II FZ 507/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA del. Hanna Kamińska, , po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia J. L.-S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 października 2009 r sygn I SA/Ld 9/09 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. L.-S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 23 października 2008 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a oddalić zażalenie J. L.-S. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 29 kwietnia 2009r. sygn. akt I SA/Łd 9/09. Wraz ze skargą kasacyjną złożyła wypełniony formularz PPF, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd I instancji postanowieniem z dnia 6 października 2009r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zakwestionowanego postanowienia Sąd wyjaśnił, że ze względu na posiadany majątek (dom o powierzchni 200 oraz dom o pow. 70 m2, dwie nieruchomości rolne o powierzchni: 2 ha, 400 m2 oraz 3 ha, samochód marki "Mercedes", rok produkcji 1980, a także oszczędności w kwocie 39.500 zł), jak też uzyskiwane miesięczne dochody (1027 zł i 5000 zł), nie może podzielić stanowiska pełnomocnika strony skarżącej o braku możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych. Sąd zwrócił uwagę na to, że obowiązkiem strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest partycypacja w kosztach postępowania, do granic zaspokojenia podstawowych potrzeb. Powołał się na: orzeczenie Sądu Najwyższego z 24 września 1984 r. sygn. II CZ 104/84 Lex 8623, postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lipca 1980 r sygn. I Cz 99/80 Lex 8272, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 9 lipca 1992 r. sygn. I Acz 393/92, postanowienie NSA z 29 lipca 2004 r. sygn. FZ 131/04. Skarżąca, w zażaleniu na ww. postanowienie, zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez przyjęcie, że uzyskuje ponadprzeciętne dochody, bez uwzględnienia tego, że z dochodów tych następuje ratalna spłata ustalonego zaskarżoną decyzją zobowiązania. Nadto zarzuciła brak wskazania, w jakim zakresie Sąd odmówił jej prawa pomocy w sytuacji, kiedy wniosek dotyczył wpisu od skargi kasacyjnej. Strona wskazała na fakt, iż w czasie dotychczasowego postępowania nie występowała o przyznanie jej prawa pomocy, bo z trudem udawało się jej zgromadzić – co teraz jest niemożliwe - środki na poniesienie kosztów sądowych. Nadto, nieruchomości, które posiada są zabezpieczone hipotekami na rzecz organów podatkowych, rachunki bankowe są zajęte, nie ma także zdolności kredytowej. Wszystkie wolne środki są przeznaczane na spłatę zobowiązań podatkowych, natomiast kwota 2350 zł – na utrzymanie czteroosobowej rodziny. Skarżąca poinformowała o tym, że ze względu na śmierć matki, musiała pożyczać pieniądze, by sfinansować koszty pogrzebu, a przedtem – leczenia. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.) sąd przyzna osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona skarżąca nie wskazała w zażaleniu nowych okoliczności mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, ani też naruszenia prawa przez Sąd I instancji, które mogłoby być przyczyną uchylenia zakwestionowanego postanowienia. Sąd odwoławczy ma świadomość wagi argumentu skarżącej o ponoszeniu przez nią ciężaru spłat zobowiązań podatkowych i wpływu tego faktu na jej zdolność płatniczą. Jednakże należy zauważyć, iż przy prowadzonej egzekucji, dokonywanej spłacie należności publicznoprawnych oraz wynikającej z akt sprawy zdolności kredytowej skarżącej, nie można pominąć wysokości miesięcznego dochodu, pozwalającego na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Koszty te należy odnosić do kosztów minimalnych w skali kraju, a nie kosztów, jakie ponosi dana rodzina. Podejmując przedstawiony pogląd, Naczelny Sąd Administracyjny ma na uwadze zarówno postawę skarżącej, jeżeli chodzi o partycypowanie przez nią w kosztach postępowania sądowego do tej pory, wysokość środków niezbędnych na uiszczenie kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, o połowę niższych niż te, uiszczone w postępowaniu przed Sądem I instancji, jak też uzyskiwane przez skarżącą przychody i wolne środki pozostawione do jej dyspozycji. Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 u.p.p.s.a., oddalić zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.