II FSK 1840/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Aleksandra Wrzesińska - Nowacka po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 466/08 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 15 kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2008 r. wydanym w sprawie o sygnaturze I SA/Gd 466/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 15 kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż zarządzeniem przewodniczącego, doręczonym pełnomocnikowi skarżącego w dniu 8 lipca 2008 r., wezwano go do uiszczenia wpisu od skargi w terminie siedmiodniowym, pod rygorem jej odrzucenia. Termin do dokonania wpisu upływał 15 lipca 2008 r. Skarżący uiścił opłatę sądową dopiero 16 lipca 2008 r. Uchybienie terminowi do uzupełnienia braków fiskalnych skargi skutkowało koniecznością jej odrzucenia, zgodnie z dyspozycją art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Skargę kasacyjną od tego postanowienia złożył skarżący. Zaskarżając to orzeczenie w całości zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 219 § 2 zd. pierwsze oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie , że w razie uiszczenia opłaty sądowej na rachunek właściwego sądu przez uiszczenie opłaty należy rozumieć uznanie rachunku bankowego sądu kwotą opłaty i w konsekwencji uznanie, że skarżąca opłaciła wpis po terminie, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że w razie uiszczenia opłaty sądowej przelewem momentem jej uiszczenia jest przyjęcie przez bank polecenia przelewu kwoty opłaty na rachunek sądu, o ile kwota ta ma pokrycie na rachunku zleceniodawcy i skutkowałaby przyjęciem, że skarżąca uiściła wpis w terminie; - art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne jego zastosowanie i odrzucenie skargi z uwagi na nieuiszczenie wpisu pomimo jego zapłaty w terminie. Strona skarżąca wniosła w związku z tym o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, a nadto o dopuszczenie dowodu z dokumentu - zaświadczenia Banku S. w U. co do faktu złożenia przez skarżącego w dniu 15 lipca 2008 r. dyspozycji w banku do zapłacenia wpisu od skargi w żądanej kwocie oraz faktu posiadania na rachunku środków powalających zrealizować tę dyspozycję. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor odwołał się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego , które w jego ocenie pozwala na przyjęcie za utrwalony poglądu, iż za datę opłacenia wpisu uważa się datę złożenia stosownej dyspozycji ( np. polecenia przelewu), jeżeli na rachunku wpłacającego znajdują się środki pozwalające na realizację tej dyspozycji. Strona skarżąca wskazała dalej, powołując się na treść załączonego do skargi kasacyjnej zaświadczenia banku, na złożenie przez nią w dniu 15 lipca 2008 r. w Centrali Banku S. w U. polecenia przelewu na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwoty 692 zł . W tym dniu, co potwierdził bank prowadzący rachunek, skarżący dysponował środkami na rachunku, pozwalającymi na dokonanie przelewu. Wprawdzie Bank S. w U. zrealizował jego dyspozycję dopiero w dniu następnym, ale w ocenie strony wydanie polecenia zapłaty w dniu 15 lipca 2008 r. i posiadanie środków na jego wykonanie w tym dniu jest równoznaczne z opłaceniem wpisu w dniu złożenia przelewu . Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmując, że skarżący dokonał opłaty po terminie, naruszył art. 219 § 2 zd. drugie oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Ustawowy termin do uzupełnienia braku fiskalnego skargi ( poprzez wniesienie wpisu sądowego) wynika z art. 220 § 1 p.p.s.a. i wynosi 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia przewodniczącego. Skarżący nie kwestionuje, iż ustalony w ten sposób termin upływał , tak jak ustalił to Wojewódzki Sąd Administracyjny- 15 lipca 2008 r. Istotą sporu jest ustalenie dnia, który uznać należy za datę dokonania wpisu w sytuacji, gdy wpis ten dokonany był w drodze obrotu bezgotówkowego. Stosownie do art. 219 § 2 zd. pierwsze p.p.s.a. opłatę sądową uiszczą się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Ustawodawca nie określił przy tym jednoznacznie ( jak uczynił to np. przy zapłacie podatku - art. 60 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa- Dz.U.z 2005 r., Nr 8,poz. 60 ze zm.), w jakim momencie uznać należy za opłacony wpis dokonany w ramach obrotu bezgotówkowego. W judykaturze, jak trafnie wskazała strona skarżąca, za utrwalony można uznać pogląd, iż w przypadku dokonywania opłaty sądowej za pośrednictwem banku, za dzień dokonania wpisu uznać należy datę złożenia w banku dyspozycji dokonania zapłaty, pod warunkiem posiadania w tym czasie na rachunku bankowym środków pozwalających na jej realizację ( por. choćby postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 104/07, opubl. w Systemie Informacji Prawnej Lex pod nr 338577 i powołane tam orzecznictwo , z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt I FSK 1944/08, , dostępne w bazie orzeczeń- WWW.orzeczenia.nsa.gov.pl., pogląd zawarty w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt sK 11/05, opubl. w OTK-Az 2006 r., nr 3,poz. 27). Wykładnię tę Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Zauważyć bowiem należy, iż dokonanie opłaty sądowej jest niezbędne dla realizacji prawa do sądu , wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Skoro ustawodawca nakazuje uiszczenie wpisu w określony sposób ( poprzez wpłatę gotówkową do kasy sądu bądź na rachunek bankowy sądu) , to wykładnia przepisów dotyczących opłat sądowych uwzględniać winna fakt, że korzystając z jednej z dozwolonych form wpłaty strona korzystać musi z pośrednictwa instytucji zajmujących się przekazywaniem środków pieniężnych na rachunek sądu. Nie powinny jej zatem obciążać skutki ewentualnych zaniedbań tych instytucji. Również przyjęte przez te instytucje procedury przekazywania środków i realizacji przelewów nie powinny wpływać na ocenę zachowania terminu do uiszczenia wpisu w sytuacji, gdy strona zobowiązana do zapłaty wpisu poczyni niezbędne starania do dokonania wpłaty w ustawowym terminie. W tym przypadku strona skarżąca wykazała, przedstawiając zaświadczenie z banku, za pośrednictwem którego dokonywała wpłaty wpisu sądowego na rachunek bankowy, że w terminie ustawowym do uiszczenia wpisu złożyła polecenie przelewu na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwoty odpowiadającej żądanemu wpisowi, posiadała też w tym czasie środki pozwalające na jego realizację. Tym samym za zasadny uznać należy zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 220 § 3w zw. z art. 219 § 2 p.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie za datę dokonania wpisu daty wpływu środków na rachunek sądu. W wyniku tej wykładni Sąd ten niewłaściwe zastosował art. 220 § 3 p.p.s.a. i odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków fiskalnych skargi. Wskazać jednak należy, iż w dacie orzekania nieznana mu była data złożenia polecenia przelewu i fakt posiadania przez stronę w tym dniu środków na jego realizację. Z tych względów na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. zaskarżone postanowienie należało uchylić i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. Mimo wniosku strony skarżącej i wyniku sprawy brak jest podstaw do zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Art. 203 p.p.s.a. nie przewiduje bowiem możliwości zwrotu kosztów postępowania w sytuacji uwzględnienia skargi kasacyjnej na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego kończące postępowanie w sprawie (por. pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, opubl. w ONSAiWSA z 2008 r., nr 2,poz. 23). Sprawę rozstrzygnięto na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 1 p.p.s.a.