II OSK 2040/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-11
Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Andrzej Jurkiewicz, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek zainstalowania hydrantów wewnętrznych 25 z zasilaniem zapewnionym przez co najmniej 1 godzinę na każdej kondygnacji budynku szkoły, wynikający z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej, ma zastosowanie do budynku wzniesionego przed wejściem w życie tego rozporządzenia, mimo że obiekt jest wyposażony w hydranty 52?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że obowiązek zainstalowania hydrantów wewnętrznych 25 na każdej kondygnacji budynku szkoły, wynikający z przepisów rozporządzenia z 2006 r., ma zastosowanie również do obiektów wzniesionych przed jego wejściem w życie. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej mają charakter ciągły i stosuje się je do sytuacji trwających, a bezpieczeństwo publiczne uzasadnia dostosowanie istniejących budynków do nowych, skuteczniejszych wymogów. Ponadto, sąd uznał, że istniejące hydranty 52 nie spełniają wymogów prawnych, a brak zgody komendanta wojewódzkiego na rozwiązania zamienne oraz brak ekspertyzy technicznej uniemożliwiają zastosowanie odstępstw.Stan faktyczny
Gimnazjum zostało zobowiązane decyzją Komendanta Miejskiego PSP do usunięcia uchybień w zakresie ochrony przeciwpożarowej poprzez zainstalowanie hydrantów wewnętrznych 25. Szkoła argumentowała, że posiada już hydranty 52, które powinny być wystarczające, a przepisy rozporządzenia z 2006 r. nie powinny mieć zastosowania do budynku wzniesionego wcześniej. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając wymogi za zasadne. Gimnazjum wniosło skargę kasacyjną, kwestionując wykładnię i zastosowanie przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ Sędzia del. WSA Anna Klotz Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gimnazjum nr [...] w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 243/09 w sprawie ze skargi Gimnazjum nr [...] w Z. na decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. II SA/GL 243/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Gimnazjum [...] w Z. na decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Zabrzu nakazał Gimnazjum [...] w Z. usunięcie stwierdzonych uchybień w terminie do dnia 30 października 2009 r. poprzez zastosowanie na każdej kondygnacji budynku szkoły hydrantów wewnętrznych 25 (z wężem półsztywnym) z zasilaniem zapewnionym przez co najmniej 1 godzinę. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 11a ust. 1 i art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a., oraz § 14 ust. 4 w zw. z § 15 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ochrony przeciwpożarowej.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 22 września 2008 r. zostały przeprowadzone czynności kontrolno-rozpoznawcze w budynku Gimnazjum [...] w Z. przy ul. [...], w trakcie których stwierdzono nieprawidłowości w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Ponadto podniesiono, że w dniu 30 listopada 2007 r. podczas czynności kontrolnych ustalono, że przedmiotowy budynek szkolny nie jest wyposażony w wewnętrzną instalację wodociągową przeciwpożarową z zabudowanymi na niej hydrantami wewnętrznymi 25, w związku z powyższym Komendant Miejski PSP w Zabrzu decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nałożył na Gimnazjum obowiązek zastosowania hydrantów 25 z zasilaniem zapewnionym przez co najmniej 1 godzinę. Po uprawomocnieniu się tej decyzji zobowiązana Szkoła wystąpiła do Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Katowicach o stwierdzenie nieważności decyzji w części nakładającej opisany obowiązek.
Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Śląski Komendant Wojewódzki PSP w Katowicach odmówił stwierdzenia nieważności zakwestionowanej części orzeczenia. Orzeczenie to zostało jednak uchylone przez Komendanta Głównego PSP decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Równocześnie została stwierdzona nieważność decyzji Komendanta Miejskiego PSP w Zabrzu w zakresie nałożenia obowiązku wyposażenia obiektu w hydranty wewnętrzne 25.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Komendant Główny PSP uznał, że w decyzji Komendanta Miejskiego PSP w Zabrzu istnieją uchybienia noszące znamiona rażącego naruszenia prawa, a polegające na braku stosownego pouczenia strony o możliwości wynikającej z § 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej. Przepis ten dopuszcza bowiem możliwość zastosowania rozwiązań zamiennych uzgodnionych z właściwym miejscowo Komendantem Wojewódzkim PSP.
W następstwie tych rozstrzygnięć w budynku szkolnym zostały w dniu 22 września 2008 r. ponownie przeprowadzone czynności kontrolno-rozpoznawcze w trakcie których stwierdzono, że obiekt jest wyposażony w hydranty wewnętrzne 52 z wężem płaskoskładanym (w szafkach umieszczono po dwa węże w celu zapewnienia pełnej ochrony). Tymczasem zgodnie z § 15 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej na każdej kondygnacji budynku innego niż tymczasowy, niskiego, w strefie pożarowej o powierzchni przekraczającej 1000 m², zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, powinny być zastosowane hydranty 25. Ponadto zgodnie z § 14 ust. 4 tego rozporządzenia hydranty te powinny posiadać zasilanie zapewnione przez co najmniej 1 godzinę, a ponadto w świetle § 16 ust. 2 rozporządzenia powinny one znajdować się na każdej kondygnacji. Organ I instancji zauważył nadto, że hydranty z wężem półsztywnym w pierwszej fazie pożaru wystarczy rozwinąć na potrzebną długość w przeciwieństwie do hydrantów z wężem płaskoskładanym, który trzeba rozwinąć na całą długość, co może opóźnić bądź uniemożliwić działania gaśnicze. W decyzji została także umieszczona informacja, w której przytoczono treść § 1 ust. 2 cytowanego rozporządzenia dotyczącego okoliczności i trybu wprowadzania rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań przewidzianych m.in. w § 15 tego aktu normatywnego.
W terminie otwartym do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, Gimnazjum [...] w Z., reprezentowane przez Dyrektora, wniosło o stwierdzenie nieważności tego aktu. Uzasadniając to żądanie Dyrektor Szkoły powołał się na znajdującą się w obrocie prawnym decyzję Komendanta Głównego PSP z dnia [...] kwietnia 2008 r. wskazując, że zaskarżona decyzja Komendanta Miejskiego PSP w Zabrzu dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną Komendanta Głównego PSP.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Śląski Komendant Wojewódzki PSP w Katowicach działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że nie podziela twierdzeń odwołującego się Gimnazjum oraz jego sposobu interpretacji przepisów prawa. Ponadto organ wskazał, że po przeanalizowaniu treści skierowanego do niego pisma, postanowił je potraktować jako odwołanie od decyzji Komendanta Miejskiego PSP w Zabrzu. W ocenie organu odwoławczego kwestionowana decyzja została wydana w sposób prawidłowy i znajduje oparcie w przepisach prawa w niej powołanych. Decyzja ta została także, w ocenie Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP, właściwie uzasadniona pod względem faktycznym i prawnym. Zawiera ona stosowne pouczenie strony wskazane w decyzji Komendanta Głównego PSP. W ocenie organu odwoławczego strona postępowania może także nadal skorzystać z rozwiązań zamiennych z zachowaniem jednak trybu określonego w § 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej.
W skardze wniesionej od powyższej decyzji Gimnazjum [...] w Z. domagało się uchylenia decyzji Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi obszernie zreferowane zostały wcześniejsze rozstrzygnięcia dotyczące nałożenia obowiązku zainstalowania hydrantów 25, które poprzedzały decyzję Komendanta Miejskiego PSP w Zabrzu z dnia [...] października 2008 r. Skarżąca ponadto argumentowała, że tylko w przypadku przebudowy lub rozbudowy wewnętrznej instalacji wodociągowej przeciwpożarowej konieczne jest spełnienie warunków wynikających z Polskich Norm dotyczących hydrantów wewnętrznych (§ 40 ust. 2 rozporządzenia). Tym samym ponieważ budynek Gimnazjum [...] został wzniesiony przed wejściem w życie rozporządzenia brak było, w ocenie skarżącej, podstaw do nałożenia na szkołę obowiązku zainstalowania hydrantów 25. Nadto ponowne podjęcie czynności kontrolno-rozpoznawczych w sytuacji, gdy w sprawie wydana została już decyzja Komendanta Głównego PSP wyczerpuje znamiona wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną mimo, że w sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w art. 145 § 1 K.p.a. Strona nie otrzymała także postanowienia o wznowieniu postępowania oraz podała, że w piśmie z dnia 6 października 2008 r. Komendant Miejski PSP w Zabrzu działając w oparciu o art. 10 § 1 K.p.a. zawiadomił stronę skarżącą o możliwości zapoznania się z materiałami postępowania, określając termin zakończenia postępowania na dzień 29 września 2008r. Jednocześnie jednak poinformował, że jego decyzja zostanie wydana do 25 września 2005 r. Skarżące Gimnazjum powołało się wreszcie na ustalenia zawarte w protokole kontroli przeprowadzanej na terenie szkoły w dniu 29 września 2008 r. Wskazano w nim bowiem, że na parterze budynku znajdują się trzy hydranty wewnętrzne 52, w które nie zostało wyposażone I piętro. Biorąc jednak pod uwagę wyposażenie szafek hydrantowych w dwa węże, zasięg tych hydrantów obejmuje całą powierzchnię pomieszczeń znajdujących się na I piętrze budynku. Skarżąca zarzuciła jednocześnie, że w protokole tym nie zamieszczono argumentów dotyczących utrudnień w zastosowaniu istniejących hydrantów w pierwszej fazie pożaru, które to zastrzeżenia znalazły się w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Komendant PSP wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że zgodnie z art. 29 K.p.a. decyzjami organów obu instancji nałożono obowiązek zainstalowania hydrantów przeciwpożarowych 25 w budynku Gimnazjum [...] w Z. na ten podmiot, który jest samorządową oświatową jednostką organizacyjną miasta na prawach powiatu. Szkoła ta, stosownie do art. 50 § 1 w zw. z art. 25 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przywoływanej dalej w skrócie P.p.s.a., była także legitymowana do wniesienia skargi na wydane w sprawie decyzje. Bezsporne jest także, że organem uprawnionym do działania w imieniu tej szkoły zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym, był jej Dyrektor.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu, Sąd I instancji stwierdził, że budynek Gimnazjum [...] w Z. należy zaliczyć do obiektów charakteryzowanych kategorią zagrożenia ludzi ZL III. Wynika to z § 209 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) w zw. z § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej. Stosownie do § 15 ust. 2 pkt 2 ostatnio wskazanego rozporządzenia w strefie pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL III o powierzchni przekraczającej 1000 m² w budynku niskim powinny być stosowane hydranty 25. W świetle § 16 ust. 2 rozporządzenia hydranty 25 podobnie jak i hydranty 52 oraz zawory 52 powinny znajdować się na każdej kondygnacji, przy czym zgodnie z ust. 3 tego paragrafu zasięg tych hydrantów powinien obejmować całą powierzchnię chronionego budynku, strefy pożarowej lub pomieszczenia.
Zatem, w świetle przywołanych wyżej przepisów nie ulega wątpliwości – zdaniem Sądu I instancji - że dwukondygnacyjny budynek Gimnazjum [...] w Z. o powierzchni strefy pożarowej ponad 1000 m² powinien być wyposażony na każdej kondygnacji w wewnętrzne hydranty przeciwpożarowe 25 z zasilaniem zapewnionym przez co najmniej jedną godzinę (ten ostatni warunek wynika z § 14 ust. 4 rozporządzenia). Tym samym Sąd nie mógł podzielić stanowiska skarżącego Gimnazjum, że zainstalowane na parterze budynku szkoły trzy wewnętrzne hydranty przeciwpożarowe 52 z dwoma wężami każdy, zapewniają zgodną z przepisami prawa ochronę przeciwpożarową tego obiektu. Sporną między stronami była kwestia zastosowania w sprawie przepisu § 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej, zgodnie z którym dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymienionych m.in. w § 15 rozporządzenia. W ocenie strony skarżącej przepis ten pozwala na uznanie, że w przypadku przedmiotowego budynku szkoły takim dopuszczalnym rozwiązaniem zamiennym jest jego wyposażenie w hydranty 52 znajdujące się tylko na parterze budynku posiadające jednak podwójne węże obejmujące swoim zasięgiem powierzchnię wszystkich pomieszczeń na obu kondygnacjach. Nie wchodząc w spór co do prawidłowości takiego rozumowania Sąd zauważył, że w świetle komentowanego przepisu rozwiązania zamienne mogą być stosowane w przypadkach szczególnie uzasadnionych lokalnymi uwarunkowaniami, w uzgodnieniu z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim PSP, wskazanych w ekspertyzie technicznej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, jeżeli zapewnią one niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu. Tym samym skoro skarżąca nie przedłożyła ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych wskazującej, że proponowane przez nią rozwiązanie zastosowania hydrantów 52 w miejsce hydrantów 25 jest szczególnie uzasadnione z uwagi na lokalne uwarunkowania i zapewni ono niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej budynku, a jednocześnie komendant wojewódzki PSP nie udzielił zgody na to odstępstwo, zatem brak było podstaw do przyjęcia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem § 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie można podzielić stanowiska skarżącego Gimnazjum, że w sprawie winien znaleźć zastosowanie przepis § 40 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej wskazujący, że wymagania określone w § 14 ust. 2 obowiązują przy przebudowie i rozbudowie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej. W wymienionym przepisie § 14 ust. 2 rozporządzenia jest bowiem tylko mowa o spełnianiu przez hydranty wewnętrzne wymagań Polskich Norm dotyczących tych urządzeń, będących odpowiednikami norm europejskich (EN). Innymi słowy przepis § 40 pkt 2 rozporządzenia zezwala na stosowanie w ochronie przeciwpożarowej hydrantów wewnętrznych zarówno 52 jak i 25 nie odpowiadających obowiązującym Polskim Normom, będących odpowiednikami norm europejskich (EN), z tym wszak zastrzeżeniem, że hydranty instalowane z związku z przebudową i rozbudową instalacji wodociągowej przeciwpożarowej powinny już odpowiadać obowiązującym Polskim Normom.
Odnosząc się zaś do zarzutów naruszenia przez orzekające w sprawie organy obu instancji przepisów proceduralnych Sąd I instancji uznał je za bezpodstawne. W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że decyzja Komendanta Głównego PSP z dnia [...] kwietnia 2008 r. stwierdzająca m.in. nieważność części decyzji Komendanta Miejskiego PSP w Zabrzu z dnia [...] grudnia 2007 r. nakładającej na skarżącą obowiązek zastosowania w budynku szkoły hydrantów 25 z wężem półsztywnym, wyeliminowała tę część decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, a zatem od daty jej wydania, a nie od daty wydania decyzji stwierdzającej nieważność tego aktu. Skutkiem prawnym takiej decyzji jest zatem brak w obrocie prawnym rozstrzygnięcia uprawnionego organu w zakresie przestrzegania przez skarżącą przepisów przeciwpożarowych regulujących wyposażenie budynku szkoły w hydranty wewnętrzne przeciwpożarowe. Nie można wobec tego zasadnie twierdzić, że opisana decyzja nieważnościowa rozstrzygnęła sprawę prawidłowości wyposażenia budynku Gimnazjum [...] w Z. w ten rodzaj urządzeń instalacji przeciwpożarowej, a w konsekwencji decyzja Komendanta Miejskiego PSP w Zabrzu z dnia [...] października 2008 r. wydana została w sprawie już rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją (art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.). Przeprowadzone rozważania, w ocenie Sądu orzekającego w I instancji, prowadzić muszą do wniosku, że brak było również podstaw do przyjęcia, iż ostatnio wymieniona decyzja administracyjna została wydana w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego w trybie przepisów art. 145 i nast. K.p.a. Wznowienie postępowania administracyjnego ma bowiem miejsce w sprawach zakończonych ostateczną decyzją, zatem skoro ostateczna decyzja Komendanta Miejskiego PSP w Zabrzu z dnia [...] grudnia 2007 r. została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego, to trudno mówić w takiej sytuacji o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane również z poszanowaniem innych przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasad ogólnych tego postępowania. Decyzje te oparto na prawidłowo zebranym i udokumentowanym materiale dowodowym oraz zostały one prawidłowo uzasadnione. Dostrzeżone przez skarżącą nieprawidłowe oznaczenie w piśmie z dnia 6 października 2006 r. planowanej daty wydania decyzji przez Komendanta Miejskiego PSP w Zabrzu nie miało wpływu na wynik sprawy. Wpływu takiego nie miało także dostrzeżone przez Sąd wadliwe oznaczenie w decyzjach daty czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w budynku Gimnazjum. Z akt sprawy wynika bowiem, że kontrola ta została przeprowadzona w dniu 29 września 2008 r., a nie jak podano w decyzji w dniu 22 września 2008 r.
Od powyższego orzeczenia skargę kasacyjną wywiodło Gimnazjum [...] w Z., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, a to § 14 i § 40 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie. Jednocześnie wniesiono o uchylenie zakwestionowanego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, że zainstalowana w budynku szkoły instalacja jest sprawna technicznie i zapewnia odpowiednie parametry wydajności, a w budynku nie jest prowadzona przebudowa lub rozbudowa wewnętrznej instalacji wodociągowej przeciwpożarowej, w związku z tym, zgodnie z przepisem § 40 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej wymiana hydrantów nie powinna mieć charakteru obligatoryjnego.
Ponadto podniesiono, że wydając zaskarżony wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że przepis § 40 rozporządzenia nie ma w tym przypadku zastosowania, gdyż odnosi się jedynie do postanowień ust. 2 § 14 rozporządzenia, a co za tym idzie jedynie do spełnienia przez hydranty wewnętrzne wymogów określonych w Polskich Normach. Stanowiska tego skarżący kasacyjnie nie podziela, albowiem uważa, że ratio legis § 40 rozporządzenia przemawia za przyjęciem szerszej wykładni. Jak wskazano w skardze, stanowisko organu, który wydał zaskarżona decyzję, a co za tym idzie również stanowisko Sądu I instancji, które jest całkowicie zgodne ze stanowiskiem organu, nosi znamiona wewnętrznej sprzeczności. Skarżący kasacyjnie wskazał także na sprzeczność występującą w toku postępowania administracyjnego, jaką jest stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że istniejący stan może opóźniać lub wręcz uniemożliwiać działania gaśnicze przy pomocy hydrantów wewnętrznych w pierwszej fazie pożaru. Wnioski takie nie wynikały z protokołu z dnia 29 września 2008 r. Autor skargi kasacyjnej podniósł także, że pomimo podniesienia tego zarzutu, Sąd I instancji nie ustosunkował się do niego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) - zwanej w dalszej części tego uzasadnienia P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 cytowanej wyżej ustawy tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Natomiast skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zasługiwała na uwzględnienie.
Skarga kasacyjna zawiera tylko i wyłącznie zarzut naruszenia prawa materialnego a to błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania § 14 i § 40 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563). Przedmiotowa skarga nie zawiera natomiast zarzutów naruszenia prawa procesowego, co sprawia, że ustalony przez Sąd I instancji stan faktyczny sprawy przyjęty do rozstrzygnięcia, wiąże również Naczelny Sąd Administracyjny. Z tego stanu faktycznego zaś jednoznacznie wynika, że obiekt Gimnazjum [...] w Z. winien być wyposażony na każdej kondygnacji w wewnętrzne hydranty przeciwpożarowe 25 z zasilaniem zapewnionym przez co najmniej jedną godzinę.
Jednocześnie kwestionowanie ustaleń i sprzeczności występujących, zdaniem skarżącego kasacyjnie, w postępowaniu administracyjnym wobec nie skonkretyzowania jakiegokolwiek zarzutu naruszenia w tym zakresie, a więc nie wskazania właściwego zdaniem skarżącego przepisu prawa procesowego powoduje, że nie można tych twierdzeń uznać za usprawiedliwione. Zarzutu naruszenia prawa nie można formułować w sposób opisowy, lecz musi przybrać on formę naruszenia precyzyjnie określonego przepisu procesowego czy to ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czy też przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego a tego w tej sprawie nie uczyniono.
Wyjaśnić również należy, że jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, bowiem próba taka mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony skutek wyłącznie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (wyr. NSA z dnia 13 lipca 2004 r., GSK 246/04, niepubl., a także wyr. NSA z dnia 4 sierpnia 2004 r., FSK 291/04, niepubl.). Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (wyr. NSA z dnia 22 października 2004 r., FSK 624/04, niepubl.).
Natomiast wskazane w kasacji zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie.
Przepis § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r., w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80 , poz. 563) stanowi, że hydranty wewnętrzne powinny spełniać wymagania Polskich Norm dotyczące tych urządzeń , będących odpowiednikami norm europejskich (EN). Rozporządzenie wymienia w § 15 tego rozporządzenia hydranty 25 oraz hydranty 52 wskazując w jakich okolicznościach faktycznych winny być stosowane. W Gimnazjum [...] w Z. winny być zainstalowane co wykazało postępowanie administracyjne i na co trafnie wskazał Sąd I instancji hydranty 25.
Natomiast § 40 pkt. 2 tego rozporządzenia umieszczony w przepisach przejściowych i końcowych tego aktu stanowi, że w stosunku do obiektów wzniesionych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia ( tj. 18 maja 2006 r.- przypomnienie Sądu) wymagania określone w § 14 ust. 2 obowiązują przy przebudowie i rozbudowie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej.
Trafnie Sąd I instancji zinterpretował w/w przepisy uznając , że w przepisie § 14 ust. 2 rozporządzenia jest bowiem tylko mowa o spełnianiu przez hydranty wewnętrzne wymagań Polskich Norm dotyczących tych urządzeń, będących odpowiednikami norm europejskich (EN), zaś przepis § 40 pkt 2 rozporządzenia zezwala na stosowanie w ochronie przeciwpożarowej hydrantów wewnętrznych zarówno 52 jak i 25 nie odpowiadających obowiązującym Polskim Normom, będących odpowiednikami norm europejskich (EN), z tym wszak zastrzeżeniem, że hydranty instalowane z związku z przebudową i rozbudową instalacji wodociągowej przeciwpożarowej powinny już odpowiadać obowiązującym Polskim Normom. Taki sposób przedstawienia wykładni tych norm odpowiada w pełni wykładni gramatycznej, funkcjonalnej i systemowej wskazanych w kasacji przepisów prawa materialnego.
W tej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ponadto wskazać należy, iż przepis § 40 pkt. 2 rozporządzenia nie miał zastosowania, albowiem w sprawie na terenie szkoły występują hydranty 52 zamiast wymaganych hydrantów 25 co stanowi przecież naruszenie przepisów przeciwpożarowych a tym samym, nie można mówić w opisanym zakresie o naruszeniu obowiązujących polskich norm wobec prawidłowo umieszczonych hydrantów lecz o niewłaściwie umieszczonych hydrantach co jednoznacznie przesądza o braku podstaw do zastosowania w/w przepisu.
Niezależnie od tego, że nie można zarzucić Sądowi I instancji naruszenia wskazanych w kasacji przepisów prawa materialnego czy to poprzez ich błędną wykładnię czy też niewłaściwe zastosowanie, to wyjaśnić dodatkowo należy, iż podstawę materialno-prawną decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej i rozporządzenia wykonawczego tj. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2006 r. Nr 80, poz. 563) a zatem przepisy, które weszły w życie po wybudowaniu budynku skarżącego Gimnazjum. Jednakże nie ma to wpływu na możliwość zastosowania powołanych przepisów w tej sprawie. W przypadku ochrony przeciwpożarowej mamy bowiem do czynienia ze stosunkiem administracyjno-prawnym, którego realizacja nie kończy się wraz z oddaniem obiektu do użytkowania, ale trwa nadal przez cały okres użytkowania obiektu. Powyższy przypadek dotyczy zatem kwestii tzw. regulacji intertemporalnej nazywanej retrospektywnością, polegającej na nakazie stosowania nowego prawa do stosunków prawnych, które wprawdzie zostały nawiązane pod rządami dawnych przepisów, ale trwają nadal i nie zostały jeszcze zrealizowane wszystkie ich istotne elementy (vide: wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2008 r. II OSK 1701/07). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż o retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Z retrospektywnością prawa zaś mamy do czynienia wtedy, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym. Chodzi zatem o takie stosunki, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy (vide: uzasadnienie uchwały NSA z 10 kwietnia 2006 r., I OPS 1/06 - ONSAiWSA nr 3/2006/poz. 71).
Podobnie ujmuje się to w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Przyjmuje się bowiem, że naruszenie zasady nieretroaktywności następuje wtedy, gdy aktowi normatywnemu nadano moc obowiązującą wobec stosunków prawnych zaistniałych i trwających w czasie do wejścia tego aktu w życie. Retrospektywność prawa polega zaś na tym, że prawodawca stanowi akty normatywne mające zastosowanie do sytuacji trwających po wejściu w życie tych aktów (vide: uzasadnienie wyroku TK z 18 października 2006 r., P 27/05, OTK-A nr 9/2006/ppz. 124). Z retrospektywnym działaniem prawa wiąże się zasada bezpośredniego stosowania prawa. W tym przypadku prawo jest stosowane na przyszłość (pro futuro) od chwili wejścia nowej ustawy w życie. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, iż ustawodawca może stanowić normy retrospektywne, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki. Regulacja taka nie jest objęta wynikającym z art. 2 Konstytucji RP zakazem lex retro non agit (wstecznego działania prawa). Zasada niedziałania prawa wstecz nie ma zresztą charakteru absolutnego. Odstępstwo od niej jest w wyjątkowych sytuacjach dopuszczalne, gdy jest to konieczne dla realizacji wartości konstytucyjnej, ocenianej jako ważniejsza od wartości chronionej zakazem retroakcji (vide: wyrok TK z dnia 3 października 2001 r., K 27/01). W celu zapewnienia bezpieczeństwa obywateli chronionego art. 5 Konstytucji RP, uzasadnione jest wprowadzanie nowych, skuteczniejszych środków ochrony przeciwpożarowej umożliwiających ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Ustawodawca musi bowiem mieć możliwość dostosowania także istniejących budynków do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej wynikających np. postępów w nauce (nowe skuteczniejsze środki ochrony przeciwpożarowej) czy zwiększenia się zagrożeń związanych z pożarami (zagęszczenie zabudowy, wzrost zaludnienia).
Reasumując stwierdzić należy, iż skarga kasacyjna jako nie posiadającą usprawiedliwionych podstaw nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło