I OSK 547/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-02-08

Skład orzekający: Jerzy Bujko, Irena Kamińska, Jolanta Rudnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej oraz sąd administracyjny są związane treścią ostatecznego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, czy też mogą poddać jego treść kontroli?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej oraz sąd administracyjny są związane treścią ostatecznego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Orzeczenie lekarskie, jako dokument urzędowy, korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą, a jego ocena nie może polegać na przeciwstawieniu wiedzy organu wiadomościom specjalnym lekarzy. Organy te nie mają kompetencji do kwestionowania treści orzeczeń lekarskich wydanych w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia A. P. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w związku z orzeczeniem lekarskim stwierdzającym istnienie przeciwwskazań zdrowotnych. Po wydaniu decyzji cofającej uprawnienia i utrzymaniu jej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, A. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący kwestionował prawidłowość orzeczeń lekarskich oraz sposób prowadzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 420/09 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 18 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 420/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją Starosty S. z [...] listopada 2006 r., nr [...] cofnięto A. P. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. A, B, C, E, T. Wskazano, że w orzeczeniu lekarskim nr [...] z [...] października 2006 r., wydanym na skutek skierowania wystawionego przez organ kontroli ruchu drogowego w dniu [...] sierpnia 2006 r., stwierdzono istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami w/w kategorii. Celem odzyskania uprawnień A. P. przystępował do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje oraz poddawał się kolejnym badaniom lekarskim w kierunku stwierdzenia występowania przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Decyzją z [...] grudnia 2008 r. nr [...] Starosta S. przywrócił A. P. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A i B w związku ze zdaniem egzaminu sprawdzającego kwalifikacje w dniu [...] listopada 2008 r. Decyzja była poprzedzona uzyskaniem orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii A, B, T, B+E. Natomiast [...] grudnia 2008 r. Podlaski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Białymstoku wydał dwa orzeczenia: - nr [...], w którym stwierdzono u w/w brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi wymagającymi uprawnień kategorii A, B, T, B+E, - nr [...], w którym stwierdzono u w/w istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi wymagającymi uprawnień kategorii C, C+E. W wyniku odwołania złożonego przez A. P. od orzeczenia nr [...] Instytut Medycyny Pracy w Łodzi orzeczeniem z [...] lutego 2009 r. nr [...] stwierdził u A. P. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi wymagającymi uprawnień wszystkich kategorii. W orzeczeniu tym nie określono terminu ponownego badania kontrolnego. Starosta S. decyzją z [...] marca 2009 r., nr [...] cofnął A. P. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kategorii A, B. Jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia wskazał orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z [...] lutego 2009 r. Podstawę prawną decyzji stanowił przepis art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.). W wyniku rozpatrzenia odwołania A. P., decyzją z [...] kwietnia 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazano, że w postępowaniu dotyczącym cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami organy nie mają kompetencji do kontroli poprawności treści orzeczenia lekarskiego. Uprawnienia w tym zakresie posiada wojewoda na podstawie art. 122 ust. 8 Prawa o ruchu drogowym, do którego strona może się zwrócić z wnioskiem w tym przedmiocie. Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu administracyjnego A. P. Podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów § 4, § 11 i § 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15) i art. 140 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym poprzez oparcie rozstrzygnięcia na orzeczeniach lekarskich, w których nie wskazano i nie uzasadniono konkretnych przeciwwskazań zdrowotnych stwierdzonych u skarżącego, naruszenie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez przyjęcie nieistniejącej przesłanki "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia" oraz skierowania na badania lekarskie bez uprzedniego postępowania administracyjnego. Zarzucił również naruszenie przepisów procesowych tj. art. 7, 9, 10, 11, 77, 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niezawiadamianie strony o czynnościach postępowania oraz nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia rozstrzygnięcia, art. 76 k.p.a. poprzez brak oceny i bezkrytyczne przyjęcie jako podstawy faktycznej rozstrzygnięcia nieprawidłowych orzeczeń lekarskich, art. 97 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 122 ust. 8 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez brak zawieszenia postępowania i nie skierowania sprawy do marszałka województwa celem przeprowadzenia kontroli orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 18 grudnia 2009 r. oddalił przedmiotową skargę. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że przedmiotem sporu jest zasadność cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A i B. Rozstrzygnięcie tego sporu zależało, zdaniem sądu, od odpowiedzi na pytanie o rolę i charakter orzeczenia lekarskiego, w oparciu o które organ cofnął uprawnienia kierowcy w zakresie w/w kategorii. Skład orzekający przywołując treść art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, podzielił stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o związaniu organu właściwego w sprawach kontroli uprawnień do kierowania pojazdami, treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych. Sąd zauważył, że przedmiotowe orzeczenie jest wydawane przez osoby posiadające wiadomości specjalne. Procedura oceny stanu zdrowia kierowcy ma charakter szczególny, odrębny od procedury administracyjnej i jest prowadzona wyłącznie przez uprawnione osoby (lekarzy z uprawnieniami), co wynika z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Specjalistyczna wiedza medyczna wymagana do oceny stanu zdrowia jednostki w zakresie istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami oraz szczególny tryb, w jakim to się odbywa - uprawniają do wniosku, że przedmiotowe orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Korzysta on z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Wyklucza to możliwość poddania treści orzeczenia lekarskiego kontroli organu prowadzącego postępowanie, a w dalszej kolejności sądu. W efekcie zarówno organy orzekające w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, jak i kontrolujący je sąd administracyjny związane są takim ostatecznym orzeczeniem i nie mogą pominąć, czy poddawać ocenie jego treści decydując w kwestii zasadności lub niezasadności cofnięcia uprawnień. Sąd stwierdził ponadto, że co prawda każdy dowód z dokumentu urzędowego, a więc i przedmiotowe orzeczenie podlega ocenie i możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu, również urzędowego, ale ocena taka nie może polegać na przeciwstawieniu wiedzy organu wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy i uzewnętrznionym w treści ich orzeczenia. Związanie organu wyłącznie treścią takiego orzeczenia, którym w sprawie niniejszej było ostateczne orzeczenie jednostki medycznej II stopnia stwierdzające istnienie przeciwwskazań do kierowania przez skarżącego pojazdami powoduje, że poza kompetencjami organu było przeprowadzenie kontroli orzeczeń tych jednostek, również w zakresie prawidłowości przeprowadzenia specjalistycznej procedury medycznej, prowadzącej do wydania przedmiotowego orzeczenia lekarskiego. Ponadto Sąd stwierdził, że sytuacja w jakiej znajduje się skarżący po wydaniu zaskarżonej decyzji i niniejszego wyroku wskazuje, iż rozstrzygnięcia te nie zamykają mu drogi do ponownego ubiegania się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie spornych kategorii. Orzeczenie lekarskie z [...] lutego 2009 r. w oparciu o które nastąpiło cofnięcie uprawnień, jako ostateczne wiązało co prawda organ, ale nie określono w nim terminu kolejnego badania kontrolnego. Oznacza to, że termin ten pozostawiono jako otwarty, a zatem w każdym czasie skarżący może ubiegać się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdem poddając się z własnej inicjatywny kolejnemu badaniu lekarskiemu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie mógł odnieść skutku również zarzut przeprowadzenia badań, a następnie cofnięcia uprawnień, bez uprzedniego skierowania na badania. W orzeczeniach lekarskich z [...] grudnia 2007 r. nr [...] i [...] wskazano jako datę kolejnego kontrolnego badania - [...] grudnia 2008 r. Przedmiotowe badanie będące podstawą cofnięcia uprawnień przeprowadzono w pierwszej instancji w dniu [...] grudnia 2008 r. (orzeczenia nr [...] i [...]), a zatem było ono wynikiem uprzedniego określenia terminu w orzeczeniu sprzed roku. Sąd nie podzielił także zarzutów odnoszących się do naruszenia w toku postępowania przepisów zobowiązujących organ do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zasad sporządzania uzasadnienia. Zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe i wszechstronne ustalenia stanu faktycznego, wynikają one z materiału zgromadzonego w aktach oraz zawiera ich ocenę prawną. Elementy te wypełniają wymogi zawarte w art. 107 § 3 Kpa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. P. reprezentowany przez pełnomocnika. W skardze kasacyjnej zarzucono: 1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. w zw. z § 4, § 11 i § 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami poprzez uznanie za prawidłowe orzeczeń lekarskich pomimo tego, że nie wyjaśniają one, czy wystąpiły faktyczne i jakie przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami oraz nie określają istnienia konkretnego i uzasadnionego przeciwwskazania zdrowotnego do prowadzenia pojazdów; b) art. 145 §1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. w zw. z art. 140 ust. 1 pkt Prawa o ruchu drogowym poprzez brak podstaw do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy orzeczenia lekarskie nie określają istnienia konkretnego i uzasadnionego przeciwwskazania zdrowotnego do prowadzenia pojazdów; c) art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. w zw. z art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym poprzez nie istnienie przesłanki materialnoprawnej w postaci "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia" oraz skierowanie na badania skarżącego bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania administracyjnego potwierdzającego zaistnienie tej przesłanki; d) art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. w zw. z art. 2 i art. 83 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie zarzutów skarżącego polegających na tym, że lekarz jednostki medycznej II stopnia uchylił korzystne dla skarżącego orzeczenie lekarskie jednostki medycznej I stopnia, pomimo braku odwołania skarżącego w tej sprawie: 2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uchybienie: a) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarga powinna być uwzględniona; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 76 k.p.a. poprzez brak oceny dowodu w postaci orzeczeń lekarskich wydanych sprawie i bezkrytyczne ich przyjęcie za prawdziwe i prawidłowe pomimo, że skarżący zwracał uwagę na ich wadliwość; c) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. i rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami polegające na uchyleniu korzystnego orzeczenia lekarskiego pomimo braku odwołania w tej sprawie oraz orzeczeniu na niekorzyść skarżącego; d) uchybienie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. e) naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p. s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że możliwe było wydanie orzeczenia lekarskiego na niekorzyść skarżącego pomimo braku jego zaskarżenia; f) art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez podjęcie rozstrzygnięcia i uzasadnienia z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy, a w szczególności bez uwzględnienia, że przedmiot niniejszej sprawy dotyczy uregulowaniu stanu prawnego budynku garażowego, a nie konkretnych rozstrzygnięć organów które zostały uchylone lub wycofane z obiegu prawnego. g) art. 134 p.p.s.a. poprzez : - nie wyjście składu orzekającego w sprawie poza granice skargi i powołaną podstawę prawną oraz rozpatrzenie sprawy tylko w ramach wyznaczonych przez organ, a tym samym zaniechanie faktycznej kontroli działalności organów rozstrzygających przedmiotową sprawę; - nie dokonanie oceny, czy właściwe w sprawie organy w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej; - nie uwzględnienie przez Sąd w toku rozpoznania sprawy naruszeń przepisów postępowania przez organ, a w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego wskutek czego przedmiot postępowania wznowieniowego został niewłaściwie określony. W oparciu o powyższe zarzuty, autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art.183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powoływanej dalej, jako " p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przyczyny nieważności postępowania, o których mowa w art.183 §2 p.p.s.a. dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozważania do oceny zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej, powołując się na obie podstawy określone w art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucił zaskarżonemu wyrokowi zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak również naruszenie przepisów prawa materialnego. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny przystąpił do rozpoznania zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero po przesądzeniu prawidłowości ustaleń dotyczących stanu faktycznego można dokonywać oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego nie zasługują na uwzględnienie. Aby skutecznie podnieść zarzut naruszenia art.151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi należy wskazać w związku z naruszeniem którego przepisu postępowania stawiany jest zarzut. Nie spełnia tego wymogu podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.145 §1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten składa się z kilku jednostek redakcyjnych a w prawidłowo sporządzonej skardze kasacyjnej winno być wskazane, którą jednostkę redakcyjną zarzucanego przepisu naruszył Sąd pierwszej instancji. Ponadto naruszenie przepisów prawa procesowego ma taką samą postać, jak uchybienie przepisom prawa materialnego. Może mieć postać niewłaściwego zastosowania przepisu lub błędnej jego wykładni, ale nie naruszenia prawa przez jego niezastosowanie. Tymczasem art.145 §1 pkt 1 p.p.s.a. nie był stosowany przez Sąd pierwszej instancji. Te same uwagi dotyczą zarzutu naruszenia art.145 §1 pkt 1 lit. a i lit.c p.p.s.a. Chybiony jest również zarzut naruszenia art.145§1 pkt 2 p.p.s.a. Żadna z enumeratywnie wymienionych w tym przepisie przyczyn nieważności postępowania sądowego nie występuje w niniejszej sprawie. Ponadto autor skargi kasacyjnej nie wskazał, która z przesłanek wymienionych w art.145 §1 pkt 2 p.p.s.a.w w. z art.156 k.p.a., miałaby wystąpić w rozpoznawanej sprawie. Jak jednak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autor kwestionuje rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji polegające na oddaleniu skargi, mimo naruszenia art.7, art.8, art.9 i art.77 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwagi na niedokonanie oceny orzeczenia lekarskiego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej prezentowane jest stanowisko, iż Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, że orzeczenie lekarskie wydane w wyniku postępowania odwoławczego zostało wydane na niekorzyść odwołującego się i z przekroczeniem granic odwołania. W skardze kasacyjnej skarżący podniósł, że w dniu [...] grudnia 2008 r. zostały wydane dwa orzeczenia lekarskie. W jednym z tych orzeczeń nr [...] lekarz H. Ż. P. stwierdziła brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami kategorii A i B, zaś w drugim orzeczeniu nr [...] stwierdziła przeciwwskazania do kierowania pojazdami kategorii C i C plus E. Skarżący twierdzi, że złożone przez niego odwołanie dotyczyło wyłącznie orzeczenia lekarskiego nr [...] i dlatego orzeczenie lekarskie drugiej instancji stwierdzające istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami wszystkich kategorii zapadło naruszeniem prawa. W związku z powyższym autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi pierwszej instancji, że nie wziął pod uwagę uchybień dotyczących postępowania przy wydawaniu orzeczeń lekarskich, nie odniósł się do tych okoliczności, lecz bezkrytycznie przyjął za prawidłowe wydane z naruszeniem prawa orzeczenia lekarskie. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się zatem do oceny zakresu kontroli i kognicji Sądu orzekającego w sprawach ze skarg na decyzje o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W tym miejscu przypomnieć należy, że podstawę prawną decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami stanowił art.140 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. tekst.jedn. 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.). Stosownie do wskazanego przepisu decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Powstaje pytanie, czy w postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi starosta ma kompetencje do dokonywania prawidłowości orzeczeń lekarskich stwierdzających przeciwwskazania do kierowania pojazdami. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy, w rozumieniu art.76§2 k.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jako taki dowód korzysta z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim zaświadczone. Prawidłowo też wywiódł Sąd pierwszej instancji, że zaświadczenie lekarskie, jako dokument urzędowy podlega, jak każdy dowód ocenie organu, ale ocena ta nie może polegać na przeciwstawieniu wiedzy organu wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy i uzewnętrznionym w treści orzeczenia lekarskiego. W niniejszej sprawie starosta związany był ostatecznym orzeczeniem stwierdzającym przeciwwskazania do kierowania przez skarżącego wszystkimi kategoriami pojazdów silnikowych, w kompetencjach tego organu nie mogło być dokonywanie kontroli zasadności orzeczenia lekarskiego. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące powyższego są bezzasadne. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że orzeczenia lekarskie wydane w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz.U. Nr 2, poz. 15, ze zm.) nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej ( starostę) w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń ( por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. I OSK 840/08, wyrok NSA z dnia 17 marca 2005 r., sygn. I OSK 1273/04 publ.www.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 251/06, publ. Lex nr 291185). Sposób przeprowadzania badań lekarskich, a także warunki i tryb odwoływania się od orzeczeń lekarskich są określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art.123 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W wymienionym rozporządzeniu przewidziany został tryb postępowania, który przewiduje prawo do odwołania od orzeczenia lekarskiego do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy właściwego ze względu na miejsce zamieszkania badanego a jeżeli pierwsze orzeczenie lekarskie wydał lekarz zatrudniony w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, to " podmiotami odwoławczymi" są wymienione w §12 ośrodki medycyny pracy. Regulacja przewidziana w wymienionym rozporządzeniu, a dotycząca czynności specjalistycznych, jakimi są badania lekarskie, sposób ich przeprowadzania i rozpoznawania odwołań, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej. Ostateczne orzeczenia lekarskie nie podlegają zatem weryfikacji tak pod względem ich treści, jak i procedowania ( por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2005 r., sygn. OSK 1273/04, publ. Lex nr 189224). Nietrafne są również wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego: art.140 ust.1 pkt 1 i art.122 ust.1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Autor skargi kasacyjnej naruszenia wymienionego wyżej art.140 ust.1pkt1 upatruje w braku wskazania w orzeczeniu lekarskim konkretnego i uzasadnionego przeciwwskazania zdrowotnego. Należy w tej kwestii wskazać, że orzeczenie lekarskie winno odpowiadać wymogom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz.U. Nr 2, poz. 15). Według §10 rozporządzenia w orzeczeniu lekarskim lekarz stwierdza brak lub istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Wzór orzeczenia lekarskiego określa załącznik nr 5 do wymienionego rozporządzenia. Wydane w niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie zostało wydane zgodnie z tym wzorem i określoną w §5 rozporządzenia treścią. Nie doszło też do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art.122 ust.1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Autor skargi kasacyjnej zarzucił, że brak było podstaw do zastosowania tego przepisu w sytuacji braku " nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia oraz skierowanie na badania bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zawiadomieniem z dnia [...] marca 2009 r. Starosta w S. wszczął postępowanie, a odbiór zawiadomienia o wszczęciu postępowania pokwitował osobiście A. P. w dniu [...] marca 2009 r. Trzeba też zauważyć, że w orzeczeniach lekarskich nr [...] i [...] wydanych w dniu [...] grudnia 2007 r. wyznaczono datę przeprowadzenia ponownego badania na dzień [...] grudzień 2008 r. Badanie będące podstawą cofnięcia uprawnień przeprowadzono w pierwszej instancji w dniu [...] grudnia 2008 r., co było wynikiem określenia tego terminu w orzeczeniach lekarskich z 2007 r. Podstawą prawną wydanych w 2008 r. orzeczeń lekarskich był art.122 ust.1 pkt 2 ( orzeczenie nr [...]) oraz art.122 ust.1 pkt 3 ( orzeczenie nr [...]) a nie art.122 ust.1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Instytut Medycyny Pracy po wydaniu ostatecznego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] lutego 2009 r. przesłał je, zgodnie z przepisami powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia, do Starostwa Powiatowego w S. W kontekście powyższych rozważań nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art.2 i art.83 Konstytucji R.P., wyrażające zasady demokratycznego państwa i obowiązku przestrzegania prawa. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło