II OSK 2068/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-06-15

Skład orzekający: Roman Hauser, Jerzy Stelmasiak, Małgorzata Dałkowska-Szary

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego jest dopuszczalna w sytuacji, gdy wyrok ten uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, a organ administracji publicznej nie podjął dalszych czynności w sprawie?
Ratio decidendi
Skarga na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego (art. 154 § 1 PPSA) nie jest dopuszczalna, gdy wyrok ten uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, a skutkiem tego uchylenia jest automatyczne wznowienie biegu postępowania z mocy prawa. W takiej sytuacji nie dochodzi do bezczynności organu w rozumieniu niewykonania wyroku, ponieważ wyrok ten nie nakłada na organ obowiązku wydania nowego aktu lub podjęcia konkretnej czynności, a jedynie eliminuje przeszkodę w postaci zawieszenia postępowania.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) z dnia 2 czerwca 2008 r., który uchylił decyzję utrzymującą w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę budynku. WSA oddalił tę skargę, uznając, że wyrok uchylający zawieszenie nie jest możliwy do wykonania w sposób klasycznie rozumiany. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 154 § 1 PPSA, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarga na niewykonanie wyroku nie przysługuje w przypadku bezczynności organu po wyroku uchylającym postanowienie o zawieszeniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Protokolant Kamil Strzępek po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 760/09 w sprawie ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie w przedmiocie skargi na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 533/08 z dnia 2 czerwca 2008 r. przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy 1. oddala skargę kasacyjną 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2009 r., VII SA/Wa 760/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej jako: WSA) oddalił skargę [...] Sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie na niewykonanie wyroku WSA z dnia [...] czerwca 2008 r., VII SA/Wa 533/08 przez Prezydenta miasta stołecznego Warszawy (dalej jako: prezydent). W uzasadnieniu WSA wskazał, że wyrokiem z dnia [...] czerwca 2008 r., VII SA/Wa 533/08 uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2006 r., utrzymującą w mocy postanowienie prezydenta z dnia [...] marca 2006 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę budynku na działce [...] przy ul. [...] w Warszawie wskazując, że postępowanie wszczęte przed wojewódzkim konserwatorem zabytków o wpis do rejestru zabytków przedmiotowego budynku nie było zagadnieniem wstępnym i nie uzasadniało zawieszenia postępowania, zaś organ dopuścił do przewlekłości postępowania. WSA wskazał dalej, iż strona skarżąca dnia 27 stycznia 2009 r. wezwała organ do wykonania wyroku poprzez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego odnośnie rozbiórki budynku, a skargą sądową z dnia 10 marca 2009 r. wystąpiła o wymierzenia organowi grzywny za bezczynność polegającą na niewykonaniu wyroku. W skardze wskazano, że organ uporczywie - mimo decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków z dnia 18 sierpnia 2006 r. - nie podejmował zawieszonego postępowania a czynności podjął dopiero 26 marca 2007 r., ale tylko po to, aby natychmiast zawiesić postępowanie postanowieniem z dnia 28 marca 2007 r. i do daty skargi pozostało ono w zawieszeniu. Dla wyjaśnienia strona skarżąca wskazała, iż są zaawansowane prace nad nowym planem zagospodarowania, którego wejście w życie umożliwi odmowę wydania pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego obiektu i do tego - jej zdaniem - zmierza organ I instancji. Strona skarżąca podkreśliła też, że spełniła wszystkie przesłanki potrzebne do uzyskania pozwolenia na rozbiórkę. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie bądź odrzucenie. Podniósł, że spółka [...] nie ma legitymacji procesowej, gdyż w dniu 14 września 2007 r. zbyła nieruchomość. Co do bezczynności organ podkreślił, że wyrok z dnia [...] czerwca 2008 r. nie dotyczył bezczynności lecz decyzji wojewody a aktualnie natomiast istnieje zagadnienie wstępne, bowiem organ otrzymał pismo ministerstwa kultury o wszczęciu postępowania w sprawie o uchylenie decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmawiającej wpisu do rejestru zabytków. Jak stwierdził organ, wynik postępowania o wpis do rejestru zabytków jest zagadnieniem wstępnym dla postępowań o pozwolenie na budowę w miejscu istniejącego budynku a zatem również w przypadku pozwolenia na rozbiórkę. Nadto - zdaniem organu - strona skarżąca nie wskazała na czym polegało niewykonanie wyroku z dnia [...] czerwca 2008 r., który dotyczył poprzedniego zawieszenia. W zaskarżonym wyroku WSA wskazał, że bezspornym jest, iż w toczącym się postępowaniu o wydanie pozwolenia na rozbiórkę obiektu zapadło postanowienie prezydenta w przedmiocie zawieszenia postępowania z uwagi na wszczęte z urzędu postępowanie przed wojewódzkim konserwatorem zabytków w sprawie wpisu do rejestru zabytków przedmiotowego budynku, utrzymane w mocy decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2006 r. a także, iż bezspornym jest, że w wyniku skargi sądowej powyższe rozstrzygnięcia administracyjne zostały uchylone wyrokiem WSA z dnia [...] czerwca 2008 r., VII SA/Wa 533/09 jako wydane bezpodstawnie, gdyż nie istniało w tym przypadku zagadnienie wstępne. WSA wskazał, że wydanie powyższego wyroku oznaczało, iż sprawa administracyjna nie jest zawieszona i toczy się dalej. Strona skarżąca w niniejszej skardze nie wskazała na czym miało polegać niewykonanie ww. wyroku, a zważywszy na treść wyroku prowadzącą do wyeliminowania zawieszenia postępowania administracyjnego trudno byłoby wskazać jak należy taki wyrok wykonać. Zdaniem WSA, oczywiście inną rzeczą jest kwestia dalszego prowadzenia przedmiotowego postępowania administracyjnego przez organ mogący podejmować (bądź nie) różne czynności i ewentualnie występująca wtedy po stronie organu bezczynność w załatwieniu sprawy a więc naruszenie zasady załatwienia spraw bez zbędnej zwłoki, uregulowane w art. 35 - 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako: kpa) a zupełnie inną niewykonanie wyroku. Skoro zatem wyrok sądowy uchylający zawieszenie postępowania administracyjnego nie da się wykonać w swojej istocie, to skarga na niewykonanie tego wyroku jako bezpodstawna podlega oddaleniu w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako: ppsa). W skardze kasacyjnej zaskarżono ww. wyrok WSA w całości i zarzucono mu: I) naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 151 w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 154 § 1 ppsa poprzez oddalenie skargi strony skarżącej pomimo braku jej rozpoznania przez WSA na skutek bezpodstawnego przyjęcia, iż skarga w trybie art. 154 § 1 ppsa nie przysługuje w przypadku bezczynności prezydenta po wyroku WSA uchylającym postanowienie tego organu (oraz organu II instancji) w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oraz stwierdzającym bezczynność prezydenta; 2) art. 141 § 4 ppsa poprzez sporządzenie uzasadnienia, które w ogóle nie odnosi się do istoty skargi ani do podstawy rozstrzygnięcia WSA; 3) art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 ze zm. - dalej jako: Konstytucja) w związku z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 20 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm. - dalej jako: pusa) oraz w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 ppsa w związku z art. 154 § 1 ppsa poprzez niewykonanie obowiązku kontroli określonego w tych przepisach, w zakresie wyznaczonym granicami sprawy, polegające na poniechaniu merytorycznego zbadania skargi [...] na skutek bezpodstawnego przyjęcia, iż nie przysługuje jej skarga na niewykonanie wyroku w przypadku bezczynności organu po wydaniu wyroku uchylającym postanowienie organu w przedmiocie zawieszenia postępowania oraz stwierdzającym z tym związaną bezczynność organu oraz wydaniu skarżonego wyroku wyłącznie w oparciu o własne przekonanie Sądu, iż wyrok uchylający zawieszenie postępowania "nie da się wykonać" (bez wyjaśnienia tego poglądu w kontekście podstawy prawnej rozstrzygnięcia) oraz w oderwaniu od treści przepisu art. 154 § 1 ppsa, który stanowił podstawę skargi, a zatem w oderwaniu od kryterium legalności; a także II) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie tj. naruszenie przepisu art. 154 § 1 ppsa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (brak zastosowania) na skutek bezpodstawnego przyjęcia, iż wyrok eliminujący zawieszenie postępowania nie da się wykonać, zatem nie przysługuje skarga na jego niewykonanie. Biorąc powyższe pod uwagę strona skarżąca zażądała uchylenie skarżonego wyroku w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania według przepisów obowiązujących. W obszernym uzasadnieniu, odnośnie zarzutu naruszenia art. 151 ppsa w związku z art. 134 § 1 ppsa w związku z art. 154 § 1 ppsa wskazano, że zgodnie z powołanym przepisem Sąd winien ustalić, czy został wydany w sprawie wyrok uwzględniający skargę na bezczynność, względnie wyrok uchylający lub stwierdzający nieważność aktu lub czynności, a po wydaniu wyroku nastąpiła bezczynność organu (w stosunku do terminu wyznaczonego przez Sąd lub określonego w przepisach postępowania administracyjnego). Zdaniem strony skarżącej, w przypadku pozytywnej konkluzji, WSA winien uwzględnić skargę na niewykonanie wyroku, bez względu na to czy chodziło o bezczynność po wyroku w przedmiocie stwierdzenia bezczynności organu, czy też po wyroku uchylającym, względnie stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. WSA nie zbadał czy po wyroku nastąpiła bezczynność organu - co zgodnie z powołanym przepisem - stanowiło jego obowiązek. Według strony skarżącej można odnieść wrażenie, iż WSA w ogóle nie rozważył art. 154 § 1 ppsa w kontekście skargi i wydaje się rozumieć "niewykonanie wyroku" potocznie, w oderwaniu od treści art. 154 § 1 ppsa jako uchylenie się od jakiegoś wyraźnie sformułowanego nakazu Sądu znajdującego się wprost w wyroku. Konkludując - zdaniem strony skarżącej - WSA nie zbadał przesłanek określonych w art. 154 § 1 ppsa, nie dokonał ustaleń w zakresie bezczynności organu po wyroku, a jedynie ustalił, że wyrok w sprawie został wydany i dalej nie jest wydane rozstrzygnięcie administracyjne (bez rozważenia czy naruszono terminy rozpoznania sprawy oraz czy było to usprawiedliwione). WSA nie dokonał także subsumcji stanu faktycznego sprawy (którego nie ustalił zresztą w zasadniczej części) do przepisu art. 154 § 1 ppsa, który w Swych rozważaniach w ogóle pominął, pomimo że wyraźnie stanowił on podstawę skargi. W konsekwencji uchylił się od rozpoznania sprawy w jej granicach, co skutkowało bezpodstawnym oddaleniem skargi z naruszeniem art. 151 ppsa w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 154 § 1 ppsa. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro wprost skutkowało oddaleniem skargi bez rozważenia podstaw faktycznych i prawnych takiego działania. Zdaniem strony skarżącej, brak rozpoznania skargi w kontekście granic sprawy uzasadnia przyjęcie, iż skarżony wyrok jest całkowicie arbitralny a rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku w oparciu o ustalony stan faktyczny mogłoby skutkować odmiennym rozstrzygnięciem. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa strona skarżąca wskazała, że skarżony wyrok nie ma uzasadnienia dla podjętego rozstrzygnięcia, co ogranicza realną kontrolę kasacyjną i narusza wymogi określone w przepisie art. 141 § 4 ppsa. Nadto zawarte w skarżonym wyroku uzasadnienie koliduje z podstawowym przepisem, który winien zastosować WSA przy rozstrzygnięciu (art. 154 § 1 ppsa), a w konsekwencji rozmija się z granicami sprawy i w rezultacie narusza przepis art. 141 § 1 ppsa. W ocenie strony skarżącej sporządzenie uzasadnienia, które nie odnosi się do istoty skargi oraz nie wyjaśnia w ogóle jej podstawy stanowi o takim naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji bowiem rozstrzygnięcie stwarza jedynie pozory realizacji przez Sąd obowiązków ustawowych i w istocie uniemożliwia jego kontrolę kasacyjną. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 § 1 oraz § 2 pusa oraz w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 ppsa w związku z art. 154 § 1 ppsa, strona skarżąca wskazała, że WSA nie tylko nie zbadał legalności działania organu w świetle przesłanek skargi, to jest art. 154 § 1 ppsa, ale nadto dokonał kwalifikacji tego działania według własnego kryterium, nie znajdującego oparcia w powołanym przepisie ani w innych przepisach prawa. Uznał bowiem, że wyrok jest niewykonalny według tego, jak WSA rozumie pojęcie jego wykonalności a nie jak stanowi przepis. Tym samym dokonał oceny działania prezydenta według innego kryterium niż kryterium legalizmu - odrywając się w swych rozważaniach od regulacji art. 154 § 1 ppsa, wyznaczającej zakres rozpoznania Sądu. W konsekwencji WSA poniechał merytorycznego zbadania skargi na skutek bezpodstawnego przyjęcia, iż stronie skarżącej nie przysługuje skarga na niewykonanie wyroku w przypadku bezczynności organu po wydaniu wyroku uchylającego postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania i stwierdzającego bezczynność organu związaną z nielegalnym zawieszeniem. Odnośnie zarzutu "naruszenia przepisów prawa materialnego" - naruszenie przepisu art. 154 § 1 ppsa - wskazano, że skarżony wyrok zawiera poważne naruszenia procesowe, które w ocenie skarżącej spółki uzasadniają jego uchylenie, ale na wypadek gdyby NSA nie podzielił poglądu spółki, skarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisu art. 154 § 1 ppsa poprzez jego niezastosowanie (niewłaściwe zastosowanie), co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano więc, że wprawdzie w skarżonym wyroku brak jest ustaleń odnośnie bezczynności prezydenta po wyroku z dnia [...] czerwca 2008 r., gdyż WSA wyraźnie uchylił się od ich podejmowania, to jednak materiał dowodowy wystarcza na ich dokonanie i z tego względu możliwe jest zbudowanie również zarzutu naruszenia prawa materialnego. Dalej wskazano, że do dnia sporządzenia skargi kasacyjnej nie zostało, pomimo powyższego wyroku, wydane rozstrzygnięcie w sprawie i zachodzi bezczynność prezydenta po wyroku - po wyroku nie nastąpiła absolutnie żadna aktywność organu a więc zachodzą wszystkie przesłanki do ukarania organu grzywną na podstawie art. 154 § 1 ppsa. Odpowiadając na skargę kasacyjną prezydent wniósł o jej oddalenie na podstawie art. 184 ppsa lub odrzucenie jej w wypadku uznania, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 173 § 2 ppsa oraz o zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 ppsa a w istocie jej źródłem jest całkowicie dowolna, "życzeniowa" interpretacja wyroku WSA z dnia [...] czerwca 2008 r., VII SA/Wa 533/08. Niezrozumienie sentencji tego wyroku spowodowało złożenie wniosku o wymierzenie organowi grzywny i - wobec jego oddalenia wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2009 r. - wniesienie niniejszej skargi. W piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2010 r. strona skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazując, że argumenty prezydenta są niezasadne, bowiem prezydent wnosi o oddalenie lub odrzucenie skargi, gdyż nie pochodzi ona od strony, ale oczywiście [...] jest stroną w niniejszym postępowaniu. Także drugie twierdzenie prezydenta - gdy uważa on, iż skarga z art. 154 § 1 ppsa przysługuje wyłącznie w odniesieniu do wyroków wydanych na podstawie art. 149 § ppsa, natomiast nie przysługuje w odniesieniu do wyroków wydanych na podstawie przepisów art. 145 ppsa - jest błędne i stoi w otwartej sprzeczności z przepisem art. 154 § 1 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezpodstawna. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 ppsa. W tej sprawie przesłanki te nie wystąpiły. Przechodząc do analizy poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej należy w pierwszej kolejności wskazać, iż o ile wykonalność orzeczeń wydawanych w postępowaniu cywilnym to nic innego jak możliwość ich wyegzekwowania na drodze postępowania, o tyle w postępowaniu sądowoadministracyjnym wyrok jest autorytatywnym wystąpieniem Sądu co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności, w związku z czym, w zakresie tego rozstrzygnięcia nie nadaje się do egzekucji. W odniesieniu do tych orzeczeń ich wykonanie rozumiemy jako zastosowanie się organu administracji publicznej do oceny prawnej Sądu administracyjnego (J. Tarno [w:] Chróścielewski, Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004 r., s. 533). W związku z tym, w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie wykształciło się postępowanie wykonawcze, gdyż orzeczenia sądu administracyjnego nie kreują nowej rzeczywistości i nie stanowią końcowego rozstrzygnięcia w sprawie (chodzi oczywiście o wyroki uwzględniające skargę, gdyż wyroki oddalające skargę nie nakładają na organy administracji obowiązku ich wykonania czy innej reakcji na wyrok sądowy). Wyrok Sądu administracyjnego może jedynie obligować organ administracji publicznej do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Nie ma w takim razie możliwości egzekwowania wykonania wyroku sądu administracyjnego, jeśli nie kreuje on bezpośrednio żadnych praw czy obowiązków po stronie uczestników postępowania sądowoadministracyjnego. Nie można zatem mówić o klasycznym (w znaczeniu postępowania administracyjnego czy cywilnego) postępowaniu wykonawczym jako składowej postępowania sądowoadministracyjnego. Skutkiem wyroków sądu administracyjnego uchylających lub stwierdzających nieważność aktu lub czynności powinno być rozpoznanie sprawy w powtórnym postępowaniu przez organ administracji publicznej. Częste są przypadki, gdy organ administracji pozostaje w bezczynności po takim wyroku, jeżeli nie rozpoznał sprawy w powtórnym postępowaniu mimo upływu terminu określonego w ustawie, czyli z reguły terminu wskazanego w art. 35 kpa. Tak więc następstwem wyroków sądu administracyjnego uznających racje strony skarżącej jest, w uproszczeniu, eliminacja zaskarżonych orzeczeń organów administracji publicznej z obrotu prawnego. Z kolei, uwzględniając skargę na bezczynność organu administracji w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ppsa, Sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania, w określonym terminie, aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 ppsa). Sąd administracyjny nie ma wszelako kompetencji do decydowania o treści takiego aktu, a niekiedy również o jego formie, gdy jest z tą treścią związana. Warunkiem sine quo non rozpoczęcia biegu terminu do wykonania orzeczenia sądu administracyjnego jest przekazanie organowi całej dokumentacji sprawy, bo dopiero w tym momencie jest on w stanie się do niej ustosunkować. NSA wskazuje także na relację pomiędzy skargą z art. 154 ppsa a skargą na bezczynność organu, gdy Sąd administracyjny uchylił, przykładowo, decyzję organu drugiej instancji a organ ten nie załatwił sprawy pomimo upływu ustawowego terminu. Biorąc pod uwagę naczelną dla postępowania sądowoadministracyjnego zasadę jak najszerszego zagwarantowania obywatelom możliwości dochodzenia swoich słusznych praw i wzmocnienia ochrony przed administracją naruszającą prawo, strona może korzystać zarówno z jednego, jak i drugiego środka prawnego według własnego wyboru. Nie ulega wątpliwości, że środki te odnoszą się do różnych kwestii. Skarga o ukaranie organu grzywną zmierza do wymierzenia sankcji za niewykonanie wyroku. Skarga na bezczynność ma doprowadzić do określenia czy organ jest zobowiązany w danej sytuacji do wydania aktu administracyjnego. Równie oczywiste jest też, iż ustawodawca nie zabronił łączenia tych dwóch środków - nie wyłączył klasycznych środków zaskarżania bezczynności w wyniku wydania w sprawie wyroku kasacyjnego przez Sąd administracyjny (por.: B. Dauter, J. Drachal, M. Niezgódka-Medek, Wzory pism i orzeczeń w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005 r., s. 230). Należy jednak wskazać, że nie każdy wyrok sądu administracyjnego "nadaje się do wykonania przez organ" czy innymi słowy, że "nie zawsze w rezultacie wyroku uwzględniającego skargę konieczne będzie wydawanie nowego aktu lub czynności przez organ administracyjny. Np. uchylenie przez Sąd aktu nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 7 ppsa) oznacza, że stosowna uchwała lub zarządzenie takiego organu odzyskuje moc obowiązującą i nie zachodzi potrzeba podejmowania jakiejkolwiek działalności przez organ nadzoru" T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004 r., s. 271). Przekładając powyższe rozważania na okoliczności niniejszej sprawy NSA wskazuje, że zarzuty strony skarżącej są bezzasadne. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej WSA rozpoznał jej skargę i trafnie przyjął, iż skarga w trybie art. 154 § 1 ppsa jest niezasadna w przypadku bezczynności prezydenta po wyroku WSA uchylającym orzeczenie tego organu (oraz organu II instancji) w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, a więc Sąd I instancji nie naruszył art. 151 w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 154 § 1 ppsa. Zdaniem NSA Sąd I instancji słusznie wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiło zjawisko ignorowania wyroku sądowego, bowiem wyrok ten nie nadawał się do wykonania. Skoro wynikiem wyrugowania z obrotu prawnego postanowienia o zawieszeniu postępowania jest jego dalszy bieg to nie ma już potrzeby wydawania przez organ postanowienia o podjęciu tego postępowania, a tylko w takiej sytuacji, gdyby hipotetycznie takie postanowienie należałoby wydać, a organ tego nie czynił, można by mówić o bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności a więc niewykonaniu wyroku Sądu a w konsekwencji zrealizowaniu się przesłanki z art. 154 § 1 ppsa. Skoro postępowanie zaczęło biec dalej z mocy prawa po uchyleniu postanowienia o jego zawieszeniu to wyrok WSA w sprawie VII SA/Wa 533/08 odniósł swój skutek pomimo braku aktywności organu. Podsumowując powyższe, WSA prawidłowo rozpoznał skargę strony skarżącej a wynikiem jej rozpoznania było podjęcie słusznej decyzji o jej oddaleniu, bowiem oddalenie skargi powinno nastąpić m. in., gdy skarga jest niezasadna tzn. nie wystąpiło zjawisko ignorowania orzeczenia sądowego (W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010 r., s. 151). Zdaniem NSA Sąd I instancji nie naruszył także art. 141 § 4 ppsa poprzez sporządzenie uzasadnienia, które w ogóle nie odnosi się do istoty skargi ani do podstawy rozstrzygnięcia WSA. Uzasadnienie Sądu I instancji w sposób wystarczający wskazywało na okoliczności faktyczne i prawne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia sądowego. Zawierało ono prawidłową ocenę stanu prawnego sprawy, poprawną interpretację art. 154 § 1 ppsa i w konsekwencji klarowne wyjaśnienie powodów oddalenia skargi strony skarżącej. Biorąc powyższe pod uwagę WSA nie naruszył także art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 § 1 oraz § 2 pusa oraz w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 ppsa w związku z art. 154 § 1 ppsa poprzez niewykonanie obowiązku kontroli, określonego w tych przepisach, w zakresie wyznaczonym granicami sprawy, polegające na poniechaniu merytorycznego zbadania skargi [...] na skutek bezpodstawnego przyjęcia, iż nie przysługuje jej skarga na niewykonanie wyroku w przypadku bezczynności organu po wydaniu wyroku uchylającego postanowienie organu w przedmiocie zawieszenia postępowania oraz stwierdzającego z tym związaną bezczynność organu oraz wydaniu skarżonego wyroku wyłącznie w oparciu o własne przekonanie Sądu, iż wyrok uchylający zawieszenie postępowania "nie da się wykonać" (bez wyjaśnienia tego poglądu w kontekście podstawy prawnej rozstrzygnięcia) oraz w oderwaniu od treści przepisu art. 154 § 1 ppsa, który stanowił podstawę skargi, a zatem w oderwaniu od kryterium legalności. NSA wskazuje tylko, że rozumiejąc zniecierpliwienie strony skarżącej należy wskazać, że na gruncie obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej prawa bezczynność organu polegająca na kolejnym zawieszeniu postępowania i braku ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy rozbiórki nie może być - jak trafnie wskazał Sąd I instancji - kwestionowana w niniejszym postępowaniu. NSA wskazuje, że w sytuacji kolejnego zawieszenia postępowania (a więc swego rodzaju "bezczynności" organu) można tylko skarżyć do Sądu to kolejne postanowienie o zawieszeniu /NSA z urzędu wie, że strona właśnie tak uczyniła/) a w sytuacji braku ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy rozbiórki strona może wnieść do WSA skargę na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ppsa. W niniejszej sprawie skarga dotyczyła jednak tylko niewykonania wyroku sądowego w sprawie VII SA/Wa 533/08 i w konsekwencji WSA słusznie - jak wskazano wyżej - oddalił skargę, uznając, że w sprawie nie wystąpiła bezczynność organu po wydaniu wyroku uchylającego postanowienie organu w przedmiocie zawieszenia postępowania. Odnośnie ostatniego zarzutu także on jest bezzasadny a NSA wskazał już obszernie powyżej, że Sąd I instancji nie naruszył przepisu art. 154 § 1 ppsa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (brak zastosowania) na skutek bezpodstawnego przyjęcia, iż wyrok eliminujący zawieszenie postępowania nie da się wykonać, zatem nie przysługuje skarga na jego niewykonanie, bowiem WSA wskazał, że faktycznie wyrok w sprawie VII SA/Wa 533/08 nie nadawał się do wykonania. W tym stanie rzeczy NSA, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. NSA odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości na podstawie art. 207 § 2 ppsa

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło