III SA/Wa 285/09

WyrokWSA w Warszawie2009-08-26

Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Marek Kraus, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniesienie akcji i udziałów do funduszu inwestycyjnego zamkniętego w zamian za certyfikaty inwestycyjne powoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniesienie akcji i udziałów do funduszu inwestycyjnego zamkniętego w zamian za certyfikaty inwestycyjne stanowi zbycie tych akcji/udziałów na rzecz funduszu i jednoczesne nabycie innych papierów wartościowych (certyfikatów inwestycyjnych). Wartość pieniężna tych certyfikatów, wynikająca z wyceny wnoszonych akcji lub udziałów, stanowi przychód spółki na dzień objęcia certyfikatów, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT. Tym samym, stanowisko skarżącej, że przyrost majątkowy nastąpi dopiero z chwilą zbycia lub umorzenia certyfikatów, zostało uznane za nieprawidłowe.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka P. S.A. wystąpiła o interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka planowała wnieść akcje i udziały swoich spółek zależnych do funduszu inwestycyjnego zamkniętego w zamian za certyfikaty inwestycyjne. Skarżąca uważała, że taka transakcja nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w momencie wniesienia wkładu, a jedynie w momencie zbycia certyfikatów. Minister Finansów wydał interpretację, z którą spółka się nie zgodziła, uznając wniesienie akcji/udziałów za zbycie i powstanie przychodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (sprawozdawca), Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę Wnioskiem z 3 lipca 2008 r. P. S.A. zwana dalej Skarżącą wystąpiła o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy w momencie wniesienia akcji i udziałów do funduszu inwestycyjnego zamkniętego w zamian za certyfikaty inwestycyjne powstanie po stronie Spółki obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych. W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe: Spółka rozważa wniesienie akcji i udziałów w swoich spółkach zależnych tytułem wkładu niepieniężnego do funduszu inwestycyjnego zamkniętego z siedzibą w kraju. W zamian za wniesione akcje/udziały spółka obejmie certyfikaty inwestycyjne funduszu. W związku z powyższym zadano następujące pytanie: Czy w momencie wniesienia akcji i udziałów do funduszu inwestycyjnego zamkniętego w zamian za certyfikaty inwestycyjne powstanie po stronie Spółki obowiązek podatkowy w podatku dochodowym? Zdaniem strony skarżącej fakt wniesienia akcji do funduszu inwestycyjnego zamkniętego nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych. Przychód z przedmiotowej transakcji wystąpi dopiero w momencie dokonania obrotu certyfikatami inwestycyjnymi tj. w chwili ich odpłatnego zbycia lub umorzenia w przyszłości. Zdaniem Skarżącej podstawę opodatkowania stanowić będzie różnica pomiędzy przychodem uzyskanym ze sprzedaży certyfikatów, a wydatkami faktycznie poniesionymi na nabycie akcji wniesionych do funduszu. Spółka wskazała, iż w analizowanym stanie faktycznym nie znajdzie zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm. dalej u.p.d.o.p.), ze względu na fakt, iż obejmowane za wkład niepieniężny certyfikaty inwestycyjne nie stanowią udziałów, ani akcji, o których mowa w tym przepisie. Ponadto, przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. również nie znajduje zastosowania w sytuacji wniesienia udziałów i akcji w spółkach kapitałowych oraz akcji w spółce komandytowo-akcyjnej. Zgodnie z tym przepisem przychodami są m.in. otrzymane wartości pieniężne w tym papiery wartościowe. Spółka wskazała, że przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. obowiązuje już od 1993 r., natomiast przepis art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.p. zaczął obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2001 r. W konsekwencji, skoro ustawodawca wprowadził odrębny przepis uznający za przychód wartość nominalną udziałów i akcji objętych w zamian za wkład niepieniężny, to wartość udziałów, akcji, ani innych papierów wartościowych objętych w zamian za wkład niepieniężny nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 12 ust. 1 u.p.d.o.d. W przeciwnym razie, gdyby art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p dotyczył przychodów z tytułu otrzymania walorów kapitałowych w zamian za wkład niepieniężny do kapitału innego podmiotu, to ustawodawca nie wprowadzałby do tej ustawy przepisu art. 12 ust. 1 pkt. 7. W takim bowiem przypadku, wartość udziałów, akcji i innych papierów wartościowych objętych w kapitale innego podmiotu w zamian za taki wkład objęta byłaby zakresem samego art. 12 ust. 1 pkt. 1 u.p.d.o.p., bez konieczności uzupełniania tego artykułu o punkt 7. W konsekwencji, biorąc pod uwagę racjonalność ustawodawcy, art. 12 ust. 1 pkt. 1 nie obejmuje sytuacji, kiedy papiery wartościowe i inne walory kapitałowe obejmowane są w kapitałach innych podmiotów za wkład niepieniężny. Dlatego, objęcie certyfikatów inwestycyjnych w funduszu zamkniętym w zamian za udziały i akcje w spółkach pozostaje poza zakresem opodatkowania na podstawie tej ustawy. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.p. przychodem jest m.in. nominalna wartość udziałów (akcji) w spółce kapitałowej albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. Spółka wskazała, iż w myśl przytoczonego przepisu wniesienie wpłaty w postaci akcji w spółce za obejmowane w funduszu inwestycyjnym certyfikaty inwestycyjne, nie będzie stanowić przychodu podlegającego opodatkowaniu, ponieważ ustawodawca takim opodatkowaniem objął wyłącznie wartość nominalną udziałów i akcji - a nie certyfikatów inwestycyjnych - objętych w zamian za aport w innej postaci niż przedsiębiorstwo. Wniesienie akcji do funduszu inwestycyjnego w zamian za certyfikaty inwestycyjne nie może być utożsamiane z otrzymaniem w zamian za aport akcji o określonej wartości nominalnej w spółce kapitałowej. Tryb dokonywania wpłat do funduszu inwestycyjnego, w celu objęcia certyfikatów uczestnictwa w funduszu nie jest regulowany przepisami Kodeksu spółek handlowych - podlega wyłącznie przepisom Ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ponadto, biorąc pod uwagę fakt, iż fundusz inwestycyjny nie jest spółką kapitałową, wniesienie akcji w tym trybie nie skutkuje również otrzymaniem udziałów w spółce kapitałowej. Wobec tego, otrzymanie certyfikatów funduszu w zamian za udziały i akcje w spółkach nie może tyć traktowane jako aport (zdarzenie podlegające opodatkowaniu na gruncie art. 12 ust. 1 pkt. 7 u.p.d.o.p.). Dalej spółka wskazała, że w myśl art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. nie uważa się za koszty uzyskania przychodu wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) w spółce oraz innych papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji) oraz innych papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych, albo umorzenie jednostek uczestnictwa, tytułów uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych. W konsekwencji, wydatki na nabycie certyfikatów inwestycyjnych zaliczane są do kosztów dopiero w momencie ustalenia dochodu z odpłatnego zbycia lub umorzenia tych certyfikatów. W konsekwencji, dopiero zbycie lub umorzenie certyfikatów funduszu rodzi obowiązek zapłaty podatku od przychodu pomniejszonego o wydatki na nabycie certyfikatów tj. koszty nabycia akcji wnoszonych przez wnioskodawcę do funduszu. Działający w imieniu Ministra Finansów Dyrektor Izby Skarbowej w W. w dniu [...] października 2008 r. wydał indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego stwierdzającą, iż kwestie dotyczące nabywania jednostek uczestnictwa lub certyfikatów inwestycyjnych reguluje ustawa z dnia 27 maja 2004r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546 ze zm.) zwana dalej u.f.i. Organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 w/w ustawy, fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego, proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Zgodnie z art. 7 wpłaty do funduszu są dokonywane w formie pieniężnej. Zamiast wpłaty w formie pieniężnej jest jednak możliwe wniesienie zdematerializowanych papierów wartościowych, jeżeli statut funduszu tak stanowi lub innych niż zdematerializowane papiery wartościowe lub udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli ustawa lub statut funduszu tak stanowią. Zgodnie z art. 28 ust. 2 w/w ustawy w przypadku wpłat do funduszu inwestycyjnego, dokonywanych w innych niż zdematerializowane, papierach wartościowych (m.in. w akcjach) lub w udziałach w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, osoba zapisująca się na certyfikaty inwestycyjne przenosi, w drodze umowy, zgodnie z odrębnymi przepisami, prawa z tych papierów lub udziałów na towarzystwo funduszy inwestycyjnych. Ponadto, w przypadku dokonywania wpłat na certyfikaty inwestycyjne papierami wartościowymi (m.in. akcjami) lub udziałami w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością wyceniane są one według metody przyjętej przez fundusz dla wyceny aktywów netto, zgodnie z art. 128 ustawy o funduszach inwestycyjnych. W momencie wniesienia papierów wartościowych (m.in. akcji) lub udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością do funduszu ustalana jest ich wartość pieniężna, która stanowi de facto cenę, po której owe papiery są zbywane. Powołane regulacje ustawy o funduszach inwestycyjnych wskazują, iż wpłata do funduszu inwestycyjnego w postaci papierów wartościowych (m.in. akcji) lub udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi szczególną formę ich zbycia. Przemawia za tym fakt, iż w odniesieniu do udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wniesienie ich do funduszu związane będzie z obowiązkiem zachowania wymogów przewidzianych przepisami Kodeksu spółek handlowych, regulujących m.in. kwestię formy prawnej zbycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (art.180 Ksh), jak i również zawiadomienia spółki o fakcie zbycia udziałów (art.187 § 1 Ksh), lub ewentualnych ograniczeń zbywalności udziałów (art.182Ksh). Organ wskazał, że poprzez wniesienie papierów wartościowych (m.in. akcji) lub udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością do funduszu inwestycyjnego, w zamian za jednostki uczestnictwa (lub certyfikaty inwestycyjne), dochodzi do ich zbycia na rzecz funduszu oraz do jednoczesnego nabycia innych papierów wartościowych - jednostek uczestnictwa (certyfikatów inwestycyjnych). Organ wskazał, że czynność wniesienia wpłaty do funduszu inwestycyjnego w postaci papierów wartościowych lub udziałów w spółce z o.o. należy rozpatrywać jako dwa odrębne świadczenia: po pierwsze, dochodzi do szczególnej formy zbycia papierów wartościowych lub udziałów w spółce z o.o. na rzecz funduszu inwestycyjnego; po drugie, podmiot zbywający w zamian nabywa jednostki uczestnictwa lub certyfikaty inwestycyjne funduszu. Organ podatkowy nie podzielił zdania Skarżącej, że w przypadku wpłaty do funduszu inwestycyjnego dokonanej w formie wniesienia papierów wartościowych (m.in. akcji) oraz udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, dochód do opodatkowania, wynikający z różnicy wartości zbywanych praw oraz kosztów uzyskania przychodu, powstanie dopiero w momencie zbycia lub umorzenia udziałów jednostek uczestnictwa w funduszu (certyfikatów inwestycyjnych). Dalej organ wskazał, że rozpatrując konsekwencje podatkowe transakcji nabycia oraz sprzedaży certyfikatów inwestycyjnych należy mieć na względzie art. 7 ust. 1 i 2 u.p.d.o.p., zgodnie z którym, przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych jest dochód, rozumiany jako nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Przychodami, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, są przede wszystkim otrzymane pieniądze i wartości pieniężne w tym również różnice kursowe. Natomiast kosztami uzyskania przychodów stosownie do art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu wydatków enumeratywnie wymienionych w przywołanym art. 16 ust. 1 ustawy, stanowić mogą koszty uzyskania przychodu, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów. Kosztami uzyskania przychodów są zarówno koszty bezpośrednio, jak i pośrednio związane z uzyskiwanymi przychodami, dotyczące całokształtu działalności podatnika, związane z funkcjonowaniem firmy. Reasumując organ wskazał, że wartość pieniężna certyfikatów inwestycyjnych nabywanych przez Spółkę w zamian za akcje oraz udziały stanowi jej przychód na dzień objęcia certyfikatów, zgodnie z art. 12 ust.1 pkt 1 ustawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 16 ust.1 pkt 8 ustawy, powstanie koszt uzyskania przychodu ze zbycia akcji/udziałów w związku z nabyciem certyfikatów inwestycyjnych. Natomiast wydatki na nabycie certyfikatów inwestycyjnych, również w oparciu o art. 16 ust.1 pkt 8 ustawy, odpowiadające wysokością wartości akcji/udziałów wniesionych do funduszu stanowić będą koszt uzyskania przychodu, w momencie zbycia, odkupienia lub umorzenia certyfikatów inwestycyjnych. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Skarżąca przedmiotowej interpretacji zarzuciła naruszenie : - art.12 ust.1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz - art.217 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż stanie faktycznym sprawy powstaje obowiązek uiszczenia podatku pomimo braku wyraźnej podstawy prawnej. Spółka stanęła na stanowisku, że objęcie certyfikatów inwestycyjnych nie generuje rzeczywistego i definitywnego przyrostu aktywów. Ewentualny przyrost majątkowy powstanie dopiero z chwilą zbycia lub umorzenia certyfikatów. Zaś co do zasady, o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów decyduje definitywny (ostateczny) charakter danego przysporzenia. Wobec tego, w opinii Spółki w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 12 ust. 1pkt 1 u.p.d.o.p., w oparciu o który wydana została interpretacja. Dowodząc, że w sprawie nie ma zastosowania art.12 ust.1 pkt 1 u.p.d.o.p., Spółka dokonała analizy art.12 ust. 1 pkt 7 ustawy, z której wyprowadziła wniosek, skoro transakcje wnoszenia wkładów niepieniężnych spowodowały konieczność wprowadzenie wyraźnego przepisu nakładającego obowiązek podatkowy na ten rodzaj transakcji, to konsekwentnie powinien istnieć również odrębny przepis regulujący transakcje dot. objęcia certyfikatów inwestycyjnych w zamian za wkład niepieniężny. A zatem, z uwagi na brak regulacji prawnej (analogicznej do art.12 ust.1 pkt.7 u.p.d.o.p) - transakcja ta nie podlega opodatkowaniu. Dalej wskazała, że skoro objęcie certyfikatów funduszu inwestycyjnego w zamian za wkład niepieniężny nie jest wyraźnie wskazane w ustawie jako podlegające opodatkowaniu, to wymiar podatku, w opinii Spółki, stoi w skrajnej sprzeczności z art.217 Konstytucji RP, który wyraźnie stanowi, iż obowiązek podatkowy musi jasno wynikać z ustawy precyzyjnie określającej przedmiot i podmiot opodatkowania. Biorąc powyższe pod uwagę, Spółka wniosła o zmianę wydanej interpretacji i uznanie za prawidłowe stanowiska Spółki przedstawionego we wniosku z dnia 7 lipca 2009 r. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stwierdzono brak podstaw do zmiany w/w indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Organ odnosząc się do zarzutów zawartych w wezwaniu do usunięcia naruszenie prawa wskazał, że transakcja wniesienia akcji i udziałów do funduszu inwestycyjnego zamkniętego w zamian za certyfikaty inwestycyjne znajduje swoje odzwierciedlenie w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a zatem brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej interpretacji. Tym samym zarzut naruszenia przez organ art. 217 Konstytucji RP jest nieuzasadniony. W skardze na powyższą interpretację Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 12 ust. 1 pkt 1 i 7 updop poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; - art. 217 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż w stanie faktycznym sprawy powstaje obowiązek uiszczenia podatku pomimo braku wyraźnej podstawy prawnej; Z uwagi na powyższe naruszenia prawa, Skarżąca wniosła o: 1) uchylenie, na podstawie art. 146 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżonej interpretacji. zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, według norm przepisanych. Spółka wskazując, że w sprawie nie ma zastosowania art.12 ust.1 pkt 1 u.p.d.o.p, dokonała analizy art.12 ust. 1 pkt 7 ustawy stwierdzając, że skoro transakcje wnoszenia wkładów niepieniężnych spowodowały konieczność wprowadzenia wyraźnego przepisu nakładającego obowiązek podatkowy na ten rodzaj transakcji, to konsekwentnie powinien istnieć również odrębny przepis regulujący transakcje dot. objęcia certyfikatów inwestycyjnych w zamian za wkład niepieniężny. A zatem, z uwagi na brak regulacji prawnej (analogicznej do art.12 ust.1 pkt.7 u.p.d.o.p) - transakcja ta nie podlega opodatkowaniu. Spółka uważa, że objęcie certyfikatów inwestycyjnych nie generuje rzeczywistego i definitywnego przyrostu aktywów. Ewentualny przyrost majątkowy powstanie dopiero z chwilą zbycia lub umorzenia certyfikatów. Zaś co do zasady, o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów decyduje definitywny (ostateczny) charakter danego przysporzenia. Wobec tego, w opinii Spółki w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 12 ust. 1pkt 1 u.p.d.o.p, w oparciu o który wydana została interpretacja. Zdaniem Skarżącej, skoro objęcie certyfikatów funduszu inwestycyjnego w zamian za wkład niepieniężny nie jest wyraźnie wskazane w ustawie jako podlegające opodatkowaniu, to wymiar podatku od wartości takich certyfikatów stoi w sprzeczności z art. 217 Konstytucji RP. Jednocześnie przyjęcie, iż mimo wyraźnej podstawy prawnej, wniesienie wkładów niepieniężnych do funduszy inwestycyjnych podlega opodatkowaniu, stanowi niedopuszczalną w prawie podatkowym analogię. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – określanej dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ustalenie czy fakt wniesienia akcji i udziałów do funduszu inwestycyjnego zamkniętego w zamian za certyfikaty inwestycyjne powoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z art. 7 u.f.i. wpłaty do funduszu inwestycyjnego mogą przybrać postać pieniężną, bądź niepieniężną. W postaci niepieniężnej mogą być wnoszone do funduszu zdematerializowane papiery wartościowe (jeżeli statut funduszu tak stanowi), jak również inne niż zdematerializowane papiery wartościowe lub udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością (jeżeli ustawa oraz statut funduszu tak stanowią) - art. 7 ust. 2 u.f.i. Na podstawie art. 128 u.f.i., statut funduszu inwestycyjnego zamkniętego może przewidywać dokonywanie wpłat na certyfikaty inwestycyjne papierami wartościowymi lub udziałami w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością. Z kolei zgodnie z art. 28 ust. 2 u.f.i., w przypadku wpłat do funduszu inwestycyjnego, dokonywanych w innych niż zdematerializowane papierach wartościowych lub w udziałach w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, osoba zapisująca się na certyfikaty inwestycyjne przenosi, w drodze umowy, zgodnie z odrębnymi przepisami, prawa z tych papierów lub udziałów na towarzystwo oraz składa u depozytariusza kopię tej umowy, a w przypadku papierów wartościowych, także te papiery lub, jeżeli papiery wartościowe nie mają formy dokumentu, dokument potwierdzający ich posiadanie wydany na podstawie właściwych przepisów. Wskazać przy tym trzeba, że wpłat na certyfikaty drugiej i dalszych emisji dotyczy brzmiący podobnie przepis art. 130 ust. 2 u.f.i., z tym, że do umowy dochodzi pomiędzy osobą zapisującą się na certyfikaty inwestycyjne a funduszem. Ponadto zgodnie z z art. 121 ust. 1 u.f.i., a nadto z art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538 ze zm.) certyfikaty inwestycyjne mają przymiot papierów wartościowych, Brzmienie powołanych przepisów nie budzi wątpliwości, iż wskazana w przepisie umowa, prowadzi - przy uwzględnieniu właściwych przepisów dotyczących zbywania akcji bądź udziałów - do przeniesienia praw z nich wynikających i ma charakter umowy odpłatnej. W zamian za zbywane udziały (akcje) wspólnik uzyskuje świadczenie ze strony funduszu papiery wartościowe - certyfikaty inwestycyjne, które mogą mieć formę dokumentu lub też istnieć w postaci zdematerializowanej. W rezultacie tej transakcji zamknięty fundusz inwestycyjny staje się wspólnikiem w spółce z o.o. lub akcjonariuszem w spółce akcyjnej zaś wspólnik zostaje uczestnikiem funduszu. W związku z powyższym zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał, iż poprzez wniesienie papierów wartościowych (m.in. akcji) lub udziałów w spółce z o.o. do funduszu inwestycyjnego, w zamian za jednostki uczestnictwa (lub certyfikaty inwestycyjne), dochodzi do ich zbycia na rzecz funduszu oraz do jednoczesnego nabycia innych papierów wartościowych - jednostek uczestnictwa (certyfikatów inwestycyjnych). Skoro w rezultacie zawartej umowy następuje zbycie udziałów ( akcji ) należy ocenić czy czynność ta powoduje u zbywcy powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu. Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.p.d.o.p. przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty; w wypadkach, o których mowa w art. 21 i 22, przedmiotem opodatkowania jest przychód. W myśl. art. 7 ust. 2 u.p.d.o.p. dochodem jest, z zastrzeżeniem art. 10 i 11, nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym; jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą. Przepisy dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych nie definiują terminu "przychody". Należy przyjąć, iż przychodem jest każde przysporzenie majątkowe, niezależnie od sposobu jego powstania, chyba że konkretny przepis ustawy stanowi w tej kwestii inaczej. Przykładowe wyliczenie rodzajów przychodów znajduje się w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. Wyliczenie to nie stanowi katalogu zamkniętego, o czym świadczy zwrot "w szczególności". Odmiennie jednak została uregulowana kwestia katalogu przysporzeń niebędących przychodem, neutralnych podatkowo (niestanowiących podstawy ustalania dochodu podlegającego opodatkowaniu). W art. 12 ust. 4 u.p.d.o.p. zawarty jest zamknięty katalog takich przypadków. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, iż z istoty podatku dochodowego wynika, iż jest on ciężarem publicznoprawnym od przyrostu majątkowego (dochodu), a zatem przychodem jako źródłem dochodu - jest taka wartość, która wchodząc do majątku podatnika może powiększyć jego aktywa (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2006 r. sygn. akt II FSK 489/05, niepubl.). Zgodnie z art. 12 ust. 1 pt 1 u.p.d.o.p. przychodami z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym różnice kursowe. Natomiast zgodnie z art. 128 ust. 2 u.f.i. w przypadku dokonywania wpłat m.in. papierami wartościowymi , udziałami w spółkach z o.o. papiery wartościowe, udziały w spółkach z o.o. będą wyceniane według metody przyjętej przez fundusz dla wyceny aktywów. Skoro zgodnie z art. 28 ust. 2 u.f.i. w przypadku dokonywania wpłat do funduszu inwestycyjnego poprzez akcje czy udziały, następuje zbycie tych akcji lub udziałów na towarzystwo funduszy inwestycyjnych to wartość pieniężna będąca wynikiem wyceny wnoszonych udziałów czy akcji stanowi wartość przysługującego spółce świadczenia w postaci certyfikatów inwestycyjnych, które to powiększają jej aktywa. W ocenie Sądu tym samym organ prawidłowo uznał, iż wartość pieniężna certyfikatów inwestycyjnych nabywanych przez spółkę w zamian za akcje oraz udziały stanowi jej przychód na dzień objęcia certyfikatów w rozumieniu przepisu art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Zdaniem Sądu nieprawidłowe jest zatem stanowisko Skarżącej, iż objęcie certyfikatów inwestycyjnych nie generuje rzeczywistego i definitywnego przyrostu aktywów, a ewentualny przyrost majątkowy powstanie dopiero z chwilą zbycia lub umorzenia certyfikatów. Niewątpliwie przychód z tytułu certyfikatów nastąpi w przyszłości, w momencie ich zbycia lub umorzenia, jednakże na etapie wcześniejszym powstaje przychód z tytułu zbycia udziałów i akcji. Potwierdzeniem tego, iż zbycie udziałów i akcji wnoszonych do funduszu i zbycie tytułów uczestnictwa w funduszu są to dwie niezależne od siebie czynności, wywołujące odrębne skutki podatkowe stanowi powołany przez organ przepis art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. Zgodnie z tym przepisem wydatki na objęcie udziałów lub akcji są kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia udziałów, akcji . Również w myśl powołanego przepisu wydatki na nabycie tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych stanowią koszt uzyskania przychodu z tytułu odkupienia tytułów lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych albo umorzenia jednostek uczestnictwa, tytułów uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych. Jak wynika z treści przepisu zarówno wydatki na nabycie udziałów lub akcji jak i wydatki na nabycie tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach stanowią koszt uzyskania przychodu w sytuacji określonej w tym przepisie. Jednocześnie nie można zgodzić się z argumentacją Skarżącej, iż wprowadzenie z dniem 1 stycznia 2001 r. zapisu w art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.p. i objęcie opodatkowaniem wnoszenia wkładów niepieniężnych do spółek kapitałowych jednocześnie oznacza , że brak wymienienia w ustawie określonego źródła przychodu oznacza brak przychodu podatkowego. Stanowisko Skarżącej w świetle przedstawionej powyżej argumentacji tj. wskazującej na szerokie normatywne ujęcie przychodów jest nieprawidłowe. Ponadto dodanie do art. 12 ust. 1 przepisu pkt. 7 na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2000 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 60, poz. 700) łączyło się z wykreśleniem przepisu art. 16 ust. 1 pkt 8a. Na podstawie tego przepisu można było stwierdzić, że skoro wydatki na nabycie (wytworzenie, ulepszenie) składników majątku będących przedmiotem wkładu niepieniężnego do spółki są kosztem podatkowym w przypadku zbycia udziałów (akcji) aportowych, to ustawodawca przesunął tym samym moment ustalenia dochodu z tytułu zbycia składników przedmiotu aportu z dnia ich zbycia na dzień zbycia udziałów lub akcji. W związku z powyższym należy stwierdzić, że wprowadzenie z dniem 1 stycznia 2001 r. zapisu art. 12 ust. 1 pkt 7 było wyrazem zmiany podejścia ustawodawcy do opodatkowania aportów wnoszonych do spółek kapitałowych, a nie wprowadzeniem katalogu zamkniętego przychodów podlegających opodatkowaniu, a wymienionych w przepisie art. 12 ust. 1. Jednocześnie jak sama Skarżąca zauważa przepis ten reguluje sytuację inną niż będącą przedmiotem niniejszego postępowania. Organ w swym rozstrzygnięciu jako podstawę opodatkowania przychodu z tytułu zbycia udziałów (akcji) i objęcie w zamian certyfikatów w funduszu inwestycyjnym przyjął art. 12 ust. 1 pkt 1 a nie art. 12 ust. 1 pkt 7. W związku z powyższym, a w szczególności mając na uwadze zasadę szerokiego, normatywnego unormowania ujęcia przychodów w ocenie Sądu zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu art. 12 ust. 1 pkt 7 jest niezasadny. Reasumując mając na uwadze powyższe rozważania stanowisko Skarżącej nie jest prawidłowe, a zarzuty naruszenia art. 12 ust. 1 pkt. 1 i 7 u.p.d.o.p. oraz w konsekwencji art. 217 Konstytucji RP nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło