W szczególności, należy zauważyć, że postępowanie w sprawie spornego szamba było prowadzone i nadal winno być prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane w związku z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( t.jedn. Dz.U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) –zob: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 1997 roku i z 9 lipca 1998 roku. Przed zakończeniem postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie organ został zobligowany do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania i przedłożenia testu szczelności spornego szamba – zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 1998 roku i z 14 lutego 2001 roku.
Mając na uwadze pogląd prawny, wyrażony w prawomocnym wyroku z dnia 29 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 396/00, jak i stanowisko zaprezentowane w ostatnim wyroku z dnia 29 września 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 420/07 skład orzekający stwierdził, iż brak było podstaw prawnych do umorzenia postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Wyrazem legalizacji samowoli budowlanej, popełnionej pod rządami ustawy z 1974 r. jest bowiem wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w trybie art. 42 tej ustawy w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.
Właśnie w tym ostatnim wyroku, który jak wskazano powyżej, wiąże zarówno orzekające w sprawie organy jak i Sąd, wyraźnie zaznaczono, w jaki sposób organy powinny zakończyć niniejsze postępowanie. Jako, że istotą tego sporu jest w zasadzie szczelność przedmiotowego zbiornika na posesji przy ul. [...] nr [...] w W., to przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ nadzoru budowlanego winien zatem zgodnie z wytycznymi, zawartymi w poprzednich wyrokach sądu administracyjnego, nałożyć na obecnych właścicieli posesji przy ulicy [...] w W. obowiązek przedłożenia ekspertyzy budowlanej w postaci testu szczelności zbiornika, wykonanego przez rzeczoznawcę budowlanego. Postanowienie w tym przedmiocie, oparte na przepisie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., winno określać też termin przedłożenia tego dowodu, który rzeczoznawca winien przeprowadzić po uprzednim zawiadomieniu o czasie jego wykonania, także skarżące (wówczas obok obecnie skarżącej O. P., była także B. P.-W.). Dopiero tak wykonany test szczelności przedmiotowego zbiornika może mieć walor opinii biegłego. O ile przeprowadzony w obiektywnych warunkach test, wykaże nienależyty stan techniczny obiektu, zachodzić będzie podstawa do nałożenia na jego współwłaścicieli obowiązku wykonania robót budowlanych w celu dostosowania do wymogów prawa budowlanego (art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.). Warunkiem udzielenia pozwolenia na użytkowanie w trybie art. 42 ustawy z 1974 r., może być bowiem jedynie zdatność obiektu do użytkowania, czyli przede wszystkim szczelność zbiornika i zgodność budowy z przepisami techniczno – budowlanymi. Przepis ten wymaga też wydania decyzji administracyjnej, a nie - przyjęcia zawiadomienia inwestorów.
Wobec uchylenia ostatnich rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego cytowanym wyrokiem z dnia 28 września 2007 r. i w konsekwencji powyższych wskazań, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. nałożył na współwłaścicieli posesji położonej w W. przy ulicy [...] – E. M., K. Z. i J. Z. obowiązek przedłożenia ekspertyzy budowlanej w postaci testu szczelności zbiornika na nieczystości - szamba zlokalizowanego na działce przy ulicy [...], wyznaczając termin dla wykonania tego obowiązku na dzień [...] r. W uzasadnieniu swego stanowiska przywołał właśnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 września 2007 r., uchylający poprzednie rozstrzygnięcia w sprawie i określający sposób ponownego ich rozpatrzenia. Pomimo upływu wskazanego terminu, organ nie wykonał w sprawie żadnych czynności zmierzających do ewentualnego wyegzekwowania nałożonego obowiązku, pomimo interwencji strony skarżącej.
Natomiast w dniu [...] r. zobowiązani do przełożenia wymienionej ekspertyzy – E. M. i J. Z. - dokonali w Starostwie [...] – Wydział Architektury i Środowiska – zgłoszenia zamiaru wykonania prac budowlanych – "remont istniejącego szamba" położonego w "W., ulica [...]". Zgłoszenie zostało przyjęte, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. pismem z dnia [...] r. powiadomiony przez zobowiązanych, że "zamiast wykonywania kolejnego testu szczelności starego szamba lub budowy nowego, podjęliśmy działania zmierzające do gruntownego wyremontowania starego szamba." Dodali, że "remont będzie polegał na włożeniu nowego atestowanego szamba w miejsce starego". Pomimo pism kierowanych przez O. P. zarówno do organów nadzoru jak i od organów architektoniczno- budowlanych, pomimo także pisma samego zainteresowanego J. Z. w terminie wykonania prac na posesji [...], nie było przedstawiciela żadnego z organów. W dniach [...] r. właściciele wymienionej posesji przystąpili do demontażu starego i montażu nowego zbiornika, przy czym przy przeprowadzonych pracach nie uczestniczyli ani przedstawiciele organu, nie była także obecna strona skarżąca ani żadna uprawniona osoba. Wykonanie tych prac, w ocenie orzekających w sprawie organów, daje podstawę do stwierdzenia, że skoro starego szamba nie ma, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Ewentualne zaś zastrzeżenia co do sposobu wykonania nowego szamba mogą być przedmiotem nowego postępowania. Stanowisko takie nie wydaje się właściwe, przynajmniej z dwóch powodów. Po pierwsze organ nadzoru prowadząc długotrwałe postępowanie z nie wiedzieć jakich przyczyn zupełnie pominął wskazania orzekających w sprawie sądów, w tym ostatniego wyroku, na który jeszcze powołuje się w swoim postanowieniu z dnia [...] r., by następnie przyjąć narzuconą przez właścicieli drogę postępowania i przystać na zgłoszenie remontu starego szamba. Drugim powodem – jest właśnie owo zgłoszenie- remontu istniejącego, starego szamba. Jak wykazano wcześniej przytaczając wydane w sprawie wyroki sądów administracyjnych- nie podlega dyskusji, że stare, zbudowane w [...] r. przez F. Z (poprzedniczkę prawną dzisiejszych współwłaścicieli) szambo było obiektem samowolnym, nielegalnym. Skoro obecnie organy przyjęły zgłoszenie prac polegających na remoncie owego samowolnie wybudowanego szamba, to pomimo sposobu przeprowadzenia tych robót – które według zainteresowanych miały polegać na wyjęciu starego szamba i włożeniu nowego atestowanego szamba w to miejsce – nadal prace należy zakwalifikować jako remont starego nielegalnego szamba. Nadal pozostaje więc problem legalizowania tego szamba, a dopuszczenie tego szamba do użytkowania możliwe jest tylko w sposób wskazany wielokrotnie w zapadłych wyrokach. Warunkiem udzielenia pozwolenia na użytkowanie w trybie art. 42 ustawy z 1974 r., może być jedynie zdatność obiektu do użytkowania, czyli przede wszystkim szczelność zbiornika i zgodność budowy z przepisami techniczno – budowlanymi. Pomimo wyraźnego wskazania trybu postępowania organy nadzoru budowlanego zupełnie pominęły je w swoim postępowaniu, uznając, że skoro jest zgłoszony remont, pozostaje to w zakresie działania organów architektoniczno-budowlanych. W rezultacie wykonywane prace nie zostały potwierdzone przez kompetentne, uprawnione osoby, nie została sprawdzona prawidłowość wykonanych robót, tym bardziej, że oświadczenia współwłaścicieli nieruchomości przy ulicy [...] całkowicie neguje skarżąca, podając w wątpliwość zarówno sposób jak i prawidłowość wykonania zgłoszonych robót, jak również szczelność wstawionego zbiornika.
W konsekwencji nie zapewniono także skarżącej udziału w przeprowadzonych pracach, brak było nadzoru osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane przy montażu nowego zbiornika, wbrew zaleceniom zawartym w wyroku z dnia 28 września 2007 r.
Z tych wszystkich względów, decyzje organów obydwu instancji w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego jako wydane z naruszeniem art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz bez należytego wyjaśnienia sprawy wskutek pominięcia wiążących wytycznych co do dalszego postępowania, zawartych w przywołanych wyżej wyrokach sądu administracyjnego, nie mogły się ostać i podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku oparto na przepisie art. 152 cyt. ustawy. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis sądowy w kwocie 500 zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącej po myśli art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 tej ustawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, zainicjowanej wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie samowolnie zrealizowanego przed dniem 1 stycznia 1995 r. przedmiotowego zbiornika na nieczystości ciekłe, obecnie poddanego pracom remontowym według zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego winien zatem zgodnie z wytycznymi, zawartymi w poprzednich wyrokach sądu administracyjnego, zobowiązać obecnych właścicieli posesji przy ul. [...] w W. do przedłożenia ekspertyzy budowlanej w postaci testu szczelności zbiornika, wykonanego przez rzeczoznawcę budowlanego, a także potwierdzenia prawidłowości wykonania zgłoszonych prac remontowych. Postanowienie w tym przedmiocie, oparte na przepisie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., winno określać też termin przedłożenia tego dowodu, który rzeczoznawca winien przeprowadzić po uprzednim zawiadomieniu o czasie jego wykonania, także skarżącą. Dopiero tak wykonany test szczelności przedmiotowego zbiornika oraz potwierdzenie prawidłowości wykonanych robót budowlanych może mieć walor opinii biegłego. Warunkiem udzielenia pozwolenia na użytkowanie w trybie art. 42 ustawy z 1974 r., może być bowiem jedynie zdatność obiektu do użytkowania, czyli przede wszystkim szczelność zbiornika i zgodność budowy z przepisami techniczno – budowlanymi. Przywołany przepis wymaga wydania decyzji administracyjnej w tym zakresie i nie może się ograniczyć do przyjęcia zawiadomienia inwestorów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło