I GSK 3/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-12-09
Skład orzekający: Janusz Drachal, Krystyna Anna Stec, Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, który zawiera opis okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie, ale nie zawiera bezpośredniej kwalifikacji prawnej (wskazania konkretnego przepisu), może zostać uznany za skuteczny?Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, który zawiera opis okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie, jest skuteczny, nawet jeśli nie zawiera bezpośredniej kwalifikacji prawnej. Przepisy Ordynacji podatkowej nie określają istotnych elementów wniosku o wznowienie postępowania, a jedynie przesłanki trybu wznowienia, co oznacza, że skuteczność wniosku powinna być oceniana według jego treści, a nie spełnienia wymogów formalnych. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa wspólnotowego, państwa członkowskie są zobowiązane do umożliwienia weryfikacji decyzji ostatecznych i zwrotu nienależnie uiszczonego podatku.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Jako podstawę wniosku wskazała ustawę o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym, domagając się zwrotu uiszczonego podatku. Organ podatkowy odmówił wznowienia postępowania, uznając, że skarżąca nie wskazała konkretnej przesłanki z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. oraz zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz A.R. kwotę 777 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędziowie NSA Krystyna Anna Stec del. WSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Protokolant Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 25 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Bk 222/09 w sprawie ze skargi A.R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B.; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] listopada 2008 r. r. nr [...]; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz A.R. kwotę 777 (siedemset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Bk 222/09, oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd, uznając skargę za bezzasadną, przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
A.R. (dalej: skarżąca) w dnu 20 sierpnia 2008 r. złożyła wniosek do Dyrektora Izby Celnej w B. o wznowienie postępowania zakończonego jego decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] kwietnia 2005 r., [...], określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Nissan Primera. Jako podstawę wniosku, skarżąca wskazała art. 214 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. z 2005 r. Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: Ordynacja podatkowa), w związku z art. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, poz. 745 – dalej: ustawa o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym), domagając się zwrotu uiszczonego podatku akcyzowego, w kwocie 6.053, 00 zł.
W związku z powyższym, organ wezwał skarżącą do wskazania, która z przyczyn wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi podstawę złożonego wniosku.
W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, że jest jedynie zobligowana do przedstawienia okoliczności faktycznych, uzasadniających jej wniosek, natomiast subsumcji do przepisu prawa powinien dokonać organ.
Dyrektor Izby Celnej w B., ponieważ skarżąca nie wskazała przesłanki określonej w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej, odmówił wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, a następnie, w wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2009 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalając skargę na powyższą decyzję zauważył, że zarówno we wniosku o wznowienie postępowania jak i piśmie będącym odpowiedzią na wezwanie organu, skarżąca nie wskazała ani wprost ani pośrednio żadnej z przesłanek określonych w art. 240 Ordynacji podatkowej. Samo stwierdzenie we wniosku, iż ustawa o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego daje podstawę do wznowienia postępowania i żądania odsetek od dnia powstania nadpłaty, zdaniem Sądu, nie może być traktowane, jako wskazanie podstawy wznowienia postępowania.
Sąd zauważył również, że w przedmiotowej sprawie organ dołożył należytej staranności, albowiem wystosował pismo wzywające do wskazania jednej z podstaw wznowienia postępowania określonej w art. 240 Ordynacji podatkowej, które spotkało się ze zdecydowaną dezaprobata pełnomocnika skarżącej.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu pierwszej instancji, zasadnie organ wydał decyzję, na podstawie art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej, odmawiającą wznowienia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. podzielił również stanowisko organu, uznające za bezzasadny zarzut skarżącej, iż w interesie organu leży wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznych decyzji podatkowych, których zmianę uzasadnia interes strony, jak również ich ciężkie wady oraz dezorganizacyjny wpływ na stosunki prawne.
Ponadto Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, który został wskazany, jako podstawa wznowienia w odwołaniu od decyzji o odmowie wznowienia postępowania, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji. Wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 11 następuje tylko na żądanie strony, co wynika z treści art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zasady tej nie zmienił także art. 4 ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, zgodnie z którym, w przypadku żądania strony o wznowienie postępowania w związku z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05 (Dz. Urz. UE C 56 z 10.03.2007, str. 6) termin, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, liczy się od dnia następującego po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Jak zatem wynika z powyższego, organ podatkowy w dacie złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego nie miał legitymacji prawnej do podejmowania czynności wznowienia postępowania z urzędu w przypadku wystąpienia przesłanki określonej w pkt 11 art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, nawet, jeżeli przyjmie się założenie, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z nadpłatą w rozumieniu art. 72 Ordynacji podatkowej, to i tak nie stanowi to podstawy do ominięcia szczególnej procedury związanej ze wznowieniem postępowania, W obrocie prawnym pozostawała decyzja ostateczna określająca wysokość zobowiązania podatkowego, zaś jedynym sposobem na jej wyeliminowanie było wznowienie postępowania z zachowaniem trybu określonego w art. 240 – art. 244 Ordynacji podatkowej.
Skarżąca w skardze kasacyjnej z dnia 28 października 2009 r. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc:
- o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, bądź jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. oraz
- o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
I. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w związku z przepisami prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest, w związku z niewłaściwym zastosowaniem art. 240 § 1 pkt 11 i art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, mimo iż zaistniały przesłanki faktyczne i prawne ku temu, a z tym uznanie, że podatnik niewłaściwie podał przesłanki przemawiające za wznowieniem postępowania poprzez niewskazanie w organie podatkowym pierwszej instancji podstaw prawnych do wznowienia postępowania podatkowego, podczas gdy w zaistniałej sytuacji faktycznej skarżącej przysługiwało prawo do wznowienia postępowania, a w konsekwencji zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego z tytułu zaimportowanego samochodu osobowego,
II. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z przepisami procedury administracyjnej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 11, art. 241 § 2 pkt 2, art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. działań organów podatkowych, które naruszały wskazane wyżej przepisy Ordynacji podatkowej i które skutkowały ustaleniem przez te organy błędnego stanu faktycznego, zaakceptowanego również przez Sąd, pominięcie argumentacji strony w przedmiocie właściwego podania przyczyn i przesłanek przemawiających za wznowieniem postępowania podatkowego i uszczegółowienia w trakcie postępowania w organie odwoławczym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skarżąca podniósła, że podanie przyczyn, opisanie okoliczności będących podstawą żądania wznowienia dawało podstawę do wznowienia postępowania i żądania odsetek od uiszczonej nadpłaty podatku. Ponadto podniosła, iż w trakcie postępowania odwoławczego, a więc przed wydaniem decyzji ostatecznej, ustosunkowała się do wcześniejszych wywodów organów, wskazując właściwą podstawę prawną – art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej.
Odnośnie do naruszenia przez Sąd i organ przepisów Ordynacji podatkowej wymienionych w petitum skargi kasacyjnej, skarżąca podniosła, że obowiązkiem strony jest podanie przesłanek i okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania. Odmienne stanowisko Sądu, zdaniem skarżącej, narusza przepisy prawa procesowego.
Ponadto skarżąca podniosła, że naruszenie art. 187 Ordynacji podatkowej polegało na zgromadzeniu niewystarczającego materiału dowodowego, przez co ocena w zakresie podstaw wznowienia postępowania jest wadliwa. W związku z tym stwierdziła, że sprawa nie została przez organy dostatecznie zbadana i wyjaśniona.
Dyrektor Izby Celnej w B. w odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia 4 grudnia 2009 r., podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu ujętego w pkt II skargi kasacyjnej, wskazującego na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w związku z art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 2 p.p.s.a., w związku z art. 240 § 1 pkt 11, art. 241 § 2 pkt 2, art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, należy zauważyć, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Dokonuje się ono, niezależnie od tego z czyjej inicjatywy to następuje, w formie postanowienia. W przypadku złożenia podania o wznowienie postępowania przez stronę tego postępowania, wznowienie postępowania jest poprzedzone postępowaniem wstępnym, w ramach którego organ podatkowy bada wyłącznie dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez podmiot do tego legitymowany, czy został oparty o ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 241 § 2 powołanej ustawy. W tej fazie postępowania organ podatkowy nie podejmuje żadnych czynności proceduralnych, do których mogłyby mieć zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej regulujące postępowanie dowodowe. Dopiero wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej) otwiera właściwe postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, w ramach którego przepisy te mogą mieć zastosowanie.
Zatem w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego była decyzja odmawiająca wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, nie mogło dojść do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w związku z art. 145 § 2 p.p.s.a. i art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Natomiast, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w związku z art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., należy zauważyć, iż w myśl powołanego przepisu sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 powołanej ustawy. Wyrażona w nim zasada, zgodnie z którą sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami, oznacza jedynie to, że sąd dokonując kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) nie może wyjść poza materiał znajdujący się w aktach sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy", o jakim mowa w art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., oznacza bowiem, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Sąd administracyjny rozpoznając sprawę zasadniczo nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie nią objętym, a jedynie bierze pod uwagę fakty powszechnie znane ( art. 106 § 4 p.p.s.a.), a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a.
Powyższe, prowadzi więc do wniosku, iż skoro art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego, to tym samym zaakceptowanie przez sąd, jako zgodnej z przepisami postępowania, oceny materiału dowodowego, dokonanej przez organ podatkowy, oraz przyjęcia za prawidłowe ustaleń będących konsekwencją tej oceny, nie może być oceniane jako jego naruszenie, nawet gdyby stanowisko sądu było w tym zakresie błędne, co z kolei prowadzi do konkluzji, że Sąd nie mógł naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w związku z art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a.
Odnosząc się z kolei do zarzutu ujętego w pkt I skargi kasacyjnej wskazującego na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w związku z niewłaściwym zastosowaniem art. 240 § 1 pkt 11 i art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, należy przede wszystkim zauważyć, iż zaistniały między stronami spór powstał w związku z zarysowującą się rozbieżnością w poglądach, co do tego czy wniosek o wznowienie postępowania powinien jedynie wskazywać, jak chce tego skarżąca, na okoliczności wyczerpujące jedną z przesłanek, o jakich mowa w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej czy też jak tego wymaga organ podatkowy, zawierać również kwalifikację prawną żądania.
Przepisy Ordynacji podatkowej regulujące tryb wznowieniowy nie określają istotnych elementów wniosku o wznowienie postępowania, a jedynie przesłanki trybu wznowienia, co wskazuje, iż skuteczność takiego wniosku powinna być oceniona według jego treści, a nie spełnienia wymogów formalnych. Za słusznością przyjętego stanowiska przemawia również obligatoryjny sposób sformułowania przyczyn wznowienia postępowania, który pozbawia organ uznaniowości administracyjnej w tym zakresie.
W stanie sprawy nie ulega wątpliwości, iż skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, żądając zwrotu nienależnie uiszczonego podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego wraz z odsetkami.
Podstawę prawną do wystąpienia z tego rodzaju żądaniem stanowiły przepisy ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym, regulujące zwrot podatku akcyzowego uiszczonego na podstawie niezgodnych z prawem wspólnotowym przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, ze zm. – dalej: ustawa o podatku akcyzowym), co zostało stwierdzone w orzeczeniu Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r., w sprawie C – 313/05 (Dz. Urz. UE C 56 z 10.03.2007, str. 6). Trybunał rozpoznając pytanie prejudycjalne w zakresie wykładni art. 25, art. 28 i art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę (w skrócie: TWE) oraz art. 3 ust. 1 i 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U. L 76, str. 1) orzekł, że artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu nakładanemu na pojazdy osobowe w związku z ich pierwszą rejestracją na terytorium państwa członkowskiego, jeśli kwota podatku nakładanego na niektóre pojazdy używane, nabywane w innym państwie członkowskim przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek, czego zbadanie należy do sądu krajowego.
Uwzględniając zatem treść powołanego orzeczenia ustawodawca krajowy w ustawie o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym określił zasady ustalania i zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, po upływie 2 lat kalendarzowych od jego produkcji, w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 30 listopada 2006 r., na podstawie ustawy o podatku akcyzowym (art. 1 i art. 2). Jednocześnie w art. 6 powołanej ustawy zastrzegł, iż w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą, do zwrotu nadpłaty stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, z wyłączeniem obowiązku składania korekty deklaracji. W przypadku wniesienia żądania o wznowienie postępowania w związku z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05, termin, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, liczy się od dnia następującego po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (art. 4).
Tak więc, prawo do zwrotu podatku akcyzowego przysługuje zarówno podatnikowi, który uiścił podatek na podstawie deklaracji jak i temu który dokonał tego na podstawie ostatecznej decyzji, z tą różnicą, iż w przypadku określenia podatku w drodze decyzji, co ma miejsce w niniejszej sprawie, podatnik był zobowiązany wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, podając treść żądania, co też uczynił.
W tej sytuacji brak było podstaw do odmowy wznowienia postępowania.
Zgodnie z art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 11 powołanej ustawy, następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W przypadku wystąpienia o zwrot podatku na podstawie ustawy o zwrocie nadpłaty podatku akcyzowego, termin miesięczny, o jakim mowa w art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, należy liczyć przy uwzględnieniu art. 4 powołanej ustawy, który wprowadza szczególny sposób liczenia terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania oraz przy uwzględnieniu art. 12 § 3 Ordynacji podatkowej, w myśl którego terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca.
Konsekwencją przyjęcia poglądu prezentowanego w sprawie przez organy podatkowe obu instancji i podzielonego przez Sąd pierwszej instancji byłoby naruszenie przepisów wspomnianej powyżej ustawy, a także prawa wspólnotowego.
Linia orzecznicza Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości nie pozostawia raczej wątpliwości, że państwa członkowskie Wspólnoty Europejskiej są zobowiązane, w przypadku stwierdzonych naruszeń prawa wspólnotowego, do wprowadzenia rozwiązań prawnych umożliwiających weryfikację decyzji ostatecznych, a w konsekwencji zwrotu stronie nienależnie uiszczonego podatku. Zatem jeżeli Trybunał wyjaśni stosowanie prawa wspólnotowego i nie ograniczy w czasie, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to organ podatkowy rozpatrując wniosek skarżącej musi je zastosować ex tunc, a więc również do stosunku prawnego, który nawiązał się lub został ukształtowany przed wydaniem orzeczenia. Taka praktyka jest zgodna również z jedną z podstawowych zasad prawa wspólnotowego – zasadąa prawa wspólnotowego jestżnie uiszczonego podtaku.ego na etapie postepowania autonomii proceduralnej państw członkowskich, pozwalającą na zachowanie swej odrębności w zakresie środków, jakimi może posłużyć się jednostka dla urzeczywistnienia swoich uprawnień wywodzących się z prawa wspólnotowego. W polskim prawie krajowym zasada ta została urzeczywistniona właśnie w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej oraz ustawie o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym.
Podsumowując, należy więc stwierdzić, iż wskazane przez skarżącą naruszenia prawa procesowego albo nie zasługują na uwzględnienie (pkt II skargi kasacyjnej) albo też nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy (pkt I). Istota rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie sprowadza się bowiem do wyprowadzenia odmiennych wniosków ze stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku. Oddalenie bowiem skargi przez Sąd pierwszej instancji na zaskarżoną decyzję w sytuacji, gdy na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku skarga powinna zostać uwzględniona jest naruszeniem przepisów innych niż naruszenie przepisów postępowania, o których stanowi art. 188 p.p.s.a. Z kolei brak wątpliwości, co do stanu faktycznego daje możliwość odstąpienia od przekazania sprawy do pierwszej instancji i wydania wyroku, reformatoryjnego. Każda strona postępowania ma bowiem prawo oczekiwać od sądu, że jej sprawa zostanie załatwiona w rozsądnym terminie.
Omówione wyżej naruszenia prawa, które dotyczą nie tylko zaskarżonego wyroku, ale i obu decyzji podatkowych, uzasadnia nie tylko uchylenie zaskarżonej decyzji, ale i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej.
Uwzględnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny, po uchyleniu zaskarżonego wyroku, również skargi zobowiązuje Sąd do rozstrzygnięcia nie tylko o kosztach postępowania kasacyjnego (zgodnie z art. 203 pkt 1 p.p.s.a.), ale i o kosztach postępowania przed sądem pierwszej instancji (art. 200 w związku z art. 193 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji. ermin miesięczny należy liczyć przy uwzględnieniu treści o zwrocie podatku akcyzowego dnak na mocy art.nacji podatkowej
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło