I SA/Sz 369/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 20 sierpnia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. L. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a 1. odmówić zawieszenia postępowania i odroczenia rozprawy 2. odrzucić skargę Postanowieniem z dnia [...]r. Prezes ZUS, na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. Nr 11 poz. 74 z 2007r.) w związku z art. 134 i art. 58 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 poz. 1071 ze zm. z 2000r.) po rozpatrzeniu wniosku C. L. z dnia [...]r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Prezes ZUS wskazał, że w dniu [...]r. do ZUS Oddział w S. wpłynął wniosek C. L. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Decyzją z dnia [...]r. ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Postępowanie odwoławcze od wskazanej decyzji zostało umorzone postanowieniem z dnia [...]r. Sądu Apelacyjnego w P., albowiem z dniem 1 lipca 2004r., znowelizowano przepis art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przyznając stronie w miejsce możliwości odwołania się do sądu, prawo złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez Prezesa ZUS. Stosując przepis art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń Społecznych, organ odwołanie C. L. z [...]r., zgodnie z pismem C.L. z dnia [...]r. uznał za wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i po nadaniu sprawie biegu, Prezes ZUS decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]r. i odmówił umorzenia nieopłaconych składek. Od powyższej decyzji C.L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., która wyrokiem w sprawie VSA/Wa 2950/07 z dnia [...]r. została oddalona. Skarga kasacyjna C.L. z dnia [...]r. od powyższego wyroku została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygnaturą [...]. Pismem z dnia [...]r. skierowanym do Ministra Pracy i Polityki Społecznej C.L. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i odwołania od decyzji ZUS z [...]r. podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Postanowieniem z dnia [...]r. Minister Pracy i Polityki Społecznej uznał się niewłaściwym do rozpoznania wniosku i przekazał wniosek Prezesowi ZUS. Rozpatrując wniosek wskazując na postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia środków odwoławczych od decyzji z dnia [...]r. odmawiającej C.L. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, Prezes ZUS stwierdził, że została już wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzja z [...]r., doręczona stronie [...]r. Oznacza to, że jest to decyzja ostateczna w toku postępowania administracyjnego. Dlatego w oparciu o przepis art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego, Prezes ZUS stwierdził, że odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...]r. są niedopuszczalne. Dodatkowo wskazując na niemożność przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdy została wydana decyzja ostateczna, Prezes ZUS przywołując przepis art. 58 § 1 kpa stwierdził, że skarżący nie wykazał, że zachował 7 – dniowy termin do złożenia wniosek od ustania przyczyny uchybienia oraz, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., C. L. , powołując się na pogląd wyrażonej w sprawie II GSK 110/2005, że osoby, którym ZUS odmówił umorzenia należności z tyt. nieopłaconych składek mogą odwołać się do Ministra, wywiódł powołując się na przepisy art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 127 § 2 i art. 17 pkt 3 kpa, że w każdej sprawie, w której Prezes ZUS podejmuje decyzję jako organ na podstawie cytowanego przepisu art. 83 ust. 4, Minister Polityki Społecznej jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 127 § 2 i art. 17 pkt 3 kpa. Naruszenie wskazanych przepisów procesowych miało istotny wpływ na wynik sprawy. Spowodowało, że Prezes ZUS działając za organ II instancji pominął, że cytowany art. 83 ust. 4 wyłącza w odniesieniu do decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, jedynie możliwość ich zaskarżenia do sądu powszechnego. W konsekwencji Prezes ZUS niezasadnie przyjął, że odwołanie z 4 marca 2003r. skierowane do sądu powszechnego jest wnioskiem skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy skierowane do Prezesa ZUS, co skarżący miał potwierdzić wnioskiem z 14 sierpnia 2006r. o ponowne rozpoznanie sprawy. Nadto skarżący wskazał, że organ naruszył przepis art. 156 § 1 pkt 3 kpa przez przyjęcie, że organ ten wydał decyzję ostateczną na skutek odwołania skarżącego i jest nią decyzja z [...]r. Zdaniem skarżącego, twierdzenie Prezesa ZUS, że wskazaną decyzję wydał wskutek odwołania skarżącego, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że jest to decyzja ostateczna wskazuje na różne jego traktowanie w zależności od sytuacji i dowodzi rażącego naruszenia prawa. Skarżący zaprzeczył by zawinił niedotrzymanie terminu do wniesienia odwołania, co przyznał ZUS w odpowiedzi na skargę. Wskazując powyższe uchybienia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, Prezes ZUS wniósł o jej odrzucenie podnosząc, iż w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w dniu [...]r. zapadła decyzja ostateczna, zaskarżona do sądu administracyjnego i obecnie toczy się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygnaturą [...]. Pismem z [...]r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania i odroczenie posiedzenia sądu, z uwagi na toczące się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie skargi na decyzję ZUS w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tyt. Składek. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł , co następuje: Skarga nie jest zasadna, a jej wniesienie jest niedopuszczalne. Nie budzi wątpliwości, że C.L na skutek wniosku z dnia [...]r. doprowadził do ponownego rozpatrzenia sprawy przez Prezesa ZUS w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłacenia składek na ubezpieczenie społeczne o co zabiegał składając we [...]r. stosowny wniosek. Decyzją z dnia [...]r., Prezes ZUS wskazując na przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych utrzymał w mocy decyzję ZUS z dnia [...]r., odmawiającą skarżącemu umorzenie należności z tyt. nieopłaconych składek. Decyzja ta, została przez skarżącego zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a następnie wydany w sprawie wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pismem z dnia [...]r. skarżący wniósł za pośrednictwem ZUS odwołanie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia skierowane do Ministra Polityki Społecznej od decyzji ZUS z dnia [...]r. twierdząc, za poglądem wyrażonym w sprawie II GSK 110/05, że organem odwoławczym w stosunku do ZUS jest Minister Polityki Społecznej jako organ nadzorujący jego działalność. W tak ustalonym, niekwestionowanym przez strony stanie faktycznym, sporne jest czy z uwagi na toczące się postępowanie przed sądami administracyjnymi wywołane skargą C.L na decyzję Prezesa ZUS z dnia [...]r. możliwe jest prowadzenie postępowania równoległego obejmującego tożsamy przedmiot postępowania. W sprawie Prezes ZUS stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i w uzasadnieniu skarżonego postanowienia stwierdził, powołując przepis art. 134 kpa niedopuszczalność odwołania z uwagi na rozstrzygnięcie sprawy odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne decyzją ostateczną Prezesa ZUS z dnia [...]r. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że odwołanie C. L. z [...]r. zostało złożone po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zamiarem skarżącego, jest ponowne wszczęcie postępowania odwoławczego przed, jego zdaniem, właściwym organem do rozpatrzenia odwołania. Zgodnie z przepisem art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2004r., w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w kodeksie postępowania administracyjnego. Z możliwości wniesienia tego środka odwoławczego skarżący skorzystał składając wniosek z [...]r. W sprawie, Prezes ZUS, któremu zgodnie z przepisami art. 65 § 1 kpa przekazano odwołanie skarżącego z dnia [...]r. trafnie uznał, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, co faktycznie uniemożliwia jego merytoryczne rozpoznanie, ale zdaniem Sądu winien był z uwagi na treść art. 134 kpa uznać wniesienie odwołania za niedopuszczalne czemu dał wyraz jedynie w uzasadnieniu postanowienia. Cytowany wyżej przepis nakazuje organowi odwoławczemu ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. W sprawie mają miejsce obie przesłanki skoro przed wniesieniem odwołania została wydana decyzja ostateczna obejmująca tożsamy przedmiot. Również odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez Prezesa ZUS zostało wydane bez naruszenia przepisów postępowania skoro skarżący nie wykazał by wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. W stanie faktycznym sprawy decyzję ZUS z [...]r. skarżący otrzymał [...]r. i wnosił środki odwoławcze przewidziane w wówczas obowiązujących przepisach doprowadzając do ponownego rozpoznania sprawy przez Prezesa ZUS i wydanie decyzji ostatecznej [...]r. Wniesienie zatem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i samego odwołania z uwagi na zapoznanie się [...]r. z poglądem, że organem odwoławczym dla decyzji ZUS w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek jest Minister Polityki Społecznej nie stanowi żadnego uzasadnienia do uznania, że skarżący uchylił terminowi do wniesienia tego środka bez swojej winy. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Za nietrafne Sąd uznał wnioski pełnomocnika skarżącego o odroczenie rozprawy i zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, które dotyczy tego samego przedmiotu sprawy i toczy się między tymi samymi stronami. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł skargę w sprawie, która w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami objęta jest postępowaniem sądowo administracyjnym w sprawie [...] Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uznając, że skarga w sprawie jest niedopuszczalna skoro toczy się postępowanie w tej samej sprawie, Sąd na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 4 cyt. ustawy skargę odrzucił. Sąd odmówił zasadności wniosków o odroczenie rozprawy i zawieszenia postępowania z uwagi na ich bezprzedmiotowość spowodowaną niedopuszczalnością skargi.